Przejdź do treści

Suchoty, czyli gruźlica – jak się przed nią chronić? Czy gruźlica jest chorobą współczesną?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle
Fot. sebra/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować
3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować
Kobieta karniąca dziecko piersią
8 szkodliwych mitów dotyczących karmienia piersią
Dzieci z nowotworem siedzą przy stoliku na krzesełkach i czytają książki, uśmiechają się
„Wyprzedzamy nowotwór”. Kampania zwracająca uwagę na wczesne objawy raka u dzieci, które łatwo pomylić
Strajk #JesieńŚredniowiecza
PiS chce 5 lat kary więzienia za edukację seksualną. W całej Polsce odbędą się protesty pod hasłem „Jesień Średniowiecza”
HEJ To JA! Dołącz do akcji przeciwko hejtowi wymierzonemu w matki

Suchoty to określenie całokształtu objawów klinicznych towarzyszących zakażeniu pałeczkami gruźlicy. Jeszcze do niedawna gruźlicą określano jedynie zmiany histologiczne wywołane lasecznikami Kocha. Obecnie suchoty traktuje się jako nieco archaiczne określenie gruźlicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Suchoty płuc, czyli mówiąc współczesnym językiem gruźlica, objawiają się przede wszystkim przewlekłym kaszlem, który utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie. Gruźlica płuc to najczęściej występujący rodzaj gruźlicy.

Co to jest gruźlica?

Gruźlica płuc to jedna z odmian gruźlicy, czyli choroby zakaźnej wywoływanej przez prątki gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. Jest to choroba zakaźna, która przenosi się drogą oddechową. Do zarażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z chorym wydalającym prątki gruźlicy w ślinie. Gruźlica płuc to najczęściej występująca odmiana tej choroby. Trzeba jednak pamiętać, że prątki gruźlicy mogą atakować właściwie wszystkie narządy i tkanki. Gruźlicą, choć rzadko, można się także zarazić od chorych zwierząt. Chodzi przede wszystkim o spożycie niepasteryzowanego mleka od chorych krów. Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę płuc, przede wszystkim ze względu na obowiązkowe szczepienia dzieci. Dzięki szczepionce BCG gruźlica u dzieci praktycznie nie występuje. Szczepienia przeciw gruźlicy w Polsce są obowiązkowe i podaje je się w pierwszych dniach życia dziecka. Szczepionka na gruźlicę jest właściwie jedyną pewną drogą zapobiegania zakażeniu. Do przypadków zakażenia przez mleko dochodzi w Polsce niezwykle rzadko, ponieważ tylko sporadycznie odnotowuje się przypadki zachorowania bydła na gruźlicę.

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Gruźlica – przyczyny

Podstawową przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie prątkami gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex.

Przyczyną gruźlicy może być:

  • zakażenie drogą kropelkową (przez wdychane powietrze oraz przez ślinę chorego),
  • zakażenie drogą pokarmową (np. niepasteryzowane mleko od chorych krów),
  • zakażenie przez dotyk.

Gruźlica jest często określana mianem choroby społecznej, ponieważ zauważa się jej ścisły związek z warunkami życia danej społeczności. Zakażeniom prątkami gruźlicy sprzyjają:

  • niedożywienie,
  • złe warunki mieszkaniowe,
  • złe warunki sanitarne,
  • ubóstwo, skrajna bieda.

Suchoty to choroba bardzo podstępna, ponieważ prątki gruźlicy potrafią wytwarzać substancje chroniące je przed działaniem ludzkiego układu odpornościowego. Po przedostaniu się do płuc prątki przenikają do komórek pęcherzyków płucnych. Rosną do czasu, aż rozerwą ścianki pęcherzyków, co powoduje tworzenie się gruzełkowatych zgrubień. W ten sposób gruźlica prowadzi do uszkodzenia płuc. Ich część zaatakowana przez prątki nie jest już w stanie brać udziału w procesie oddychania.

Gruźlica płuc – objawy

Leczenie gruźlicy jest szczególnie trudne ze względu na późną wykrywalność choroby. Większość zakażonych bardzo długo lekceważy podstawowy objaw gruźlicy płuc, jakim jest utrzymujący się ponad trzy tygodnie kaszel. Początkowo jest on suchy, następnie dochodzi do odkrztuszania plwociny przy jednoczesnym nasileniu kaszlu. Tym podstawowym objawom gruźlicy płuc towarzyszy poczucie osłabienia, nieustanne zmęczenie oraz senność. Z czasem mogą pojawiać się nocne poty, podwyższona temperatura, która zaczyna drastycznie rosnąć po kilku tygodniach od zakażenia. Plucie krwią, czyli objaw, który większość osób jednoznacznie kojarzy z suchotami, pojawia się dopiero w ostrym stadium choroby.

Zobacz także

Diagnostyka gruźlicy

Leczenie gruźlicy rozpoczyna się przede wszystkim od dokładnej diagnostyki. Trzeba jednak zaznaczyć, że u 10% chorych suchoty rozwijają się bez dolegliwości i często wykrywane są zupełnie przypadkowo, np. podczas badań okresowych.

W diagnostyce gruźlicy stosuje się kilka metod badań:

  • badanie mikrobiologiczne – hodowla prątków pobranych z plwociny, wydzieliny oskrzelowej, moczu lub popłuczyn żołądkowych pobieranych na czczo; wadą tej metody jest długi czas wzrostu prątków, który sprawia, że na wyniki badań czeka się około 6 tygodni;
  • metody genetyczne – z wykorzystaniem specjalnych sond, które pozwalają otrzymać wynik badania tego samego dnia;
  • badanie RTG klatki piersiowej – suchoty dają charakterystyczne zmiany w obrazie płuc;
  • odczyn tuberkulinowy – podskórne wstrzyknięcie tuberkuliny w przedramię i odczyt nacieku po 48–72 godzinach; naciek powyżej 10 mm świadczy o zakażeniu (nie różnicuje się w tej metodzie zakażenia i choroby).

Gruźlica – leczenie

W przypadku podejrzenia tej choroby, jak najszybciej powinny zostać wykonane badania na gruźlicę. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym mniejsze ryzyko rozwoju choroby do ostrzejszego stanu. Leczenie gruźlicy jest długotrwałe ze względu na możliwość przechodzenia prątków w stan uśpienia. Z tego też powodu leczenie dzieli się na fazę intensywną i fazę kontynuacji. Mimo ustąpienia objawów choroby nie powinno się przerywać ustalonego przez lekarza schematu leczenia.

Najpopularniejsze leki na gruźlicę to:

  • etambutol,
  • ryfampicyna,
  • streptomycyna,
  • pirazynamid,
  • izoniazyd.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Polecamy

Gluten to puszka Pandory

„Nie przekonuję, żeby porzucić chleb, bo ten można wypiekać z najróżniejszych składników. Ale apeluję do nie jedzenia współczesnej pszenicy i jej pochodnych!” – mówi Agnieszka Pająk, health coach

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

Bergamotka jest skarbnicą witaminy A i C

„Bergamotka jest prawdziwą skarbnicą witaminy A i C, pomaga przy przeziębieniach, ma pozytywny wpływ na psychikę, pomaga w stresie, ułatwia zasypianie oraz pogłębia sen” – mówi dr Grażyna Pająk

Joga powięziowa

„Na zajęciach jogi powięziowej masz czas, żeby zastanowić się, co się dzieje w twoim ciele, a ciało jest nośnikiem tego, co w głowie i w sercu” – mówi Patrycja Adaszewska, trenerka jogi powięziowej.

Zainteresują cię również:

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

5 konsekwencji chodzenia do pracy z grypą

Jan Szyszko zmarł prawdopodobnie na zatorowość płucną

Jan Szyszko nie żyje. Przyczyną śmierci była prawdopodobnie zatorowość płucna. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

5 zdrowotnych „prawd”, które trzeba wysłać na emeryturę

kaszel

Przyczyny i sposoby radzenia sobie z kaszlem w czasie ciąży

przeziębienie

Skąd się bierze i jak bezpiecznie leczyć katar w ciąży? Leki i domowe sposoby

Kobieta w ciąży, z gorączką

Gorączka w ciąży – jak zbić temperaturę nie szkodząc dziecku?

Przeziębiona kobieta w ciąży

Przeziębienie w ciąży. Jak je leczyć bezpiecznie?

zator płucny - kobieta trzyma się za klatkę piersiową

Zator płucny. Jak wyglądają objawy i leczenie zatorowości płucnej?

Szczepienia noworodka w szpitalu – dlaczego tak wcześnie? Odpowiada immunolożka

kobieta przed komputerem

„Im bardziej napinasz szyję, tym mocniej „ciągniesz” również za nerwy, które przechodzą przez nadgarstek”. Fizjoterapeuta o syndromie biurowego nadgarstka

istockphoto.com

5 codziennych zagrożeń dla kręgosłupa

klimatyzacja

Klimatyzacja – poznaj jej plusy i minusy

swędząca skóra

Dlaczego skóra swędzi? Sprawdź, jaka może być przyczyna problemu

paznokcie

Paznokcie mówią wiele o twoim zdrowiu. Sprawdź, jakie ostrzeżenia mogą ci wysyłać

kobieta ucząca się reanimacji

Reanimacja a resuscytacja. Jaka jest różnica? Jak je przeprowadzić?

Migrena na talerzu. Czego nie jeść, by uniknąć bólu głowy?

„W pierwszej kolejności pobiera się serce, następnie płuca, wątrobę, trzustkę i na końcu nerki”. Panna Chirurg, czyli dziewczyna przy stole operacyjnym, opowiada jak wygląda procedura przeszczepiania

kobieta w stanie lękowym

Stany lękowe – jak i dlaczego powstają? Pokonywanie lęku

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

Biegacz ze zdjętymi butami sportowymi i skręconą kostką siedzi na ziemi

Objawy i sposoby leczenia skręconej kostki

kobieta na ćwiczeniach

Tiki nerwowe – jakie są przyczyny, rodzaje i objawy powtarzalnych ruchów mięśni?

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Co można wyczytać z języka? Kolor, nalot i faktura mówią dużo o twoim stanie zdrowia

ilustracja przedstawiająca neuroprzekaźniki

Rola neuroprzekaźników w poprawnym funkcjonowaniu organizmu

ilustracja ukazująca leukocyty

Co to są leukocyty? Funkcje białych krwinek oraz przyczyny ich nieprawidłowych wyników

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

https://www.istockphoto.com

To, co wydalamy, wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Sprawdź, co trzeba wiedzieć o… kupie

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

dłonie

Drętwienie palców u rąk – skąd się bierze i co oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

grupy inwalidzkie - człowiek na wózku inwalidzkim

Grupy inwalidzkie – rodzaje i przywileje. Dlaczego już nie nadaje się grup inwalidzkich?

ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Chora trzustka – gdzie boli? Przyczyny i objawy chorób trzustki