Przejdź do treści

Immunosupresja i immunosupresory w leczeniu chorób. Efekty i skutki uboczne

Ktoś leży chory w łóżku i trzyma książkę, jest przykryty kocem. Inna osoba trzyma tę pierwszą za rękę
Fot. Photographee.eu/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Erytromelalgia - bolesny rumień kończyn
Erytromelalgia – bolesny rumień kończyn
Wizyta u ginekologa / istock
Fakty i mity związane z wizytą u ginekologa. Na nasze pytania odpowiada dr n. med. Grzegorz Głąb, ginekolog
Kobieta ziewa
Od dłuższego czasu czujesz się zmęczona? Nie pomagają sen i regeneracja? Sprawdź, co może być przyczyną
Kobieta w cielistej bieliźnie
#Mambrzuch. Trenerka personalna zachęca, by pokochać swoje brzuchy
Przeszczep nerki - informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim
Przeszczep nerki – informacje praktyczne o zabiegu, diecie i życiu po nim

Immunosupresja jest procesem hamowania produkcji przeciwciał przez czynniki zwane immunosupresorami. Najczęściej stosuje się promieniowanie rentgenowskie oraz środki farmaceutyczne.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Immunosupresja jest zjawiskiem polegającym na hamowaniu wytwarzania przeciwciał oraz innych komórek układu odpornościowego, co zmniejsza reaktywność immunologiczną. Skutki uboczne immunosupresji to głównie zakażenia wirusowe, bakteryjne i grzybicze. Bardzo odległym powikłaniem immunosupresji są nowotwory, m.in. chłoniaki, rak pęcherza oraz szyjki macicy. Innymi skutkami ubocznymi są wrzody żołądka, uszkodzenie wątroby oraz nerek.

Jak działa immunosupresja?

Leki określane jako immunosupresanty wywierają silny wpływ na układ immunologiczny, inaczej odpornościowy. U zdrowej osoby podawanie leków zmniejszających zdolność układu odpornościowego do obrony pozbawione byłoby sensu. Ma to jednak głębsze znaczenie u osób po przeszczepach, np. nerki. Wyciszenie reakcji układu immunologicznego zwiększa szanse na to, że organizm nie odrzucił przeszczepu. Podawanie leków immunosupresyjnych ma również zastosowanie w innych chorobach o podłożu autoimmunologicznym, w tym reumatoidalnym zapaleniu stawów, stwardnieniu rozsianym, toczniu, chorobie Leśniowskiego-Crohna oraz atopowym zapaleniu stawów. Przeciwwskazaniami do tego rodzaju farmakoterapii są ciąża oraz karmienie piersią.

Ależ Talerz 37: tortilla na spadek odporności

Rodzaje immunosupresantów i skutki uboczne ich stosowania

Leki z rodzaju immunosupresantów mogą być podawane kilkoma drogami: doustną, dożylną oraz stosowaną zewnętrznie. Dzieli się je na kilka grup:

  • glikokortykosteroidy
  • inhibitory biosyntezy DNA
  • blokery kinazy mTOR
  • inhibitory aktywacji kalcyneuryny.

Glikokortykosteroidy

Glikokortykosteroidy należą do hormonów steroidowych mających działanie przeciwalergiczne, przeciwzapalne i immunosupresyjne. Są stosowane jako leczenie pomocnicze. Często wybieranym środkiem jest prednizon. Mimo skuteczności glikokortykosteroidy wykazują szereg działań niepożądanych, w tym zatrzymywanie wody w organizmie, obrzęki oraz zwiększenie łaknienia. Przyczyniają się również do wypłukiwania witaminy D oraz wapnia, co sprzyja rozwojowi osteoporozy.

Inhibitory biosyntezy DNA

Leki cytostatyczne wykorzystuje się w leczeniu nowotworów. Niszczą zmienione chorobowo komórki. Ich stosowanie wiąże się z dużym ryzykiem, ponieważ poza zdrowymi komórkami dochodzi do zniszczenia tych zdrowych, w tym nabłonka jelit, szpiku kostnego oraz naskórka. Lekarze decydują się na włączenie inhibitorów biosyntezy DNA w przypadku nowotworów cechujących się wrażliwością na inne leczenie, głównie chemioterapię. Mówi się wówczas o postępowaniu radykalnym. Leki te mają również zastosowanie w postępowaniu paliatywnym, co oznacza, że poprawiają jakość życia pacjentów poddanych agresywnym formom leczenia.

