Przejdź do treści

Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy!

leki kontra papierosy
Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy! / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Amerykanka robi wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dziecko. „Muszą wiedzieć, że ich dzieci nie zostaną zapomniane”
Szyje wyjątkowe pamiątki dla rodziców, którzy stracili dzieci. „Muszą wiedzieć, że ich maluchy nie zostaną zapomniane”
Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc
Nie ma dowodów na to, że szczepionki Moderny i Pfizera są niebezpieczne dla kobiet w ciąży – tak mówią wyniki nowego badania
Szczepionki mRNA na COVID-19 bezpieczne dla kobiet w ciąży? Opublikowano pierwsze tak duże badanie na ten temat
Ile osób w Polsce zmarło po szczepionce na COVID-19? U ilu wystąpiła zakrzepica? Znamy najnowsze dane
Dr Joanna Kuschill-Dziurda: W pandemii więcej osób decyduje się na zabiegi medycyny estetycznej. Założymy maseczkę i nikt nic nie zauważy

Wiesz, że papierosy zmieniają działanie wielu leków? Mogą osłabiać, a nawet zupełnie znosić ich efekt terapeutyczny, a także nasilać występowanie działań niepożądanych. Palacze powinni przyjmować niektóre preparaty w innych dawkach niż osoby niepalące. Zmienić dawki powinny też osoby, które właśnie rzuciły palenie – jednak większość osób nie ma o tym zielonego pojęcia.

Palacze powinni inaczej dawkować leki?

Wraz z dymem tytoniowym do naszego organizmu przenika kilka tysięcy rozmaitych substancji, z których ponad 60 jest karcynogenami radykalnie zwiększającymi ryzyko zachorowania na nowotwory, zwłaszcza płuc, jelita grubego, pęcherza moczowego i nerki.

Papierosy dostarczają też solidnej dawki promieniowania (w ciągu roku nałogowy palacz przyjmuje porcję niebezpiecznych izotopów równą 250–300 standardowym zdjęciom rentgenowskim) czy silnie toksycznych dioksyn.

Nikotyna i inne szkodliwe związki zawarte w dymie tytoniowym sprzyjają rozwojowi schorzeń układu krążenia, rozregulowują pracę systemu pokarmowego, fatalnie wpływają na wzrok (brytyjscy naukowcy udowodnili, że osoby palące papierosy są czterokrotnie bardziej narażone na ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej, jaskry czy zaćmy) oraz w dużym stopniu przyczyniają się do przyśpieszania procesów starzenia skóry i powstawania zmarszczek.

Niewiele osób wie jednak, że papierosy oddziałują również na leki, które przyjmujemy. Mogą powodować zmniejszenie, a nawet zupełne zniesienie ich efektu terapeutycznego.

– W ostatnich latach świadomość zagrożeń wynikających z palenia papierosów znacznie wzrosła, ale wiele problemów związanych z tym nałogiem wciąż jest niedostrzeganych, niekiedy nie tylko przez palaczy, ale także lekarzy. Dotyczy to choćby wpływu na przyjmowane leki – mówi prof. dr hab. med. Piotr Tutka, kierownik Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Instytutu Nauk Medycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, uważany za jednego z głównych twórców sukcesu cytyzyny, czyli leku skutecznego w terapii nikotynizmu.

kobieta pali papierosa

Potwierdzają to wyniki wielu przeprowadzanych na całym świecie badań naukowych. – Podczas jednego z takich projektów udowodniono, że spośród 78 przeanalizowanych leków aż jedna trzecia wykazywała interakcje ze związkami zawartymi w dymie tytoniowym – informuje prof. Tutka.

– Te reakcje zachodzą na różnych poziomach, zazwyczaj jest to związane z metabolizmem farmaceutyków, do którego dochodzi głównie w wątrobie. Praca odpowiadających za to enzymów może zostać zaburzona przez składniki dymu tytoniowego. Efekt? Metabolizm leków w organizmie przyśpiesza albo zwalnia. W tym wypadku pacjenci, by osiągnąć pożądany skutek terapeutyczny, wymagają zwiększenia lub zmniejszenia dawki leku, ewentualnie modyfikacji częstości jego podawania. Jednak problem w tym, że wiele osób nie jest tego świadomych, więc przyjmuje tabletki tak, jak zapisał lekarz, a w międzyczasie pali kolejne papierosy, co może mieć fatalne konsekwencje dla zdrowia – ostrzega specjalista.

Estrogeny nie lubią dymu

W interakcję ze składnikami dymu papierosowego wchodzi bardzo wiele leków, choćby doustne złożone środki antykoncepcyjne zawierające żeńskie hormony płciowe – estrogeny.

– Dlatego u palących kobiet zdecydowanie wzrasta ryzyko niepożądanych działań, szczególnie dotyczy to powikłań zakrzepowo-zatorowych, których następstwem mogą być śmiertelnie groźne choroby: udar mózgu, zawał serca czy zakrzepica naczyniowa. To niebezpieczeństwo zwiększa się wraz z wiekiem, dość znacznie po 35. roku życia. Nie bez znaczenia jest także skala nałogu. Jeśli kobieta wypala dziennie 10–15 papierosów i jednocześnie stosuje antykoncepcję hormonalną, naraża swój organizm na bardzo poważne zagrożenia – alarmuje prof. Piotr Tutka.

Prof. Piotr Tutka
Jeśli kobieta wypala dziennie 10–15 papierosów i jednocześnie stosuje antykoncepcję hormonalną, naraża swój organizm na bardzo poważne zagrożenia

Z paleniem powinny uważać kobiety przyjmujące preparaty z teofiliną – syntetycznym alkaloidem (naturalnie występuje m.in. w ziarnach kakaowca czy liściach herbaty), który jest stosowany w celu rozszerzenia oskrzeli u osób zmagających się z astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc albo stanami zapalnymi oskrzeli.

– Składniki dymu tytoniowego przyśpieszają metabolizm tych leków, dlatego u palaczy stężenie teofiliny szybko spada i potrzebują oni do osiągnięcia tego samego efektu większej dawki – wyjaśnia prof. Tutka.

Podobne reakcje zachodzą w przypadku stosowania heparyny i warfaryny, czyli doustnych leków przeciwzakrzepowych zmniejszających krzepliwość krwi. Związki zawarte w dymie papierosowym wpływają na aktywność CYP1A2 – głównego enzymu odpowiedzialnego za metabolizm heparyny i warfaryny. W efekcie działanie tych farmaceutyków może zostać zaburzone, a ich skuteczność ograniczona.

Palenie papierosów nie jest również wskazane, gdy przyjmujemy leki wpływające na nasz stan psychiczny.

– Choćby klozapinę stosowaną do leczenia schizofrenii. Dym tytoniowy znacząco wpływa bowiem na jej metabolizm. Podobnie jak w przypadku benzodiazepin i ich pochodnych, które znajdziemy w składzie leków przeciwlękowych, przeciwdrgawkowych i uspokajających, na przykład popularnego Relanium. Tymczasem, jak pokazują badania, nawet 70 proc. pacjentów korzystających z pomocy psychiatrów np. z powodu depresji pali papierosy – mówi prof. Tutka.

Ostatnio pojawiają się doniesienia o niekorzystnej interakcji dymu tytoniowego oraz insuliny, której zwiększone dawki muszą przyjmować kobiety chorujące na cukrzycę i nierezygnujące z palenia papierosów. Z kolei u palaczek zmagających się z astmą obserwowana jest słabsza odpowiedź organizmu na kortykosteroidy przyjmowane w postaci wziewnej mające działać przeciwzapalnie oraz immunosupresyjnie.

E-papierosy też szkodliwe?

Jak uniknąć problemów związanych z interakcją dymu tytoniowego i zażywanych leków? Najlepszym rozwiązaniem jest oczywiście rzucenie palenia.

– Korzyści dla zdrowia z takiej decyzji są niepodważalne. Jednak należy mieć świadomość, że odstawienie papierosów od razu wpłynie na metabolizm leków, który prawdopodobnie zwolni, w efekcie czego wzrośnie stężenie substancji leczniczych we krwi. W takiej sytuacji dawka wielu preparatów powinna zostać zmniejszona – tłumaczy prof. Tutka.

Porcję przyjmowanych leków należy zmodyfikować w ciągu 2–3 dni od zaprzestania palenia. W tym przypadku duże znaczenie ma rodzaj stosowanych farmaceutyków. – Oczywiście zmian w dawkowaniu leków nie można dokonywać samodzielnie. Trzeba to koniecznie uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Najlepiej, gdyby taka rozmowa odbyła się jeszcze przed rzuceniem palenia. Wtedy jest więcej czasu, żeby dostosować dawki leków do zmieniającej się sytuacji – radzi specjalista.

Prof. Piotr Tutka
Należy mieć świadomość, że odstawienie papierosów od razu wpłynie na metabolizm leków, który prawdopodobnie zwolni, w efekcie czego wzrośnie stężenie substancji leczniczych we krwi. W takiej sytuacji dawka wielu preparatów powinna zostać zmniejszona

Czy bierne palenie również wpływa na zażywane leki?

– Jeśli ktoś regularnie inhaluje dym tytoniowy, nawet nie sięgając po papierosy, a przebywając tylko w zadymionych pomieszczeniach, wtedy rośnie ryzyko interakcji szkodliwych substancji z przyjmowanymi lekami. Jednak jest ono niewspółmiernie niższe. Najwięcej szkody przynosi palenie czynne – podkreśla prof. Piotr Tutka.

W ostatnich latach błyskawicznie rośnie popularność papierosów elektronicznych, które mają być bezpieczniejszą alternatywą dla tradycyjnych używek. Bez wątpienia tego typu produkty wydzielają znacznie mniej szkodliwych substancji. Czy dzięki temu nie wywołują interakcji ze stosowanymi lekami?

– Należy przypuszczać, że jeśli e-papierosy nie wytwarzają wielu groźnych składników dymu tytoniowego, to ryzyko jest mniejsze. Jednak warto pamiętać, że papierosy elektroniczne dostarczają wielu innych związków, których działanie na organizm wciąż nie jest do końca poznane. Niektóre z nich mogą teoretycznie wpływać na przyjmowane leki, ale na razie to tylko spekulacje. E-papierosy to wciąż nowe i mało poznane zjawisko. Dopiero kompleksowe badania naukowe pozwolą odpowiedzieć na wiele pytań związanych z ich używaniem – mówi prof. Piotr Tutka.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nakładki na zęby – czym są, kiedy stosować, jaki jest ich koszt?

laboratorium, poszukiwanie leku na covid-10

Akryflawina – naprawdę skuteczny lek na COVID-19? Wstępne wyniki badań zachęcające

Inwermektyna w leczeniu COVID-19

Nie należy stosować iwermektyny do leczenia COVID-19 – ostrzega WHO

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną

Ruszają badania kliniczne nad amantadyną. Sprawdzą, czy lek jest skuteczny i bezpieczny dla pacjentów z COVID-19

Kobieta w laboratorium

Pfizer rozpoczął testowanie doustnego leku przeciwwirusowego na COVID-19. Będzie dostępny jeszcze w tym roku?

Sertralina – działanie, dawkowanie, skutki uboczne, cena

covid-19, szpital, leczenie

Europejska Agencja Leków zatwierdziła do użytku nowy lek na COVID-19. „Przynosi nadzieję”

Fluoksetyna – działanie, wskazania, dawkowanie, cena

Ketokonazol – co to za lek, działanie i przeciwwskazania

Wenlafaksyna – działanie, skutki uboczne, odstawienie

Itrakonazol – zastosowanie, dawkowanie, cena leku

Farmaceutka stanowczo o dacie ważności leków: szacować to można sobie wydatki na zakupy, a nie moc przeterminowanego leku

Farmaceutka stanowczo o dacie ważności leków: szacować to można sobie wydatki na zakupy, a nie moc przeterminowanego leku

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

depresja, leczenie, diagnoza

„Nowa nadzieja dla osób z depresją”. Zidentyfikowano białka, które mogą odpowiadać za zaburzenia nastroju

Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir

Na horyzoncie pojawił się nowy lek na koronawirusa. Badanie wykazało, że jest 27-krotnie bardziej skuteczny niż remdesiwir

metformina a covid-19

Metformina zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i zgonu z powodu COVID-19 – wskazują badania

Wiesz na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Wiesz, na jakie pytanie lekarza 60 proc. pacjentów nie zna odpowiedzi? Wydaje się proste, jednak wiele osób zaskakuje

Palisz papierosy? Oto, co powinnaś jeść

Anna Wieczorek, psycholog

„Nie rezygnuj z antydepresantów tylko dlatego, że mają takie skutki uboczne!”. Anna Wieczorek o wpływie leków przeciwdepresyjnych na życie seksualne

Spray do nosa może zabić koronawirusa? Badania wykazały, że ma niemal 100 proc. skuteczności

Spray do nosa może zabić koronawirusa? Badania wykazały, że ma niemal 100 proc. skuteczności

Szklanka z wodą i tabletki

W jaki sposób bezpiecznie podzielić tabletki? Czy można je kruszyć? Wyjaśnia pielęgniarka Natalia Lekowska

„W Polsce do 2050 roku długość życia z powodu otyłości skróci się o 4 lata” – alarmuje prof. Paweł Bogdański

Maleinian feniraminy – działanie, zastosowanie, skutki uboczne

Leki sieroce. Czym są i dla kogo są produkowane? Farmaceutka wyjaśnia

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm