Przejdź do treści

Mózg nie lubi samotności. Neurolożka dr n. med. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy
Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest wysiłkowe nietrzymanie moczu? Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Wysiłkowe nietrzymanie moczu. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Kobieta w maseczce ochronnej
Nie wierzysz, że maseczki ochronne zabezpieczają przed wirusem? Zobacz ten filmik
Mleka roślinne
W jakich produktach szukać wapnia przy diecie bezmlecznej? Wyjaśnia naturopatka
Coraz młodsze kobiety mają zakrzepicę. Jak nie zachorować?
Kuchnia azjatycka
Syndrom chińskiej restauracji – jakie są objawy? Wyjaśnia alergolożka Joanna Jamroz-Brzeska

„Jeżeli proces zapalny dotyczy wielu drobnych naczyń, nasz mózg wygląda trochę jak żółty ser z drobnymi dziurkami”. O tym, co najbardziej szkodzi naszej głowie – mówi dr n. med. Anna Błażucka, neurolożka z Instytutu Diagnostyki i Leczenia Bólu.

Anna Jastrzębska: Dużo się ostatnio stresuję. Mój mózg odczuje tego negatywne skutki?

Anna Błażucka: Może odczuć. Stres, nerwica powodują gromadzenie w mózgu komórek zapalnych, które powodują zmiany w szlakach metabolicznych mózgu. W wyniku tego z tryptofanu zamiast serotoniny powstaje związek zwany kynureniną, która w przeciwieństwie do serotoniny nie ma działania „poprawiającego nastrój”. Zmniejszony poziom serotoniny i podwyższony poziom kynureniny są czynnikami powstawania depresji oraz zespołu przewlekłego zmęczenia.

Tutaj wyjaśnienia wymaga pojęcie „komórki zapalne”, bo te powszechnie kojarzą się z wirusami i bakteriami oraz ze stanem zapalnym w organizmie, np. zapaleniem gardła, zapaleniem płuc itd. I rzeczywiście – komórki zapalne to nasza „armia obrony przed obcym”, są potrzebne, by niszczyć bakterie, wirusy, każde ciała obce. Jednak w zależności od sytuacji mogą one być pożyteczne lub szkodliwe.

5 prozdrowotnych ekstraktów roślinnych, które powinna znać każda kobieta

W warunkach stresu nagromadzenie komórek zapalnych odbywa się w innym mechanizmie niż w zapaleniu gardła czy infekcji wirusowej lub bakteryjnej, lecz komórki zapalne są takie same. W momencie, gdy nie są potrzebne, a mamy ich nagromadzenie, zakłóca to równowagę i prawidłowe działanie mózgu.

Czyli jeśli mam chorobę autoimmunologiczną tarczycy, tzn. chroniczny stan zapalny w organizmie, to ona również wpływa na mój mózg?

W przebiegu chorób autoimmunologicznych znów uaktywnia się wspomniana już „armia obrony przed obcym potrzebna do walki z przeciwnikiem z zewnątrz”, czyli powstają komórki zapalne. Z tym że ta armia nie ma oczu, więc może się pomylić – i na zasadzie podobieństwa do jakichś komórek obcych zaczyna niszczyć nasze tkanki. Mimo że komórki zapalne skierowane są przeciwko konkretnej tkance np. tarczycy, to krążą one po całym organizmie i tak naprawdę choroba autoimmunologiczna wpływa na cały organizm. Wówczas nie ma znaczenia, czy dana tkanka mieści się w układzie oddechowym, czy w mięśniach, naczyniach czy mózgu. W przebiegu wielu chorób autoimmunologicznych zmiany dotyczą również mózgu, co widać w rezonansie magnetycznym (MRI).

I nic z tym nie możemy zrobić?

Do pewnego stopnia możemy. Choroby autoimmunologiczne w dużej mierze zależne są od trybu życia, jaki prowadzimy.

No właśnie, tyle się mówi o tym zdrowym trybie życia. Co on oznacza dla mózgu?

Najkrócej mówiąc, ważne jest to, co jemy, wysiłek fizyczny i wysiłek umysłowy.

Dla mózgu ważne jest, żebyśmy byli w dobrej kondycji, mieli dobre ciśnienie, nie byli otyli. Ale to nie wszystko

Zacznijmy od jedzenia. Co najbardziej szkodzi mózgowi?

Na wstępie zaznaczę, że dla zdrowia mózgu niezbędne są wszystkie składniki. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, które mają duże znaczenie jako składnik komórek mózgowych. W diecie nie powinno też brakować niezbędnych witamin i minerałów. Bo trzeba wiedzieć, że mózg ma małą zdolność syntezy jako takiej. On sobie sam nie wyprodukuje brakujących składników, musi je dostać z zewnątrz. I tu rola nieprzetworzonej lub mało przetworzonej żywności. Proces przetwarzania powoduje utratę cennych składników. Zdrowa dieta dla mózgu – to z jednej strony dostarczanie mu składników, których potrzebuje, a z drugiej strony unikanie tych, które mu szkodzą.

Jeśli zaś chodzi o produkty szkodliwe, to na pewno są to nasycone kwasy tłuszczowe, które powodują powstanie m.in. miażdżycy. Zapychają nam naczynia, w związku z czym może dojść do niedokrwienia komórek mózgowych lub do udaru mózgu. Jeżeli proces dotyczy wielu drobnych naczyń, nasz mózg wygląda trochę jak żółty ser z drobnymi dziurkami. W przypadku udaru mózgu, gdy dochodzi do niedrożności większego naczynia, powstaje jedno duże ognisko uszkodzenia, jak dziura w serze szwajcarskim.

Bez niezdrowego tłuszczu się obędę, gorzej ze słodyczami. Spodziewam się, że one też nie robią dobrze mózgowi.

To prawda. Jeżeli mamy podwyższony poziom cukru, np. w cukrzycy, lub po prostu gdy jemy dużo słodyczy, to po pierwsze grozi nam otyłość, która zaburza gospodarkę hormonalną i negatywnie wpływa na działanie mózgu. Po drugie – jeśli mamy podwyższony poziom cukru, to organizm nie jest w stanie go przetworzyć. Nadmiarowe cząsteczki cukru przyczepiają się do różnych białek w organizmie, zakłócając ich działanie. Takim wskaźnikiem przyłączania się cukru do innych związków jest poziom hemoglobiny glikowanej, który u zdrowych osób wynosi mniej niż 6 proc. W cukrzycy łatwiej o udar mózgu, zaburzenia pamięci i wiele innych nieprawidłowości.

Po trzecie, organizm stara się też przetworzyć nadmiar cukru, włącza więc różne „zapasowe przemiany”, które w rzeczywistości nie są one dla niego „zdrowe”.

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

A alkohol i używki – to dla mózgu tylko „trochę nie” czy „zdecydowanie nie”?

Zdecydowanie nie. Alkohol działa toksycznie, czyli zabija komórki mózgu, co w badaniu MRI widzimy jako zanik tkanki mózgowej.

Poza tym alkohol często doprowadza do niedoborów witamin z grupy B, m.in. B12 i B1, co dodatkowo uszkadza komórki mózgowe. Ponadto obniża próg drgawkowy mózgu i wywołuje padaczkę.

Przejdźmy do kolejnego elementu zdrowego trybu życia: aktywności fizycznej. Wiem, że jak nie ćwiczę, to nie mam zarysowanych mięśni brzucha. Ale co to ma wspólnego z mózgiem?

Dla mózgu ważne jest, żebyśmy byli w dobrej kondycji, mieli dobre ciśnienie, nie byli otyli. Ale to nie wszystko. Wysiłek fizyczny powoduje lepsze utlenowanie krwi, która dociera również do mózgu.

Oprócz tego wysiłek fizyczny bezpośrednio pobudza aktywność komórek mózgowych, utrzymuje mózg w formie. Aktywność fizyczna jest ważna także dla zdrowia psychicznego, podczas wysiłku wytwarzają się tzw. „hormony szczęścia”: endorfiny i serotonina. Co z kolei zazębia się z tym, o czym mówiłam wcześniej – nerwice, depresje, stres szkodzą mózgowi.

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Załóżmy, że idę pobiegać, a na dworze jest smog. Zrobię sobie więcej krzywdy czy pożytku?

Smog szkodzi mózgowi – o tym mówi się od niedawna. Malutkie cząsteczki smogu docierają bezpośrednio nie tylko do płuc, ale również do mózgu. Mózg odbiera te maleńkie cząstki pyłu jako obce, organizm zaczyna się bronić. Komórki zapalne, usiłując usunąć cząsteczki pyłu, wywołują stan zapalny oraz gliozę. Glioza to jest rozrost gleju, stanowiącego tkankę podporową komórek mózgowych. Gdy gleju jest za dużo, komórki mózgowe nie mogą sprawnie funkcjonować. Cząsteczki pyłu wespół z komórkami zapalnymi powodują również zaburzenia mielinizacji włókien nerwowych. Mielina to jest coś takiego jak osłonka na przewodzie elektrycznym, tyle tylko, że ta ostatnia izoluje wnętrze przewodu przed otoczeniem, natomiast mielina to jest osłonka, dzięki której włókna nerwowe szybko przewodzą sygnały. Jeśli więc dochodzi do szkodzenia mieliny, dochodzi do zaburzeń komunikacji między komórkami.

Smog szkodzi mózgowi – o tym mówi się od niedawna. Mózg odbiera maleńkie cząstki pyłu jako obce, organizm zaczyna się bronić

A co się dzieje, gdy nie ćwiczę samego mózgu?

Wysiłek intelektualny jest bardzo ważny, przy czym nie mówię tu o oglądaniu telewizji, ale ćwiczeniu mózgu w nowych czynnościach, takich jak: czytanie książek, rozwiązywanie krzyżówek, gra w scrabble, nauka języka obcego. Takie zajęcia pobudzają mózg do wytwarzania nowych połączeń pomiędzy komórkami, spowalniają fizjologiczny proces zaniku komórek mózgowych, stymulują go do działania – pod warunkiem, że jest to prawdziwy wysiłek intelektualny, a nie bezmyślne patrzenie w ekran telewizora czy komputera.

A jeśli już bardzo chcemy bezmyślnie patrzeć w ten ekran, to lepiej z kimś czy w samotności?

Samotność nie jest dobra dla mózgu. Wiąże się z procesami przyspieszonego starzenia się i stresem. Podobnie jak depresja, nerwica, stres może powodować tworzenie stanu zapalnego komórek mózgowych i prowadzić do ich degradacji. Poza tym kontakty z ludźmi aktywizują mózg, pobudzają go, rozwijają. Mózg nie lubi samotności.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

Śpiączka. Jak naprawdę wygląda przebudzenie?

Młoda dziewczyna trzyma dziecko. Są w parku

Martyna Wojciechowska wspiera samotne, niepełnoletnie matki. „Jesteś sama, a wszyscy wokół Cię oceniają. Jak się odnaleźć w tej roli?” – pyta dziennikarka

Joanna Moro, Katarzyna Zielińska, Anna Dereszowska

Poznaj lepiej guza. Gwiazdy w kampanii poświęconej glejakowi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Wiesz, co lubi twój mózg? Dowiedz się, co mu służy a co szkodzi

Choroby układu nerwowego - najczęstsze (i rzadsze) choroby

Choroby układu nerwowego – najczęstsze (i rzadsze) choroby

Kobieta leży na kanapie i słucha muzyki przez słuchawki

Jak spowolnić starzenie się mózgu? Wyjaśnia neurolożka

mózg w 3D

Wylew krwi do mózgu – przyczyny, objawy i leczenie udaru krwotocznego

Pamięć decyduje o tym, co zjemy

Pamięć decyduje o tym, co zjemy. Tłumaczymy, dlaczego tak się dzieje

Udar mózgu (apopleksja) - objawy, przyczyny, leczenie

Udar mózgu (apopleksja) – objawy, przyczyny, leczenie

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Fikcja na emocje? Aktywuj się w domu z książką w ręce

Czy naprawdę wiosna to pora na zakochiwanie się? Działa aura, natura, przypadek?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie są skutki uboczne lobotomii?

mózg w 3D - oponiak

Oponiak – przyczyny, rokowania i objawy. Jaka jest śmiertelność?

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi niedobór serotoniny?

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Wiesz, co długotrwały stres robi z twoim mózgiem? Jak się bronić przed stresem?

Kobieta ma orgazm

Orgazm – szczytowanie mózgu. Dlaczego warto w życiu mieć setki orgazmów?

„Uważam, że stres wywołał to wszystko, co mnie spotkało. Wyhodowałam sobie guza na własne życzenie” – mówi Ina Dźwierzyńska od trzech lat żyjąca z guzem mózgu

lustrzane neurony

Lustrzany mózg, czyli zachowania zaraźliwe

pizza

6 produktów najgorszych dla mózgu

„To, że przeżyłam, to cud, ale to, że urodziłam syna, to kilka cudów. Medycyna nie brała tego pod uwagę. Dziecko jest najpotężniejszą motywacją do życia” – mówi Iwona Mazur, która 25 lat temu doznała stłuczenia pnia mózgu

Kobiece podróże. Weź plecak zamiast faceta

„Zadbaj o siebie, skorzystaj z metod, które są ci znane. Spotkaj się ze znajomymi, wyjdź z domu, obejrzyj serial” – mówi socjoterapeuta Marcin Miller. Jak przetrwać świąteczny czas po rozstaniu?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

kobieta ogląda tv

Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę