Przejdź do treści

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Ileostomia to zabieg operacyjny, którego celem jest wyłonienie na powierzchnię brzucha fragmentu jelita cienkiego. Takie działanie jest konieczne w przypadku, gdy wydalanie drogą naturalną zostało uniemożliwione. Ileostomię wykonuje się m.in. u osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Jakie są wskazania do wytworzenia sztucznego odbytu? Jak pielęgnować ileostomię i na czym polega dieta osób ze stomią?

Ileostomia – co to jest?

Ileostomia to rodzaj stomii wyłanianej na jelicie cienkim. Stomia jest chirurgicznym połączeniem światła układu (np. pokarmowego) z powierzchnią powłok brzusznych. Dzięki niej możliwe jest wydalanie kału lub moczu w sytuacjach, gdy procesy te nie mogą zachodzić naturalnie. Stomię można wyłonić na każdym odcinku przewodu pokarmowego i układu moczowego. Stomię jelitową nazywa się także sztucznym odbytem lub brzusznym odbytem. Ileostomia, jak i pozostałe rodzaje stomii, to zabiegi, które ratują pacjentom zdrowie i życie, jednak są dużym wyzwaniem i wymagają od chorych pewnych wyrzeczeń.

Pierwszy zabieg ileostomii przeprowadził niemiecki chirurg Baun w 1879 roku, jednak pacjent zmarł 9 tygodni po operacji z powodu nieszczelnego zespolenia oraz pojawienia się zapalenia otrzewnej. Udaną ileostomię udało się wykonać już 5 lat później w Wiedniu. W latach 40. i 50. XX wieku doskonalono technikę końcowej ileostomii, choć wciąż pojawiały się powikłania, takie jak zapalenie skóry wokół stomii i zwężenie stomii. W 1952 roku wprowadzono technikę wywiniętej ileostomii, a od 1985 roku zaczęto stosować tube ileostomy u dzieci i dorosłych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Odporność
Naturell Uromaxin + C, 60 tabletek
15,99 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł

Ileostomia – rodzaje

Wyróżnia się dwa rodzaje stomii jelitowych: ileostomię wytworzoną na jelicie cienkim oraz kolostomię wywołaną na jelicie grubym. Każda z nich dzieli się na stomię końcową (stomię jednolufową) i stomię pętlową (stomię dwulufową). Stomia końcowa oznacza wszycie proksymalnego końca jelita w otwór w powłokach brzusznych. Z kolei stomia pętlowa polega na wyłonieniu i wszyciu szczytu pętli jelita.

Drugi podział ileostomii opiera się na odwracalności zabiegu. Jeśli istnieje taka możliwość, stomię wyłania się jedynie tymczasowo. Stomie czasowe zazwyczaj wytwarza się w sytuacjach pilnych, np. gdy występuje niedrożność spowodowana guzem nowotworowym oraz u chorych z doznanym urazem – po przebiciu nożem czy postrzale. Likwidacja stomii czasowej zazwyczaj następuje po okresie ok. 3 miesięcy. Na czym polega zamknięcie stomii? Po usunięciu stomii odtwarza się ciągłość przewodu pokarmowego. Operacja jest skomplikowana, a jej przebieg zależy od zastosowanej wcześniej metody chirurgicznego wytworzenia stomii.

Często zdarza się, że stomia czasowa staje się stomią ostateczną, czyli stomią wyłonioną na stałe. Ma to miejsce w sytuacji, w której przywrócenie czynności układu pokarmowego jest niemożliwe. Wskazaniem do stałej ileostomii jest wycięcie zwieraczy odbytu lub ich całkowite uszkodzenie. Szacuje się, że aż ok. 75% przypadków osób, u których zastosowano stomię czasową, będzie musiało korzystać z niej do końca życia.

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Wskazania do ileostomii

Kiedy zakłada się stomię? Wskazaniem do zabiegu ileostomii są:

  • nieswoiste zapalenia jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • zmiany powstałe po niedokrwieniu jelit,
  • niedrożność jelita grubego,
  • uszkodzenia jelita grubego,
  • wieloogniskowy rak jelita grubego,
  • rozległa endometrioza jelita grubego,
  • zespół Ogilvie,
  • odbarczenie obwodowej części układu pokarmowego.
jelita w 3D

Ileostomia – pielęgnacja

Jak powstaje i jak wygląda stomia? Podczas operacji chirurg wyłania jelito cienkie, wywija je i przyszywa do skóry. Powstały sztuczny odbyt wystaje nad powierzchnią skóry na wysokość 3–4 cm. Ileostomia ma różowoczerwony kolor i nie jest unerwiona. Aby nie doszło do powikłań po wyłonieniu stomii, niezwykle ważna jest pielęgnacja miejsca otaczającego stomię. Skóra wokół stomii narażona jest na kontakt z wydalinami, w których znajdują się m.in. enzymy trzustkowe i wątrobowe działające drażniąco. Regularne oczyszczanie skóry zmniejsza ryzyko powstawania podrażnień i nadżerek.