Zobacz także

Inhibitory aktywacji kalcyneuryny

Leki z grupy inhibitorów aktywacji kalcyneuryny stosuje się powszechnie jako maść w leczeniu miejscowym atopowego zapalenia skóry. Innym celem ich wykorzystania jest profilaktyka odrzucenia przeszczepu. Środki działają jak inhibitory, a zatem hamują uwalnianie prozapalnych cytokin, biorących udział w uruchomieniu reakcji odpornościowej organizmu. Najpopularniejszymi lekami są takrolimus, a także cyklosporyna. Skutkami ubocznymi stosowania pierwszego z nich są alergie skórne oraz wzrost wrażliwości na promieniowanie słoneczne. Cyklosporyna z kolei wyklucza przyjmowanie preparatów z zielem dziurawca. Nie należy jej stosować równolegle z doustną antykoncepcją hormonalną oraz niektórymi antybiotykami.

Blokery kinazy mTOR

Leki z grupy blokerów kinazy mTOR stosuje się w przypadkach możliwości odrzucenia przeszczepów. Ewerolimus oraz sirolimus wpływają na zahamowanie namnażania się komórek zwanych limfocytami, będących komórkami układu immunologicznego. Osłabia to układ odpornościowy, co sprawia, że nie ma on siły na produkcję przeciwciał skierowanych przeciwko przeszczepionemu organowi. Najczęściej leki stosuje się w profilaktyce odrzucenia przeszczepu serca i nerki.

Zaburzenia autoimmunologiczne

W przebiegu chorób o podłożu autoimmunologicznym dochodzi do poważnego zaburzenia układu odpornościowego. Organizm nie rozpoznaje wówczas własnych komórek i tkanek. Traktując je jako obce, zaczyna wytwarzać przeciwko nim niszczące przeciwciała. Taka reakcja jest zaliczana do patologicznych i wymaga leczenia. Obserwuje się ją w przebiegu wielu chorób, w tym zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, tocznia układowego, zapalenia skórno-mięśniowego oraz reumatoidalnego zapalenia stawów. Autoagresja występuje również w licznych chorobach krwi. Leki immunosupresyjne podaje się, aby wyhamować taką patologiczną odpowiedź. W konsekwencji dochodzi do zahamowania procesu chorobowego oraz przejścia w stan remisji.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Drętwienie rąk – przyczyny i leczenie. Jakie wybrać leki na drętwienie palców u rąk?

Mizofonia - co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Mizofonia – co to jest, objawy i przyczyny. Jak leczyć to schorzenie?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

dentystka w maseczce ochronnej

Ratownik do studentów kierunków medycznych: „myślcie przede wszystkim o sobie, przydadzą się twardy tyłek i mocne łokcie”

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności

Gdy skończy się pandemia – co możesz zrobić dla poprawienia swojej odporności?

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

4 patenty na wzmocnienie odporności. Tylko naturalne składniki

Dziewczynka z chorobą sierocą tuli misia.

Choroba sieroca i jej fazy. Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Dziecko leży w szpitalu podłączone do kroplówki

Wstrząs septyczny – przyczyny i objawy. Leczenie powikłań sepsy

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Amnezja – jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia utraty pamięci?

Pająk na ręce - arachnofobia

Arachnofobia – co to jest i jakie są jej objawy? Wyjaśniamy, jak leczyć arachnofobię

8 sposobów na poprawienie odporności w czasie epidemii

8 sposobów na poprawienie odporności w czasie epidemii

choroba kawasaki i leki

Choroba Kawasakiego u dorosłych i dzieci – objawy, przyczyny, powikłania

Mężczyzna wykonuje ćwiczenia na rwę kulszową

Ćwiczenia na rwę kulszową. Rehabilitacja i ćwiczenia na nerw kulszowy w domu

Dziewczynka z białym nalotem na języku

Biały nalot na języku – co oznacza i jak go usunąć?

Dieta w czasie kwarantanny - jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Dieta w czasie kwarantanny – jak wzmocnić organizm i nie przytyć?

Po co nam... wyrostek robaczkowy?

Po co nam wyrostek robaczkowy? Czy faktycznie jest niepotrzebnym organem?

Twarz kobiety z białymi zębami. Od obrazka odchodzi obrazek, na którym kobieta miała żółte zęby.

Jak wybielić zęby? Domowe sposoby na wybielanie zębów

Słoiki z kiszonymi ogórkami. Ręka wkłada ogórka do słoika

Kiszonki idealne na wzmocnienie odporności. Poznaj korzyści płynące z jedzenia kiszonych warzyw

Akcja studentów pielęgniarstwa "Obalamy stereotypy"

„Nic nie robią tylko kawę piją”. Studentki pielęgniarstwa i położnictwa walczą ze stereotypami zawodowymi w świetnej akcji

naukowiec - salmonella

Salmonella – objawy zakażenia bakterią i rozpoznanie. Na czym polega leczenie?

Dwójka lekarzy wykonuje sedacje pacjentowi

Sedacja – co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy sedacja jest bezpieczna?

Olejek rycynowy leży na małej deseczce obok miski z ziarnami

Olejek rycynowy – właściwości, zastosowanie. Na co pomagają okłady z olejku rycynowego?

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?