Przejdź do treści

Jakie są rodzaje i jak leczyć niedokrwistość? Objawy i leczenie

niedokrwistość - blada i zmęczona kobieta
Fot. zinkevych / Adobe
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka
5 razy TAK dla wakacyjnego seksu
„Treść, która ma trafić do polskich szkół, krzywdzi, szkaluje i poniża”. Małgorzata Rozenek-Majdan o nowym podręczniku HiT
Łódzcy lekarze uratowali bliźniaki z syndromem podkradania. Ich matka uciekła przed wojną
Ziewasz, swędzi cię skóra, masz zimne dłonie? To mogą być objawy zaburzeń lękowych

Niedokrwistość, czyli choroba układu czerwonokrwinkowego, to nazwa opisująca stan, w którym dochodzi do zmniejszenia hemoglobiny – substancji przenoszącej tlen do tkanek ciała –  we krwi. Niedokrwistości dzieli się ze względu na przyczyny i można wśród nich wyróżnić między innymi niedokrwistość aplastyczną, niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz niedokrwistość megaloblastyczną.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Ewelina Stefanowicz
lekarz

Objawy niedokrwistości obejmują głównie osłabienie, zmęczenie oraz bladość powłok skóry. Symptomy te mają swoje odzwierciedlenie w badaniach laboratoryjnych. Leczenie niedokrwistości opiera się na usuwaniu przyczyn, choć zdarza się, że konieczne jest leczenie objawowe.

Niedokrwistość – definicja

Niedokrwistość (choroba układu krwiotwórczego) to zmniejszenie poziomu hemoglobiny, hematokrytu oraz liczby krwinek czerwonych we krwi, skutkujące zmniejszeniem zdolności przenoszenia tlenu przez krew do tkanek ludzkiego ciała. Normy hemoglobiny są zależne od płci oraz wieku, każdy spadek poniżej normy nazywany jest niedokrwistością nawet wtedy, gdy niewidoczne są objawy.

Niedokrwistość dzieli się ze względu na nasilenie:

  • łagodna, gdy hemoglobina wynosi 10–12,0 g/dl u kobiet, 13,5 g/dl u mężczyzn,
  • umiarkowana, gdy Hb mieści się w granicach 8–9,9 g/dl,
  • ciężka: Hb 6,5–7,9 g/dl,
  • zagrażająca życiu: Hb <6,5 g/dl.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Badaj swoją krew

Niedokrwistość – rodzaje

Oprócz podziału niedokrwistości ze względu na jej nasilenie, istnieje powszechnie funkcjonujący podział ze względu na powód, w wyniku którego doszło do spadku poziomu hemoglobiny we krwi. Przyczyną niedokrwistości może być nadmierny rozpad krwinek, zaburzenia w ich wytwarzaniu lub utrata w wyniku krwawienia.

Ze względu na przyczynę wyróżniamy następujące rodzaje niedokrwistości:

  • niedokrwistość aplastyczna – niewydolność szpiku (zahamowanie tworzenia się krwinek czerwonych),
  • niedokrwistość megaloblastyczna – z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego,
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niedokrwistość pokrwotoczna – powstająca w wyniku utraty krwi, np. po urazie,
  • niedokrwistość chorób przewlekłych, np. w niewydolności nerek,
  • niedokrwistość hemolityczna – związana z nadmiernym rozpadem krwinek.

Przejściowa niedokrwistość pojawia się czasem w wyniku przemian zachodzących w organizmie. Niedokrwistość w ciąży powstaje w wyniku zwiększenia zapotrzebowania organizmu na żelazo. Niedokrwistość może być również pierwszym objawem nowotworów – na przykład raka jelita grubego.

Niedokrwistość – objawy

Objawy dla wszystkich rodzajów niedokrwistości są takie same, ich intensywność zależy od adaptacji organizmu do zaistniałych zmian oraz od poziomu hemoglobiny we krwi.

Do objawów niedokrwistości należą przede wszystkim osłabienie oraz łatwa męczliwość, upośledzenie koncentracji oraz uwagi, ból i zawroty głowy, zwiększona akcja serca oraz bladość skóry.  W ciężkiej postaci niedokrwistości zaobserwować można duszność. W niedokrwistości hemolitycznej charakterystyczne jest zażółcenie powłok skórnych w wyniku zwiększonego rozkładu komórek krwi, skutkującego powstaniem większej ilości bilirubiny.

Zmiany w badaniach laboratoryjnych zależą od rodzaju niedokrwistości. Niedokrwistość normocytarna (chorób przewlekłych, aplastyczna) charakteryzuje się prawidłową wielkością erytrocytów podczas badania pod mikroskopem, w mikrocytarnej (np. z niedoboru żelaza) krwinki czerwone są zmniejszone, natomiast w makrocytarnej (niedokrwistości megaloblastycznej) krwinki czerwone są powiększone.

Niedokrwistość u dzieci przebiega w podobny sposób jak u dorosłych, w wieku niemowlęcym (około 3 miesiąca życia) może być to jednak zjawisko fizjologiczne, którym nie należy się przejmować i które ustępuje z czasem samoistnie, wynika z niedojrzałości układu krwionośnego dziecka.

Zobacz także

Niedokrwistość – leczenie

Niedokrwistość jest stanem, który wymaga interwencji ze strony pacjenta, choć czasami wystarczy jedynie modyfikacja codziennej diety. Większość niedokrwistości leczy się w gabinecie u lekarza rodzinnego, choć w cięższych przypadkach może być konieczna wizyta u hematologa.

Jak leczyć niedokrwistość? Najczęstszym przypadkiem niedokrwistości jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, której leczenie opiera się na uzupełnianiu niedoborów żelaza – przyjmując preparaty żelaza doustnie lub dożylnie. Niedokrwistość megaloblastyczną leczy się poprzez uzupełnienie niedoborów kwasu foliowego oraz witaminy B12. Leczenie niedokrwistości aplastycznej jest bardziej skomplikowane – w niektórych przypadkach konieczne może być nawet przeszczepienie szpiku.

W przypadkach, kiedy hemoglobina spada poniżej 7 g/dl oraz obecne są objawy, może być konieczne przetoczenie krwi w celu ratowania życia chorego.

Niedokrwistość – dieta

W większości przypadków przyczyną powstania niedokrwistości jest niewłaściwe odżywianie i spożywanie produktów o niskiej zawartości żelaza. Czasami modyfikacja codziennej diety pozwala na przywrócenie prawidłowego poziomu hemoglobiny we krwi bez konieczności przyjmowania leków.

Dieta przy niedokrwistości powinna zawierać dużo produktów bogatych w żelazo, takich jak: podroby, ciemne pieczywo, mięso, ryby, rośliny zielone (szpinak, bób, groszek), żółtko jaja, awokado, owoce suszone.

Dodatkowo należy pamiętać o spożywaniu produktów z wysoką zawartością witaminy C, która pomaga we wchłanianiu żelaza oraz o ograniczeniu napojów hamujących jego wchłanianie – herbaty oraz kawy.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

Szczeklik A. - Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Najnowsze w naszym serwisie

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ożywianie komórek życiowych u świni / gettyimages

Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

AOS. Czym jest ambulatoryjna opieka specjalistyczna, jakie obejmuje świadczenie i kto może z niej skorzystać?

Opiekun medyczny – jakie zmiany po nowelizacji ustawy o niektórych zawodach medycznych?

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Od 1 lipca na te badania skieruje cię lekarz rodzinny. Będzie można wykonać je bezpłatnie

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

Weterynarz będzie wykonywał badanie krwi? Tak zakłada nowy projekt ustawy

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. "Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne"

22 proc. kobiet z niepełnosprawnością nigdy nie było u ginekologa. „Brak otwartości często jest bardziej wykluczający niż bariery architektoniczne”

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Plamienie zamiast miesiączki – co oznacza?

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Łatwo zasypiasz w dzień i nie śpisz w nocy? To może być narkolepsja. Sprawdź, jakie objawy ma to zaburzenie

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Opalanie natryskowe – czy jest bezpieczną alternatywą dla promieni UV?

Ciałko żółte – funkcje, rola w ciąży, torbiele ciałka żółtego

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Nowe zasady dotyczące odwiedzania pacjentów w szpitalu. Sprawdź, co się zmieniło

Siedem osób usłyszało zarzuty w sprawie samobójstwa znanego lekarza. "Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna"

Siedem osób z zarzutami w sprawie samobójstwa znanego lekarza. „Fala hejtu wymierzona w profesora była okrutna”

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Wystawianie zwolnień lekarskich podczas teleporad było nielegalne? ZUS przeprowadza kontrole

Hydroterapia – korzyści z wodolecznictwa i rodzaje zabiegów

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Kobieta i mężczyzna ćwiczą

Ćwiczenia na kręgosłup dla każdego, czyli sposób na zdrowe plecy. Jak właściwie dobrać zestaw ćwiczeń?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×