Przejdź do treści

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta. Jak żyć ze stomią?

Ileostomia – rodzaje, wskazania, pielęgnacja i dieta Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie
Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Ileostomia to zabieg operacyjny, którego celem jest wyłonienie na powierzchnię brzucha fragmentu jelita cienkiego. Takie działanie jest konieczne w przypadku, gdy wydalanie drogą naturalną zostało uniemożliwione. Ileostomię wykonuje się m.in. u osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Jakie są wskazania do wytworzenia sztucznego odbytu? Jak pielęgnować ileostomię i na czym polega dieta osób ze stomią?

Ileostomia – co to jest?

Ileostomia to rodzaj stomii wyłanianej na jelicie cienkim. Stomia jest chirurgicznym połączeniem światła układu (np. pokarmowego) z powierzchnią powłok brzusznych. Dzięki niej możliwe jest wydalanie kału lub moczu w sytuacjach, gdy procesy te nie mogą zachodzić naturalnie. Stomię można wyłonić na każdym odcinku przewodu pokarmowego i układu moczowego. Stomię jelitową nazywa się także sztucznym odbytem lub brzusznym odbytem. Ileostomia, jak i pozostałe rodzaje stomii, to zabiegi, które ratują pacjentom zdrowie i życie, jednak są dużym wyzwaniem i wymagają od chorych pewnych wyrzeczeń.

Pierwszy zabieg ileostomii przeprowadził niemiecki chirurg Baun w 1879 roku, jednak pacjent zmarł 9 tygodni po operacji z powodu nieszczelnego zespolenia oraz pojawienia się zapalenia otrzewnej. Udaną ileostomię udało się wykonać już 5 lat później w Wiedniu. W latach 40. i 50. XX wieku doskonalono technikę końcowej ileostomii, choć wciąż pojawiały się powikłania, takie jak zapalenie skóry wokół stomii i zwężenie stomii. W 1952 roku wprowadzono technikę wywiniętej ileostomii, a od 1985 roku zaczęto stosować tube ileostomy u dzieci i dorosłych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Ileostomia – rodzaje

Wyróżnia się dwa rodzaje stomii jelitowych: ileostomię wytworzoną na jelicie cienkim oraz kolostomię wywołaną na jelicie grubym. Każda z nich dzieli się na stomię końcową (stomię jednolufową) i stomię pętlową (stomię dwulufową). Stomia końcowa oznacza wszycie proksymalnego końca jelita w otwór w powłokach brzusznych. Z kolei stomia pętlowa polega na wyłonieniu i wszyciu szczytu pętli jelita.

Drugi podział ileostomii opiera się na odwracalności zabiegu. Jeśli istnieje taka możliwość, stomię wyłania się jedynie tymczasowo. Stomie czasowe zazwyczaj wytwarza się w sytuacjach pilnych, np. gdy występuje niedrożność spowodowana guzem nowotworowym oraz u chorych z doznanym urazem – po przebiciu nożem czy postrzale. Likwidacja stomii czasowej zazwyczaj następuje po okresie ok. 3 miesięcy. Na czym polega zamknięcie stomii? Po usunięciu stomii odtwarza się ciągłość przewodu pokarmowego. Operacja jest skomplikowana, a jej przebieg zależy od zastosowanej wcześniej metody chirurgicznego wytworzenia stomii.

Często zdarza się, że stomia czasowa staje się stomią ostateczną, czyli stomią wyłonioną na stałe. Ma to miejsce w sytuacji, w której przywrócenie czynności układu pokarmowego jest niemożliwe. Wskazaniem do stałej ileostomii jest wycięcie zwieraczy odbytu lub ich całkowite uszkodzenie. Szacuje się, że aż ok. 75% przypadków osób, u których zastosowano stomię czasową, będzie musiało korzystać z niej do końca życia.

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Wskazania do ileostomii

Kiedy zakłada się stomię? Wskazaniem do zabiegu ileostomii są:

  • nieswoiste zapalenia jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
  • zmiany powstałe po niedokrwieniu jelit,
  • niedrożność jelita grubego,
  • uszkodzenia jelita grubego,
  • wieloogniskowy rak jelita grubego,
  • rozległa endometrioza jelita grubego,
  • zespół Ogilvie,
  • odbarczenie obwodowej części układu pokarmowego.
jelita w 3D

Ileostomia – pielęgnacja

Jak powstaje i jak wygląda stomia? Podczas operacji chirurg wyłania jelito cienkie, wywija je i przyszywa do skóry. Powstały sztuczny odbyt wystaje nad powierzchnią skóry na wysokość 3–4 cm. Ileostomia ma różowoczerwony kolor i nie jest unerwiona. Aby nie doszło do powikłań po wyłonieniu stomii, niezwykle ważna jest pielęgnacja miejsca otaczającego stomię. Skóra wokół stomii narażona jest na kontakt z wydalinami, w których znajdują się m.in. enzymy trzustkowe i wątrobowe działające drażniąco. Regularne oczyszczanie skóry zmniejsza ryzyko powstawania podrażnień i nadżerek.

Istotnym elementem pielęgnacji jest dobór odpowiednich worków stomijnych i ich prawidłowe mocowanie. Istnieją dwa typy worków do stomii: jednoczęściowe i dwuczęściowe. Worki stomijne jednoczęściowe nakleja się bezpośrednio na brzuch, a płytka jest połączona na stałe z workiem. Worki dwuczęściowe mają dwie oddzielne części, dlatego możliwa jest wymiana worka bez odklejania płytki. Jak często zmieniać worek stomijny? W przypadku worków jednoczęściowych należy wymieniać je codziennie po napełnieniu, natomiast worki dwuczęściowe – co 3–4 dni.

Stomia (źródło - www.gettyimages.com)

Dieta przy ileostomii

W pierwszych dniach po zabiegu ileostomii zwykle istnieje konieczność żywienia dojelitowego lub pozajelitowego. Gdy przewód pokarmowy zaczyna pracować prawidłowo, wprowadza się posiłki płynne i półpłynne, takie jak kleiki, kisiele i budynie. Pacjenci mogą też jeść zmiksowane zupy. Co można jeść przy stomii? Wraz z rozszerzaniem diety przy stomii w jadłospisie powinny znaleźć się produkty lekkostrawne i bogatobiałkowe: chude mięsa, ryby, chude twarogi. Warzywa polecane są w formie gotowanej i przetartej. Nie może też zabraknąć zdrowych tłuszczów pochodzących np. z oliwy z oliwek czy oleju rzepakowego.

Powikłania ileostomii

Ileostomia może dawać różne niepożądane objawy. Do wczesnych powikłań ileostomii należą:

  • niedokrwienie i martwica stomii,
  • obrzęk,
  • krwawienia,
  • infekcje w okolicy stomii,
  • zwężenie stomii,
  • przetoka okołostomijna,
  • brak zrostu śluzówkowo-skórnego.
ból brzucha

Wśród późnych powikłań ileostomii wymienia się:

  • przepuklinę okołostomijną,
  • niedrożność,
  • wypadanie stomii,
  • wciągnięcie stomii,
  • zwężenie stomii,
  • wszczepy śluzówkowe,
  • przedziurawienie jelita podczas irygacji,
  • skręcenie jelita w pobliżu stomii.
„Dysbioza jelitowa”, czyli zdrowie zaczyna się w jelitach/fot. materiały prasowe PZWL

U mężczyzn z ileostomią mogą wystąpić zaburzenia erekcji spowodowane uszkodzeniem nerwów w czasie operacji. Do dermatologicznych powikłań ileostomii należą stany zapalne skóry w pobliżu sprzętu stomijnego, zapalenie skóry wywołane kontaktem z treścią jelitową oraz infekcje skórne. Nie sposób nie wspomnieć też o ryzyku wystąpienia zaburzeń emocjonalnych i psychicznych, w tym obniżonego poczucia własnej wartości, braku akceptacji swojego ciała, stanów lękowych i depresji.

Źródła:

  1. Tomasz Banasiewicz, Piotr Krokowicz, Marek Szczepkowski, Stomia – prawidłowe postępowanie chirurgiczne i pielęgnacyjne, Termedia Wydawnictwa Medyczne, wyd. II uaktualnione, Poznań 2017.
  2. Jacek Hermann, Tomasz Banasiewicz, Wytwarzanie i zamykanie stomii, „Chirurgia po Dyplomie”, 01, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

„Nikt zdrowy nie wyobraża sobie możliwości skorzystania z toalety raz na dwa dni”. Stomicy oburzeni projektem Ministerstwa Zdrowia

Premedykacja. Na czym polega, dla kogo i jakie są zagrożenia?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Zrosty po operacji – jak wykryć, czym są i czy bolą? Jak zapobiegać ich powstawaniu

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

„Czasem pacjenci decyzję o operacji podejmują z prozaicznych powodów – nie mogą wejść po schodach czy zawiązać buta”. O leczeniu otyłości olbrzymiej mówi dr Michał Duchnik

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

„Lepiej przełamać wstyd, bo później będzie tylko gorzej”. O chorobach odbytu mówi Mateusz Sieradzan, znany w sieci jako Pan Pielęgniarka

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

W Poznaniu wykryto dwa przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

W Poznaniu wykryto przypadki ostrego zapalenia wątroby u dzieci. Nie wiadomo, co wywołuje groźną chorobę

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×