Przejdź do treści

Lobotomia – co to jest? Jak przeprowadzany jest zabieg i jakie mogą być skutki lobotomii?

Kobieta siedzi w gabinecie laekarskim i trzyma się za głowę
fot. VadimGuzhva/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Nasz organizm nie przeżyje bez tkanki tłuszczowej”. Nie przejmuj się wystającym brzuchem! Fizjoterapeutka tłumaczy, dlaczego to jest zdrowe
istockphoto.com
Chcesz schudnąć? Poznaj 6 zaskakujących trików
Adidas
Adidas Originals wraz z Pharrellem Williamsem i znanymi w środowisku feministycznym działaczkami walczą o prawa kobiet
pexels.com
Często kłócisz się z partnerem? Sprawdź 6 sposobów na to, by wymiana zdań wyszła wam na dobre
Fitness dla oczu. Wypróbuj tych ćwiczeń i ciesz się dobrym wzrokiem przez lata

Lobotomia należy do zabiegów neurochirurgicznych. Polega na przecięciu włókien nerwowych stanowiących połączenie między płatami czołowymi a międzymózgowiem. Zabieg miał zastosowanie w leczeniu schorzeń psychiatrycznych (depresja, schizofrenia), obecnie nie jest stosowany ze względu na powikłania.

Lobotomia, zwana również lobotomią czołową, należy do grupy zabiegów neurochirurgicznych. Istotą operacji jest przecięcie włókien nerwowych, które łączą płaty czołowe ze wzgórzem (częścią międzymózgowia). Wskutek tego miały zostać przerwane połączenia, które przez wadliwe funkcjonowanie neuroprzekaźników stały się przyczyną schorzeń psychiatrycznych.

Chcesz mieć lepszą koncentrację?

Umiejętność skupienia się to prawdziwy skarb – sprawia, że wszystko idzie łatwiej i przyjemniej. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć Twoją koncentrację.

Sprawdź
Kobieta wspierająca swoją koleżankę z depresją

Czym jest lobotomia i dlaczego ją stosowano?

Praktyki związane z lobotomią mózgu rozpoczęły się w latach 50. XX wieku, a ich kolebką były Stany Zjednoczone. Głównymi wskazaniami do przeprowadzenia zabiegu stały się schorzenia psychiatryczne, przede wszystkim depresja i schizofrenia, a także inne choroby przebiegające z zaburzeniami nastroju i osobowości. Po początkowych, pozornych sukcesach metody terapeutycznej zaczęto dostrzegać ogrom jej niekorzystnych skutków ubocznych i negatywny wpływ na późniejsze funkcjonowanie pacjentów. W związku z tym stopniowo zaprzestano wykonywania lobotomii, w wielu krajach stała się wręcz zabiegiem zakazanym. Lobotomii w Polsce obecnie się nie wykonuje. Mózg człowieka jest bardzo skomplikowany. Składa się z wielu struktur, łączących się ze sobą poprzez włókna nerwowe, którymi przekazywane są impulsy za pomocą neuroprzekaźników. W obrębie mózgu znajdują się ośrodki, które odpowiadają za wszystkie procesy zachodzące w organizmie ludzkim. Dendryty i aksony łączą również ze sobą obie półkule, a tylko takie połączenie umożliwia prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Za istotę wielu schorzeń psychiatrycznych zostały uznane nieprawidłowe sygnały i błędy w przekaźnictwie nerwowym. To one miały wywoływać nagłe nieuzasadnione zmiany nastroju, a także objawy w postaci omamów wzrokowych i słuchowych („głosów”) czy zmian w zachowaniu. Nie znano wówczas leków, którymi można by zlikwidować takie dolegliwości, dlatego stwierdzono, iż przerwanie takiej wadliwej komunikacji powinno pozbawić człowieka wszystkich niekorzystnych zaburzeń i doprowadzić do wyzdrowienia. Kluczem do tego miała stać się lobotomia, jednakże nie zdawano sobie sprawy, jak wiele dodatkowych skutków ubocznych będzie wiązało się z uszkodzeniem połączeń między składowymi mózgu. Pierwsza lobotomia została przeprowadzona w 1935 roku przez Antonia Egasa Moniza, który wzorował się na badaniach i doniesieniach dwóch naukowców, Jacobsena i Fultona, wykonujących lobotomię u szympansów, podobno z zadowalającym rezultatem. W pierwszym okresie swojej praktyki Moniz przeprowadził 20 lobotomii u pacjentów szpitali psychiatrycznych. Wśród nich znajdowali się chorzy na depresję, schizofrenię i zaburzenia nerwicowe. Jedynie u 7 z nich zabieg spowodował ustąpienie dolegliwości psychiatrycznych (zwłaszcza halucynacji). Jednak w zasadzie u wszystkich obserwowano po zabiegu wymioty, uporczywe bóle głowy, napady padaczkowe. Poza tym pojawiały się sztywnienia mięśniowe i zobojętnienie. Mimo zaobserwowania tych powikłań i wątpliwej skuteczności metody naukowiec otrzymał za jej wprowadzenie do medycyny i stosowanie Nagrodę Nobla. Lobotomia była stosowana przez następne 20 lat mimo świadomości lekarzy o jej znikomej skuteczności, przy narażeniu chorego na poważne (w zasadzie zawsze występujące) skutki uboczne. Jednym z największych zwolenników lobotomii był Freeman, który przeprowadził ją u około 3500 pacjentów, w tym dzieci. Uważał ją za skuteczną w leczeniu wielu schorzeń psychicznych. Freeman zyskał ogromną sławę i propagował lobotomię podczas swoich podróży po kraju, wykonując zabieg w sposób dość barbarzyński (szpikulcem do lodu przez oczodół) za 25 dolarów. Wiele osób, nie widząc alternatywy dla siebie lub swoich bliskich udręczonych przez objawy chorób psychicznych, decydowało się na poddanie procedurze. Wielu ludzi poddanych lobotomii zmarło, a część w stanie całkowitego zobojętnienia i braku kontaktu z otoczeniem kończyła swoje życie przewlekłym pobytem w szpitalach psychiatrycznych lub placówkach opiekuńczych. W sumie szacuje się, że podczas swojej praktyki Freeman uśmiercił ponad 100 osób, a wiele trwale okaleczył. Jednak lekarz zapłacił za to pewną cenę, gdyż w 1967 roku pozbawiono go prawa do wykonywania zawodu.

Zobacz także

Lobotomia – skutki zabiegu

Obecnie środowiska psychiatryczne i neurochirurgiczne nie zalecają lobotomii jako metody leczniczej. Nie tylko nie likwiduje ona uciążliwych objawów, ale jest też przyczyną wielu trwałych i poważnych zaburzeń. Należą do nich m.in. zaburzenia świadomości, abulia, apatia, napady padaczkowe, zobojętnienie, zaburzenia logicznego myślenia, utrata pamięci, zaburzenia popędu seksualnego i wiele innych.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

Chodzenie boso – naładuj się prosto z natury

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Najlepsza pozycja do spania. Jak spać, by się wyspać?

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

„Mądre, piękne, zabawne, dobre i odważne. Takie są dziewczynki. Nie jednowymiarowe” – mówi Barbara Pietruszczak, jedna z twórczyń magazynu „Kosmos dla dziewczynek”

Po czterdziestce seks jest najlepszy! Poznaj 5 niezwykłych faktów dotyczących kobiecego ciała

seniorzy siedzą na ławce

Demencja dotyczy tylko seniorów? Zadbaj o swój mózg już teraz. Sprawdź, co radzi lekarka Magdalena Jutrzenka

W ciąży mózg kobiety się… kurczy. Poznaj 5 zaskakujących faktów dotyczących kobiecego ciała

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

Masz zaburzenia lękowe? Wydaje ci się, że nie jesteś nikomu potrzebna? Zobacz ilustracje, które powinna zobaczyć każda osoba z problemami zdrowia psychicznego

Po co urozmaicać dietę?

Po co urozmaicać dietę?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

mama dziecko

Kobiety też miewają przedwczesne orgazmy. Poznaj 5 niesamowitych faktów dotyczących kobiecego ciała

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników