Przejdź do treści

Makrosomia – płód większy niż wiek ciąży. Przyczyny, objawy, powikłania

Kobieta w ciąży
Makrosomia - płód większy niż wiek ciąży. Przyczyny, objawy, powikłania Istock,com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Makrosomia płodu, czyli hipertrofia wewnątrzmaciczna płodu, związana jest ze zbyt dużym przyrostem masy ciała dziecka do wieku ciążowego. Może ona wywołać szereg poważnych powikłań, dlatego najlepiej jej zapobiegać. Warto dodać, że makrosomia w większości wypadków dotyczy płodów płci męskiej.

Makrosomia – co to jest?

Makrosomia to stan wskazujący na zbyt duży płód w stosunku do wieku ciąży. Przyjęło się, że mówi się o niej wtedy, gdy masa ciała dziecka przekracza 90. centyl dla danej płci, rasy oraz wieku ciążowego. Makrosomia występuje także, gdy dziecko waży od 4000 g w górę, niezależnie od czasu trwania ciąży oraz innych, wyżej wymienionych czynników.

Można wyróżnić następujące rodzaje makrosomii:

  • I stopnia – występuje, gdy dziecko waży 4000-4500 g,
  • II stopnia – występuje, gdy dziecko waży 4500-5000 g,
  • III stopnia – występuje, gdy dziecko waży powyżej 5000 g.

Wyróżniamy również dwa inne typy makrosomii:

  • symetryczna – występuje u dzieci, których matki nie mają cukrzycy, mali pacjenci posiadają wówczas proporcjonalne ciało, ale zwiększoną ilość tkanki tłuszczowej,
  • niesymetryczna – występuje u dzieci, których matki mają cukrzycę, u takich pacjentów występuje nie tylko zwiększona ilość tkanki tłuszczowej, ale też większy obwód barków i brzucha oraz mniejszy stosunek obwodu głowy do obwodu klatki piersiowej, takie dzieci narażone są w większym stopniu na urazy okołoporodowe.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Młoda, szczęśliwa kobieta w ciąży siedzi na łóżku i trzyma się za brzuch.

Objawy makrosomii płodu

Jeżeli matka choruje na cukrzycę, hipertrofia może być związana z zespołem fetopatii cukrzycowej, który objawia się:

  • zaczerwienioną skórą,
  • dysproporcją brzucha względem głowy,
  • owłosieniem w małżowinach usznych,
  • nadmiernym owłosieniem na głowie.

U dzieci z makrosomią obserwuje się także:

  • zwiększoną ilość tkanki tłuszczowej pod skórą,
  • niedojrzałość układu nerwowego,
  • niedojrzałość płuc,
  • przerost mięśnia sercowego (czasem prowadzący do niewydolności serca).

Przyczyny makrosomii płodu

Przyczyną makrosomii często jest cukrzyca matki, zwłaszcza jeśli występowała ona jeszcze przed zajściem w ciążę. Chodzi tu głównie o hiperglikemię, czyli zbyt wysokie stężenie glukozy we krwi. Doprowadza ono do wydzielania większej ilości insuliny oraz hormonu wzrostu. Substancje te odpowiadają z kolei za przyrost tkanki tłuszczowej u dziecka oraz zwiększenie się jego masy ciała. Do czynników ryzyka należą również:

  • wiek powyżej 35 lat,
  • porody po terminie,
  • nadciśnienie w trakcie ciąży.

Makrosomii bardzo sprzyja otyłość matki – jeśli jej BMI jest wyższe niż 40, ryzyko makrosomii płodu jest aż trzy razy wyższe niż u kobiet z prawidłową masą ciała. Należy więc uważać na twierdzenie: „w ciąży należy jeść za dwoje”, ponieważ może ono prowadzić do niebezpiecznych rezultatów. Ryzyko makrosomii zwiększają także zespoły endokrynologiczne u matki, zespół Cushinga oraz zespół policystycznych jajników.

