Przejdź do treści

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego
Fot. buritora / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czujesz, że dopada cię jesienna chandra? Poznaj proste triki na poprawienie nastroju
Nietolerancja histaminy - znasz jej objawy?
Nietolerancja histaminy – znasz jej objawy?
Nie chcesz jesieni spędzić na L4? Poznaj 5 sposobów na zwiększenie odporności
Pies jest nie tylko najlepszym przyjacielem człowieka, ale i członkiem rodziny. Traktujemy go jak dziecko
Wek na rozgrzanie: mus imbirowy
Mus imbirowy – działa przeciwzapalnie i obłędnie smakuje. Skorzystaj z naszego przepisu

Wstrząs kardiogenny jest stanem niedostatecznej perfuzji tkanek spowodowanym dysfunkcją mięśnia sercowego. Jego najczęstszą przyczynę stanowi ostry zespół wieńcowy, ale to nie jedyny czynnik mu sprzyjający. Równie dobrze może być wynikiem kardiomiopatii, urazów serca, toksycznych zatruć, zatorów, zakrzepów lub tachykardii. Stanowi ogromne zagrożenie dla życia chorego, dlatego ważna jest szybka pomoc medyczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Wstrząs kardiogenny jest uważany za jedną z najczęstszych przyczyn zgonu. Jego charakterystycznym objawem są cechy hipoperfuzji narządowej oraz hipotonii. Chory ma przyspieszone tętno i oddech, zimną, bladą skórę i bardzo się poci. Ze względu na zaburzenia świadomości kontakt logiczny z nim jest mocno utrudniony. O uratowaniu życia pacjenta decyduje czas, w którym wdrożone zostanie leczenie.

Przyczyny wstrząsu kardiogennego

Do pojawienia wstrząsu kardiogennego predysponuje szereg czynników, dlatego przyczyny jego powstawania podzielono na:

  • miogenne, takie jak: zawał lub zapalenie mięśnia sercowego, zatrucia substancjami toksycznymi oraz kardiomiopatie,
  • mechaniczne, takie jak: urazy w okolicy serca, zakrzepy lub zatory, guzy mięśnia sercowego, niewydolność serca oraz pęknięcie przegrody komorowej,
  • artmogenne, takie jak: tachykardia lub bradykardia.

Chory, który ma objawy wstrząsu kardiogennego, powinien otrzymać natychmiastową pomoc lekarską.

Lekarka rozmawiająca z kobietą cierpiącą na wstrząs hipowolemiczny.

Objawy wstrząsu kardiogennego

Przy wstrząsie kardiogennym objawem charakterystycznym jest nasilająca się hipoperfuzja narządowa oraz hipotonia. U pacjenta można zaobserwować wzmożoną potliwość. Ma on też bardzo bladą i zimną skórę. Jego tętno jest przyspieszone, podobnie jak oddech. Co ciekawe, ciśnienie krwi nie zawsze ulega obniżeniu, a często nawet jest ono prawidłowe. U niektórych osób pojawia się oliguria (zmniejszone wydzielanie moczu) oraz zatrzymanie perystaltyki jelit. Wstrząs kardiogenny może też upośledzać oddychanie. Skutkuje to zatrzymaniem krążenia i zgonem pacjenta. Pacjenta ze wstrząsem uważa się za chorego w stanie krytycznym, który wymaga leczenia na oddziale szpitalnym.

Co zrobić, gdy pacjent ma objawy wstrząsu kardiogennego?

Jeżeli do wstrząsu kardiogennego nie doszło w szpitalu, należy rozluźnić ubranie chorego (pod szyją i w pasie, aby ułatwić mu oddychanie), otworzyć okno i natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli pacjent stracił przytomność, to trzeba ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej. U niektórych osób objawy są na tyle charakterystyczne, że mogą być od razu rozpoznane przez lekarza pogotowia. U innych z kolei rozpoznanie wymaga szeregu badań diagnostycznych, które powinno się wykonać niezwłocznie po przewiezieniu chorego na oddział ratunkowy.

Przy wstrząsie kardiogennym postępowanie wiąże się przede wszystkim z utrzymaniem drożności dróg oddechowych. Pierwsza pomoc powinna zostać udzielona najszybciej, jak się da, ponieważ zwiększa to szanse pacjenta na przeżycie. Zatrzymanie akcji serca to częste powikłanie wstrząsu kardiogennego, dlatego bardzo ważne jest kontrolowanie oddechu chorego, a w razie ustania czynności życiowych – niezwłoczne rozpoczęcie reanimacji.

Zobacz także

Diagnostyka u osoby ze wstrząsem kardiogennym

Chory po przewiezieniu do szpitala wymaga pilnej pomocy medycznej. Najważniejszą rzeczą jest monitorowanie oddechu, dlatego u pacjenta ocenia się parametry życiowe na podstawie tzw. ABC. Ten anglojęzyczny akronim pochodzi od pojęć: airway (drożność dróg oddechowych), breathing (akcja oddechowa) i circulatory system (akcja serca).

Gdy stan chorego jest stabilny, wykonuje się u niego resztę badań diagnostycznych, m.in. elektrokardiogram (EKG). Konieczne jest również echo serca przezprzełykowe, szereg badań laboratoryjnych i pulsoksymetria. Niektóre osoby wymagają zabiegów chirurgicznych, które udrożnią zatkane tętnice. Badania są niezbędne do wykluczenia hipowolemii, zatoru tętnicy płucnej, tętniaka aorty lub sepsy, również mogącej być przyczyną wstrząsu.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

W przypadku wstrząsu kardiogennego leczenie jest przyczynowe. Choremu zaleca się farmakoterapię, lecz jest ona uwarunkowana czynnikiem, który przyczynił się do powstania tego stanu. Najczęściej podaje się leki rozszerzające naczynia np. nitroglicerynę lub diuretyki moczopędne. Nierzadko lignokainę lub dopaminę. Pacjent musi otrzymać tlen, a jeśli to konieczne, powinien zostać podłączony do respiratora. Jego parametry życiowe muszą być stale monitorowane.

Rokowania w przypadku wstrząsu kardiogennego nie są pomyślne. W ciągu 30 dni od wystąpienia objawów umiera około 40–60% pacjentów. W Europie wstrząs kardiogenny ma nawet 70 tysięcy osób rocznie, natomiast w Polsce około 5 tysięcy pacjentów w ciągu roku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Bednarz, B., Ostre zespoły wieńcowe, „Postępy Nauk Medycznych” 2007, nr 2–3.
2. Chodór, P., Krupa, H., Kalarus, Z., Średniawa, B., Zielińska, T., Wąs, T., ... & Poloński, L., Wstrząs kardiogenny w przebiegu zawału serca-wyniki leczenia zabiegowego, „Folia Cardiologica” 2003, nr 10 (3), s. 269–277.
3. Szymański, F.M., Filipiak, K. Wstrząs kardiogenny – możliwości diagnostyczne i terapeutyczne w świetle nowych doniesień naukowych, „Anestezjologia Intensywna Terapia” 2014, t. 46, nr 4, s. 318–323.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Patty McCord: Zaufanie musi się opierać na szczerej komunikacji. Pracownicy stają się cyniczni, kiedy słyszą półprawdy

Gimnastyka słowiańska

„Większość ćwiczących kobiet przyznaje, że zapominają, co to PMS, klimakterium i bolesne miesiączki, płaczliwość i drażliwość” – mówi Katarzyna Majak, trenerka gimnastyki słowiańskiej

Wszyscy potrzebujemy wsparcia. Potrzebujemy więzi, bycia zauważonym, zrozumianym.

„Mamy problem ze słowem „wsparcie”, bo sugeruje, że sobie z czymś nie radzimy. A przecież matki, z którymi się spotykamy, radzą sobie ze wszystkim” – mówią Katarzyna Dołęgowska-Urlich i Janka Rykowska z Fundacji Sto Pociech

Jak wygląda życie po udarze

„Potwornie bolało mnie dosłownie wszystko. Potem mąż mi opowiadał, że nie dawałam się dotknąć, bo dosłownie wyłam z cierpienia” – mówi 30-letnia Natalia, która przeszła udar mózgu

Zainteresują cię również:

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

Komu owoce mogą szkodzić?

Wino – wiesz, ile możesz wypić? Sprawdź, zanim sięgniesz po kieliszek

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

istockphoto.com

Serce: 5 sygnałów ostrzegawczych

Masz cerę naczynkową? Zobacz, dlaczego fotoprotekcja jest dla ciebie tak ważna! Ostrzegają dermatolożki z Dermatolook

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

Chcesz obniżyć poziom złego cholesterolu? Pokochaj białe owoce i warzywa!

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

kobieta przemawia do publiczności

Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

Twój chłopak chrapie? To mogą być objawy problemów z sercem

Twój chłopak chrapie? To może być zwiastun problemów z sercem

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Kobieta w szpitalu

7 faktów o zaburzeniach krzepliwości krwi, które trzeba znać

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Młoda dziewczyna siedzi za biurkiem. Ma okulary, trzyma się za klatkę piersiową. Prawdopodobnie boli ją serce

Odczuwasz lęk, niepokój i nierówne bicie serca? Sprawdź, jakie są tego przyczyny

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

5-10-8 – prosta zasada zdrowego serca

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta trzyma w ręce miniaturę nienarodzonego dziecka

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

ucho kobiety

Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą? Skuteczne domowe sposoby na zatkane ucho

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Żelatyna na stawy

Żelatyna na stawy – czy rzeczywiście jest skuteczna w walce z bólem stawów?