Przejdź do treści

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Siatkówka oka - budowa, funkcje, zwyrodnienia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zofia Zborowska-Wrona
Zofia Zborowska-Wrona: Nikomu nie życzę takiego doświadczenia, jakim jest poronienie
Wypalona namiętność. 8 sposobów, by wskrzesić ogień w sypialni / fot. GettyImages
Wypalona namiętność. 8 sposobów, by wskrzesić ogień w sypialni
Jak ciężarne Polki czują się podczas wizyt ginekologicznych? „To nie są utopijne potrzeby, z 'innego świata'”
Czy można umrzeć z przepracowania? Odpowiada lek. Ewa Stawiarska
„Tak, można umrzeć z przepracowania. I są na to dowody naukowe” – podkreśla lek. Ewa Stawiarska
Jeśli na zewnątrz wieje wiatr, lepiej mieć na sobie maseczkę ochronną – alarmują naukowcy

Siatkówka oka to wewnętrzna struktura zlokalizowana na tylnej powierzchni gałki ocznej. Odpowiada za odbieranie impulsów świetlnych i przekształcanie ich w impulsy elektryczne, które drogą nerwu wzrokowego docierają do mózgu. Choroby siatkówki zazwyczaj rozwijają się na podłożu zmian zwyrodnieniowych – może pojawić się retinopatia cukrzycowa czy zwyrodnienie plamki żółtej związanej z wiekiem. 

Budowa i funkcje siatkówki w oku

Tylna część gałki ocznej wyścielona jest błoną naczyniową. Od środka przylega do niej siatkówka – struktura wrażliwa na światło. Niemal na całej powierzchni naczyniówki siatkówka przylega dzięki oddziaływaniu ciśnienia panującego wewnątrz gałki ocznej oraz obecności ciałka szklistego. Siatkówka przymocowana jest jedynie w miejscu, z którego wychodzi nerw wzrokowy. W skład siatkówki wchodzi 10 warstw komórek nerwowych oraz ich wypustek. Najgłębszą warstwą siatkówki jest warstwa receptorowa, w której skumulowane są receptory wrażliwe na światło – czopki i pręciki. Czopki są receptorami odpowiadającymi za widzenie barw, z kolei pręciki umożliwiają obserwowanie ruchu i widzenie w ciemnościach. Największe zagęszczenie czopków określane jest jako plamka żółta, z kolei plamka ślepa to miejsce, w którym włókna nerwowe kumulują się tworząc nerw wzrokowy.

Siatkówka odpowiada za odbieranie impulsów świetlnych. Są one następnie przekształcane w obrębie czopków i pręcików na impulsy elektryczne i przekazywane za pośrednictwem nerwu wzrokowego do mózgu.

Sposoby na zmęczone oczy

Zwyrodnienie plamki żółtej

Jednym z najczęściej występujących schorzeń dotykających siatkówki jest zwyrodnienie plamki żółtej związanej z wiekiem AMD. U podłoża tego schorzenia leży odkładanie się złogów pod nabłonkiem siatkówki. Z czasem dochodzi do degeneracji siatkówki i zaniku komórek receptorowych. W ten sposób rodzi się postać sucha AMD. Natomiast postać wysiękowa rozwija się w efekcie powstania nieprawidłowości w ścianach naczyń krwionośnych – stają się one bardziej przepuszczalne, pojawiają się wysięki i obrzęki. Konsekwencją zwyrodnienia plamki żółtej jest zaburzenie widzenia centralnego, a nawet całkowita utrata widzenia.

Najważniejsze – poza wiekiem – czynniki ryzyka rozwoju AMD to:

  • palenie papierosów,
  • nadciśnienie i inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego,
  • otyłość,
  • predyspozycje genetyczne,
  • nadmierna ekspozycja na słońce.

Leczenie postaci suchej AMD polega na stosowaniu odpowiedniej suplementacji. Z kolei w postaci wysiękowej stosowane są iniekcje do oka preparatów hamujących powstawanie niekorzystnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych.

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Retinopatia cukrzycowa

Retinopatia cukrzycowa to choroba siatkówki rozwijająca się na podłożu cukrzycy. W przebiegu cukrzycy dochodzi do utrzymywania się podwyższonego poziomu glukozy we krwi, a to sprzyja nasileniu zjawiska glikemii. Jest to uszkodzenie rozmaitych struktur organizmu. Jedną z nich mogą być naczynia krwionośne siatkówki. Ponadto, cukrzycy nierzadko towarzyszy nadciśnienie, które także może osłabiać ściany naczyń krwionośnych. W obrębie naczyń krwionośnych siatkówki może dojść do rozwoju takich zmian jak mikrotętniaki, wybroczyny, mikrowylewy. Mogą powstawać nowe, nieprawidłowe naczynia krwionośne.

Retinopatia objawia się pod postacią:

  • zaburzeń ostrości widzenia,
  • załamywania się linii prostych,
  • zniekształcenia oglądanych obiektów,
  • blaknięcia kolorów,
  • częściowej lub całkowitej utraty widzenia.

Leczenie retinopatii cukrzycowej sprowadza się do kontrolowania poziomu glikemii we krwi, co może ograniczyć postępowanie zmian w siatkówce oka. Ponadto w celu powstrzymania powstawania niekorzystnych zmian w ścianach naczyń krwionośnych stosowana jest laseroterapia, polegająca na koagulowaniu naczynek krwionośnych.

Kiedy do okulisty, gdy bolą oczy

Odwarstwienie siatkówki

Odwarstwienie siatkówki to bardzo poważne schorzenie narządu wzroku, w którego przebiegu dochodzi do oddzielenia siatkówki od nabłonka barwnikowego. Przyczynami odwarstwienia siatkówki mogą być:

  • krótkowzroczność,
  • zaćma,
  • zapalenie siatkówki,
  • urazy oka,
  • wiek.

Zazwyczaj zmiany zachodzą stopniowo i przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów. Z czasem pojawiają się mroczki i błyski, pogorszenie ostrości wzroku, pojawienie się zmętnienia wzroku. Ostatecznie dochodzi do całkowitego odwarstwienia się siatkówki – wówczas ma miejsce nagłe pogorszenie wzroku, znaczny ubytek pola widzenia. Konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia, w przeciwnym razie może dojść do utraty wzroku. Leczenie polega na zastosowaniu laseroterapii, specjalnych wszczepów pozwalających na zbliżenie siatkówki do nabłonka barwnikowego, a także wewnętrznej tamponady.

Zakrzep żyły centralnej siatkówki

Do zakrzepu żyły środkowej siatkówki dochodzi w efekcie nadciśnienia, miażdżycy czy cukrzycy, hiperlipidemii, palenia papierosów, stosowania doustnych leków antykoncepcyjnych. W efekcie zamknięcia światła naczynia krwionośnego dochodzi do niedokrwienia siatkówki. Objawem zakrzepu żyły centralnej siatkówki jest nagłe, bezbolesne pogorszenie widzenia. W leczeniu wykorzystywane są leki rozrzedzające krew, takie jak kwas acetylosalicylowy, heparyna czy warfaryna. Niekiedy konieczne może być zastosowanie laseroterapii siatkówki.

 


Bibliografia:

  1. Rejdak R., Rękas M., Siatkówka i ciałko szkliste; BCSC 2018 – 2019; Urban&Partner, 2020
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta kąpie się w morzu

„Soczewki kontaktowe to nie szampon, żeby w razie czego kupić sobie inny w pierwszym lepszym sklepie” – pisze optometrystka Justyna Nater odnośnie używania soczewek na urlopie

Sokoli wzrok po borówkach - optometrystka wyjaśnia, ile w tym prawdy

Borówki panaceum na problemy ze wzrokiem? Wyjaśnia optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów? Uważaj na oczy - ostrzega optometrystka Justyna Nater

Bierzesz udział w festiwalach kolorów Holi? Uważaj na oczy – ostrzega optometrystka Justyna Nater

Kobiece odbicie w lusterku

Kładziesz na oczy ciepłe woreczki z herbatą? Optometrystka Justyna Nater wyjaśnia, czy to dobry pomysł

Dlaczego nie wolno patrzeć „gołym okiem” na Słońce? Wyjaśnia optometrystka

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Niewidomy mężczyzna odzyskał częściowo wzrok dzięki eksperymentalnej terapii. To pierwszy taki przypadek

Rana oka, oparzenie, ciało obce w oku – pierwsza pomoc

Twardówka – budowa, funkcje, zapalenie twardówki oka

Tęczówka – budowa, funkcje i zapalenie tęczówki oka

Zmysły człowieka – rodzaje, funkcje i ich działanie

Ciało szkliste oka – funkcje, zmętnienie, leczenie

Rogówka oka – budowa, funkcje, uszkodzenie i choroby

Płat potyliczny mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Plamka ślepa – czym jest, wpływ na widzenie, test

Soczewka oka – budowa, funkcje, schorzenia i leczenie

Plamka żółta – czym jest, choroby, przyczyny, leczenie

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy można spać w soczewkach kontaktowych? Optometrystka odpowiada

Neuron – budowa, funkcje i choroby komórki nerwowej

Oko – budowa, funkcje, astygmatyzm i inne wady wzroku

Płaczące suche oko – co to jest? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Płaczące suche oko – co to jest i czym się objawia? Tłumaczy optometrystka Justyna Nater

Test Schirmera – wskazania, rodzaje, przebieg badania

syndrom MADE

Syndrom MADE, czyli dlaczego w pandemii cierpimy częściej na zespół suchego oka

„Osoby niewidome są dużo aktywniejsze niż osoby widzące. Więcej chcą od życia, mają bardzo wysokie kompetencje” – mówią twórczynie projektu Wielozmysły

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?