Istotnym elementem pielęgnacji jest dobór odpowiednich worków stomijnych i ich prawidłowe mocowanie. Istnieją dwa typy worków do stomii: jednoczęściowe i dwuczęściowe. Worki stomijne jednoczęściowe nakleja się bezpośrednio na brzuch, a płytka jest połączona na stałe z workiem. Worki dwuczęściowe mają dwie oddzielne części, dlatego możliwa jest wymiana worka bez odklejania płytki. Jak często zmieniać worek stomijny? W przypadku worków jednoczęściowych należy wymieniać je codziennie po napełnieniu, natomiast worki dwuczęściowe – co 3–4 dni.

Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Dieta przy ileostomii

W pierwszych dniach po zabiegu ileostomii zwykle istnieje konieczność żywienia dojelitowego lub pozajelitowego. Gdy przewód pokarmowy zaczyna pracować prawidłowo, wprowadza się posiłki płynne i półpłynne, takie jak kleiki, kisiele i budynie. Pacjenci mogą też jeść zmiksowane zupy. Co można jeść przy stomii? Wraz z rozszerzaniem diety przy stomii w jadłospisie powinny znaleźć się produkty lekkostrawne i bogatobiałkowe: chude mięsa, ryby, chude twarogi. Warzywa polecane są w formie gotowanej i przetartej. Nie może też zabraknąć zdrowych tłuszczów pochodzących np. z oliwy z oliwek czy oleju rzepakowego.

Powikłania ileostomii

Ileostomia może dawać różne niepożądane objawy. Do wczesnych powikłań ileostomii należą:

  • niedokrwienie i martwica stomii,
  • obrzęk,
  • krwawienia,
  • infekcje w okolicy stomii,
  • zwężenie stomii,
  • przetoka okołostomijna,
  • brak zrostu śluzówkowo-skórnego.
ból brzucha

Wśród późnych powikłań ileostomii wymienia się:

  • przepuklinę okołostomijną,
  • niedrożność,
  • wypadanie stomii,
  • wciągnięcie stomii,
  • zwężenie stomii,
  • wszczepy śluzówkowe,
  • przedziurawienie jelita podczas irygacji,
  • skręcenie jelita w pobliżu stomii.
„Dysbioza jelitowa”, czyli zdrowie zaczyna się w jelitach/fot. materiały prasowe PZWL

U mężczyzn z ileostomią mogą wystąpić zaburzenia erekcji spowodowane uszkodzeniem nerwów w czasie operacji. Do dermatologicznych powikłań ileostomii należą stany zapalne skóry w pobliżu sprzętu stomijnego, zapalenie skóry wywołane kontaktem z treścią jelitową oraz infekcje skórne. Nie sposób nie wspomnieć też o ryzyku wystąpienia zaburzeń emocjonalnych i psychicznych, w tym obniżonego poczucia własnej wartości, braku akceptacji swojego ciała, stanów lękowych i depresji.

Źródła:

  1. Tomasz Banasiewicz, Piotr Krokowicz, Marek Szczepkowski, Stomia – prawidłowe postępowanie chirurgiczne i pielęgnacyjne, Termedia Wydawnictwa Medyczne, wyd. II uaktualnione, Poznań 2017.
  2. Jacek Hermann, Tomasz Banasiewicz, Wytwarzanie i zamykanie stomii, „Chirurgia po Dyplomie”, 01, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Gdy jelita stają się leniwe. Jak je rozruszać, by poczuć się dobrze?

Wstydziły się puszczać gazy przy swoich partnerach, wylądowały w szpitalu

Wstydziły się puszczać gazy przy swoich partnerach, wylądowały w szpitalu. Teraz apelują: nie popełniajcie naszego błędu

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Hiszpania: Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. "Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami" / gettyimages

Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. „Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

„Nikt zdrowy nie wyobraża sobie możliwości skorzystania z toalety raz na dwa dni”. Stomicy oburzeni projektem Ministerstwa Zdrowia

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Premedykacja. Na czym polega, dla kogo i jakie są zagrożenia?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Zrosty po operacji – jak wykryć, czym są i czy bolą? Jak zapobiegać ich powstawaniu

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×