Przejdź do treści

„Można jednocześnie kochać i pożądać partnera, a po zbliżeniu z nim doświadczać smutku”. Skąd się bierze poseksualny blues w sypialni i jak sobie z nim radzić, mówi Marta Tabor

Marta Tabor / archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Czujesz się rozżalona po udanym seksie? Towarzyszą ci wyrzuty sumienia? Zdarza się, że wtedy płaczesz? Być może doświadczasz PCT, czyli tzw. smutku po seksie. – Przyczyny PCT mogą być przeróżne. Od problemów partnerskich, przez silne przekonania na temat seksu, podatność biologiczną aż po traumy seksualne – wyjaśnia Marta Tabor, psychoterapeutka i seksuolożka.

 

Aleksandra Zalewska-Stankiewicz: Zajrzyjmy do zwyczajnej polskiej sypialni. Często gości w niej smutek i płacz?

Marta Tabor: W naszych sypialniach jest sporo frustracji i niespełnienia, co pokazał raport prof. Zbigniewa Izdebskiego na temat seksualności Polek i Polaków. Osoby, które wzięły udział w badaniu, wskazywały na to, że niska satysfakcja z życia seksualnego spowodowana jest między innymi osamotnieniem czy brakiem poczucia bliskości z partnerem. Poza tym żyjemy w dość niespokojnym czasie, niektórzy zmagają się z kryzysem psychicznym. W takiej sytuacji łatwiej jest o uczucie przygnębienia po seksie.

We wspomnianym przez panią raporcie znalazłam zaskakującą informację. 8 procent singielek i 10 procent singli jako trudność, która uniemożliwia im czerpanie satysfakcji z seksu, wskazali poczucie grzechu. Nie uważa pani, że to spory odsetek?

Te wyniki mnie nie zaskakują. Proszę sobie wyobrazić osobę bardzo religijną, której wyznanie zabrania współżycia przed ślubem. Jeśli mimo tego podejmuje współżycie seksualne, towarzyszy jej poczucie winy. Uważa, że grzeszy, uprawiając seks. A jeśli uważa współżycie za coś nieczystego czy złego, nie tylko nie odczuwa satysfakcji podczas zbliżenia, ale regularnie może występować u niej PCT, czyli – mówiąc potocznie – smutek po seksie.

Czym dokładnie jest PCT?

PCT, czyli po angielsku postcoital tristesse, to stan po stosunku seksualnym, który objawia się smutkiem i przygnębieniem, a także wahaniem nastroju oraz spadkiem energii. Mimo zbliżenia, które powinno przecież dostarczyć pozytywnych bodźców i emocji, organizm jest rozdrażniony, reaguje złością, a nawet płaczem. Ten stan może trwać od kilku minut do, w skrajnych przypadkach, nawet kilku godzin. Funkcjonuje jeszcze jedno określenie na ten stan – PCD, czyli postcoital dysphoria.

Krzysztof Tryksza: Dobry seks to seks bez kontroli /fot. archiwum prywatne

PCT to choroba czy zaburzenie?

Nie jest ani chorobą, ani zaburzeniem, ponieważ nie znajduje się w klasyfikacji zaburzeń psychicznych i tym samym nie istnieją kryteria diagnostyczne do diagnozowania PCT. Jest to po prostu stan, który może pojawić się po seksie. Nie jest to rzadka sytuacja. Badanie z 2011 roku mówi, że smutek po uprawianiu seksu regularnie odczuwa 10 procent kobiet. Aż 33 procent z nas zetknęło się z tym stanem przynajmniej raz w życiu.

Skoro ktoś odczuwa poseksualnego bluesa, to znaczy, że zbliżenie nie przyniosło mu satysfakcji?

Co ciekawe, taka osoba mogła mieć bardzo udany seks. Na łamach „Journal of Sexual Medicine” opublikowano wyniki badania, które pokazało, że 33,9 procent pytanych przeżywało PCT tylko po orgazmie.

Dlaczego? Chodzi o to, że po dużej dawce przyjemności musi nastąpić tzw. zjazd?

Rzeczywiście, dużą rolę odrywają w tym wszystkim hormony. Po orgazmie następuje wyrzut dopaminy, odpowiedzialnej za uczucie przyjemności. Gdy endorfiny opadną, uwalnia się substancja zwana prolaktyną. Niesie ze sobą uczucie senności, a nawet przygnębienia.

Skoro ktoś płacze po seksie, to znaczy, że nie jest szczęśliwy ze swoim partnerem?

Nie jest to jednoznaczne. Można jednocześnie kochać i pożądać partnera, a po zbliżeniu z nim doświadczać smutku. Przyczyny PCT mogą być przeróżne. Od problemów partnerskich, przez silne przekonania na temat seksu, podatność biologiczną aż po traumy seksualne.

Rzeczywiście, może się tak zdarzyć, że smutek po stosunku jest spowodowany tym, że nie jesteśmy z osobą, z którą tak naprawdę chcielibyśmy dzielić życie i łóżko. Bo na przykład weszłyśmy w związek z rozsądku, a nie z miłości. PCT może również towarzyszyć osobom, które zdradzały lub były zdradzane. Zakazane związki zwykle wiążą się z poczuciem winy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

BESTSELLER
Zdrowie intymne i seks
WIMIN majtki menstruacyjne
90,00 zł
Zdrowie intymne i seks
Wimin Serum intymne, 100 ml
79,00 zł
Zdrowie intymne i seks
WIMIN majtki menstruacyjne Regular beżowe, 1 szt
90,00 zł
NOWOŚĆ
Zdrowie intymne i seks
WIMIN majtki menstruacyjne protect, 1 sztuka
90,00 zł
PROMOCJA
Zdrowie intymne i seks, Promocje
WIMIN SOS PMS, 30 kaps.
20,00 zł 79,00 zł
Smutek po seksie może mieć związek z hormonami, które – jak wiemy – w trakcie seksu szaleją. Powodem może być też depresja czy zaburzenia lękowe. PCT może występować również u osób, które doświadczyły przemocy seksualnej, cierpią na dysfunkcje seksualne

Są badania, które konkretnie odpowiadają na pytanie, co powoduje „poseksualnego bluesa”?

Tak naprawdę wciąż istnieje niewiele badań empirycznych na ten temat. Mówi się o tym, że może mieć to związek z hormonami, które – jak wiemy – w trakcie seksu szaleją. Powodem może być też depresja czy zaburzenia lękowe. PCT może występować również u osób, które doświadczyły przemocy seksualnej, cierpią na dysfunkcje seksualne. Ale nie tylko. Taki blues może się przytrafić tak naprawdę każdemu. Temat nie jest jeszcze dobrze poznany. Pamiętajmy, że seks to czułość, intymność i emocje.

A może chodzi o to, że pędzimy jak szaleni i nawet na seks nie mamy czasu. I dopiero po zbliżeniu zaczynamy „czuć”, pojawia się w nas jakaś refleksja?

Nie jest to wykluczone. Często właśnie wtedy możemy czuć niemiłość albo pustkę. Zaczynamy zadawać sobie pytanie o sens tego związku, o to, w jakim stopniu czujemy się szczęśliwi. Odpowiedzi na te pytania mogą obniżać nastrój.

Powiedzenie „chłopaki nie płaczą” dziś już się nie sprawdza. Zdarza się im rozkleić po seksie?

Długo uważano, że ten blues przytrafia się wyłącznie kobietom. To nieprawda! Są na to dowody naukowe. W 2020 roku przeprowadzono badanie na grupie mężczyzn – wyniki okazały się zaskakujące. 40 procent mężczyzn doświadczyło w swoim życiu PCT. Można przypuszczać, że smutek po seksie częściej przytrafia się mężczyznom.

PCT może pojawić się okresowo, na przykład, gdy ktoś ma akurat trudny czas w życiu?

Rzeczywiście wyższy poziom stresu wiąże się z częstszym występowaniem PCT. Niektórzy miewają takie stany po seksie regularnie, a inni po prostu ich doświadczyli w swoim życiu. Każdy przypadek jest indywidualny. Liczba czynników, które mogą mieć znaczenie, jest tak duża, że trudno wyrokować.

Mimo zbliżenia, które powinno przecież dostarczyć pozytywnych bodźców i emocji, organizm jest rozdrażniony, reaguje złością, a nawet płaczem. Ten stan może trwać od kilku minut do, w skrajnych przypadkach, nawet kilku godzin

Jak na taką sytuację powinna zareagować druga strona?

Myślę, że to również jest kwestia indywidualna. Wszystko zależy od tego, czego osoba, która doświadczyła PCT, potrzebuje. Jedni będą potrzebowali przytulenia, a inni „świętego spokoju”. Często to ta druga strona również ponosi konsekwencje emocjonalne przypadłości partnera czy partnerki. Jeśli wpływa to na jakość związku, zdecydowanie warto udać się do specjalisty, czasem jest to wręcz temat na terapię par. Ale najpierw zawsze warto zacząć od rozmowy.

Skoro w łóżku występuje uczucie smutku, przygnębienia, to czy taka osoba nadal czuje się atrakcyjnym partnerem seksualnym?

Jak to w psychologii – to zależy. Kluczowe jest poczucie własnej wartości i wiedza na temat zagadnienia. Na pewno występuje tu jakaś niespójność.

Jak poradzić sobie z PCT?

Jeśli PCT przytrafia się sporadycznie i w żaden sposób nie wpływa na jakość życia, nie ma powodu, żeby się nad tym wyjątkowo skupiać. Jeśli powoduje wyraźne cierpienie, należy udać się do psychoterapeuty, seksuologa. Może się okazać, że jest objawem czegoś więcej, czym koniecznie należy się profesjonalnie zająć. Dłużej utrzymujący się smutek po seksie może mieć negatywne konsekwencje dla związku.

 

Marta Tabor – psycholożka, psychoterapeutka, seksuolożka. Mieszka w Warszawie. Jej zawodowym celem jest wspieranie kobiet, które zmagają się z trudnościami w różnych obszarach życia. Miejsce w sieci: https://kobietabezpresji.pl/

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Inaczej, czyli jak? Czym jest kink w seksie, jakie są jego zalety i na co trzeba uważać

seks w wodzie

Seks w wodzie – co warto wiedzieć, zanim wskoczycie razem pod prysznic lub do jacuzzi

„Tęsknię za robieniem prostych rzeczy, takich jak wzięcie prysznica”. Słowa zapłakanej młodej mamy poruszyły internautki

Czy można zostać zgwałconą przez internet? Odpowiada prawnik Mikołaj Kaszak

Gwałt przez internet – absurd czy realne zagrożenie? Odpowiada prawnik Mikołaj Kaszak

para w łóżku

5 błędów, które popełniają mężczyźni podczas seksu

Małgorzata Halber i Olga Drenda: Często z miłością myli się relacje, w których występuje duża intensywność emocji. One z miłością nie mają nic wspólnego

„W naszej kulturze bardzo dużo presji nakłada się na pierwszy seks – moim zdaniem zupełnie niepotrzebnie” – mówi seksuolożka Paulina Jęczmień

Kobieta

Nie planuj wszystkiego. „Patrzymy często tam, gdzie chcemy się znaleźć, i przez to zdarza nam się przeoczyć to, co dzieje się tu i teraz”

Czym jest sapioseksualizm, jakie ma znaczenie i co warto o nim wiedzieć?

Zmęczeni ludźmi, czyli jak się nie wypalić w kontaktach z innymi

Seks – 5 błędów, które popełniają kobiety

Julie Bowen

Pielęgniarka rzuciła stresującą pracę, by wyleczyć zaburzenia odżywiania. „Emocje, które odczuwałam, musiały mieć drogę ujścia, więc zajadałam je”

"Gdybym tak mogła cofnąć czas…" Co zrobić, jeśli zaliczyłaś seks z niewłaściwych powodów albo z niewłaściwym facetem? / istock

„Gdybym tak mogła cofnąć czas…” Co zrobić, jeśli zaliczyłaś seks z niewłaściwych powodów albo z niewłaściwym facetem?

Wybiórczy słuch / pexels

„Ile razy mam to jeszcze powtarzać?”, czyli dlaczego czasem naprawdę nie chcemy słyszeć

Jak radzić sobie ze złością? Reakcje organizmu, choroby, leczenie i psychoterapia

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Seks zimą – jak go uprawiać, by było nam miło

Nerwica eklezjogenna, czyli jak religia wpływa na zdrowie psychiczne - wyjaśnia Dominik Haak

„Nerwica eklezjogenna”, czyli jak religia wpływa na zdrowie psychiczne – wyjaśnia Dominik Haak

filmy dla dorosłych

MAKE SEX EASIER: Sięgnij po porno-elementarz. Jak oglądać filmy dla dorosłych?

„Nie jesteśmy uczeni, jak radzić sobie ze smutkiem i strachem”. Kamil Błoch o swoich zmaganiach z zaburzeniami odżywiania

"INNI, którzy zgłaszają się na psychoterapię, są bardziej chorzy, zaburzeni, cierpiący?". Anna Kluczńska wyjaśnia dlaczego takie myślenie to droga donikąd

„Inni, którzy zgłaszają się na psychoterapię, są bardziej chorzy, zaburzeni, cierpiący?”. Anna Kluczyńska wyjaśnia, dlaczego takie myślenie to droga donikąd

61-letnia Suzanne Noble udowadnia, że seksualność nie zna wieku. Jej sklep erotyczny dla seniorów to prawdziwy hit!

61-letnia Suzanne Noble udowadnia, że seksualność nie zna wieku. Jej sklep erotyczny dla seniorów to prawdziwy hit!

„Instagram sprawia, że wiele kobiet zamyka się na swoją seksualność. Czują się niewystarczające. A seks jest przecież o czymś innym!”. O projekcie „Sexperience” mówi aktorka Anna Karczmarczyk

Coachka intymności: W łóżku wielu osób brakuje zdrowego egoizmu

„Orgazm jest jeden, a mogą do niego prowadzić różne drogi, różne sposoby stymulacji” – mówi Agnieszka Szeżyńska, autorka książki „Warsztaty intymności”

×