Przejdź do treści

„Można jednocześnie kochać i pożądać partnera, a po zbliżeniu z nim doświadczać smutku”. Skąd się bierze poseksualny blues w sypialni i jak sobie z nim radzić, mówi Marta Tabor

Marta Tabor / archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?
Jad pszczeli w godzinę zabija 100 proc. komórek raka piersi? Wstępne wyniki badań są bardzo obiecujące
Grała pielęgniarkę chorującą na raka. Teraz sama zmaga się z nowotworem. „To było szokiem dla mojej kobiecości”
Nie wystarczy powiedzieć, że boli brzuch. Lekarka Weronika Błaszczyk podpowiada, co ułatwi właściwą diagnozę
Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Czujesz się rozżalona po udanym seksie? Towarzyszą ci wyrzuty sumienia? Zdarza się, że wtedy płaczesz? Być może doświadczasz PCT, czyli tzw. smutku po seksie. – Przyczyny PCT mogą być przeróżne. Od problemów partnerskich, przez silne przekonania na temat seksu, podatność biologiczną aż po traumy seksualne – wyjaśnia Marta Tabor, psychoterapeutka i seksuolożka.

 

Aleksandra Zalewska-Stankiewicz: Zajrzyjmy do zwyczajnej polskiej sypialni. Często gości w niej smutek i płacz?

Marta Tabor: W naszych sypialniach jest sporo frustracji i niespełnienia, co pokazał raport prof. Zbigniewa Izdebskiego na temat seksualności Polek i Polaków. Osoby, które wzięły udział w badaniu, wskazywały na to, że niska satysfakcja z życia seksualnego spowodowana jest między innymi osamotnieniem czy brakiem poczucia bliskości z partnerem. Poza tym żyjemy w dość niespokojnym czasie, niektórzy zmagają się z kryzysem psychicznym. W takiej sytuacji łatwiej jest o uczucie przygnębienia po seksie.

We wspomnianym przez panią raporcie znalazłam zaskakującą informację. 8 procent singielek i 10 procent singli jako trudność, która uniemożliwia im czerpanie satysfakcji z seksu, wskazali poczucie grzechu. Nie uważa pani, że to spory odsetek?

Te wyniki mnie nie zaskakują. Proszę sobie wyobrazić osobę bardzo religijną, której wyznanie zabrania współżycia przed ślubem. Jeśli mimo tego podejmuje współżycie seksualne, towarzyszy jej poczucie winy. Uważa, że grzeszy, uprawiając seks. A jeśli uważa współżycie za coś nieczystego czy złego, nie tylko nie odczuwa satysfakcji podczas zbliżenia, ale regularnie może występować u niej PCT, czyli – mówiąc potocznie – smutek po seksie.

Czym dokładnie jest PCT?

PCT, czyli po angielsku postcoital tristesse, to stan po stosunku seksualnym, który objawia się smutkiem i przygnębieniem, a także wahaniem nastroju oraz spadkiem energii. Mimo zbliżenia, które powinno przecież dostarczyć pozytywnych bodźców i emocji, organizm jest rozdrażniony, reaguje złością, a nawet płaczem. Ten stan może trwać od kilku minut do, w skrajnych przypadkach, nawet kilku godzin. Funkcjonuje jeszcze jedno określenie na ten stan – PCD, czyli postcoital dysphoria.

Krzysztof Tryksza: Dobry seks to seks bez kontroli /fot. archiwum prywatne

PCT to choroba czy zaburzenie?

Nie jest ani chorobą, ani zaburzeniem, ponieważ nie znajduje się w klasyfikacji zaburzeń psychicznych i tym samym nie istnieją kryteria diagnostyczne do diagnozowania PCT. Jest to po prostu stan, który może pojawić się po seksie. Nie jest to rzadka sytuacja. Badanie z 2011 roku mówi, że smutek po uprawianiu seksu regularnie odczuwa 10 procent kobiet. Aż 33 procent z nas zetknęło się z tym stanem przynajmniej raz w życiu.

Skoro ktoś odczuwa poseksualnego bluesa, to znaczy, że zbliżenie nie przyniosło mu satysfakcji?

Co ciekawe, taka osoba mogła mieć bardzo udany seks. Na łamach „Journal of Sexual Medicine” opublikowano wyniki badania, które pokazało, że 33,9 procent pytanych przeżywało PCT tylko po orgazmie.

Dlaczego? Chodzi o to, że po dużej dawce przyjemności musi nastąpić tzw. zjazd?

Rzeczywiście, dużą rolę odrywają w tym wszystkim hormony. Po orgazmie następuje wyrzut dopaminy, odpowiedzialnej za uczucie przyjemności. Gdy endorfiny opadną, uwalnia się substancja zwana prolaktyną. Niesie ze sobą uczucie senności, a nawet przygnębienia.

Skoro ktoś płacze po seksie, to znaczy, że nie jest szczęśliwy ze swoim partnerem?

Nie jest to jednoznaczne. Można jednocześnie kochać i pożądać partnera, a po zbliżeniu z nim doświadczać smutku. Przyczyny PCT mogą być przeróżne. Od problemów partnerskich, przez silne przekonania na temat seksu, podatność biologiczną aż po traumy seksualne.

Rzeczywiście, może się tak zdarzyć, że smutek po stosunku jest spowodowany tym, że nie jesteśmy z osobą, z którą tak naprawdę chcielibyśmy dzielić życie i łóżko. Bo na przykład weszłyśmy w związek z rozsądku, a nie z miłości. PCT może również towarzyszyć osobom, które zdradzały lub były zdradzane. Zakazane związki zwykle wiążą się z poczuciem winy.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Smutek po seksie może mieć związek z hormonami, które – jak wiemy – w trakcie seksu szaleją. Powodem może być też depresja czy zaburzenia lękowe. PCT może występować również u osób, które doświadczyły przemocy seksualnej, cierpią na dysfunkcje seksualne

Są badania, które konkretnie odpowiadają na pytanie, co powoduje „poseksualnego bluesa”?

Tak naprawdę wciąż istnieje niewiele badań empirycznych na ten temat. Mówi się o tym, że może mieć to związek z hormonami, które – jak wiemy – w trakcie seksu szaleją. Powodem może być też depresja czy zaburzenia lękowe. PCT może występować również u osób, które doświadczyły przemocy seksualnej, cierpią na dysfunkcje seksualne. Ale nie tylko. Taki blues może się przytrafić tak naprawdę każdemu. Temat nie jest jeszcze dobrze poznany. Pamiętajmy, że seks to czułość, intymność i emocje.

A może chodzi o to, że pędzimy jak szaleni i nawet na seks nie mamy czasu. I dopiero po zbliżeniu zaczynamy „czuć”, pojawia się w nas jakaś refleksja?

Nie jest to wykluczone. Często właśnie wtedy możemy czuć niemiłość albo pustkę. Zaczynamy zadawać sobie pytanie o sens tego związku, o to, w jakim stopniu czujemy się szczęśliwi. Odpowiedzi na te pytania mogą obniżać nastrój.

Powiedzenie „chłopaki nie płaczą” dziś już się nie sprawdza. Zdarza się im rozkleić po seksie?

Długo uważano, że ten blues przytrafia się wyłącznie kobietom. To nieprawda! Są na to dowody naukowe. W 2020 roku przeprowadzono badanie na grupie mężczyzn – wyniki okazały się zaskakujące. 40 procent mężczyzn doświadczyło w swoim życiu PCT. Można przypuszczać, że smutek po seksie częściej przytrafia się mężczyznom.

PCT może pojawić się okresowo, na przykład, gdy ktoś ma akurat trudny czas w życiu?

Rzeczywiście wyższy poziom stresu wiąże się z częstszym występowaniem PCT. Niektórzy miewają takie stany po seksie regularnie, a inni po prostu ich doświadczyli w swoim życiu. Każdy przypadek jest indywidualny. Liczba czynników, które mogą mieć znaczenie, jest tak duża, że trudno wyrokować.

Mimo zbliżenia, które powinno przecież dostarczyć pozytywnych bodźców i emocji, organizm jest rozdrażniony, reaguje złością, a nawet płaczem. Ten stan może trwać od kilku minut do, w skrajnych przypadkach, nawet kilku godzin

Jak na taką sytuację powinna zareagować druga strona?

Myślę, że to również jest kwestia indywidualna. Wszystko zależy od tego, czego osoba, która doświadczyła PCT, potrzebuje. Jedni będą potrzebowali przytulenia, a inni „świętego spokoju”. Często to ta druga strona również ponosi konsekwencje emocjonalne przypadłości partnera czy partnerki. Jeśli wpływa to na jakość związku, zdecydowanie warto udać się do specjalisty, czasem jest to wręcz temat na terapię par. Ale najpierw zawsze warto zacząć od rozmowy.

Skoro w łóżku występuje uczucie smutku, przygnębienia, to czy taka osoba nadal czuje się atrakcyjnym partnerem seksualnym?

Jak to w psychologii – to zależy. Kluczowe jest poczucie własnej wartości i wiedza na temat zagadnienia. Na pewno występuje tu jakaś niespójność.

Jak poradzić sobie z PCT?

Jeśli PCT przytrafia się sporadycznie i w żaden sposób nie wpływa na jakość życia, nie ma powodu, żeby się nad tym wyjątkowo skupiać. Jeśli powoduje wyraźne cierpienie, należy udać się do psychoterapeuty, seksuologa. Może się okazać, że jest objawem czegoś więcej, czym koniecznie należy się profesjonalnie zająć. Dłużej utrzymujący się smutek po seksie może mieć negatywne konsekwencje dla związku.

 

Marta Tabor – psycholożka, psychoterapeutka, seksuolożka. Mieszka w Warszawie. Jej zawodowym celem jest wspieranie kobiet, które zmagają się z trudnościami w różnych obszarach życia. Miejsce w sieci: https://kobietabezpresji.pl/

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Joanna Keszka, instruktorka seksualna, pisarka /fot. archiwum prywatne

Joanna Keszka: „Penisy i cipki nie idą na emeryturę! Służą nam do samego końca – tak samo jak nogi czy ręce”

Kobieta i mężczyzna przytulają się. Stoją w jeziorze.

Mity w seksie, które naprawdę warto wreszcie wyrzucić do śmieci

„Nie mamy prawie neutralnych określeń na seks oralny, dominują wulgarne i przaśne. Zostaje nam 'robić loda’ jako w miarę neutralna fraza” – mówi Marta Niedźwiecka, sex coach i psycholożka

Kobieta leży na łóżku z pamiętnikiem w ręce

6 dowodów na to, że pisanie o emocjach służy zdrowiu

Zuzanna Kania, seksuolożka /fot. archiwum prywatne

„W skrajnych przypadkach nierozładowane napięcie seksualne może przerodzić się nawet w depresję” – ostrzega seksuolożka Zuzanna Kania

Magda Jarosz: Wstyd jest emocją, którą najmniej rozumiemy i z którą najbardziej boimy się spotkać

Starsza para w restauracji

„Nie zniknęłam”. Trzy dojrzałe kobiety przekonują, że po sześćdziesiątce można cieszyć się seksem

Wystartowały zapisy na IV Konferencję Sekson – o seksualności i rodzicielstwie osób z niepełnosprawnością ruchową /fot. Unsplash

Wystartowały zapisy na IV Konferencję Sekson – o seksualności i rodzicielstwie osób z niepełnosprawnością ruchową

„Naszą misją od początku było wyjście z wulgarnej i przemocowej narracji wokół gadżetów erotycznych” – mówią założycielki queerowego butiku erotycznego

Co zrobić, jeśli dziecko przyłapie nas na seksie? Podpowiada edukatorka seksualna

Co zrobić, jeśli dziecko przyłapie nas na seksie? Podpowiada edukatorka seksualna

kobieta w obcisłym body

MAKE SEX EASIER: Przypomnij sobie, że w życiu jest seks. To twoja seksualność, ty dowodzisz

„Jeśli mam ochotę na seks, to nie mogę mieć depresji”. Najwyższy czas obalić często powtarzane mity

Filofobia – gdy miłość wywołuje atak paniki. Jakie są przyczyny strachu przed zakochaniem? 

Seksualny mindfulness. Zapanuj nad gonitwą myśli w sypialni

„Warto mówić: 'Potrzebuję, żebyśmy się dłużej kochali’ zamiast 'To ty dochodzisz za szybko'”. Seksuolożka o tym, jak rozwiązywać nieporozumienia w seksie

Słyszałaś o prezerwatywach dla kobiet?

Słyszałaś o prezerwatywach dla kobiet? Dominik Haak wyjaśnia, co powinnaś o nich wiedzieć

Psycholożka Małgorzata Pawlińska

„Dziś wrażliwość kojarzy się ze słabością. Tymczasem dawniej u boku dobrego władcy często stał wysoko wrażliwy doradca” – mówi Małgorzata Pawlińska

Zespół Kehrera – czym jest i jak się objawia choroba wdowia?

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

„Negocjacje to sposób na szczęście. Wrogiem w związku jest problem, a nie partner” – mówi Paweł Kowalewski, negocjator i mediator

Wzdęcia po seksie? Zobacz, dlaczego tak się dzieje

strefy erogenne

Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto

Naturalne afrodyzjaki. 8 najlepszych produktów na pobudzającą kolację

Przez żołądek do… łóżka. 8 naturalnych afrodyzjaków idealnych na pobudzającą kolację

„Jeśli kobieta opowiada koleżankom, że jej partner dochodzi wyłącznie, kiedy się masturbuje, zwykle nie kojarzy tego z przemocą. A powinna” – mówi Anna Jastrzębska

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

×