Przejdź do treści

Jakie są rodzaje i jak leczyć niedokrwistość? Objawy i leczenie

niedokrwistość - blada i zmęczona kobieta
Fot. zinkevych / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
WHO: Wariant Omikron przenosi się bardzo szybko, jednak nie powoduje ciężkich objawów
Przemarznięta? Te napoje zimą rozgrzeją twój organizm skuteczniej niż herbata i kawa
6 witamin i minerałów, których organizm może potrzebować zimą
Jak możesz sobie sama poradzić z zaparciami? Wyjaśnia fizjoterapeuta Kamil Kozakowski
Czy szczepienia obowiązkowe są szczepieniami przymusowymi? Prawniczka wyjaśnia, na czym polega w praktyce nowy przepis

Niedokrwistość, czyli choroba układu czerwonokrwinkowego, to nazwa opisująca stan, w którym dochodzi do zmniejszenia hemoglobiny – substancji przenoszącej tlen do tkanek ciała –  we krwi. Niedokrwistości dzieli się ze względu na przyczyny i można wśród nich wyróżnić między innymi niedokrwistość aplastyczną, niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz niedokrwistość megaloblastyczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy niedokrwistości obejmują głównie osłabienie, zmęczenie oraz bladość powłok skóry. Symptomy te mają swoje odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych. Leczenie niedokrwistości opiera się na usuwaniu przyczyn, choć zdarza się, że konieczne jest leczenie objawowe.

Niedokrwistość – definicja

Niedokrwistość (choroba układu krwiotwórczego) to zmniejszenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu oraz liczby krwinek czerwonych we krwi, skutkujące zmniejszeniem zdolności przenoszenia tlenu przez krew do tkanek ludzkiego ciała. Normy hemoglobiny są zależne od płci oraz wieku, każdy spadek poniżej normy nazywany jest niedokrwistością nawet wtedy, gdy niewidoczne są objawy.

Niedokrwistość dzieli się ze względu na nasilenie:

  • łagodna, gdy hemoglobina wynosi 10–12,0 g/dl u kobiet, 13,5 g/dl u mężczyzn,
  • umiarkowana, gdy Hb mieści się w granicach 8–9,9 g/dl,
  • ciężka: Hb 6,5–7,9 g/dl,
  • zagrażająca życiu: Hb <6,5 g/dl.
Badaj swoją krew

Niedokrwistość – rodzaje

Oprócz podziału niedokrwistości ze względu na jej nasilenie, istnieje powszechnie funkcjonujący podział ze względu na powód, w wyniku którego doszło do spadku poziomu hemoglobiny we krwi. Przyczyną niedokrwistości może być nadmierny rozpad krwinek, zaburzenia w ich wytwarzaniu lub utrata w wyniku krwawienia.

Ze względu na przyczynę wyróżniamy następujące rodzaje niedokrwistości:

  • niedokrwistość aplastyczna – niewydolność szpiku (zahamowanie tworzenia się krwinek czerwonych),
  • niedokrwistość megaloblastyczna – z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niedokrwistość pokrwotoczna – powstająca w wyniku utraty krwi, np. po urazie,
  • niedokrwistość chorób przewlekłych, np. w niewydolności nerek,
  • niedokrwistość hemolityczna – związana z nadmiernym rozpadem krwinek.

Przejściowa niedokrwistość pojawia się czasem w wyniku przemian zachodzących w organizmie. Niedokrwistość w ciąży powstaje w wyniku zwiększenia zapotrzebowania organizmu na żelazo. Niedokrwistość może być również pierwszym objawem nowotworów – na przykład raka jelita grubego.

Niedokrwistość – objawy

Objawy dla wszystkich rodzajów niedokrwistości są takie same, ich intensywność zależy od adaptacji organizmu do zaistniałych zmian oraz od poziomu hemoglobiny we krwi.

Do objawów niedokrwistości należą przede wszystkim osłabienie oraz łatwa męczliwość, upośledzenie koncentracji oraz uwagi, ból i zawroty głowy, zwiększona akcja serca oraz bladość skóry.  W ciężkiej postaci niedokrwistości zaobserwować można duszność. W niedokrwistości hemolitycznej charakterystyczne jest zażółcenie powłok skórnych w wyniku zwiększonego rozkładu komórek krwi, skutkującego powstaniem większej ilości bilirubiny.

Zmiany w badaniach laboratoryjnych zależą od rodzaju niedokrwistości. Niedokrwistość normocytarna (chorób przewlekłych, aplastyczna) charakteryzuje się prawidłową wielkością erytrocytów podczas badania pod mikroskopem, w mikrocytarnej (np. z niedoboru żelaza) krwinki czerwone są zmniejszone, natomiast w makrocytarnej (niedokrwistości megaloblastycznej) krwinki czerwone są powiększone.

Niedokrwistość u dzieci przebiega w podobny sposób jak u dorosłych, w wieku niemowlęcym (około 3 miesiąca życia) może być to jednak zjawisko fizjologiczne, którym nie należy się przejmować i które ustępuje z czasem samoistnie, wynika z niedojrzałości układu krwionośnego dziecka.

Zobacz także

Niedokrwistość – leczenie

Niedokrwistość jest stanem, który wymaga interwencji ze strony pacjenta, choć czasami wystarczy jedynie modyfikacja codziennej diety. Większość niedokrwistości leczy się w gabinecie u lekarza rodzinnego, choć w cięższych przypadkach może być konieczna wizyta u hematologa.

Jak leczyć niedokrwistość? Najczęstszym przypadkiem niedokrwistości jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, której leczenie opiera się na uzupełnianiu niedoborów żelaza – przyjmując preparaty żelaza doustnie lub dożylnie. Niedokrwistość megaloblastyczną leczy się poprzez uzupełnienie niedoborów kwasu foliowego oraz witaminy B12. Leczenie niedokrwistości aplastycznej jest bardziej skomplikowane – w niektórych przypadkach konieczne może być nawet przeszczepienie szpiku.

W przypadkach, kiedy hemoglobina spada poniżej 7 g/dl oraz obecne są objawy, może być konieczne przetoczenie krwi w celu ratowania życia chorego.

Niedokrwistość – dieta

W większości przypadków przyczyną powstania niedokrwistości jest niewłaściwe odżywianie i spożywanie produktów o niskiej zawartości żelaza. Czasami modyfikacja codziennej diety pozwala na przywrócenie prawidłowego poziomu hemoglobiny we krwi bez konieczności przyjmowania leków.

Dieta przy niedokrwistości powinna zawierać dużo produktów bogatych w żelazo, takich jak: podroby, ciemne pieczywo, mięso, ryby, rośliny zielone (szpinak, bób, groszek), żółtko jaja, awokado, owoce suszone.

Dodatkowo należy pamiętać o spożywaniu produktów z wysoką zawartością witaminy C, która pomaga we wchłanianiu żelaza oraz o ograniczeniu napojów hamujących jego wchłanianie – herbaty oraz kawy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. - Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta, którą boli brzuch

Rak jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Łupież – przyczyny, rodzaje, profilaktyka

Produkty, które można jeść przy wrzodach

Wrzody żołądka – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

mięśniaki macicy - kobieta w gabinecie lekarskim

Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie

Osoba odwiedzająca osobę chorą na Parkinsona trzyma dłoń na jej dłoniach

Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

wątroba

Marskość wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Mężczyzna z kamicą nerkową ugina się z powodu wielkiego bólu

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Regularne kładzenie się spać o 22 może zminimalizować ryzyko zawału serca – wynika z badania

Domowe sposoby na ból gardła – który wybrać, jak leczyć?

Kobieta cierpiąca na fobię społeczną

Fobia społeczna – jak sobie z nią radzić i czy można ją pokonać?

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – przyczyny, leczenie. Objawy ataku paniki

Mężczyzna z nadciśnieniem tętniczym mierzy swoje ciśnienie

Nadciśnienie – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Choroby serca - rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

Choroby serca – rodzaje, objawy i przyczyny najczęstszych z nich

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić żółtaczką pokarmową?

Kobieta z rakiem macicy trzyma się za bolący brzuch.

Rak trzonu macicy – jakie są objawy i rokowania, jak przebiega leczenie raka endometrium?

Płytki krwi (PLT, trombocyty) – norma, badanie. Niski i podwyższony poziom płytek krwi

bolący brzuch

Rak trzustki – objawy, rokowania, przyczyny. Ile się żyje?

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Kobieta pijąca ciepłą herbatę, próbująca złagodzić objawy hipotermii

Hipotermia – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc

Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska

„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska

Kobieta zakażona glistą ludzką leży skulona i trzyma się za brzuch.

Glista ludzka – objawy, leczenie, drogi zakażenia glistnicą

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku