Przejdź do treści

Przygniecenie i wstrząs – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Przygniecenie i wstrząs - pierwsza pomoc poszkodowanemu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Przygniecenie to uraz powstały w w wyniku działania na ciało znacznego ciężaru. Następstwem przygniecenia jest uraz ciała, skóry, tkanki podskórnej, a niekiedy także narządów wewnętrznych. Konsekwencją przygniecenia może być też wstrząs, czyli stan niedotlenienia i niedożywienia tkanek spowodowany spadkiem objętości krwi. Jak udzielić pierwszej pomocy przy przygnieceniu i wstrząsie?

Przygniecenie – pierwsza pomoc przy zmiażdżeniu

Gdy dojdzie do przygniecenia i zmiażdżenia kończyny, konieczne jest usunięcie przedmiotu powodującego uraz – ma to na celu zapobieganie niedokrwieniu tkanki. Rana może być rozległa, dlatego należy chronić ją przed zakażeniem oraz krwawieniem. Opatrując zranienia należy zadbać, aby osoba poszkodowana przebywała w pozycji siedzącej lub leżącej, co ma zabezpieczyć przed upadkiem w razie omdlenia. Aby zminimalizować ryzyko zakażenia rany, konieczne jest jej przykrycie jałowym opatrunkiem. Jeżeli ma miejsce silne krwawienie, trzeba założyć opatrunek uciskowy. Można go wykonać z użyciem bandaża elastycznego. Gdy opatrunek nasiąknie krwią, nie należy go zdejmować w celu wymiany na nowy, a jedynie dołożyć kolejną warstwę bandaża. Jeżeli w ranie tkwi jakiekolwiek ciało obce nie wolno go usuwać, ponieważ stwarza to ryzyko silnego krwawienia i pogłębienia uszkodzeń. Jeżeli źródłem krwawienia jest kończyna – należy unieść ją powyżej poziomu tułowia.

Jeżeli doszło do złamania kończyny – należy są unieruchomić. W tym celu można wykorzystać trójkątny kawałek materiału, robiąc z niego temblak lub unieruchamiając rękę blisko tułowia.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
PROMOCJA
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Kobieta wykonuje pierwszą pomoc przedmedyczną

Pierwsza pomoc przy masywnym zmiażdżeniu

Jeżeli doszło do przygniecenia dużym, ciężkim przedmiotem, można usunąć go wówczas, gdy pozostawienie osoby poszkodowanej w miejscu wypadku stanowi istotne zagrożenie dla życia. Ciężki przedmiot należy usunąć także wtedy, gdy do urazu doszło bezpośrednio przed przybyciem służb ratunkowych. Jeśli jednak wypadek wystąpił co najmniej kilka minut wcześniej, nie jest wskazane usuwanie przedmiotu – zabezpiecza on przed nasileniem krwotoku wewnętrznego.

Kiedy może dojść do rozwoju wstrząsu?

Wstrząs to stan niedotlenienia komórek, będący konsekwencją takich zdarzeń jak:

  • utrata dużej objętości krwi,
  • rozległe oparzenia,
  • ogólnoustrojowe zakażenie,
  • ciężkie uszkodzenie ciała,
  • zawał serca.

W przebiegu wstrząsu dochodzi do zaburzenia dopływu krwi do komórek ciała, co skutkuje ich niedotlenieniem i niewystarczającym odżywieniem. Dłuższe utrzymywanie się takiego stanu powoduje obumieranie komórek, co może stanowić stan zagrażający życiu, gdyż może dojść do poważnego zaburzenia funkcji wielu narządów.

Wstrząs – pierwsza pomoc

U osoby z urazem zmiażdżeniowym można podejrzewać wstrząs wówczas, gdy pojawią się takie symptomy jak:

  • zimna, spocona skóra,
  • bladość skóry,
  • nagłe osłabienie,
  • problemy z utrzymaniem równowagi,
  • senność i splątanie,
  • utrata przytomności,
  • szybki, płytki oddech,
  • przyspieszone tętno,
  • nudności i wymioty,
  • rozszerzone, słabo reagujące na światło źrenice.

Gdy podejrzewany jest wstrząs, pierwsza pomoc powinna rozpocząć się od ułożenia osoby poszkodowanej w odpowiedniej pozycji. Jeżeli osoba poszkodowana jest przytomna, należy ułożyć ją w pozycji leżącej na wznak, najpierw unosząc kończyny dolne przez kilkanaście sekund pod kątem prostym, a następnie opierając je około 30 stopni względem tułowia. Jeżeli poszkodowany zacznie wymiotować lub krztusić się krwią, wówczas należy ułożyć go w pozycji bocznej – zapobiega to zadławieniu. Osobę we wstrząsie należy zabezpieczyć przed wychłodzeniem, okrywając ją kocem lub folią termiczną. Stale należy kontrolować częstość akcji serca i oddechu, towarzysząc osobie poszkodowanej aż do momentu przybycia służb ratunkowych.

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Jeżeli osoba z podejrzeniem wstrząsu jest nieprzytomna, należy kontrolować oddech i tętno. Należy chronić poszkodowanego przed wychłodzeniem. Gdy pojawią się wymioty, osobę poszkodowaną należy obrócić na bok. Jeżeli dojdzie do zatrzymania oddechu należy podjąć resuscytację oddechowo-krążeniową.

 

Bibliografia:

Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. PZWL, 2016

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Złamanie awulsyjne – na czym polega, jak je rozpoznać i jak leczyć? /fot. Adobe Stock

Złamanie awulsyjne – na czym polega, jak je rozpoznać i leczyć?

Kobieta z psem i kotem

Pierwsza pomoc zwierzętom. Jak prawidłowo wykonać resuscytację u psa lub kota? Radzi lekarz weterynarii

Kobieta

Pierwsza pomoc przy urazach oczu przez fajerwerki. Większość osób wykonuje ją źle

Najbardziej narażone są: uszy, nos oraz palce u rąk i nóg. Sprawdź, jak sobie pomóc w przypadku odmrożenia

Zrób wykrok po piękne i silne nogi! Jak prawidłowo robić wykroki?

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

Pękające opuszki palców – przyczyny i leczenie łuszczącej się skóry na dłoniach

7 najgorszych typów butów dla twoich stóp. Jakie obuwie może być niebezpieczne?

Syndrom zimnej ręki. Marzną ci dłonie i stopy przez cały rok? To sygnał od organizmu!

Ugryzienie szerszenia – jak je rozpoznać i udzielić pierwszej pomocy? 

Twój kręgosłup potrzebuje rozluźnienia? Oto kilka pomocnych ćwiczeń, skorzystaj

Proste ćwiczenia na uda wewnętrzne. Poznaj skuteczne ćwiczenia z gumą

Pierwsza pomoc przy zadławieniu

„Pozwól kasłać i nie zawracaj głowy uderzeniami w plecy, pytaniami czy poleceniami” – o pierwszej pomocy przy zakrztuszeniu pisze Pan Pielęgniarka

Zadławienie się dziecka - pierwsza pomoc / istock

12-latka zadławiła się podczas jedzenia. Uratowało ją zachowanie młodszego brata

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź, jak się zachować krok po kroku

Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować

Pierwsza pomoc

Wakacyjna apteczka – co oprócz leków i opatrunków powinno się w niej znaleźć?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowa ustawa o zarządzaniu kryzysowym?

Karetka w każdej gminie i wyższe zapomogi. Co jeszcze zakłada nowy projekt ustawy o zarządzaniu kryzysowym?

Jak dbać o nogi w podróży?

„Moje nogi wyglądały jak grube, brzydkie słupy. Ale nie chodzi o estetykę – to choroba”. O zmaganiach z lipedemą opowiada pisarka, Magdalena Witkiewicz

Czterolatka zadławiła się cukierkiem. Uratował ją st. asp. Jacek Zbrzyzny, policjant z Nidzicy

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Środki ochrony osobistej – dla bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Kiedy musimy założyć kask, gogle i przyłbicę

Modelka po amputacji nóg próbuje się odnaleźć w nowej rzeczywistości

Amerykańska modelka straciła nogi przez koronawirusa. Swój powrót do codzienności pokazuje na Instagramie

Bandaż elastyczny. Samoprzylepny czy klasyczny? Kiedy użyć, jak założyć, ile kosztuje

×