Przejdź do treści

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego
Fot. buritora / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Burgery z kalafiora z salsą paprykową
Burgery z kalafiora z salsą paprykową
kawa
„Jeśli jest godzina 13, masz już za sobą dwie filiżanki kawy i czekasz aż twoja herbata wystygnie, to sygnał, że przesadzasz”. O tym, jaka jest bezpieczna dawka kawy, mówi internistka
Kobieta w ciąży podczas badania krzywej cukrowej.
Krzywa cukrowa i jej znaczenie podczas ciąży
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Ćwiczenia na nogi i pośladki z kettlebells
Pierwsza pomoc po ukąszeniu kleszcza. Czy wiesz jak się uchronić przed boreliozą?

Wstrząs kardiogenny jest stanem niedostatecznej perfuzji tkanek spowodowanym dysfunkcją mięśnia sercowego. Jego najczęstszą przyczynę stanowi ostry zespół wieńcowy, ale to nie jedyny czynnik mu sprzyjający. Równie dobrze może być wynikiem kardiomiopatii, urazów serca, toksycznych zatruć, zatorów, zakrzepów lub tachykardii. Stanowi ogromne zagrożenie dla życia chorego, dlatego ważna jest szybka pomoc medyczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Wstrząs kardiogenny jest uważany za jedną z najczęstszych przyczyn zgonu. Jego charakterystycznym objawem są cechy hipoperfuzji narządowej oraz hipotonii. Chory ma przyspieszone tętno i oddech, zimną, bladą skórę i bardzo się poci. Ze względu na zaburzenia świadomości kontakt logiczny z nim jest mocno utrudniony. O uratowaniu życia pacjenta decyduje czas, w którym wdrożone zostanie leczenie.

Przyczyny wstrząsu kardiogennego

Do pojawienia wstrząsu kardiogennego predysponuje szereg czynników, dlatego przyczyny jego powstawania podzielono na:

  • miogenne, takie jak: zawał lub zapalenie mięśnia sercowego, zatrucia substancjami toksycznymi oraz kardiomiopatie,
  • mechaniczne, takie jak: urazy w okolicy serca, zakrzepy lub zatory, guzy mięśnia sercowego, niewydolność serca oraz pęknięcie przegrody komorowej,
  • artmogenne, takie jak: tachykardia lub bradykardia.

Chory, który ma objawy wstrząsu kardiogennego, powinien otrzymać natychmiastową pomoc lekarską.

Lekarka rozmawiająca z kobietą cierpiącą na wstrząs hipowolemiczny.

Objawy wstrząsu kardiogennego

Przy wstrząsie kardiogennym objawem charakterystycznym jest nasilająca się hipoperfuzja narządowa oraz hipotonia. U pacjenta można zaobserwować wzmożoną potliwość. Ma on też bardzo bladą i zimną skórę. Jego tętno jest przyspieszone, podobnie jak oddech. Co ciekawe, ciśnienie krwi nie zawsze ulega obniżeniu, a często nawet jest ono prawidłowe. U niektórych osób pojawia się oliguria (zmniejszone wydzielanie moczu) oraz zatrzymanie perystaltyki jelit. Wstrząs kardiogenny może też upośledzać oddychanie. Skutkuje to zatrzymaniem krążenia i zgonem pacjenta. Pacjenta ze wstrząsem uważa się za chorego w stanie krytycznym, który wymaga leczenia na oddziale szpitalnym.

Co zrobić, gdy pacjent ma objawy wstrząsu kardiogennego?

Jeżeli do wstrząsu kardiogennego nie doszło w szpitalu, należy rozluźnić ubranie chorego (pod szyją i w pasie, aby ułatwić mu oddychanie), otworzyć okno i natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli pacjent stracił przytomność, to trzeba ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej. U niektórych osób objawy są na tyle charakterystyczne, że mogą być od razu rozpoznane przez lekarza pogotowia. U innych z kolei rozpoznanie wymaga szeregu badań diagnostycznych, które powinno się wykonać niezwłocznie po przewiezieniu chorego na oddział ratunkowy.

Przy wstrząsie kardiogennym postępowanie wiąże się przede wszystkim z utrzymaniem drożności dróg oddechowych. Pierwsza pomoc powinna zostać udzielona najszybciej, jak się da, ponieważ zwiększa to szanse pacjenta na przeżycie. Zatrzymanie akcji serca to częste powikłanie wstrząsu kardiogennego, dlatego bardzo ważne jest kontrolowanie oddechu chorego, a w razie ustania czynności życiowych – niezwłoczne rozpoczęcie reanimacji.

Zobacz także

Diagnostyka u osoby ze wstrząsem kardiogennym

Chory po przewiezieniu do szpitala wymaga pilnej pomocy medycznej. Najważniejszą rzeczą jest monitorowanie oddechu, dlatego u pacjenta ocenia się parametry życiowe na podstawie tzw. ABC. Ten anglojęzyczny akronim pochodzi od pojęć: airway (drożność dróg oddechowych), breathing (akcja oddechowa) i circulatory system (akcja serca).

Gdy stan chorego jest stabilny, wykonuje się u niego resztę badań diagnostycznych, m.in. elektrokardiogram (EKG). Konieczne jest również echo serca przezprzełykowe, szereg badań laboratoryjnych i pulsoksymetria. Niektóre osoby wymagają zabiegów chirurgicznych, które udrożnią zatkane tętnice. Badania są niezbędne do wykluczenia hipowolemii, zatoru tętnicy płucnej, tętniaka aorty lub sepsy, również mogącej być przyczyną wstrząsu.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

W przypadku wstrząsu kardiogennego leczenie jest przyczynowe. Choremu zaleca się farmakoterapię, lecz jest ona uwarunkowana czynnikiem, który przyczynił się do powstania tego stanu. Najczęściej podaje się leki rozszerzające naczynia np. nitroglicerynę lub diuretyki moczopędne. Nierzadko lignokainę lub dopaminę. Pacjent musi otrzymać tlen, a jeśli to konieczne, powinien zostać podłączony do respiratora. Jego parametry życiowe muszą być stale monitorowane.

Rokowania w przypadku wstrząsu kardiogennego nie są pomyślne. W ciągu 30 dni od wystąpienia objawów umiera około 40–60% pacjentów. W Europie wstrząs kardiogenny ma nawet 70 tysięcy osób rocznie, natomiast w Polsce około 5 tysięcy pacjentów w ciągu roku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Bednarz, B., Ostre zespoły wieńcowe, „Postępy Nauk Medycznych” 2007, nr 2–3.
2. Chodór, P., Krupa, H., Kalarus, Z., Średniawa, B., Zielińska, T., Wąs, T., ... & Poloński, L., Wstrząs kardiogenny w przebiegu zawału serca-wyniki leczenia zabiegowego, „Folia Cardiologica” 2003, nr 10 (3), s. 269–277.
3. Szymański, F.M., Filipiak, K. Wstrząs kardiogenny – możliwości diagnostyczne i terapeutyczne w świetle nowych doniesień naukowych, „Anestezjologia Intensywna Terapia” 2014, t. 46, nr 4, s. 318–323.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi w łózku pod pościelą i trzyma chusteczkę przy nosie

Krwotok z nosa – czy odchylać głowę do tyłu?

Jędrne piersi to zdrowe piersi! Zobacz, jak je zbadać, by uniknąć błędów

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

Nie przesadź z małą czarną! Sprawdź, jakie są objawy przedawkowania kawy

kobieta w ciasnym pomieszczeniu

Klaustrofobia – na czym polega schorzenie i jak sobie z nim radzić?

Chorzy od pracy

5 negatywnych syndromów chorób, które mogą pojawić się podczas pracy

znudzone dziecko

ADHD – czym się objawia i kogo dotyka najczęściej?

Zadbaj o swoje serce. Sprawdź, jakie badania należy zrobić i czy twoje wyniki są w normie

kobieta trzymająca się za bolący prawy bark

Ból stawów barkowych, czyli objaw o charakterze miejscowym i rzutowanym – domowe sposoby walki z dolegliwością

Kobieta siedzi po turecku na biurku i medytuje. Przed nią stoi na biurku laptop, za nią regał z książkami, fotel i okno

5 biurowych trików, które ratują kręgosłup

Kobieta pod zabiegu mikrodermabrazji

Mikrodermabrazja – na czym polega ten zabieg i czy jest skuteczny?

Kobieta cierpiąca na obsesję korzysta z telefonu komórkowego

Obsesja – jak może się objawiać? Czy leczenie może pomóc pozbyć się obsesji?

kobieta siedząca na łóżku trzymająca się za lędźwie

Co może oznaczać ból w kościach? Przyczyny, charakter, sposoby łagodzenia dolegliwości

alergolog

Lekarz alergolog – kim jest, czym się zajmuje i jak wygląda wizyta?

Osoba cierpiąca na osteomalację

Czym jest osteomalacja? Poznaj objawy choroby i dowiedz się, jakie leczenie można zastosować

Kobieta na wizycie u lekarza na badaniu profilaktycznym

Badania profilaktyczne – jak często je wykonywać? Najlepszy sposób na kontrolę stanu zdrowia

Zaburzony skład krwi czyli małopłytkowość

Małopłytkowość – jakie są przyczyny małopłytkowości i skuteczne sposoby leczenia?

Kobieta po zabiegu wymazu z pochwy

Rodzaje, wskazania i interpretacja wyników wymazów z pochwy

Kobieta cierpiąca na kifozę piersiową na masażu

Kifoza piersiowa – kiedy fizjologiczny łuk kręgosłupa ewoluuje do patologicznej postaci?

Lekarz diagnozujący objaw Goldflama

Jak zbadać objaw Goldflama i o czym on świadczy? Jak interpretować wynik badania?

Kobieta cierpiąca z powodu protruzji

Protruzja – przyczyny, objawy i leczenie schorzenia krążków kręgosłupa

Pacjent na wizycie u torakochirurga

Torakochirurgia – co to jest i czym zajmuje się ta dziedzina medycyny? Jakie choroby leczy?

Dziewczynka z mózgowym porażeniem dziecięcym na terapii

Jak wygląda mózgowe porażenie dziecięce i na czym polega rehabilitacja schorzenia?

Lekarze chirurdzy podczas wykonywania przeszczepu serca

Czym jest przeszczep serca? Jakie są wskazania i przeciwwskazania do operacji? Jak wygląda życie po transplantacji?