Makrosomia bywa skutkiem ubocznym dużej liczby porodów, a także wcześniejszego urodzenia dziecka z tą samą przypadłością. Co więcej, szanse jej pojawienia się zwiększa pewna budowa ciała matki. Do makrosomii przyczyniają się także zaburzenia genetyczne, takie jak np. zespół Beckwitha-Wiedemanna. Znaczenie mogą mieć również czynniki etniczne. Wciąż prowadzone są także badania sprawdzające, od czego zależy masa urodzeniowa dziecka.

Jak leczyć makrosomię płodu? Diagnostyka

Nie da się leczyć hipertrofii wewnątrzmacicznej płodu. Diagnozuje się ją natomiast w trakcie badania USG (gdzie widać, że wymiary kostne są większe niż powinny) – masę płodu lekarz ustala wówczas na podstawie pomiarów obwodu główki i brzucha, a także długości uda. Niekiedy makrosomię diagnozuje się dopiero po urodzeniu dziecka (jednak dzieje się to dużo rzadziej).

Należy zaznaczyć, że jeśli przyczyną makrosomii jest cukrzyca, należy ją kontrolować przez okres całej ciąży. Bardzo ważne jest wówczas regularne przeprowadzanie badań prenatalnych, tak aby odpowiednio wcześnie wykryć wszelkie nieprawidłowości. Pacjentka powinna się również prawidłowo odżywiać.

Jeśli makrosomia nie jest rozpoznana odpowiednio wcześnie, może doprowadzić do przeprowadzenia porodu w nieodpowiedni sposób. W takim przypadku wskazane jest bowiem cesarskie cięcie, wywołanie (indukcja) porodu lub postępowanie wyczekujące. Podczas porodu nie należy używać również kleszczy położniczych oraz wyciągacza próżniowego. Makrosomia stanowi także przeciwwskazanie do przeprowadzania porodu w wodzie.

Kobieta po porodzie trzyma noworodka na piersiach

Makrosomia a rozwój dziecka i powikłania

Makrosomia może być przyczyną wielu powikłań. Przede wszystkim zwiększa ona ryzyko urazów w życiu płodowym. Podczas standardowego porodu może również doprowadzić do:

  • wydłużenia czasu porodu,
  • zatrzymania akcji porodowej,
  • zakażeń połogowych,
  • uszkodzenia kanału rodnego,
  • rozejścia się spojenia łonowego,
  • obfitych krwawień porodowych i poporodowych,
  • wtórnego niedowładu macicy i zaburzeń czynności skurczowej,
  • uszkodzenia lub porażenia splotu ramiennego,
  • uszkodzenia lub porażenia nerwu przeponowego
  • złamania mostka lub kości ramiennej,
  • zwichnięcia stawu barkowego.

U niektórych dzieci makrosomia prowadzi też do encofalopatii, której skutkiem jest upośledzenie umysłowe lub nawet zgon noworodka. U dzieci matek z cukrzycą, po porodzie istnieje też większe ryzyko nasilonej i przedłużonej żółtaczki. Czasem dochodzi też u nich do zaburzeń oddychania, które spowodowane są niewydolnością płuc wywołaną przez hiperglikemię.

Wystąpienie makrosomii wiąże się najczęściej także z pojawianiem się różnych chorób w przyszłości. Zwykle na pewnym etapie rozwoju dochodzi do zaburzeń gospodarki węglowodanowej (dotyczy to m.in. cukrzycy, insulinooporności, nieprawidłowej tolerancji glukozy), zespołu metabolicznego, nadciśnienia tętniczego oraz nadwagi i otyłości. Makrosomia może powodować także zmniejszoną ilość glukozy (hipoglikemię), magnezu (hipomagnezemię), wapnia (hipokalcemię), a także zwiększone stężenie bilirubiny w naczyniach krwionośnych.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557577/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27727018/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

Ograniczenie węglowodanów w diecie może zwiększyć ryzyko cukrzycy? Są najnowsze wyniki badań na ten temat

Kobieta

Zatwierdzono pierwszy lek na cukrzycę typu 1. To może być przełom w leczeniu

Naukowcy z Oxfordu odkryli, jak powstaje cukrzyca. Okazuje się, że mechanizm jest inny, niż przypuszczano

Czworaczki

W opolskim szpitalu urodziły się czworaczki. „Długo staraliśmy się o dziecko” – przyznała mama… czterech chłopców

Prof. Marzena Dębska otrzymała prestiżową nagrodę w Niemczech. Po jej odejściu z WUM ciężko nie zadać pytania, czy w Polsce jest równie doceniania

Prof. Marzena Dębska otrzymała prestiżową nagrodę w Niemczech. Po jej odejściu z WUM ciężko nie zadać pytania, czy w Polsce jest równie doceniana

„Wyniki badań są bezlitosne: trudności seksualne są w cukrzycę wpisane”. O seksualności w cukrzycy mówi Paulina Trojanowska-Malinowska

Diabulimia – co to za choroba i jak się objawia? Konsekwencje diabulimii

Zalecano piwo, nasiona i miód, popularna była galaretka ze żmii, nalewka z endywii i omanu, narkotyki i woda różana – jak kiedyś leczono cukrzycę

Glukometr bez nakłuwania – rodzaje, cena. Jak wybrać najbardziej odpowiedni?

Noworodek z Gorzowa Wielkopolskiego po urodzeniu ważył tylko 560 gramów. „Mały wielki cud”

Noworodek z Gorzowa Wielkopolskiego po urodzeniu ważył tylko 560 gramów. „Mały wielki cud”

Ashley Graham pokazała, jak wygląda jej brzuch po bliźniaczej ciąży. "Witaj, nowy brzuszku"

Ashley Graham pokazała, jak wygląda po bliźniaczej ciąży. „Witaj, nowy brzuszku”

Tatiana Okupnik / fot. Wojciech Olkusnik/DDTVN

„Patrzysz na siebie i myślisz 'masakra’. Tak jakby nieadekwatnie do mojego wieku postarzała się moja część intymna”. Tatiana Okupnik szczerze o połogu

Monika Mrozowska przeszła cztery cesarskie cięcia. "Mogło to się różnie zakończyć, mogło dojść do krwotoku" / NDRAS SZILAGYI/MWMEDIA WARSZAWA

Monika Mrozowska przeszła cztery cesarskie cięcia. „Musiałam podpisać specjalne papiery”

„I z cukrzycą możemy spełniać wszystkie swoje marzenia” – mówi Maja Makowska, Sugar Woman, która trzykrotnie ukończyła zawody IRONMAN

O aborcje może być jeszcze ciężej niż obecnie. Kaja Godek stworzyła nowy projekt ustawy, który niedługo trafi do Sejmu

O aborcję może być jeszcze trudniej. Kaja Godek stworzyła nowy projekt ustawy, który niedługo trafi do Sejmu

Nowe badanie pokazuje, że stosunek do aborcji znacznie się różni w zależności od płci. „Te wyniki szokują” – podkreśla Pani od Feminatywów

Najnowsze odkrycie pozwoli zdiagnozować depresję poporodową, gdy kobieta jest jeszcze w ciąży? Wystarczy do tego badanie krwi / gettyimages

Najnowsze odkrycie pozwoli zdiagnozować depresję poporodową, gdy kobieta jest jeszcze w ciąży? Wystarczy do tego badanie krwi

Dzieci i nastolatki po COVID-19 mają większe szanse na rozwój cukrzycy? Nowe badanie nie pozostawia złudzeń

Kariotyp – co to jest, jak i kiedy należy zbadać nasz zestaw chromosomów? 

Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży / Facebook lindsey.d.parr

Lekarz zbagatelizował jej objawy. O tym, że to rak piersi, 29-latka dowiedziała się w ósmym miesiącu ciąży

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Kobieta w ciąży siedzi na parapecie

Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Uśmiech po marchewce, grymas po jarmużu. Brytyjscy naukowcy sprawdzili preferencje żywieniowe nienarodzonych dzieci

Jak oddychać podczas porodu w pierwszej i drugiej fazie?

×