Przejdź do treści

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Nefron - budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Czym jest autoseksualność? Wyjaśnia edukatorka seksualna Natalia Grubizna
Kobieta w maseczce ochronnej
Naukowcy potwierdzili 11 wariantów koronawirusa na Śląsku. Wśród badanych próbek stwierdzono także wariant brazylijski
Masz niedoczynność tarczycy i zaburzony lipidogram? Sprawdź, z czego to może wynikać i kiedy pojawia się powód do niepokoju
Zaburzony lipidogram przy niedoczynności tarczycy? Dietetyczka wyjaśnia, skąd ten problem
Czy depresję można odziedziczyć? Tłumaczy Anna Morawska-Borowiec, prezes Fundacji „Twarze depresji”
Janina Bąk
Janina Bąk: choroba dała mi 58 blizn po samookaleczeniach. Takich, których nie da się usunąć

Nefron to najważniejsza jednostka strukturalna i funkcjonalna nerek. Funkcją nefronów jest filtrowanie krwi oraz regulowanie gospodarki elektrolitowej. Budowa i funkcje nefronu pozwalają na przefiltrowywanie około 1200-15oo ml krwi na minutę. W nefronie powstaje mocz pierwotny, a następnie mocz ostateczny. Zaburzenia funkcji nerek prowadzą do stopniowego zaniku funkcji nefronów, co ostatecznie może prowadzić do niewydolności nerek.

Nefron – budowa podstawowej jednostki funkcjonalnej nerki

Nerki to parzyste narządy, których podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną są nefrony. Każda nerka zawiera około jeden lub półtora miliona nefronów, z których każdy zbudowany jest z ciałka nerkowego i kanalika nerkowego. Budowa nefronu składa się z kłębuszka nerkowego oraz torebki Bowmana.  Kłębuszek nerkowy to sieć naczyń włosowatych, odpowiadających za filtrowanie przepływającej prze nie krwi. Naczynia krwionośne wchodzące w skład kłębuszka nerkowego to tętniczka doprowadzająca i odprowadzająca. Torebka Bowmana otaczająca kłębuszek nerkowy składa się z blaszki wewnętrznej i zewnętrznej, a przestrzeń między naczynkami krwionośnymi kłębuszka nerkowego wypełnia mezangium (tkanka łączna)

Kanalik nerkowy (cewka nerkowa) to struktura zbudowana z nabłonka jednowarstwowego, umożliwiająca przemieszczanie się jonów. W skład kanalika nerkowego wchodzą następujące elementy:

  • kanalik proksymalny kręty (kanalik bliższy, I rzędu),
  • pętla Henlego, złożonej z ramienia wstępującego i zstępującego,
  • kanalik dystalny kręty (kanalik dalszy, II rzędu).

Jakie funkcje pełni nefron?

Nefron w nerce odpowiada za przefiltrowanie przepływającej przez nerkę krwi. Filtrowanie krwi i powstanie moczu możliwe jest dzięki temu, jak zbudowany jest nefron. Budowa kłębuszka nerkowego pozwala na wygenerowanie wysokiego ciśnienia krwi, dzięki czemu płyn przemieszcza się ze światła naczyń krwionośnych do światła torebki Bowmana. Jak działa nefron? Schemat przesączania kłębuszkowego obejmuje powstanie przesączu pierwotnego, a następnie – moczu ostatecznego. Z około 1200 ml krwi przepływających w ciągu minuty przez kłębuszek nerkowy powstaje około 80-120 ml przesączu i ta wielkość określana jest jako przesączanie kłębuszkowe GFR. Tak powstały filtrat określany jest mianem moczu pierwotnemu i podlega dalszym procesom resorpcji.

Fitolizyna — co powinniśmy o niej wiedzieć i jak pomaga chronić nasz układ moczowy? Sprawdź!

Powstały w kłębuszku nerkowym mocz pierwotny stanowi tak naprawdę przefiltrowaną krew pozbawioną elementów morfotycznych krwi i białka. Takie osocze zawiera zarówno zbędne metabolity, które powinny być usunięte z organizmu, jak i związki potrzebne organizmowi – sole mineralne, aminokwasy czy witaminy. Zbędne związki powinny trafić do moczu, dzięki czemu zostaną wydalone z organizmu, a związki potrzebne ulegają resorpcji zwrotnej, czyli są powtórnie wchłaniane do krwi. I te przeciwstawne procesy zachodzą w obrębie kanalików nerkowych:

  • w obrębie kanalików proksymalnych wchłaniane są jony potasu i sodu, wapnia, mocznika, aminokwasów oraz glukozy; dodatkowo dochodzi do wchłaniania zwrotnego wody, przez co objętość moczu pierwotnego zmniejsza się o około 70 proc.,
  • w obrębie pętli Henlego dochodzi do dalszego zagęszczania moczu dzięki wchłanianiu wody i chlorków,
  • w obrębie kanalika dystalnego resorbowane są jony sodu, co idzie w parze z wydzielaniem do moczu jonów potasowych.

Powstały w nefronach filtrat przemieszcza się kanalikiem krętym dystalnym do cewki zbiorczej, a następnie do miedniczek nerkowych. I stąd mocz dociera ostatecznie do moczowodu, a następnie pęcherza moczowego. W ciągu doby powstaje około 170-180 litrów moczu pierwotnego i około półtora litra moczu ostatecznego.

Zaburzenia pracy nefronów

Istnieje wiele schorzeń obejmujących nefron. Funkcje nefronów ulegają zaburzeniu i stopniowo kolejne nefrony przestają prawidłowo działać. Początkowo zaburzenie funkcji nefronów nie pogarsza funkcjonowania nerek, gdyż pozostałe nefrony pracują intensywniej, przejmując funkcje zniszczonych nefronów. Dopiero, gdy ilość nefronów spadnie o około 60 proc., zaobserwować można spadek wartości GFR i wzrost wartości kreatyniny we krwi.

Przyczyny zaburzeń w funkcjonowaniu nefronów mogą być następujące:

  • powstanie kamieni nerkowych gromadzących się w miedniczce nerkowej (choroby śródmiąższowe nerek),
  • infekcje bakteryjne nerek (choroby kłębuszkowe nerek),
  • zmiany nowotworowe w obrębie nerek i układu moczowego,
  • powstawanie torbieli w miąższu nerkowym,
  • uszkodzenie kłębuszków nerkowych w przebiegu cukrzycy lub nadciśnienia,
  • schorzenia autoimmunologiczne, w przebiegu których atakowane są kłębuszki nerkowe (np. zespół Goodpasture’a czy toczeń układowy).

Bibliografia:

  1. Jankowski M., Rola nerek w regulacji gospodarki wodnej ustroju, Forum Nefrologiczne 2012, tom 5, nr 1
  2. Gołąb B., Podstawy anatomii człowieka, PZWL, 2015
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Cewka moczowa – budowa i schorzenia układu moczowego

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Pęcherz moczowy – budowa i choroby układu moczowego

Nadnercza – budowa, funkcje oraz choroby nadnerczy

"Krew nas zalewa", manifestacja 8 marca 2021 w Warszawie/fot. materiały prasowe

Ewa Szymera: Krew kobiet i mężczyzn nigdy nie była traktowana równo. O krwi kobiecej – połogowej i menstruacyjnej – nie mówi się, każe się nam ją ukrywać

Kobieta z kwiatem

Co powinno zaniepokoić w trakcie oddawania moczu? Wyjaśnia fizjoterapeutka uroginekologiczna

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Zmagasz się z wypadającymi włosami, gromadzeniem wody i workami pod oczami? To mogą być objawy chorych nerek

Endarterektomia – co to jest, przebieg zabiegu, wskazania

Choroby nadnerczy – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie

Zespół Fanconiego

Zespół Fanconiego – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

Hepcydyna – co to jest, rola w organizmie, nadmiar i niedobór

Pielografia – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

usg nerek

Dializa otrzewnowa – rodzaje, wskazania, powikłania, dieta

łóżko para nóg

Jak wywabić plamy po seksie z pościeli? Poznaj kilka przydatnych trików

Zbyt długie trzymanie moczu. Urolog ostrzega: prowadzi to do licznych infekcji i schorzeń

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska