Przejdź do treści

Siatkówka oka – budowa, funkcje, zwyrodnienia

Siatkówka oka - budowa, funkcje, zwyrodnienia Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Siatkówka oka to wewnętrzna struktura zlokalizowana na tylnej powierzchni gałki ocznej. Odpowiada za odbieranie impulsów świetlnych i przekształcanie ich w impulsy elektryczne, które drogą nerwu wzrokowego docierają do mózgu. Choroby siatkówki zazwyczaj rozwijają się na podłożu zmian zwyrodnieniowych – może pojawić się retinopatia cukrzycowa czy zwyrodnienie plamki żółtej związanej z wiekiem. 

Budowa i funkcje siatkówki w oku

Tylna część gałki ocznej wyścielona jest błoną naczyniową. Od środka przylega do niej siatkówka – struktura wrażliwa na światło. Niemal na całej powierzchni naczyniówki siatkówka przylega dzięki oddziaływaniu ciśnienia panującego wewnątrz gałki ocznej oraz obecności ciałka szklistego. Siatkówka przymocowana jest jedynie w miejscu, z którego wychodzi nerw wzrokowy. W skład siatkówki wchodzi 10 warstw komórek nerwowych oraz ich wypustek. Najgłębszą warstwą siatkówki jest warstwa receptorowa, w której skumulowane są receptory wrażliwe na światło – czopki i pręciki. Czopki są receptorami odpowiadającymi za widzenie barw, z kolei pręciki umożliwiają obserwowanie ruchu i widzenie w ciemnościach. Największe zagęszczenie czopków określane jest jako plamka żółta, z kolei plamka ślepa to miejsce, w którym włókna nerwowe kumulują się tworząc nerw wzrokowy.

Siatkówka odpowiada za odbieranie impulsów świetlnych. Są one następnie przekształcane w obrębie czopków i pręcików na impulsy elektryczne i przekazywane za pośrednictwem nerwu wzrokowego do mózgu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Mulltilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Sposoby na zmęczone oczy

Zwyrodnienie plamki żółtej

Jednym z najczęściej występujących schorzeń dotykających siatkówki jest zwyrodnienie plamki żółtej związanej z wiekiem AMD. U podłoża tego schorzenia leży odkładanie się złogów pod nabłonkiem siatkówki. Z czasem dochodzi do degeneracji siatkówki i zaniku komórek receptorowych. W ten sposób rodzi się postać sucha AMD. Natomiast postać wysiękowa rozwija się w efekcie powstania nieprawidłowości w ścianach naczyń krwionośnych – stają się one bardziej przepuszczalne, pojawiają się wysięki i obrzęki. Konsekwencją zwyrodnienia plamki żółtej jest zaburzenie widzenia centralnego, a nawet całkowita utrata widzenia.

Najważniejsze – poza wiekiem – czynniki ryzyka rozwoju AMD to:

  • palenie papierosów,
  • nadciśnienie i inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego,
  • otyłość,
  • predyspozycje genetyczne,
  • nadmierna ekspozycja na słońce.

Leczenie postaci suchej AMD polega na stosowaniu odpowiedniej suplementacji. Z kolei w postaci wysiękowej stosowane są iniekcje do oka preparatów hamujących powstawanie niekorzystnych zmian w obrębie naczyń krwionośnych.

Kobieta przyzdoboona kwiatkami na czole

Retinopatia cukrzycowa

Retinopatia cukrzycowa to choroba siatkówki rozwijająca się na podłożu cukrzycy. W przebiegu cukrzycy dochodzi do utrzymywania się podwyższonego poziomu glukozy we krwi, a to sprzyja nasileniu zjawiska glikemii. Jest to uszkodzenie rozmaitych struktur organizmu. Jedną z nich mogą być naczynia krwionośne siatkówki. Ponadto, cukrzycy nierzadko towarzyszy nadciśnienie, które także może osłabiać ściany naczyń krwionośnych. W obrębie naczyń krwionośnych siatkówki może dojść do rozwoju takich zmian jak mikrotętniaki, wybroczyny, mikrowylewy. Mogą powstawać nowe, nieprawidłowe naczynia krwionośne.

Retinopatia objawia się pod postacią:

  • zaburzeń ostrości widzenia,
  • załamywania się linii prostych,
  • zniekształcenia oglądanych obiektów,
  • blaknięcia kolorów,
  • częściowej lub całkowitej utraty widzenia.

Leczenie retinopatii cukrzycowej sprowadza się do kontrolowania poziomu glikemii we krwi, co może ograniczyć postępowanie zmian w siatkówce oka. Ponadto w celu powstrzymania powstawania niekorzystnych zmian w ścianach naczyń krwionośnych stosowana jest laseroterapia, polegająca na koagulowaniu naczynek krwionośnych.

Odwarstwienie siatkówki

Odwarstwienie siatkówki to bardzo poważne schorzenie narządu wzroku, w którego przebiegu dochodzi do oddzielenia siatkówki od nabłonka barwnikowego. Przyczynami odwarstwienia siatkówki mogą być:

  • krótkowzroczność,
  • zaćma,
  • zapalenie siatkówki,
  • urazy oka,
  • wiek.

Zazwyczaj zmiany zachodzą stopniowo i przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów. Z czasem pojawiają się mroczki i błyski, pogorszenie ostrości wzroku, pojawienie się zmętnienia wzroku. Ostatecznie dochodzi do całkowitego odwarstwienia się siatkówki – wówczas ma miejsce nagłe pogorszenie wzroku, znaczny ubytek pola widzenia. Konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia, w przeciwnym razie może dojść do utraty wzroku. Leczenie polega na zastosowaniu laseroterapii, specjalnych wszczepów pozwalających na zbliżenie siatkówki do nabłonka barwnikowego, a także wewnętrznej tamponady.

Zakrzep żyły centralnej siatkówki

Do zakrzepu żyły środkowej siatkówki dochodzi w efekcie nadciśnienia, miażdżycy czy cukrzycy, hiperlipidemii, palenia papierosów, stosowania doustnych leków antykoncepcyjnych. W efekcie zamknięcia światła naczynia krwionośnego dochodzi do niedokrwienia siatkówki. Objawem zakrzepu żyły centralnej siatkówki jest nagłe, bezbolesne pogorszenie widzenia. W leczeniu wykorzystywane są leki rozrzedzające krew, takie jak kwas acetylosalicylowy, heparyna czy warfaryna. Niekiedy konieczne może być zastosowanie laseroterapii siatkówki.

 


Bibliografia:

  1. Rejdak R., Rękas M., Siatkówka i ciałko szkliste; BCSC 2018 – 2019; Urban&Partner, 2020
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

oczy

Co jeść, aby mieć zdrowe i sprawne oczy?

Ślepota śnieżna – gdy po długiej wspinaczce na szczyt góry, nie możesz podziwiać widoków

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty

Swędzące powieki – przyczyny, diagnostyka, sposoby leczenia

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego nie powinnaś tego robić

Często trzesz oczy? Dawid Polak wyjaśnia, dlaczego absolutnie nie powinnaś tego robić

Dziedziczenie koloru oczu. Co wpływa na ich barwę?

6 naturalnych sposobów na poprawę wzroku. Twoje oczy będą wdzięczne

Hemolakria – czym są krwawe łzy i jak leczyć zaburzenie? 

Okłady na oczy – najlepsze domowe sposoby na zmęczone oczy

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

12 proc. z nas używa smartfona pod prysznicem, 9 proc. w czasie seksu. Lek. Michał Domaszewski ostrzega przed uzależnieniem od telefonu

Opadające powieki to nie tylko problem estetyczny, ale i zdrowotny. Kiedy objawy powinny nas zaniepokoić i co możemy zrobić z nadmiarem skóry, mówi dr Jakub Bargiel

10 rzeczy, za które podziękują ci twoje oczy

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. "Mam szczęście, że żyje po tej przerażającej podróży"

Ashton Kutcher przyznał, że chorował na poważną chorobę immunologiczną. „Mam szczęście, że żyję po tej przerażającej podróży”

Kobieta z ręcznikiem na głowie. Na twarzy ma okulary przeciwsłoneczne

Optometrystka sprawdziła okulary przeciwsłoneczne kupione w sklepie. Jej wnioski przerażają

Kobieta leży na łóżku

Twój mózg co jakiś czas potrzebuje odpoczynku i relaksu. Podpowiadamy, jak to zrobić

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? /fot. Pexels

Czy sztuczna inteligencja w przyszłości zastąpi okulistów? „Algorytm zawiera tyle danych, że lekarz musiałby je zbierać przez całe lata”

Kobieta

Pierwsza pomoc przy urazach oczu przez fajerwerki. Większość osób wykonuje ją źle

Oczy kobiety, Presbiopia oczu

Presbiopia oczu (starczowzroczność) – objawy i leczenie

Kobieta zakrywa się kapeluszem

Optometrystka Justyna Nater: Warto myć powieki, tak samo jak myjemy regularnie zęby. To powinna być standardowa poranna i wieczorna rutyna

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zdjęcie

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki – objawy i leczenie

Jak starzeje się wzrok kobiet? /fot. Pexels

Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces

Okulary ajurwedyjskie. Optometrystka jednoznacznie wypowiada się o „odkryciu roku”

Kobieta kąpie się w morzu

„Soczewki kontaktowe to nie szampon, żeby w razie czego kupić sobie inny w pierwszym lepszym sklepie” – pisze optometrystka Justyna Nater odnośnie używania soczewek na urlopie

×