Przejdź do treści

Pierwszy i drugi ton serca – czym są tony sercowe?

Pierwszy i drugi ton serca - czym są tony sercowe? Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu
Pierwsza miesiączka – co jeśli przychodzi za wcześnie?
„Rodzice dziwią się, że ich córki bawiące się jeszcze lalkami zaczynają miesiączkować”. Ginekolog o tym, co się dzieje, kiedy miesiączka przychodzi za wcześnie
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Liczba zgonów z powodu COVID-19 na świecie przekroczyła 4 mln – podał Reuters
Niemiecka szczepionka „Curevac” na COVID-19 nie spełniła oczekiwań. Dostawy setek milionów dawek pod znakiem zapytania

Tony serca to zjawiska akustyczne o różnej częstotliwości, które można usłyszeć podczas pracy serca. Pierwszy i drugi ton serca występują fizjologicznie, natomiast dodatkowe tony serca – trzeci i czwarty obserwuje się u dzieci i młodzieży. Obecność patologicznych tonów serca wskazuje na nieprawidłowości w budowie lub działaniu serca. Jak powstają tony sercowe i jak się je bada? 

Czym są tony serca?

Tony serca to dźwięki wydawane przez pracujący organ. Można je usłyszeć podczas osłuchiwania serca za pomocą stetoskopu lekarskiego. To proste badanie przedmiotowe polega na przyłożeniu głowicy stetoskopu do czterech różnych miejsc i ocenie liczby uderzeń serca na minutę, miarowości pracy serca, właściwości tonów serca oraz obecności lub braku szmerów w sercu. Dzięki temu lekarz może wykryć patologie w obrębie serca i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Tony serca powstają podczas zamykania się zastawek. Każda z dwóch połów serca ma po dwie zastawki. W prawej połowie serca znajduje się zastawka przedsionkowo-komorowa (zastawka trójdzielna), która oddziela przedsionek i komorę oraz zastawka tętnicy płucnej położona w miejscu połączenia prawej komory z pniem płucnym. W lewej połowie serca zlokalizowana jest zastawka przedsionkowo-komorowa, czyli zastawka mitralna (dwudzielna), która oddziela przedsionek i komorę, a także zastawka aorty położona w miejscu połączenia komory z aortą.

W czasie skurczu serca komory kurczą się, a zastawka aorty i zastawka płucna są otwarte, dzięki czemu krew tłoczona jest z serca do płuc i na obwód. W czasie rozkurczu mięsień komór serca jest rozluźniony, a zastawka trrójdzielna i dwudzielna otwarte, co umożliwia napływ krwi z przedsionków do komór. Kiedy zastawki przedsionkowo-komorowe zamykają się, słyszalny jest pierwszy ton serca, natomiast gdy dochodzi do zamknięcia zastawek aorty i pnia płucnego, serce wydaje drugi ton.

Kobieta trzyma holter EKG

Pierwszy i drugi ton serca

Pierwszy ton serca, czyli ton skurczowy (S1) osłuchuje się w tzw. punkcie Erba, który znajduje się przy lewym brzegu mostka, w trzeciej przestrzeni międzyżebrowej. Podczas badania ocenia się przede wszystkim jego głośność. Prawidłowy pierwszy ton serca jest niski, ma częstotliwość 25-45 Hz i trwa ok. 150 ms. Powstaje w wyniki wibracji zastawek i ścian serca spowodowanych zmianami ciśnienia. Jeśli pierwszy ton serca jest głośny, przyczyną może być szybka akcja serca lub zwężenie zastawki mitralnej. Głośny dźwięk pierwszego tonu serca obserwuje się u bardzo szczupłych osób, natomiast bardzo cichy ton jest charakterystyczny dla osób otyłych chorujących na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc lub rozedmę płuc, a także u pacjentów z niewydolnością serca lub niedomykalnością zastawki mitralnej.

Drugi ton serca, czyli ton rozkurczowy (S2) jest nieco wyższy niż ton 1, ma częstotliwość około 50 Hz i trwa ok. 120 ms. Osłuchuje się go pomiędzy II a III żebrem, odpowiednio przy prawym i lewym brzegu mostka. Dźwięk ten powstaje w wyniku drgania płatków zastawek, ściany serca i dużych tętnic. W zapisie EKG drugi ton serca odpowiada końcowi załamka T. Prawidłowy drugi ton serca jest rozdwojony, ponieważ zamknięcie zastawki pnia płucnego następuje nieco później niż zamknięcie zastawki aorty. Do przyczyn nieprawidłowego rozdwojenia drugiego tonu należą blok lewej lub prawej odnogi pęczka Hisa oraz zwężenie zastawki aortalnej. U osób starszych obserwuje się pojedynczy drugi ton.

Dodatkowe tony serca – ton 3 i 4

Dodatkowe tony serca nie zawsze świadczą o zaburzeniu pracy serca. Ton trzeci (S3) pojawia się u młodych osób, przed 30 rokiem życia oraz  sporadycznie u osób starszych. Jest miękki i niski, wzmacnia go aktywność fizyczna oraz kaszel. Powstający dźwięk jest wynikiem wypełniania komór krwią w czasie ich rozkurczu. Nie zawsze można go uchwycić podczas badania stetoskopem. Obecność 3. tonu serca u osób dorosłych może wskazywać na choroby mięśnia sercowego.

Ton czwarty (s4) czyli ton przedsionkowy powstaje w czasie skurczu przedsionków. Pojawia się przed tonem pierwszym i jest słabo słyszalny. Występuje fizjologicznie u dzieci i młodzieży, natomiast u osób dorosłych świadczy o nieprawidłowościach w pracy serca. Może wskazywać m.in na ciężkie nadciśnienie tętnicze i chorobę niedokrwienną serca.

Bibliografia:

  1. T. Brzozowski, „Fizjologia człowieka. Konturek”, EdraUrban&Partner, 2019.
  2. Shelley D. Miyamoto i wsp., „Choroby serca i naczyń”, online: https://czelej.com.pl/images/file/fragmenty%20ksiazek/Pediatria/Pediatria%2019.pdf
  3. Nicole Martin, Leonard S. Lilly, „The Cardiac Cycle:Mechanisms of Heart Sounds and Murmurs”, 2006.
  4. Andrzej Szczeklik, „Interna Szczeklika”, Medycyna Praktyczna, 2017.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie elektrofizjologiczne serca – wskazania, jak wygląda

Szmery serca – czym są, rodzaje, diagnostyka

Limfoscyntygrafia – wskazania, przebieg i wyniki badania

Test marszowy – przebieg i zastosowanie badania

Fotopletyzmografia – na czym polega i kiedy się ją stosuje?

Metody i zasady pomiaru ciśnienia tętniczego krwi

Test pochyleniowy – wskazania, przygotowanie, przebieg

Wady wielozastawkowe serca – przyczyny i leczenie

Zespół żyły głównej górnej – objawy, diagnostyka, leczenie

Zastawka trójdzielna – co to jest, niedomykalność, atrezja

Choroby mikrokrążenia – skutki i profilaktyka zaburzeń

Zapalenie mięśnia sercowego – przyczyny, objawy, leczenie

Najczęstsze wrodzone wady serca u dorosłych i dzieci

Zastawka aortalna – niedomykalność, zwężenie, wymiana

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic – objawy i leczenie

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, diagnoza i leczenie

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Limfa (chłonka) – funkcje i choroby układu limfatycznego

Rehabilitacja kardiologiczna – czym jest i jak przebiega?

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Chroń serce przed chłodem. Zimno może mu poważnie zaszkodzić

Prof. Marzena Dębska / zdj. Lewanowicz

„Jeśli dziecko ma przeżyć, nie można czekać” – mówi prof. Marzena Dębska, która jako jedyna w Polsce wykonuje operacje serca płodu w łonie matki

Aorta – funkcje, budowa. Koarktacja i rozwarstwienie aorty

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm