Przejdź do treści

Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy!

leki kontra papierosy
Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy! / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy w trakcie pobytu w szpitalu trzeba mieć swoje leki, które przyjmujemy na co dzień? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober
„W całym szpitalu nie było ani jednej 'państwowej’ wkładki czy tamponu”. Siostra Bożenna gorzko o ubóstwie menstruacyjnym
Może nas czekać przełom w leczeniu cukrzycy i otyłości. Badania nowego leku są bardzo obiecujące
Transpłciowy mężczyzna w ciąży w reklamie Calvina Kleina. Marka usuwa nienawistne komentarze
„Uważaj na zgorzknienie organizmu!” – ostrzega dietetyk dr Damian Parol i podpowiada, jak do niego nie doprowadzić

Wiesz, że papierosy zmieniają działanie wielu leków? Mogą osłabiać, a nawet zupełnie znosić ich efekt terapeutyczny, a także nasilać występowanie działań niepożądanych. Palacze powinni przyjmować niektóre preparaty w innych dawkach niż osoby niepalące. Zmienić dawki powinny też osoby, które właśnie rzuciły palenie – jednak większość osób nie ma o tym zielonego pojęcia.

Palacze powinni inaczej dawkować leki?

Wraz z dymem tytoniowym do naszego organizmu przenika kilka tysięcy rozmaitych substancji, z których ponad 60 jest karcynogenami radykalnie zwiększającymi ryzyko zachorowania na nowotwory, zwłaszcza płuc, jelita grubego, pęcherza moczowego i nerki.

Papierosy dostarczają też solidnej dawki promieniowania (w ciągu roku nałogowy palacz przyjmuje porcję niebezpiecznych izotopów równą 250–300 standardowym zdjęciom rentgenowskim) czy silnie toksycznych dioksyn.

Nikotyna i inne szkodliwe związki zawarte w dymie tytoniowym sprzyjają rozwojowi schorzeń układu krążenia, rozregulowują pracę systemu pokarmowego, fatalnie wpływają na wzrok (brytyjscy naukowcy udowodnili, że osoby palące papierosy są czterokrotnie bardziej narażone na ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej, jaskry czy zaćmy) oraz w dużym stopniu przyczyniają się do przyśpieszania procesów starzenia skóry i powstawania zmarszczek.

Niewiele osób wie jednak, że papierosy oddziałują również na leki, które przyjmujemy. Mogą powodować zmniejszenie, a nawet zupełne zniesienie ich efektu terapeutycznego.

– W ostatnich latach świadomość zagrożeń wynikających z palenia papierosów znacznie wzrosła, ale wiele problemów związanych z tym nałogiem wciąż jest niedostrzeganych, niekiedy nie tylko przez palaczy, ale także lekarzy. Dotyczy to choćby wpływu na przyjmowane leki – mówi prof. dr hab. med. Piotr Tutka, kierownik Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Instytutu Nauk Medycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego, uważany za jednego z głównych twórców sukcesu cytyzyny, czyli leku skutecznego w terapii nikotynizmu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

kobieta pali papierosa

Potwierdzają to wyniki wielu przeprowadzanych na całym świecie badań naukowych. – Podczas jednego z takich projektów udowodniono, że spośród 78 przeanalizowanych leków aż jedna trzecia wykazywała interakcje ze związkami zawartymi w dymie tytoniowym – informuje prof. Tutka.

– Te reakcje zachodzą na różnych poziomach, zazwyczaj jest to związane z metabolizmem farmaceutyków, do którego dochodzi głównie w wątrobie. Praca odpowiadających za to enzymów może zostać zaburzona przez składniki dymu tytoniowego. Efekt? Metabolizm leków w organizmie przyśpiesza albo zwalnia. W tym wypadku pacjenci, by osiągnąć pożądany skutek terapeutyczny, wymagają zwiększenia lub zmniejszenia dawki leku, ewentualnie modyfikacji częstości jego podawania. Jednak problem w tym, że wiele osób nie jest tego świadomych, więc przyjmuje tabletki tak, jak zapisał lekarz, a w międzyczasie pali kolejne papierosy, co może mieć fatalne konsekwencje dla zdrowia – ostrzega specjalista.

Estrogeny nie lubią dymu

W interakcję ze składnikami dymu papierosowego wchodzi bardzo wiele leków, choćby doustne złożone środki antykoncepcyjne zawierające żeńskie hormony płciowe – estrogeny.

– Dlatego u palących kobiet zdecydowanie wzrasta ryzyko niepożądanych działań, szczególnie dotyczy to powikłań zakrzepowo-zatorowych, których następstwem mogą być śmiertelnie groźne choroby: udar mózgu, zawał serca czy zakrzepica naczyniowa. To niebezpieczeństwo zwiększa się wraz z wiekiem, dość znacznie po 35. roku życia. Nie bez znaczenia jest także skala nałogu. Jeśli kobieta wypala dziennie 10–15 papierosów i jednocześnie stosuje antykoncepcję hormonalną, naraża swój organizm na bardzo poważne zagrożenia – alarmuje prof. Piotr Tutka.

Prof. Piotr Tutka
Jeśli kobieta wypala dziennie 10–15 papierosów i jednocześnie stosuje antykoncepcję hormonalną, naraża swój organizm na bardzo poważne zagrożenia

Z paleniem powinny uważać kobiety przyjmujące preparaty z teofiliną – syntetycznym alkaloidem (naturalnie występuje m.in. w ziarnach kakaowca czy liściach herbaty), który jest stosowany w celu rozszerzenia oskrzeli u osób zmagających się z astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc albo stanami zapalnymi oskrzeli.

– Składniki dymu tytoniowego przyśpieszają metabolizm tych leków, dlatego u palaczy stężenie teofiliny szybko spada i potrzebują oni do osiągnięcia tego samego efektu większej dawki – wyjaśnia prof. Tutka.

Podobne reakcje zachodzą w przypadku stosowania heparyny i warfaryny, czyli doustnych leków przeciwzakrzepowych zmniejszających krzepliwość krwi. Związki zawarte w dymie papierosowym wpływają na aktywność CYP1A2 – głównego enzymu odpowiedzialnego za metabolizm heparyny i warfaryny. W efekcie działanie tych farmaceutyków może zostać zaburzone, a ich skuteczność ograniczona.

Palenie papierosów nie jest również wskazane, gdy przyjmujemy leki wpływające na nasz stan psychiczny.

– Choćby klozapinę stosowaną do leczenia schizofrenii. Dym tytoniowy znacząco wpływa bowiem na jej metabolizm. Podobnie jak w przypadku benzodiazepin i ich pochodnych, które znajdziemy w składzie leków przeciwlękowych, przeciwdrgawkowych i uspokajających, na przykład popularnego Relanium. Tymczasem, jak pokazują badania, nawet 70 proc. pacjentów korzystających z pomocy psychiatrów np. z powodu depresji pali papierosy – mówi prof. Tutka.

Ostatnio pojawiają się doniesienia o niekorzystnej interakcji dymu tytoniowego oraz insuliny, której zwiększone dawki muszą przyjmować kobiety chorujące na cukrzycę i nierezygnujące z palenia papierosów. Z kolei u palaczek zmagających się z astmą obserwowana jest słabsza odpowiedź organizmu na kortykosteroidy przyjmowane w postaci wziewnej mające działać przeciwzapalnie oraz immunosupresyjnie.

E-papierosy też szkodliwe?

Jak uniknąć problemów związanych z interakcją dymu tytoniowego i zażywanych leków? Najlepszym rozwiązaniem jest oczywiście rzucenie palenia.

– Korzyści dla zdrowia z takiej decyzji są niepodważalne. Jednak należy mieć świadomość, że odstawienie papierosów od razu wpłynie na metabolizm leków, który prawdopodobnie zwolni, w efekcie czego wzrośnie stężenie substancji leczniczych we krwi. W takiej sytuacji dawka wielu preparatów powinna zostać zmniejszona – tłumaczy prof. Tutka.

Porcję przyjmowanych leków należy zmodyfikować w ciągu 2–3 dni od zaprzestania palenia. W tym przypadku duże znaczenie ma rodzaj stosowanych farmaceutyków. – Oczywiście zmian w dawkowaniu leków nie można dokonywać samodzielnie. Trzeba to koniecznie uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Najlepiej, gdyby taka rozmowa odbyła się jeszcze przed rzuceniem palenia. Wtedy jest więcej czasu, żeby dostosować dawki leków do zmieniającej się sytuacji – radzi specjalista.

Prof. Piotr Tutka
Należy mieć świadomość, że odstawienie papierosów od razu wpłynie na metabolizm leków, który prawdopodobnie zwolni, w efekcie czego wzrośnie stężenie substancji leczniczych we krwi. W takiej sytuacji dawka wielu preparatów powinna zostać zmniejszona

Czy bierne palenie również wpływa na zażywane leki?

– Jeśli ktoś regularnie inhaluje dym tytoniowy, nawet nie sięgając po papierosy, a przebywając tylko w zadymionych pomieszczeniach, wtedy rośnie ryzyko interakcji szkodliwych substancji z przyjmowanymi lekami. Jednak jest ono niewspółmiernie niższe. Najwięcej szkody przynosi palenie czynne – podkreśla prof. Piotr Tutka.

W ostatnich latach błyskawicznie rośnie popularność papierosów elektronicznych, które mają być bezpieczniejszą alternatywą dla tradycyjnych używek. Bez wątpienia tego typu produkty wydzielają znacznie mniej szkodliwych substancji. Czy dzięki temu nie wywołują interakcji ze stosowanymi lekami?

– Należy przypuszczać, że jeśli e-papierosy nie wytwarzają wielu groźnych składników dymu tytoniowego, to ryzyko jest mniejsze. Jednak warto pamiętać, że papierosy elektroniczne dostarczają wielu innych związków, których działanie na organizm wciąż nie jest do końca poznane. Niektóre z nich mogą teoretycznie wpływać na przyjmowane leki, ale na razie to tylko spekulacje. E-papierosy to wciąż nowe i mało poznane zjawisko. Dopiero kompleksowe badania naukowe pozwolą odpowiedzieć na wiele pytań związanych z ich używaniem – mówi prof. Piotr Tutka.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

86-letnia pacjentka przyjmowała 36 leków jednocześnie. "Lekarze nie mówili, żeby poprzednie odstawić"

86-letnia pacjentka przyjmowała 36 leków jednocześnie. „Lekarze nie mówili, żeby poprzednie odstawić”

Kobieta pije z kubka

Wydaje ci się, że niewinne kilka łyków soku, herbaty czy kawy do popicia leków ci nie zaszkodzi? Nic bardziej mylnego!

Internetowe Konto Pacjenta doczekało się kolejnej funkcji. To ułatwienie dla wielu z nas

Lek na nadciśnienie tętnicze wycofany z obrotu. Pracowników apteki zaniepokoił jeden istotny szczegół

Lek na nadciśnienie tętnicze wycofany z obrotu. Pracowników apteki zaniepokoił jeden istotny szczegół

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. "Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu"

Kilkadziesiąt serii leku na ciśnienie tętnicze wycofane z obrotu. „Stwierdzono obecność zanieczyszczenia powyżej dopuszczalnego limitu”

Zmiana składu leku Letrox / pexels

Popularny lek stosowany w leczeniu chorób tarczycy z nowym składem. Producent ostrzega

KE dopuściła do obrotu nowy lek zapobiegający COVID-19 / iStock

Jest nowy lek, który ochroni przed COVID-19. Jak działa Evusheld?

Wirus RVS atakuje coraz więcej dzieci

Jest lek, który pokona wirusa RSV. Niebezpieczny patogen najbardziej zagraża niemowlętom i małym dzieciom

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy przeszły pomyślnie

Mini kapsułki wyleczą raka? Pierwsze testy wyszły pomyślnie

Znak ewakuacyjny

7 kroków, by pokonać atak paniki. Jak się zachować, kiedy spotyka dziecko albo kogoś bliskiego?

W aptekach zaczyna brakować leków. Niektórzy zaczynają robić zapasy – alarmują farmaceuci

W aptekach zaczyna brakować leków. Niektórzy zaczynają robić zapasy – alarmują farmaceuci

Trzy leki przyczynowe dla chorych na mukowiscydozę będą refundowane. Zmiana wchodzi w życie już od marca

Trzy leki przyczynowe dla chorych na mukowiscydozę będą refundowane! Zmiana wchodzi w życie już od marca

Otuleni dymem o zapachu mango. „Co piąty rodzic nie interesuje się tym, czy jego dziecko pali” – mówi prof. Robert Mróz

Leki

Molnupiravir dopuszczony w Polsce dla pacjentów z COVID-19. Nie każdy chory może go jednak otrzymać

W 2022 r. ponad 500 leków podrożeje. Podwyżki odczują m.in. osoby leczące się na cukrzycę

W 2022 r. ponad 500 leków podrożeje. Podwyżki odczują m.in. osoby chorujące na cukrzycę

Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś, kogo zapytać - wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś kogo zapytać – wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

Psychodeliki na depresję? „To największy postęp w leczeniu depresji od czasów Prozacu”

Tabletki na dłoni

Pierwszy lek na COVID-19 będzie dostępny w Polsce od połowy grudnia

Pfizer: Nasz lek chroni przed ciężkim przebiegiem w 89 proc.

Pfizer: Nasz lek chroni przed ciężkim przebiegiem COVID-19 w 89 proc.

Fluwoksamina obniża śmiertelność przy COVID-19

Niedrogi antydepresant skuteczny w walce z COVID-19. Zmniejsza ryzyko hospitalizacji

Kobieta

Po tych lekach nie siadaj za kierownicę! Farmaceutka wymienia leki przeciwkaszlowe, na ból głowy, alergię, antybiotyki i krople do oczu

Amerykański gigant farmaceutyczny chce zatwierdzenia jego leku przeciw COVID-19. Wniosek już wpłynął do FDA

Pierwszy lek na COVID-19 w tabletce czeka na zatwierdzenie! Wniosek już wpłynął do FDA

Dr Fauci o wynikach badań klinicznych nad molnupiravirm: "To bardzo imponujące"

Dr Fauci o wynikach badań klinicznych nad eksperymentalnym lekiem na COVID-19, Molnupiravirem: „To bardzo imponujące”

Pierwszy lek na koronawirusa

Pierwszy lek na koronawirusa? Producent wyjaśnił, w jaki sposób działa tabletka

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

×