Przejdź do treści

Jakie są rodzaje i jak leczyć niedokrwistość? Objawy i leczenie

niedokrwistość - blada i zmęczona kobieta
Fot. zinkevych / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Niedokrwistość, czyli choroba układu czerwonokrwinkowego, to nazwa opisująca stan, w którym dochodzi do zmniejszenia hemoglobiny – substancji przenoszącej tlen do tkanek ciała –  we krwi. Niedokrwistości dzieli się ze względu na przyczyny i można wśród nich wyróżnić między innymi niedokrwistość aplastyczną, niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz niedokrwistość megaloblastyczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy niedokrwistości obejmują głównie osłabienie, zmęczenie oraz bladość powłok skóry. Symptomy te mają swoje odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych. Leczenie niedokrwistości opiera się na usuwaniu przyczyn, choć zdarza się, że konieczne jest leczenie objawowe.

Niedokrwistość – definicja

Niedokrwistość (choroba układu krwiotwórczego) to zmniejszenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu oraz liczby krwinek czerwonych we krwi, skutkujące zmniejszeniem zdolności przenoszenia tlenu przez krew do tkanek ludzkiego ciała. Normy hemoglobiny są zależne od płci oraz wieku, każdy spadek poniżej normy nazywany jest niedokrwistością nawet wtedy, gdy niewidoczne są objawy.

Niedokrwistość dzieli się ze względu na nasilenie:

  • łagodna, gdy hemoglobina wynosi 10–12,0 g/dl u kobiet, 13,5 g/dl u mężczyzn,
  • umiarkowana, gdy Hb mieści się w granicach 8–9,9 g/dl,
  • ciężka: Hb 6,5–7,9 g/dl,
  • zagrażająca życiu: Hb <6,5 g/dl.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Trawienie, Beauty
Wimin Zestaw z lepszym metabolizmem, 30 saszetek
139,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Badaj swoją krew

Niedokrwistość – rodzaje

Oprócz podziału niedokrwistości ze względu na jej nasilenie, istnieje powszechnie funkcjonujący podział ze względu na powód, w wyniku którego doszło do spadku poziomu hemoglobiny we krwi. Przyczyną niedokrwistości może być nadmierny rozpad krwinek, zaburzenia w ich wytwarzaniu lub utrata w wyniku krwawienia.

Ze względu na przyczynę wyróżniamy następujące rodzaje niedokrwistości:

  • niedokrwistość aplastyczna – niewydolność szpiku (zahamowanie tworzenia się krwinek czerwonych),
  • niedokrwistość megaloblastyczna – z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niedokrwistość pokrwotoczna – powstająca w wyniku utraty krwi, np. po urazie,
  • niedokrwistość chorób przewlekłych, np. w niewydolności nerek,
  • niedokrwistość hemolityczna – związana z nadmiernym rozpadem krwinek.

Przejściowa niedokrwistość pojawia się czasem w wyniku przemian zachodzących w organizmie. Niedokrwistość w ciąży powstaje w wyniku zwiększenia zapotrzebowania organizmu na żelazo. Niedokrwistość może być również pierwszym objawem nowotworów – na przykład raka jelita grubego.

Niedokrwistość – objawy

Objawy dla wszystkich rodzajów niedokrwistości są takie same, ich intensywność zależy od adaptacji organizmu do zaistniałych zmian oraz od poziomu hemoglobiny we krwi.

Do objawów niedokrwistości należą przede wszystkim osłabienie oraz łatwa męczliwość, upośledzenie koncentracji oraz uwagi, ból i zawroty głowy, zwiększona akcja serca oraz bladość skóry.  W ciężkiej postaci niedokrwistości zaobserwować można duszność. W niedokrwistości hemolitycznej charakterystyczne jest zażółcenie powłok skórnych w wyniku zwiększonego rozkładu komórek krwi, skutkującego powstaniem większej ilości bilirubiny.

Zmiany w badaniach laboratoryjnych zależą od rodzaju niedokrwistości. Niedokrwistość normocytarna (chorób przewlekłych, aplastyczna) charakteryzuje się prawidłową wielkością erytrocytów podczas badania pod mikroskopem, w mikrocytarnej (np. z niedoboru żelaza) krwinki czerwone są zmniejszone, natomiast w makrocytarnej (niedokrwistości megaloblastycznej) krwinki czerwone są powiększone.

Niedokrwistość u dzieci przebiega w podobny sposób jak u dorosłych, w wieku niemowlęcym (około 3 miesiąca życia) może być to jednak zjawisko fizjologiczne, którym nie należy się przejmować i które ustępuje z czasem samoistnie, wynika z niedojrzałości układu krwionośnego dziecka.

Zobacz także

Niedokrwistość – leczenie

Niedokrwistość jest stanem, który wymaga interwencji ze strony pacjenta, choć czasami wystarczy jedynie modyfikacja codziennej diety. Większość niedokrwistości leczy się w gabinecie u lekarza rodzinnego, choć w cięższych przypadkach może być konieczna wizyta u hematologa.

Jak leczyć niedokrwistość? Najczęstszym przypadkiem niedokrwistości jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, której leczenie opiera się na uzupełnianiu niedoborów żelaza – przyjmując preparaty żelaza doustnie lub dożylnie. Niedokrwistość megaloblastyczną leczy się poprzez uzupełnienie niedoborów kwasu foliowego oraz witaminy B12. Leczenie niedokrwistości aplastycznej jest bardziej skomplikowane – w niektórych przypadkach konieczne może być nawet przeszczepienie szpiku.

W przypadkach, kiedy hemoglobina spada poniżej 7 g/dl oraz obecne są objawy, może być konieczne przetoczenie krwi w celu ratowania życia chorego.

Niedokrwistość – dieta

W większości przypadków przyczyną powstania niedokrwistości jest niewłaściwe odżywianie i spożywanie produktów o niskiej zawartości żelaza. Czasami modyfikacja codziennej diety pozwala na przywrócenie prawidłowego poziomu hemoglobiny we krwi bez konieczności przyjmowania leków.

Dieta przy niedokrwistości powinna zawierać dużo produktów bogatych w żelazo, takich jak: podroby, ciemne pieczywo, mięso, ryby, rośliny zielone (szpinak, bób, groszek), żółtko jaja, awokado, owoce suszone.

Dodatkowo należy pamiętać o spożywaniu produktów z wysoką zawartością witaminy C, która pomaga we wchłanianiu żelaza oraz o ograniczeniu napojów hamujących jego wchłanianie – herbaty oraz kawy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. - Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Nietypowe objawy udaru, jakich lepiej nie ignorować. Jak rozpoznać mikroudar?

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Polska badaczka opracowała nowy sposób

Szacowanie ryzyka chorób serca może być niedługo znacznie prostsze i szybsze. Ważne osiągnięcie polskiej badaczki

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

Antykoagulant toczniowy – czym jest, diagnostyka, cena badań 

„Rodzice wciąż są namawiani do bankowania krwi pępowinowej dla użytku ich dzieci, mimo że nie ma takiej potrzeby”. O tym, jak wmówiono nam, że krew pępowinowa to panaceum, mówi hematolog prof. Wiesław Jędrzejczak

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

×