Przejdź do treści

Komórki glejowe – czym są, rodzaje i funkcje

Komórki glejowe - czym są, rodzaje i funkcje Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Młoda krew wydłuża życie? Naukowcy w końcu poznali odpowiedź
„Tam na dole”, „muszelka”, „siusia”. Badanie pokazało, jak Polki nazywają swoje narządy płciowe
Nie żyje Olivia Newton-John. Gwiazda „Grease” od 30 lat chorowała na nowotwór
Rewolucja w medycynie. Naukowcy ożywili część komórek u świni, która już nie żyła
Szczepionka komórkowa na raka coraz bliżej? Pracują nad nią polscy naukowcy

Komórkami glejowymi dawniej nazywano wszystkie rodzaje komórek należące do ośrodkowego układu nerwowego, które nie były neuronami. W ostatnich latach definicja tego terminu została poszerzona o wszystkie komórki nieneuronalne, które są związane z neuronami zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym.

Co to są komórki glejowe?

Komórka glejowa jest odpowiedzialna za utrzymanie równowagi homeostatycznej, mielinizację, zapewnienie wsparcia strukturalnego, a także ochronę neuronów. Komórki glejowe są mniejsze, liczniejsze i różnią się morfologicznie i funkcjonalnie od komórek neuronalnych.

W ośrodkowym układzie nerwowym istnieją cztery ogólne typy gleju: astrocyty, oligodendrocyty, komórki mikrogleju i wyściółki. Niektóre z tych komórek można dalej podzielić na podstawie ich embriologii.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Komórki glejowe – oligodendrocyty

Oligodendrocyty mają długie wypustki cytoplazmatyczne wychodzące z somy. Te komórki są rozmieszczone zarówno w istocie szarej, jak i białej ośrodkowego układu nerwowego, jednak przeważają w istocie białej. Oligodendrocyty są odpowiedzialne za produkcję mieliny. Mielina to izolująca błoniasta osłona, która jest owinięta wokół aksonu wzdłuż jego długości. Istnieją jednak regiony wzdłuż aksonu, które pozostają niezmielinizowane, znane jako węzły Ranviera. Osłona mielinowa zapobiega przypadkowemu rozprzestrzenianiu się impulsów elektrycznych i zwiększa prędkość, z jaką te impulsy podróżują (proces znany jako przewodzenie solne). Im większa średnica otoczki mielinowej, tym większa prędkość przewodzenia neuronu.

system nerwowego układu autonomicznego

Komórki glejowe – astrocyty

Astrocyty charakteryzują wydłużonym, gwiaździstym kształtem i są pokryte glejowymi włóknistymi białkami kwasowymi (GFAP; włókna pośrednie). Rozległe rozgałęzienie tych komórek pozwala im na kontakt z somą (ciałem komórki), dendrytami i aksonami wielu neuronów.

Astrocyty można dalej podzielić na podtypy protoplazmatyczne i włókniste. Protoplazmatyczne astrocyty znajdują się w istocie szarej. Mają liczne rozgałęzienia, które owijają się wokół końcowych segmentów aksonów, synaps i dendrytów. Posiadają wyspecjalizowane cząsteczki transporterów neuroprzekaźników, które pomagają w kończeniu potencjałów czynnościowych poprzez wchłanianie neuroprzekaźników. Ten typ komórek posiada także wiele kanałów potasowych, co może ograniczać rozpowszechnianie impulsów elektrycznych do sąsiednich neuronów w wiązce aksonów. Włókniste astrocyty są częściej spotykane i są zorientowane podłużnie w płaszczyźnie wiązek włókien istoty białej. Wydają się włókniste z powodu dużej ilości GFAP, który znajduje się w ich cytoplazmie.

Astrocyty zapewniają wsparcie metaboliczne i strukturalne, utrzymują homeostazę jonową w płynie zewnątrzkomórkowym i uwalniają czynniki wzrostu w celu promowania rozwoju neuronów. Ponadto procesy kończyn dolnych tworzą limity glejowe, które wyścielają ciemieniową powierzchnię mózgu i rdzenia kręgowegona styku z pia mater. Ogranicza to komunikację między ośrodkowego układu nerwowego a innymi tkankami.

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Komórki glejowe – mikroglej

Mikroglej stanowi około pięć proc. ogólne populacji gleju. Komórki mikrogleju są małe, z wydłużonymi jądrami i skąpą cytoplazmą. Znajdują się zarówno w istocie białej, jak i szarej. Pochodzą z linii komórek monocytów (wyspecjalizowanych makrofagów pochodzące z komórek prekursorowych szpiku) i działają jako komórki odpornościowe ośrodkowego układu nerwowego. U osób zdrowych uważa się je za uśpione.

Komórki glejowe – komórki wyściółki

Komórki wyściółki są komórkami nabłonka, które pokrywają układ komorowy mózgu. Uczestniczą w regulacji chemicznej zawartości płynu mózgowo-rdzeniowego. Komórki te znajdują się w całym układzie komorowym mózgu i umożliwiają komunikację między niż a pobliską tkanką nerwową.

system nerwowego układu autonomicznego

Glej obwodowego układu nerwowego

Dwa główne typy komórek w obwodowym układzie nerwowym to komórki Schwanna i komórki satelitarne. Komórki te są homologiczne do oligodendrocytów i astrocytów ośrodkowego układu nerwowego, z bardzo subtelnymi różnicami.

Komórki Schwanna

Komórki Schwanna są analogiczne do oligodendrocytów ośrodkowego układu nerwowego. Mają postać rurkowatą z rozciągniętymi jądrami i są ściśle owinięte wokół aksonów neuronów w obwodowym układzie nerwowym. Jedną z różnic między oligodendrocytami, a komórkami Schwanna jest to, że oligodendrocyty mogą mielinizować wiele neuronów jednocześnie, ale pojedyncza komórka Schwanna mielinizuje tylko jeden neuron. Akson przechodzi przez cytoplazmę komórki Schwanna i jest utrzymywany na miejscu przez mezakson (podwójną warstwa błony powierzchniowej). Podobnie jak w przypadku ośrodkowego układu nerwowego, komórki Schwanna w obwodowym układzie nerwowym pozostawiają małe szczeliny między wiązkami mieliny, zwane węzłami Ranviera .

Komórki satelitarne

Komórki satelitarne są zlokalizowane zarówno w centralnym, jak i obwodowym układzie nerwowym. Chociaż ich dokładna funkcja nie jest znana, znajdują się one wokół somy komórek neuronalnych w ośrodkowym układzie nerwowym i zwojach obwodowego układu nerwowego.

 

Źródła:

  1. Peters A (May 2004). „A fourth type of neuroglial cell in the adult central nervous system”. Journal of Neurocytology. 33(3): 345–57;
  2. Huang YH, Bergles DE (June 2004). „Glutamate transporters bring competition to the synapse”. Current Opinion in Neurobiology. 14(3): 346–5;
  3. Barres BA (November 2008). „The mystery and magic of glia: a perspective on their roles in health and disease”. Neuron. 60 (3): 430–40;
  4. Campbell K, Götz M (May 2002). „Radial glia: multi-purpose cells for vertebrate brain development”. Trends in Neurosciences. 25(5): 235–8;
  5. Fields, R. Douglas; Araque, Alfonso; Johansen-Berg, Heidi; Lim, Soo-Siang; Lynch, Gary; Nave, Klaus-Armin; Nedergaard, Maiken; Perez, Ray; Sejnowski, Terrence; Wake, Hiroaki (October 2014). „Glial Biology in Learning and Cognition”. The Neuroscientist. 20(5): 426–431.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

12-latek może zostać odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Rodzice przegrali walkę z brytyjskim Sądem Najwyższym

12-latek miał być odłączony od aparatury podtrzymującej życie. Sądowa batalia rodziców z lekarzami

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

10-latka czekająca na przeszczep serca dostała kamizelkę defibrylującą. To najmłodsza pacjentka w Polsce, u której ją zastosowano

Skrzypaczka operowa w trakcie operacji usunięcia guza mózgu... grała na skrzypcach. To wideo trzeba zobaczyć!

Pacjentka grała na skrzypcach w trakcie operacji usunięcia guza mózgu. „Niesamowity pokaz mocy nauki!”

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

Lek stosowany w chorobach serca został wycofany z obrotu. Powodem wada jakościowa

"W pewnym momencie nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć" - mówi Emilia Clerke o afazji

„Nie mogłam sobie przypomnieć nawet własnego imienia. Były takie chwile, że nie chciałam żyć” – mówi Emilia Clarke o afazji

Kąpał się w jeziorze. Doszło do zakażenia amebą „zżerającą mózg”

Pień mózgu – budowa, funkcje, choroby i badania. Jakie objawy wskazują na jego uszkodzenie?

Nerw błędny – budowa, przebieg, uszkodzenie i leczenie. Dlaczego nazywa się go „wędrowcem”?

„Kobiety uczą się zachowań społecznych na zasadzie kopiuj-wklej, aż osiągają biegłość, która czyni ich autyzm niewidzialnym”. O życiu i kobiecości ze spektrum autyzmu mówi psycholożka i nauczycielka jogi Agata Ucińska

Mylona z alzheimerem, parkinsonem, uważana za chorobę dzieci. Jak rozpoznać i leczyć padaczkę u seniorów, mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Przekazując diagnozę rodzicom, mówi: „Gratuluję, mają państwo dziecko z zespołem Aspergera”. O różnorodności, która występuje w spektrum autyzmu, mówi Tony Attwood

25-latka była pewna, że jej synek cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

25-latka była pewna, że jej dziecko cierpi na zaparcia. Badania pokazały, że problem jest o wiele bardziej poważny

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki? / Fot. Pexels

„Piasek mózgowy” może powodować bezsenność, występuje nawet u 30-latków. Czym grozi i jak się objawia zwapnienie szyszynki, mówi neurolożka Magdalena Podbrożna

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to... zespół złamanego serca

Amerykanka była pewna, że przeszła zawał. Okazało się, że to… zespół złamanego serca

Stan wegetatywny – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

„Ludzie mogą nie tylko wypierać wspomnienia, ale też tworzyć fałszywe”. Co ukrywa przed nami nasz mózg, mówi prof. Tomasz Maruszewski

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

×