Przejdź do treści

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.
Sarkoidoza - na czym polega? Przebieg i leczenie choroby/ fot. javiindy/ AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Sarkoidoza jest chorobą, której przyczyny są nieznane. Jej objawy zależą od zajęcia określonego narządu, np. płuc, skóry, oka, serca. Mogą również wystąpić symptomy o charakterze ogólnym lub choroba może przebiegać bezobjawowo. Leczenie sarkoidozy uzależnione jest od rokowania, a po jego zakończeniu zaleca się zdrowy styl życia i odpowiednią dietę.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

lek. Marta Dąbrowska
Marta Dąbrowska
lekarz

Sarkoidoza – co to za choroba i jakie są jej przyczyny?

Sarkoidoza, inaczej choroba Besniera-Boecka-Schaumanna (łac. sarcoidosis) to choroba układu odpornościowego. Polega na tworzeniu się ziarniniaków – małych  guzków zapalnych w różnych narządach ciała.

Często pada pytanie, czy sarkoidoza jest zaraźliwa, dlatego należy podkreślić, że jest to uogólniona choroba ziarniniakowa, którą nie można się zarazić. Występuje głównie u młodych dorosłych, choć coraz częściej notowane są jej przypadki u osób po 60. roku życia. 

Na świecie częstość występowania sarkoidozy ocenia się na 3 do 64 przypadków na 100 tys. osób. W Polsce rejestruje się rocznie około 10 zachorowań na 100 tys.  osób. Choroba ta dotyczy najczęściej młodych ludzi w wieku od 20 do 40 lat.

Przyczyny sarkoidozy są nieznane, prawdopodobnie jest to reakcja na niezidentyfikowany antygen u osób z predyspozycją genetyczną. Diagnostyka wymaga wielu badań, a rozpoznanie choroby można oprzeć na stwierdzeniu zajęcia co najmniej dwóch narządów. Ze względu na nieznaną etiologię nie ma leczenia przyczynowego sarkoidozy – podstawowymi lekami są glikokortykosteroidy podawane doustnie.

Dwa obrazki przedstawiające płuca - jedne są różowe, a drugie czarne

Diagnostyka i objawy sarkoidozy

Objawy sarkoidozy zależą od tego, które narządy atakuje, występuje więc:

1. Sarkoidoza płuc i węzłów chłonnych – w sarkoidozie płuca są prawie zawsze zajęte, a objawy z tym związane, takie jak duszności i kaszel, występują u niespełna 30% chorych. Dlatego też niezbędne jest badanie radiologiczne (RTG) klatki piersiowej, co też stanowi podstawę do podziału sarkoidozy na stadia choroby:

  • stadium 0 – chorzy bez zmian w płucach,
  • stadium I – zmiany są ograniczone do węzłów chłonnych,
  • stadium II – zmiany w węzłach i miąższu płuc,
  • stadium III – zmiany dotyczące wyłącznie płuc,
  • stadium IV – zwłóknienie płuc.

2. Sarkoidoza narządu wzroku (sarkoidoza oka) – zmiany chorobowe w narządzie wzroku mogą dotyczyć gruczołu łzowego, gałki ocznej, tęczówki lub nerwu ocznego. Dolegliwości, które mogą dotknąć pacjenta, to:

  • zespół suchego oka,
  • przewlekłe zapalenia,
  • jaskra,
  • zaćma,
  • obrzęk nerwu wzrokowego,
  • postępująca neuropatia.

3. Sarkoidoza serca – choroba może przebiegać bezobjawowo, może też pojawić się przyspieszona czynność serca czy uczucie imitujące zawał.

4. Sarkoidoza układu nerwowego (neurosarkoidoza – gdy dotyczy ośrodkowego układu nerwowego) – najczęstszym objawem jest porażenie nerwu twarzowego jedno- lub obustronne, które w większości przypadków ulega cofnięciu. Inne rzadkie objawy to guzy lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

5. Sarkoidoza skóry – główny objaw to rumień guzowaty, występujący najczęściej na podudziach, czemu towarzyszy podwyższona temperatura ciała i bóle stawów. Inne objawy skórne to:

  • fioletowe zmiany na nosie, policzkach i uszach,
  • wysypki grudkowo-plamiste,
  • blizny i blaszki.

Poza tym u części chorych dochodzi do obrzęku i zaczerwienienia starych, dawno wygojonych blizn.

6. Sarkoidoza górnych dróg oddechowych – zazwyczaj ma charakter przewlekły i dotyczy częściej kobiet. Może prowadzić do perforacji przegrody nosa.

7. Sarkoidoza węzłów chłonnych – prawie każdy przypadek sarkoidozy wiąże się z zajęciem węzłów chłonnych. Węzły są powiększone, ale niebolesne.

8. Sarkoidoza wątroby i śledziony – objawy zajęcia przez sarkoidozę wątroby obserwuje się bardzo rzadko, podobnie jest w przypadku śledziony. Biopsja pozwala ocenić stan danych narządów.

9. Zmiany w nerkach – ich wynikiem może być uszkodzenie nerek.

10. Zmiany w mięśniach, kościach i stawach – objawiają się głównie:

  • bólem stawów,
  • obrzękiem,
  • zniekształceniem kości.

11. Sarkoidoza uogólniona – występuje u około 30% pacjentów, daje następujące objawy:

  • zmęczenie;
  • osłabienie;
  • stany podgorączkowe;
  • utrata apetytu i chudnięcie;
  • powiększone, niebolesne węzły chłonne (zazwyczaj szyjne, pachowe, pachwinowe).

zmęczeniem, które nie ustępuje
po nocnym wypoczynku i może nasilać się pod
wpływem aktywności fizycznej lub wysiłku umysłowego

Gdy choroba ma ostry przebieg, może wystąpić zespół Löfgrena, na który składają się następujące objawy:

  • obustronne powiększenie węzłów chłonnych wnęk (widoczne w badaniu radiologicznym),
  • wysoka temperatura ,
  • bolące stawy,
  • rumień guzowaty,

Leczenie sarkoidozy

Wskazania do leczenia sarkoidozy wynikają z rokowania. Dlatego też nie leczy się chorych na sarkoidozę w I stadium zmian, chyba że pacjent ma problemy z oddychaniem. W przypadku stadiów II i III lekarze przeprowadzają bardzo dokładną obserwację przez kilka miesięcy, w celu oceny dynamiki rozwoju choroby. Jeśli choroba się cofa, wtedy leczenie jest odkładane, w innym przypadku należy podjąć terapię.

Należy pamiętać, że zbyt długi czas zwlekania z terapią zmniejsza jej skuteczność. Głównym lekiem stosowanym w walce ze skutkami sarkoidozy jest prednizon. Po ustaleniu dawki stopniowo się ją zmniejsza i leczenie kontynuuje, podając możliwie najniższą dawkę leku. Całe leczenie nie powinno trwać krócej niż rok, ale u niektórych chorych nawet po roku następują nawroty, więc wymagają oni dłuższego leczenia, czasami trwającego do końca życia.

Umieralność na sarkoidozę (także sarkoidozę płuc) jest niewielka, a zdecydowana większość cierpiących na nią osób prowadzi normalne życie, gdyż choroba ta w postaci przewlekłej zazwyczaj nie powoduje niezdolności do pracy.

Sarkoidoza – naturalne metody wspomagające leczenie

Leczenie naturalne sarkoidozy może być wsparciem dla odpowiednio ułożonego planu leczenia farmakologicznego. Na co zwracać uwagę?

W diecie osób chorych na sarkoidozę powinna być obecna witamina D, która bierze udział w budowie kości oraz chroni przed osteoporozą – jak wykazały bowiem badania, reakcje w organizmie wynikające z obecności ziarniaków mogą wpływać na zmniejszenie masy kostnej (pacjenci z sarkoidozą często mają bowiem zaburzenia gospodarki wapniowej).

Fitoterapeuci rekomendują wspomagające leczenie sarkoidozy ziołami. Infekcje w organizmie pomagają zwalczyć zioła o działaniu przeciwzapalnym, m.in. złocień maruna, żywokost lekarski, perełkowiec japoński.  Ze względu na swe działanie przeciwzapalne osobom chorym na sarkoidozę naturoterapeuci polecają też kurkumę. Kurkuma wzmacnia odporność i pomaga zwalczać infekcje.  W przypadku sarkoidozy płuc leczenie ziołami (oczywiście jedynie w charakterze wspierającym terapię farmakologiczną) powinno opierać się na ziołach stosowanych w chorobach dróg oddechowych. Są to m.in.: anyżek, tymianek, babka lancetowata.

Osobom z sarkoidozą odradza się picie alkoholu. Alkohol zaburza bowiem pracę wątroby i trzustki, a właściwa praca tych narządów jest niezbędna dla chorych zażywających silne środki steroidowe. Innymi słowy: sarkoidoza i alkohol to nie jest dobre połączenie.

Jeśli stan chorego na to pozwala, warto nie rezygnować z aktywności fizycznej. Wysiłek fizyczny w sarkoidozie może być bardzo korzystny. Ćwiczenia poprawiające czynność mięśni szkieletowych poprawiają wydolność wysiłkową nawet przy braku zmian czynności płuc.

Sarkoidoza a koronawirus SARS-CoV-19

W związku z panującą na świecie pandemią koronawirusa z Wuhan, wielu chorych, zwłaszcza zmagających się sarkoidozą płuc, zadaje sobie pytanie: czy  sarkoidoza ma wpływ na przebieg COVID-19? Odpowiedź niestety brzmi: tak. Sarkoidoza jako przewlekła choroba płuc istotnie wpływa na rozwój zakażenia. Można spodziewać się znacznie cięższego przebiegu COVID-19 u pacjentów z sarkoidozą niż u osób zdrowych.

 

Bibliografia:

1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Kraków, Medycyna praktyczna, 2005.
2. Rowińska-Zakrzewska E., Kusia J., Choroby układu oddechowego, Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997.

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Jak długo żyją Polacy? Różnica pomiędzy kobietami i mężczyznami jest znacząca

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

pelargonia afrykańska

Pelargonia afrykańska – jakie ma właściwości i zastosowanie?

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Odporność organizmu / unsplash

5 sygnałów z organizmu, które wskazują, że coś jest nie tak z naszą odpornością

Chcesz wzmocnić odporność? Dołącz do diety te produkty

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

Masło czosnkowe - przepis i pomysły na dania

Masło czosnkowe – jak zrobić i do czego dodawać?

Stara toaleta, sławojka

Wróciłaś z urlopu? Pierwsze, co musisz zrobić, to spuścić wodę w toalecie

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

ćwiczenia na plecy

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Tajemnice koronawirusa, których nikt nie potrafi wytłumaczyć

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Kobieta gładzi się po twarzy, ma zamknięte oczy.

Gronkowiec złocisty i skórny – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Szczepienie na grypę

Grypa – jak są jej objawy? Jak wygląda leczenie i jakie są powikłania?

Lekarz pokazuje na rentgen i tłumaczy pacjentce przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc – czym jest, jakie są jego objawy i sposoby leczenia?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami