Przejdź do treści

Pierwszy i drugi ton serca – czym są tony sercowe?

Pierwszy i drugi ton serca - czym są tony sercowe? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
"Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym" - podkreśla psycholog Dominik Haak
„Pytanie o aktualne badania przed współżyciem jest oznaką dbałości o zdrowie, a nie czymś obraźliwym” – podkreśla psycholog i seksuolog Dominik Haak
Elena Krawzow
Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia
Jest decyzja Rady Medycznej w sprawie trzeciej dawki szczepionki
Co z trzecią dawką szczepionki dla osób powyżej 18. roku życia? Rada Medyczna wydała rekomendacje
"Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?". Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
„Serio poprosiłaś go o chodzenie? Nie wiesz, że kobieta powinna czekać?”. Seksuolożka wyjaśnia, dlaczego takie przekonanie powinno odejść do lamusa
9 sposobów, by uniknąć infekcji tej jesieni

Tony serca to zjawiska akustyczne o różnej częstotliwości, które można usłyszeć podczas pracy serca. Pierwszy i drugi ton serca występują fizjologicznie, natomiast dodatkowe tony serca – trzeci i czwarty obserwuje się u dzieci i młodzieży. Obecność patologicznych tonów serca wskazuje na nieprawidłowości w budowie lub działaniu serca. Jak powstają tony sercowe i jak się je bada? 

Czym są tony serca?

Tony serca to dźwięki wydawane przez pracujący organ. Można je usłyszeć podczas osłuchiwania serca za pomocą stetoskopu lekarskiego. To proste badanie przedmiotowe polega na przyłożeniu głowicy stetoskopu do czterech różnych miejsc i ocenie liczby uderzeń serca na minutę, miarowości pracy serca, właściwości tonów serca oraz obecności lub braku szmerów w sercu. Dzięki temu lekarz może wykryć patologie w obrębie serca i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Tony serca powstają podczas zamykania się zastawek. Każda z dwóch połów serca ma po dwie zastawki. W prawej połowie serca znajduje się zastawka przedsionkowo-komorowa (zastawka trójdzielna), która oddziela przedsionek i komorę oraz zastawka tętnicy płucnej położona w miejscu połączenia prawej komory z pniem płucnym. W lewej połowie serca zlokalizowana jest zastawka przedsionkowo-komorowa, czyli zastawka mitralna (dwudzielna), która oddziela przedsionek i komorę, a także zastawka aorty położona w miejscu połączenia komory z aortą.

W czasie skurczu serca komory kurczą się, a zastawka aorty i zastawka płucna są otwarte, dzięki czemu krew tłoczona jest z serca do płuc i na obwód. W czasie rozkurczu mięsień komór serca jest rozluźniony, a zastawka trrójdzielna i dwudzielna otwarte, co umożliwia napływ krwi z przedsionków do komór. Kiedy zastawki przedsionkowo-komorowe zamykają się, słyszalny jest pierwszy ton serca, natomiast gdy dochodzi do zamknięcia zastawek aorty i pnia płucnego, serce wydaje drugi ton.

Kobieta trzyma holter EKG

Pierwszy i drugi ton serca

Pierwszy ton serca, czyli ton skurczowy (S1) osłuchuje się w tzw. punkcie Erba, który znajduje się przy lewym brzegu mostka, w trzeciej przestrzeni międzyżebrowej. Podczas badania ocenia się przede wszystkim jego głośność. Prawidłowy pierwszy ton serca jest niski, ma częstotliwość 25-45 Hz i trwa ok. 150 ms. Powstaje w wyniki wibracji zastawek i ścian serca spowodowanych zmianami ciśnienia. Jeśli pierwszy ton serca jest głośny, przyczyną może być szybka akcja serca lub zwężenie zastawki mitralnej. Głośny dźwięk pierwszego tonu serca obserwuje się u bardzo szczupłych osób, natomiast bardzo cichy ton jest charakterystyczny dla osób otyłych chorujących na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc lub rozedmę płuc, a także u pacjentów z niewydolnością serca lub niedomykalnością zastawki mitralnej.

Drugi ton serca, czyli ton rozkurczowy (S2) jest nieco wyższy niż ton 1, ma częstotliwość około 50 Hz i trwa ok. 120 ms. Osłuchuje się go pomiędzy II a III żebrem, odpowiednio przy prawym i lewym brzegu mostka. Dźwięk ten powstaje w wyniku drgania płatków zastawek, ściany serca i dużych tętnic. W zapisie EKG drugi ton serca odpowiada końcowi załamka T. Prawidłowy drugi ton serca jest rozdwojony, ponieważ zamknięcie zastawki pnia płucnego następuje nieco później niż zamknięcie zastawki aorty. Do przyczyn nieprawidłowego rozdwojenia drugiego tonu należą blok lewej lub prawej odnogi pęczka Hisa oraz zwężenie zastawki aortalnej. U osób starszych obserwuje się pojedynczy drugi ton.

Dodatkowe tony serca – ton 3 i 4

Dodatkowe tony serca nie zawsze świadczą o zaburzeniu pracy serca. Ton trzeci (S3) pojawia się u młodych osób, przed 30 rokiem życia oraz  sporadycznie u osób starszych. Jest miękki i niski, wzmacnia go aktywność fizyczna oraz kaszel. Powstający dźwięk jest wynikiem wypełniania komór krwią w czasie ich rozkurczu. Nie zawsze można go uchwycić podczas badania stetoskopem. Obecność 3. tonu serca u osób dorosłych może wskazywać na choroby mięśnia sercowego.

Ton czwarty (s4) czyli ton przedsionkowy powstaje w czasie skurczu przedsionków. Pojawia się przed tonem pierwszym i jest słabo słyszalny. Występuje fizjologicznie u dzieci i młodzieży, natomiast u osób dorosłych świadczy o nieprawidłowościach w pracy serca. Może wskazywać m.in na ciężkie nadciśnienie tętnicze i chorobę niedokrwienną serca.

Bibliografia:

  1. T. Brzozowski, „Fizjologia człowieka. Konturek”, EdraUrban&Partner, 2019.
  2. Shelley D. Miyamoto i wsp., „Choroby serca i naczyń”, online: https://czelej.com.pl/images/file/fragmenty%20ksiazek/Pediatria/Pediatria%2019.pdf
  3. Nicole Martin, Leonard S. Lilly, „The Cardiac Cycle:Mechanisms of Heart Sounds and Murmurs”, 2006.
  4. Andrzej Szczeklik, „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Angiodysplazja – objawy, diagnostyka, leczenie

Choroba Rendu-Oslera-Webera – objawy i leczenie

Ciśnienie krwi - czym jest i jakie są jego normy? Kiedy występuje niedociśnienie, a kiedy nadciśnienie?

Ciśnienie krwi – prawidłowe, niskie, wysokie. Objawy

Wady wrodzone płodu – kiedy powstają? Wady rozwojowe serca

Erytroblasty we krwi – czym są, badanie, normy

Idiopatyczne częstoskurcze komorowe – charakterystyka

Lekarz pobierający próbkę krwi aby sprawdzić czy pacjent jest chory na hemofilię

Hemofilia typu A, B i C – przyczyny, objawy i leczenie

Lot samolotem a ryzyko zakrzepicy żylnej. Komentarz flebologa

Obawiasz się podróży samolotem z uwagi na ryzyko zakrzepicy żylnej? Flebolog podpowiada, jak można je zminimalizować

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych – objawy, przyczyny

Kapnometria i kapnografia – wskazania, normy, wyniki

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych – przyczyny, objawy

Rozwarstwienie aorty – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Zwężenie tętnic szyjnych – przyczyny, objawy. Jak leczyć?

Antagoniści witaminy K – wskazania, zasady leczenia i dieta

Omdlenia kardiogenne – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Mruki sercowe – czym się charakteryzują i kiedy występują?

Rewaskularyzacja laserowa – wskazania, przygotowanie, przebieg

Ubytek przegrody przedsionkowej (ASD) – objawy wady serca

Zwężenie drogi odpływu prawej/lewej komory serca – przyczyny i leczenie

Zespół preekscytacji – czym jest, jakie są objawy i leczenie?

Tętniak aorty piersiowej – diagnostyka, operacja, powikłania

Częstoskurcz przedsionkowy – przyczyny, objawy, leczenie

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?