Przejdź do treści

Nefron – budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania

Nefron - budowa i funkcje, zaburzenia funkcjonowania Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Uśmiechnięta kobieta z kubkiem herbaty
6 przepisów na rozgrzewającą herbatę. Taki napój wzmocni odporność i poprawi ci nastrój
Chłopiec przed komputerem
Hiszpania. Został umieszczony w szpitalu z powodu uzależnienia od gry komputerowej. To pierwszy taki przypadek na świecie
Amy Schumer
Amy Schumer przeszła zabieg usunięcia macicy. Powodem była endometrioza
stres trening
Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy
Gra wstępna – po co to wszystko i jak to się robi? Ten tekst możesz podesłać swojemu facetowi

Nefron to najważniejsza jednostka strukturalna i funkcjonalna nerek. Funkcją nefronów jest filtrowanie krwi oraz regulowanie gospodarki elektrolitowej. Budowa i funkcje nefronu pozwalają na przefiltrowywanie około 1200-15oo ml krwi na minutę. W nefronie powstaje mocz pierwotny, a następnie mocz ostateczny. Zaburzenia funkcji nerek prowadzą do stopniowego zaniku funkcji nefronów, co ostatecznie może prowadzić do niewydolności nerek.

Nefron – budowa podstawowej jednostki funkcjonalnej nerki

Nerki to parzyste narządy, których podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną są nefrony. Każda nerka zawiera około jeden lub półtora miliona nefronów, z których każdy zbudowany jest z ciałka nerkowego i kanalika nerkowego. Budowa nefronu składa się z kłębuszka nerkowego oraz torebki Bowmana.  Kłębuszek nerkowy to sieć naczyń włosowatych, odpowiadających za filtrowanie przepływającej prze nie krwi. Naczynia krwionośne wchodzące w skład kłębuszka nerkowego to tętniczka doprowadzająca i odprowadzająca. Torebka Bowmana otaczająca kłębuszek nerkowy składa się z blaszki wewnętrznej i zewnętrznej, a przestrzeń między naczynkami krwionośnymi kłębuszka nerkowego wypełnia mezangium (tkanka łączna)

Kanalik nerkowy (cewka nerkowa) to struktura zbudowana z nabłonka jednowarstwowego, umożliwiająca przemieszczanie się jonów. W skład kanalika nerkowego wchodzą następujące elementy:

  • kanalik proksymalny kręty (kanalik bliższy, I rzędu),
  • pętla Henlego, złożonej z ramienia wstępującego i zstępującego,
  • kanalik dystalny kręty (kanalik dalszy, II rzędu).

Jakie funkcje pełni nefron?

Nefron w nerce odpowiada za przefiltrowanie przepływającej przez nerkę krwi. Filtrowanie krwi i powstanie moczu możliwe jest dzięki temu, jak zbudowany jest nefron. Budowa kłębuszka nerkowego pozwala na wygenerowanie wysokiego ciśnienia krwi, dzięki czemu płyn przemieszcza się ze światła naczyń krwionośnych do światła torebki Bowmana. Jak działa nefron? Schemat przesączania kłębuszkowego obejmuje powstanie przesączu pierwotnego, a następnie – moczu ostatecznego. Z około 1200 ml krwi przepływających w ciągu minuty przez kłębuszek nerkowy powstaje około 80-120 ml przesączu i ta wielkość określana jest jako przesączanie kłębuszkowe GFR. Tak powstały filtrat określany jest mianem moczu pierwotnemu i podlega dalszym procesom resorpcji.

Fitolizyna — co powinniśmy o niej wiedzieć i jak pomaga chronić nasz układ moczowy? Sprawdź!

Powstały w kłębuszku nerkowym mocz pierwotny stanowi tak naprawdę przefiltrowaną krew pozbawioną elementów morfotycznych krwi i białka. Takie osocze zawiera zarówno zbędne metabolity, które powinny być usunięte z organizmu, jak i związki potrzebne organizmowi – sole mineralne, aminokwasy czy witaminy. Zbędne związki powinny trafić do moczu, dzięki czemu zostaną wydalone z organizmu, a związki potrzebne ulegają resorpcji zwrotnej, czyli są powtórnie wchłaniane do krwi. I te przeciwstawne procesy zachodzą w obrębie kanalików nerkowych:

  • w obrębie kanalików proksymalnych wchłaniane są jony potasu i sodu, wapnia, mocznika, aminokwasów oraz glukozy; dodatkowo dochodzi do wchłaniania zwrotnego wody, przez co objętość moczu pierwotnego zmniejsza się o około 70 proc.,
  • w obrębie pętli Henlego dochodzi do dalszego zagęszczania moczu dzięki wchłanianiu wody i chlorków,
  • w obrębie kanalika dystalnego resorbowane są jony sodu, co idzie w parze z wydzielaniem do moczu jonów potasowych.

Powstały w nefronach filtrat przemieszcza się kanalikiem krętym dystalnym do cewki zbiorczej, a następnie do miedniczek nerkowych. I stąd mocz dociera ostatecznie do moczowodu, a następnie pęcherza moczowego. W ciągu doby powstaje około 170-180 litrów moczu pierwotnego i około półtora litra moczu ostatecznego.

Zaburzenia pracy nefronów

Istnieje wiele schorzeń obejmujących nefron. Funkcje nefronów ulegają zaburzeniu i stopniowo kolejne nefrony przestają prawidłowo działać. Początkowo zaburzenie funkcji nefronów nie pogarsza funkcjonowania nerek, gdyż pozostałe nefrony pracują intensywniej, przejmując funkcje zniszczonych nefronów. Dopiero, gdy ilość nefronów spadnie o około 60 proc., zaobserwować można spadek wartości GFR i wzrost wartości kreatyniny we krwi.

Przyczyny zaburzeń w funkcjonowaniu nefronów mogą być następujące:

  • powstanie kamieni nerkowych gromadzących się w miedniczce nerkowej (choroby śródmiąższowe nerek),
  • infekcje bakteryjne nerek (choroby kłębuszkowe nerek),
  • zmiany nowotworowe w obrębie nerek i układu moczowego,
  • powstawanie torbieli w miąższu nerkowym,
  • uszkodzenie kłębuszków nerkowych w przebiegu cukrzycy lub nadciśnienia,
  • schorzenia autoimmunologiczne, w przebiegu których atakowane są kłębuszki nerkowe (np. zespół Goodpasture’a czy toczeń układowy).

Bibliografia:

  1. Jankowski M., Rola nerek w regulacji gospodarki wodnej ustroju, Forum Nefrologiczne 2012, tom 5, nr 1
  2. Gołąb B., Podstawy anatomii człowieka, PZWL, 2015
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Kobieta

„Gubię mocz tylko czasem, kiedy kicham, to jest ok?”. Pani Fizjotrener ostrzega, że to nie jest ok!

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Omdlenia odruchowe – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Dyslipidemia aterogenna – przyczyny, badania, leczenie

Zespół Eisenmengera – przyczyny, objawy, leczenie

Hipertriglicerydemia – przyczyny, leczenie i dieta

"Czerwone wino jest dobre na krew" - mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

„Czerwone wino jest dobre na krew” – mit czy prawda? Odpowiadają eksperci z Dietetyki #NieNaŻarty

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Zastawka trójdzielna – co to jest, niedomykalność, atrezja

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Kobieta

Załatwiasz się na zapas? Uważaj, przez to czekają cię częstsze wizyty w toalecie

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Moczenie nocne u dzieci i dorosłych – przyczyny, leczenie

Granulocyty – czym są, budowa i normy na leukocyty

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Dobry seks – różnica wieku czyni cuda

Różnica wieku między partnerami? Może się okazać spełnieniem seksualnych marzeń

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?