Przejdź do treści

Wstrząs kardiogenny – objawy, postępowanie i leczenie w stanie zagrożenia życia

Kobieta odczuwająca skutki wstrząsu kardiogennego
Fot. buritora / Adobe Stock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Picie wody z cytryną / istock
Picie wody z cytryną oczyszcza organizm z toksyn, odkwasza i chroni przed przeziębieniem? Dietetyczka wyznała, co o tym sądzi
Krew jest cenna / istock
Jak cenna jest krew? Dr Michał Strus pokazał nagranie z sali operacyjnej
Wizyta u psychiatry / istock
Wizyta u psychiatry? Zobacz, jak się do niej przygotować. Wyjaśnia lek. Monika Tucholska
otolaryngolog
Ucho pływaka i inne problemy ucha zewnętrznego. Poznaj ich przyczyny i objawy
Okłady ze smalcu gęsiego - sposób Anny Lewandowskiej na przeziębienie
Anna Lewandowska poleca na przeziębienie okłady ze smalcu gęsiego. Pediatra komentuje ten sposób leczenia

Wstrząs kardiogenny jest stanem niedostatecznej perfuzji tkanek spowodowanym dysfunkcją mięśnia sercowego. Jego najczęstszą przyczynę stanowi ostry zespół wieńcowy, ale to nie jedyny czynnik mu sprzyjający. Równie dobrze może być wynikiem kardiomiopatii, urazów serca, toksycznych zatruć, zatorów, zakrzepów lub tachykardii. Stanowi ogromne zagrożenie dla życia chorego, dlatego ważna jest szybka pomoc medyczna.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Wstrząs kardiogenny jest uważany za jedną z najczęstszych przyczyn zgonu. Jego charakterystycznym objawem są cechy hipoperfuzji narządowej oraz hipotonii. Chory ma przyspieszone tętno i oddech, zimną, bladą skórę i bardzo się poci. Ze względu na zaburzenia świadomości kontakt logiczny z nim jest mocno utrudniony. O uratowaniu życia pacjenta decyduje czas, w którym wdrożone zostanie leczenie.

Przyczyny wstrząsu kardiogennego

Do pojawienia wstrząsu kardiogennego predysponuje szereg czynników, dlatego przyczyny jego powstawania podzielono na:

  • miogenne, takie jak: zawał lub zapalenie mięśnia sercowego, zatrucia substancjami toksycznymi oraz kardiomiopatie,
  • mechaniczne, takie jak: urazy w okolicy serca, zakrzepy lub zatory, guzy mięśnia sercowego, niewydolność serca oraz pęknięcie przegrody komorowej,
  • artmogenne, takie jak: tachykardia lub bradykardia.

Chory, który ma objawy wstrząsu kardiogennego, powinien otrzymać natychmiastową pomoc lekarską.

Lekarka rozmawiająca z kobietą cierpiącą na wstrząs hipowolemiczny.

Objawy wstrząsu kardiogennego

Przy wstrząsie kardiogennym objawem charakterystycznym jest nasilająca się hipoperfuzja narządowa oraz hipotonia. U pacjenta można zaobserwować wzmożoną potliwość. Ma on też bardzo bladą i zimną skórę. Jego tętno jest przyspieszone, podobnie jak oddech. Co ciekawe, ciśnienie krwi nie zawsze ulega obniżeniu, a często nawet jest ono prawidłowe. U niektórych osób pojawia się oliguria (zmniejszone wydzielanie moczu) oraz zatrzymanie perystaltyki jelit. Wstrząs kardiogenny może też upośledzać oddychanie. Skutkuje to zatrzymaniem krążenia i zgonem pacjenta. Pacjenta ze wstrząsem uważa się za chorego w stanie krytycznym, który wymaga leczenia na oddziale szpitalnym.

Co zrobić, gdy pacjent ma objawy wstrząsu kardiogennego?

Jeżeli do wstrząsu kardiogennego nie doszło w szpitalu, należy rozluźnić ubranie chorego (pod szyją i w pasie, aby ułatwić mu oddychanie), otworzyć okno i natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe. Jeśli pacjent stracił przytomność, to trzeba ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej. U niektórych osób objawy są na tyle charakterystyczne, że mogą być od razu rozpoznane przez lekarza pogotowia. U innych z kolei rozpoznanie wymaga szeregu badań diagnostycznych, które powinno się wykonać niezwłocznie po przewiezieniu chorego na oddział ratunkowy.

Przy wstrząsie kardiogennym postępowanie wiąże się przede wszystkim z utrzymaniem drożności dróg oddechowych. Pierwsza pomoc powinna zostać udzielona najszybciej, jak się da, ponieważ zwiększa to szanse pacjenta na przeżycie. Zatrzymanie akcji serca to częste powikłanie wstrząsu kardiogennego, dlatego bardzo ważne jest kontrolowanie oddechu chorego, a w razie ustania czynności życiowych – niezwłoczne rozpoczęcie reanimacji.

Zobacz także

Diagnostyka u osoby ze wstrząsem kardiogennym

Chory po przewiezieniu do szpitala wymaga pilnej pomocy medycznej. Najważniejszą rzeczą jest monitorowanie oddechu, dlatego u pacjenta ocenia się parametry życiowe na podstawie tzw. ABC. Ten anglojęzyczny akronim pochodzi od pojęć: airway (drożność dróg oddechowych), breathing (akcja oddechowa) i circulatory system (akcja serca).

Gdy stan chorego jest stabilny, wykonuje się u niego resztę badań diagnostycznych, m.in. elektrokardiogram (EKG). Konieczne jest również echo serca przezprzełykowe, szereg badań laboratoryjnych i pulsoksymetria. Niektóre osoby wymagają zabiegów chirurgicznych, które udrożnią zatkane tętnice. Badania są niezbędne do wykluczenia hipowolemii, zatoru tętnicy płucnej, tętniaka aorty lub sepsy, również mogącej być przyczyną wstrząsu.

Leczenie wstrząsu kardiogennego

W przypadku wstrząsu kardiogennego leczenie jest przyczynowe. Choremu zaleca się farmakoterapię, lecz jest ona uwarunkowana czynnikiem, który przyczynił się do powstania tego stanu. Najczęściej podaje się leki rozszerzające naczynia np. nitroglicerynę lub diuretyki moczopędne. Nierzadko lignokainę lub dopaminę. Pacjent musi otrzymać tlen, a jeśli to konieczne, powinien zostać podłączony do respiratora. Jego parametry życiowe muszą być stale monitorowane.

Rokowania w przypadku wstrząsu kardiogennego nie są pomyślne. W ciągu 30 dni od wystąpienia objawów umiera około 40–60% pacjentów. W Europie wstrząs kardiogenny ma nawet 70 tysięcy osób rocznie, natomiast w Polsce około 5 tysięcy pacjentów w ciągu roku.

Bibliografia

Przytrzymaj
i odkryj

1. Bednarz, B., Ostre zespoły wieńcowe, „Postępy Nauk Medycznych” 2007, nr 2–3.
2. Chodór, P., Krupa, H., Kalarus, Z., Średniawa, B., Zielińska, T., Wąs, T., ... & Poloński, L., Wstrząs kardiogenny w przebiegu zawału serca-wyniki leczenia zabiegowego, „Folia Cardiologica” 2003, nr 10 (3), s. 269–277.
3. Szymański, F.M., Filipiak, K. Wstrząs kardiogenny – możliwości diagnostyczne i terapeutyczne w świetle nowych doniesień naukowych, „Anestezjologia Intensywna Terapia” 2014, t. 46, nr 4, s. 318–323.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

wnuczka z babcią

Zadbaj o serce dziadków!

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Rytm zatokowy w wyniku badania EKG

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Cewnikowanie serca

Cewnikowanie serca – na czym polega badanie?

Badanie angio-tk - na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Badanie angio-tk – na czym polega tomografia naczyń krwionośnych?

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

Tętnica szyjna – budowa i funkcje, choroby

kobieta po 50-tce

6 sposobów, by mieć zdrowe serce po 50-tce

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

Scyntygrafia serca – wskazania i przeciwwskazania do badania

arteria

Arteria – czym jest? Jak wygląda jej budowa i jakie spełnia funkcje?

Wkłucie centralne - wskazania, przebieg, pielęgnacja

Wkłucie centralne – wskazania, przebieg, pielęgnacja

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kleszcze

Borelioza: objawy po wielu latach. Jak można wykryć chorobę?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.