Przejdź do treści

Suchoty, czyli gruźlica – jak się przed nią chronić? Czy gruźlica jest chorobą współczesną?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle
Fot. sebra/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
wigilia
W tym roku Wigilia u… ciebie! Jak przetrwać pierwsze samodzielnie organizowane święta?
kobieta ogląda tv
Co telewizja robi z naszym mózgiem? Od jej oglądania stajemy się głupsi?
Przepis na sernik dyniowy z orzechami pecan
zupa w proszku
Potrawy z proszku – czy wiesz, co jest w ich składzie? Nie będziesz zadowolona
kortyzol
Kortyzol – walcz albo uciekaj!

Suchoty to określenie całokształtu objawów klinicznych towarzyszących zakażeniu pałeczkami gruźlicy. Jeszcze do niedawna gruźlicą określano jedynie zmiany histologiczne wywołane lasecznikami Kocha. Obecnie suchoty traktuje się jako nieco archaiczne określenie gruźlicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Suchoty płuc, czyli mówiąc współczesnym językiem gruźlica, objawiają się przede wszystkim przewlekłym kaszlem, który utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie. Gruźlica płuc to najczęściej występujący rodzaj gruźlicy.

Co to jest gruźlica?

Gruźlica płuc to jedna z odmian gruźlicy, czyli choroby zakaźnej wywoływanej przez prątki gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. Jest to choroba zakaźna, która przenosi się drogą oddechową. Do zarażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z chorym wydalającym prątki gruźlicy w ślinie. Gruźlica płuc to najczęściej występująca odmiana tej choroby. Trzeba jednak pamiętać, że prątki gruźlicy mogą atakować właściwie wszystkie narządy i tkanki. Gruźlicą, choć rzadko, można się także zarazić od chorych zwierząt. Chodzi przede wszystkim o spożycie niepasteryzowanego mleka od chorych krów. Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę płuc, przede wszystkim ze względu na obowiązkowe szczepienia dzieci. Dzięki szczepionce BCG gruźlica u dzieci praktycznie nie występuje. Szczepienia przeciw gruźlicy w Polsce są obowiązkowe i podaje je się w pierwszych dniach życia dziecka. Szczepionka na gruźlicę jest właściwie jedyną pewną drogą zapobiegania zakażeniu. Do przypadków zakażenia przez mleko dochodzi w Polsce niezwykle rzadko, ponieważ tylko sporadycznie odnotowuje się przypadki zachorowania bydła na gruźlicę.

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Gruźlica – przyczyny

Podstawową przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie prątkami gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex.

Przyczyną gruźlicy może być:

  • zakażenie drogą kropelkową (przez wdychane powietrze oraz przez ślinę chorego),
  • zakażenie drogą pokarmową (np. niepasteryzowane mleko od chorych krów),
  • zakażenie przez dotyk.

Gruźlica jest często określana mianem choroby społecznej, ponieważ zauważa się jej ścisły związek z warunkami życia danej społeczności. Zakażeniom prątkami gruźlicy sprzyjają:

  • niedożywienie,
  • złe warunki mieszkaniowe,
  • złe warunki sanitarne,
  • ubóstwo, skrajna bieda.

Suchoty to choroba bardzo podstępna, ponieważ prątki gruźlicy potrafią wytwarzać substancje chroniące je przed działaniem ludzkiego układu odpornościowego. Po przedostaniu się do płuc prątki przenikają do komórek pęcherzyków płucnych. Rosną do czasu, aż rozerwą ścianki pęcherzyków, co powoduje tworzenie się gruzełkowatych zgrubień. W ten sposób gruźlica prowadzi do uszkodzenia płuc. Ich część zaatakowana przez prątki nie jest już w stanie brać udziału w procesie oddychania.

Gruźlica płuc – objawy

Leczenie gruźlicy jest szczególnie trudne ze względu na późną wykrywalność choroby. Większość zakażonych bardzo długo lekceważy podstawowy objaw gruźlicy płuc, jakim jest utrzymujący się ponad trzy tygodnie kaszel. Początkowo jest on suchy, następnie dochodzi do odkrztuszania plwociny przy jednoczesnym nasileniu kaszlu. Tym podstawowym objawom gruźlicy płuc towarzyszy poczucie osłabienia, nieustanne zmęczenie oraz senność. Z czasem mogą pojawiać się nocne poty, podwyższona temperatura, która zaczyna drastycznie rosnąć po kilku tygodniach od zakażenia. Plucie krwią, czyli objaw, który większość osób jednoznacznie kojarzy z suchotami, pojawia się dopiero w ostrym stadium choroby.

Zobacz także

Diagnostyka gruźlicy

Leczenie gruźlicy rozpoczyna się przede wszystkim od dokładnej diagnostyki. Trzeba jednak zaznaczyć, że u 10% chorych suchoty rozwijają się bez dolegliwości i często wykrywane są zupełnie przypadkowo, np. podczas badań okresowych.

W diagnostyce gruźlicy stosuje się kilka metod badań:

  • badanie mikrobiologiczne – hodowla prątków pobranych z plwociny, wydzieliny oskrzelowej, moczu lub popłuczyn żołądkowych pobieranych na czczo; wadą tej metody jest długi czas wzrostu prątków, który sprawia, że na wyniki badań czeka się około 6 tygodni;
  • metody genetyczne – z wykorzystaniem specjalnych sond, które pozwalają otrzymać wynik badania tego samego dnia;
  • badanie RTG klatki piersiowej – suchoty dają charakterystyczne zmiany w obrazie płuc;
  • odczyn tuberkulinowy – podskórne wstrzyknięcie tuberkuliny w przedramię i odczyt nacieku po 48–72 godzinach; naciek powyżej 10 mm świadczy o zakażeniu (nie różnicuje się w tej metodzie zakażenia i choroby).

Gruźlica – leczenie

W przypadku podejrzenia tej choroby, jak najszybciej powinny zostać wykonane badania na gruźlicę. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym mniejsze ryzyko rozwoju choroby do ostrzejszego stanu. Leczenie gruźlicy jest długotrwałe ze względu na możliwość przechodzenia prątków w stan uśpienia. Z tego też powodu leczenie dzieli się na fazę intensywną i fazę kontynuacji. Mimo ustąpienia objawów choroby nie powinno się przerywać ustalonego przez lekarza schematu leczenia.

Najpopularniejsze leki na gruźlicę to:

  • etambutol,
  • ryfampicyna,
  • streptomycyna,
  • pirazynamid,
  • izoniazyd.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

zestresowana kobieta

Stres oksydacyjny – z czego wynika i jak sobie z nim poradzić?

damskie dłonie i stopy

Skręcona kostka – jak wyglądają objawy? Jakie są sposoby leczenia?

Kobieta z bólem w kolanie podczas chodzenia

Ból kolana przy chodzeniu a infekcje bakteryjne i choroby stawów

nogi w podkolanówkach

Ból kolana przy zginaniu, chodzeniu i wchodzeniu po schodach – jakie są przyczyny? Jak leczyć?

kobieta z bólem żeber

Złamane żebra – przyczyny, leczenie i rehabilitacja. Czy możliwe są powikłania?

kobieta z bolącą nogą

Złamana noga – jak wyglądają objawy? Pierwsza pomoc i rehabilitacja

Przygotowywanie herbaty na przeziębienie z imbirem, miodem, czosnkiem, cytryną

Imbir na przeziębienie – jak go wykorzystać, aby skutecznie pozbyć się choroby?

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Choroby mają zapach – wiedziałaś o tym?

Zbliżenie oka z wadą wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku