Przejdź do treści

Jakie są rodzaje i jak leczyć niedokrwistość? Objawy i leczenie

niedokrwistość - blada i zmęczona kobieta
Fot. zinkevych / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Ambasada ChRL w Kazachstanie ostrzega przed "nieznanym zapaleniem płuc". Może być groźniejsze niż COVID-19
Ambasada ChRL w Kazachstanie ostrzega przed „nieznanym zapaleniem płuc”. Może być groźniejsze niż COVID-19
Czego nie robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Czego nie powinnyśmy robić w ciąży? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
„Z niedoskonałościami możesz być zdrowa i sprawna”. Kolejna ważna akcja trenerki Marty Stoberskiej
Edukacja seksualna / rawpixel
Matka Lekarka o (braku) edukacji seksualnej: „W pracy przekonałam się, że wciąż wszystko jest jednym wielkim tematem tabu”
Extreme hunger - co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka
Extreme hunger – co to jest i czym różni się od kompulsywnego jedzenia? Wyjaśnia psychodietetyczka

Niedokrwistość, czyli choroba układu czerwonokrwinkowego, to nazwa opisująca stan, w którym dochodzi do zmniejszenia hemoglobiny – substancji przenoszącej tlen do tkanek ciała –  we krwi. Niedokrwistości dzieli się ze względu na przyczyny i można wśród nich wyróżnić między innymi niedokrwistość aplastyczną, niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz niedokrwistość megaloblastyczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy niedokrwistości obejmują głównie osłabienie, zmęczenie oraz bladość powłok skóry. Symptomy te mają swoje odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych. Leczenie niedokrwistości opiera się na usuwaniu przyczyn, choć zdarza się, że konieczne jest leczenie objawowe.

Niedokrwistość – definicja

Niedokrwistość (choroba układu krwiotwórczego) to zmniejszenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu oraz liczby krwinek czerwonych we krwi, skutkujące zmniejszeniem zdolności przenoszenia tlenu przez krew do tkanek ludzkiego ciała. Normy hemoglobiny są zależne od płci oraz wieku, każdy spadek poniżej normy nazywany jest niedokrwistością nawet wtedy, gdy niewidoczne są objawy.

Niedokrwistość dzieli się ze względu na nasilenie:

  • łagodna, gdy hemoglobina wynosi 10–12,0 g/dl u kobiet, 13,5 g/dl u mężczyzn,
  • umiarkowana, gdy Hb mieści się w granicach 8–9,9 g/dl,
  • ciężka: Hb 6,5–7,9 g/dl,
  • zagrażająca życiu: Hb <6,5 g/dl.
Badaj swoją krew

Niedokrwistość – rodzaje

Oprócz podziału niedokrwistości ze względu na jej nasilenie, istnieje powszechnie funkcjonujący podział ze względu na powód, w wyniku którego doszło do spadku poziomu hemoglobiny we krwi. Przyczyną niedokrwistości może być nadmierny rozpad krwinek, zaburzenia w ich wytwarzaniu lub utrata w wyniku krwawienia.

Ze względu na przyczynę wyróżniamy następujące rodzaje niedokrwistości:

  • niedokrwistość aplastyczna – niewydolność szpiku (zahamowanie tworzenia się krwinek czerwonych),
  • niedokrwistość megaloblastyczna – z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niedokrwistość pokrwotoczna – powstająca w wyniku utraty krwi, np. po urazie,
  • niedokrwistość chorób przewlekłych, np. w niewydolności nerek,
  • niedokrwistość hemolityczna – związana z nadmiernym rozpadem krwinek.

Przejściowa niedokrwistość pojawia się czasem w wyniku przemian zachodzących w organizmie. Niedokrwistość w ciąży powstaje w wyniku zwiększenia zapotrzebowania organizmu na żelazo. Niedokrwistość może być również pierwszym objawem nowotworów – na przykład raka jelita grubego.

Niedokrwistość – objawy

Objawy dla wszystkich rodzajów niedokrwistości są takie same, ich intensywność zależy od adaptacji organizmu do zaistniałych zmian oraz od poziomu hemoglobiny we krwi.

Do objawów niedokrwistości należą przede wszystkim osłabienie oraz łatwa męczliwość, upośledzenie koncentracji oraz uwagi, ból i zawroty głowy, zwiększona akcja serca oraz bladość skóry.  W ciężkiej postaci niedokrwistości zaobserwować można duszność. W niedokrwistości hemolitycznej charakterystyczne jest zażółcenie powłok skórnych w wyniku zwiększonego rozkładu komórek krwi, skutkującego powstaniem większej ilości bilirubiny.

Zmiany w badaniach laboratoryjnych zależą od rodzaju niedokrwistości. Niedokrwistość normocytarna (chorób przewlekłych, aplastyczna) charakteryzuje się prawidłową wielkością erytrocytów podczas badania pod mikroskopem, w mikrocytarnej (np. z niedoboru żelaza) krwinki czerwone są zmniejszone, natomiast w makrocytarnej (niedokrwistości megaloblastycznej) krwinki czerwone są powiększone.

Niedokrwistość u dzieci przebiega w podobny sposób jak u dorosłych, w wieku niemowlęcym (około 3 miesiąca życia) może być to jednak zjawisko fizjologiczne, którym nie należy się przejmować i które ustępuje z czasem samoistnie, wynika z niedojrzałości układu krwionośnego dziecka.

Zobacz także

Niedokrwistość – leczenie

Niedokrwistość jest stanem, który wymaga interwencji ze strony pacjenta, choć czasami wystarczy jedynie modyfikacja codziennej diety. Większość niedokrwistości leczy się w gabinecie u lekarza rodzinnego, choć w cięższych przypadkach może być konieczna wizyta u hematologa.

Jak leczyć niedokrwistość? Najczęstszym przypadkiem niedokrwistości jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, której leczenie opiera się na uzupełnianiu niedoborów żelaza – przyjmując preparaty żelaza doustnie lub dożylnie. Niedokrwistość megaloblastyczną leczy się poprzez uzupełnienie niedoborów kwasu foliowego oraz witaminy B12. Leczenie niedokrwistości aplastycznej jest bardziej skomplikowane – w niektórych przypadkach konieczne może być nawet przeszczepienie szpiku.

W przypadkach, kiedy hemoglobina spada poniżej 7 g/dl oraz obecne są objawy, może być konieczne przetoczenie krwi w celu ratowania życia chorego.

Niedokrwistość – dieta

W większości przypadków przyczyną powstania niedokrwistości jest niewłaściwe odżywianie i spożywanie produktów o niskiej zawartości żelaza. Czasami modyfikacja codziennej diety pozwala na przywrócenie prawidłowego poziomu hemoglobiny we krwi bez konieczności przyjmowania leków.

Dieta przy niedokrwistości powinna zawierać dużo produktów bogatych w żelazo, takich jak: podroby, ciemne pieczywo, mięso, ryby, rośliny zielone (szpinak, bób, groszek), żółtko jaja, awokado, owoce suszone.

Dodatkowo należy pamiętać o spożywaniu produktów z wysoką zawartością witaminy C, która pomaga we wchłanianiu żelaza oraz o ograniczeniu napojów hamujących jego wchłanianie – herbaty oraz kawy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. - Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Płytki krwi i ich badanie – co oznacza podwyższony i obniżony poziom?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co mówi o stanie zdrowia?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

starsza kobieta - niewydolność serca

Niewydolność serca – „epidemia widmo”. Dotyka ponad miliona Polaków, większość z nich nie wie, że jest chora

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę