Przejdź do treści

Przygniecenie i wstrząs – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Przygniecenie i wstrząs - pierwsza pomoc poszkodowanemu Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Przygniecenie to uraz powstały w w wyniku działania na ciało znacznego ciężaru. Następstwem przygniecenia jest uraz ciała, skóry, tkanki podskórnej, a niekiedy także narządów wewnętrznych. Konsekwencją przygniecenia może być też wstrząs, czyli stan niedotlenienia i niedożywienia tkanek spowodowany spadkiem objętości krwi. Jak udzielić pierwszej pomocy przy przygnieceniu i wstrząsie?

Przygniecenie – pierwsza pomoc przy zmiażdżeniu

Gdy dojdzie do przygniecenia i zmiażdżenia kończyny, konieczne jest usunięcie przedmiotu powodującego uraz – ma to na celu zapobieganie niedokrwieniu tkanki. Rana może być rozległa, dlatego należy chronić ją przed zakażeniem oraz krwawieniem. Opatrując zranienia należy zadbać, aby osoba poszkodowana przebywała w pozycji siedzącej lub leżącej, co ma zabezpieczyć przed upadkiem w razie omdlenia. Aby zminimalizować ryzyko zakażenia rany, konieczne jest jej przykrycie jałowym opatrunkiem. Jeżeli ma miejsce silne krwawienie, trzeba założyć opatrunek uciskowy. Można go wykonać z użyciem bandaża elastycznego. Gdy opatrunek nasiąknie krwią, nie należy go zdejmować w celu wymiany na nowy, a jedynie dołożyć kolejną warstwę bandaża. Jeżeli w ranie tkwi jakiekolwiek ciało obce nie wolno go usuwać, ponieważ stwarza to ryzyko silnego krwawienia i pogłębienia uszkodzeń. Jeżeli źródłem krwawienia jest kończyna – należy unieść ją powyżej poziomu tułowia.

Jeżeli doszło do złamania kończyny – należy są unieruchomić. W tym celu można wykorzystać trójkątny kawałek materiału, robiąc z niego temblak lub unieruchamiając rękę blisko tułowia.

Kobieta wykonuje pierwszą pomoc przedmedyczną

Pierwsza pomoc przy masywnym zmiażdżeniu

Jeżeli doszło do przygniecenia dużym, ciężkim przedmiotem, można usunąć go wówczas, gdy pozostawienie osoby poszkodowanej w miejscu wypadku stanowi istotne zagrożenie dla życia. Ciężki przedmiot należy usunąć także wtedy, gdy do urazu doszło bezpośrednio przed przybyciem służb ratunkowych. Jeśli jednak wypadek wystąpił co najmniej kilka minut wcześniej, nie jest wskazane usuwanie przedmiotu – zabezpiecza on przed nasileniem krwotoku wewnętrznego.

Kiedy może dojść do rozwoju wstrząsu?

Wstrząs to stan niedotlenienia komórek, będący konsekwencją takich zdarzeń jak:

  • utrata dużej objętości krwi,
  • rozległe oparzenia,
  • ogólnoustrojowe zakażenie,
  • ciężkie uszkodzenie ciała,
  • zawał serca.

W przebiegu wstrząsu dochodzi do zaburzenia dopływu krwi do komórek ciała, co skutkuje ich niedotlenieniem i niewystarczającym odżywieniem. Dłuższe utrzymywanie się takiego stanu powoduje obumieranie komórek, co może stanowić stan zagrażający życiu, gdyż może dojść do poważnego zaburzenia funkcji wielu narządów.

Wstrząs – pierwsza pomoc

U osoby z urazem zmiażdżeniowym można podejrzewać wstrząs wówczas, gdy pojawią się takie symptomy jak:

  • zimna, spocona skóra,
  • bladość skóry,
  • nagłe osłabienie,
  • problemy z utrzymaniem równowagi,
  • senność i splątanie,
  • utrata przytomności,
  • szybki, płytki oddech,
  • przyspieszone tętno,
  • nudności i wymioty,
  • rozszerzone, słabo reagujące na światło źrenice.

Gdy podejrzewany jest wstrząs, pierwsza pomoc powinna rozpocząć się od ułożenia osoby poszkodowanej w odpowiedniej pozycji. Jeżeli osoba poszkodowana jest przytomna, należy ułożyć ją w pozycji leżącej na wznak, najpierw unosząc kończyny dolne przez kilkanaście sekund pod kątem prostym, a następnie opierając je około 30 stopni względem tułowia. Jeżeli poszkodowany zacznie wymiotować lub krztusić się krwią, wówczas należy ułożyć go w pozycji bocznej – zapobiega to zadławieniu. Osobę we wstrząsie należy zabezpieczyć przed wychłodzeniem, okrywając ją kocem lub folią termiczną. Stale należy kontrolować częstość akcji serca i oddechu, towarzysząc osobie poszkodowanej aż do momentu przybycia służb ratunkowych.

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego

Jeżeli osoba z podejrzeniem wstrząsu jest nieprzytomna, należy kontrolować oddech i tętno. Należy chronić poszkodowanego przed wychłodzeniem. Gdy pojawią się wymioty, osobę poszkodowaną należy obrócić na bok. Jeżeli dojdzie do zatrzymania oddechu należy podjąć resuscytację oddechowo-krążeniową.

 

Bibliografia:

Goniewicz M., Pierwsza pomoc. Podręcznik dla studentów. PZWL, 2016

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Jak pomóc osobie, która ma wstrząs anafilaktyczny? Lek. Łukasz Durajski przedstawia zalecenia Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Christian Eriksen

 „To co, uratowało Eriksena, to szybka reakcja jego kolegów!”. Lekarka apeluje, by nie bać się udzielać pierwszej pomocy

Porażenie prądem – objawy, pierwsza pomoc, powikłania

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Upadek z wysokości – udzielenie pierwszej pomocy

Uraz głowy – rodzaje i udzielanie pierwszej pomocy

Podtopienie – pierwsza pomoc, suche i wtórne utonięcie

Oparzenia I, II i III stopnia – pierwsza pomoc

Wypadek drogowy – postępowanie i pierwsza pomoc

Amputacja urazowa – pierwsza pomoc poszkodowanemu

Rany i rozcięcia – rodzaje i pierwsza pomoc

Skleroterapia – co to jest, efekty i skutki uboczne

Tendinopatia – co to jest, rodzaje, leczenie

Łąkotka przyśrodkowa – funkcje, uszkodzenie, rehabilitacja

Szyna CPM – co to jest, jak ćwiczyć? Wypożyczalnie szyn

Nerw łokciowy – funkcje, uszkodzenie, ćwiczenia i operacja

Mięsień czworogłowy uda – budowa, funkcje, ćwiczenia

Mięśnie uda – budowa, funkcje, ćwiczenia, co na zakwasy

Kość promieniowa – budowa, rodzaje złamań, rehabilitacja

Staw kolanowy – budowa, urazy, jak wzmocnić kolana

Jak wygląda pierwsza pomoc przy wypadku z fajerwerkami?

Fajerwerki. Pierwsza pomoc przy obrażeniach od fajerwerków

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

azjatyckie jedzenie

Anafilaksja (wstrząs anafilaktyczny) – objawy i leczenie

Kobiece nogi z tatuażami

W jaki sposób poradzić sobie z łatwo powstającymi siniakami? Wyjaśnia dietetyczka kliniczna

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?