Przejdź do treści

Suchoty, czyli gruźlica – jak się przed nią chronić? Czy gruźlica jest chorobą współczesną?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle
Fot. sebra/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Zespół cieśni nadgarstka. Rozmowa z osteopatką Eweliną Tyszko-Bury
Zespół cieśni nadgarstka. Jak może pomóc osteopatia? Wyjaśnia Ewelina Tyszko-Bury
Andrzej Duda / prezydent.pl
Prezydent Andrzej Duda nominowany do Biologicznej Bzdury Roku 2020. Podczas debaty mówił o szczepionce, która nie istnieje
Oczyszczanie twarzy - jak to robić dobrze? Największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie twarzy wylicza dermatolożka
Oczyszczanie twarzy – jak to robić dobrze? Dermatolożka wymienia największe błędy i sposoby na prawidłowe mycie skóry
Dieta jajeczna – bezpieczna i skuteczna, czy szkodliwa i monotonna?
Kalorie a miesiączka / rawpixel
W drugiej połowie cyklu miesiączkowego można jeść więcej? Dietetyk Jakub Chwiłkowski odpowiada

Suchoty to określenie całokształtu objawów klinicznych towarzyszących zakażeniu pałeczkami gruźlicy. Jeszcze do niedawna gruźlicą określano jedynie zmiany histologiczne wywołane lasecznikami Kocha. Obecnie suchoty traktuje się jako nieco archaiczne określenie gruźlicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Suchoty płuc, czyli mówiąc współczesnym językiem gruźlica, objawiają się przede wszystkim przewlekłym kaszlem, który utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie. Gruźlica płuc to najczęściej występujący rodzaj gruźlicy.

Co to jest gruźlica?

Gruźlica płuc to jedna z odmian gruźlicy, czyli choroby zakaźnej wywoływanej przez prątki gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. Jest to choroba zakaźna, która przenosi się drogą oddechową. Do zarażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z chorym wydalającym prątki gruźlicy w ślinie. Gruźlica płuc to najczęściej występująca odmiana tej choroby. Trzeba jednak pamiętać, że prątki gruźlicy mogą atakować właściwie wszystkie narządy i tkanki. Gruźlicą, choć rzadko, można się także zarazić od chorych zwierząt. Chodzi przede wszystkim o spożycie niepasteryzowanego mleka od chorych krów. Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę płuc, przede wszystkim ze względu na obowiązkowe szczepienia dzieci. Dzięki szczepionce BCG gruźlica u dzieci praktycznie nie występuje. Szczepienia przeciw gruźlicy w Polsce są obowiązkowe i podaje je się w pierwszych dniach życia dziecka. Szczepionka na gruźlicę jest właściwie jedyną pewną drogą zapobiegania zakażeniu. Do przypadków zakażenia przez mleko dochodzi w Polsce niezwykle rzadko, ponieważ tylko sporadycznie odnotowuje się przypadki zachorowania bydła na gruźlicę.

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Gruźlica – przyczyny

Podstawową przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie prątkami gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex.

Przyczyną gruźlicy może być:

  • zakażenie drogą kropelkową (przez wdychane powietrze oraz przez ślinę chorego),
  • zakażenie drogą pokarmową (np. niepasteryzowane mleko od chorych krów),
  • zakażenie przez dotyk.

Gruźlica jest często określana mianem choroby społecznej, ponieważ zauważa się jej ścisły związek z warunkami życia danej społeczności. Zakażeniom prątkami gruźlicy sprzyjają:

  • niedożywienie,
  • złe warunki mieszkaniowe,
  • złe warunki sanitarne,
  • ubóstwo, skrajna bieda.

Suchoty to choroba bardzo podstępna, ponieważ prątki gruźlicy potrafią wytwarzać substancje chroniące je przed działaniem ludzkiego układu odpornościowego. Po przedostaniu się do płuc prątki przenikają do komórek pęcherzyków płucnych. Rosną do czasu, aż rozerwą ścianki pęcherzyków, co powoduje tworzenie się gruzełkowatych zgrubień. W ten sposób gruźlica prowadzi do uszkodzenia płuc. Ich część zaatakowana przez prątki nie jest już w stanie brać udziału w procesie oddychania.

Gruźlica płuc – objawy

Leczenie gruźlicy jest szczególnie trudne ze względu na późną wykrywalność choroby. Większość zakażonych bardzo długo lekceważy podstawowy objaw gruźlicy płuc, jakim jest utrzymujący się ponad trzy tygodnie kaszel. Początkowo jest on suchy, następnie dochodzi do odkrztuszania plwociny przy jednoczesnym nasileniu kaszlu. Tym podstawowym objawom gruźlicy płuc towarzyszy poczucie osłabienia, nieustanne zmęczenie oraz senność. Z czasem mogą pojawiać się nocne poty, podwyższona temperatura, która zaczyna drastycznie rosnąć po kilku tygodniach od zakażenia. Plucie krwią, czyli objaw, który większość osób jednoznacznie kojarzy z suchotami, pojawia się dopiero w ostrym stadium choroby.

Zobacz także

Diagnostyka gruźlicy

Leczenie gruźlicy rozpoczyna się przede wszystkim od dokładnej diagnostyki. Trzeba jednak zaznaczyć, że u 10% chorych suchoty rozwijają się bez dolegliwości i często wykrywane są zupełnie przypadkowo, np. podczas badań okresowych.

W diagnostyce gruźlicy stosuje się kilka metod badań:

  • badanie mikrobiologiczne – hodowla prątków pobranych z plwociny, wydzieliny oskrzelowej, moczu lub popłuczyn żołądkowych pobieranych na czczo; wadą tej metody jest długi czas wzrostu prątków, który sprawia, że na wyniki badań czeka się około 6 tygodni;
  • metody genetyczne – z wykorzystaniem specjalnych sond, które pozwalają otrzymać wynik badania tego samego dnia;
  • badanie RTG klatki piersiowej – suchoty dają charakterystyczne zmiany w obrazie płuc;
  • odczyn tuberkulinowy – podskórne wstrzyknięcie tuberkuliny w przedramię i odczyt nacieku po 48–72 godzinach; naciek powyżej 10 mm świadczy o zakażeniu (nie różnicuje się w tej metodzie zakażenia i choroby).

Gruźlica – leczenie

W przypadku podejrzenia tej choroby, jak najszybciej powinny zostać wykonane badania na gruźlicę. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym mniejsze ryzyko rozwoju choroby do ostrzejszego stanu. Leczenie gruźlicy jest długotrwałe ze względu na możliwość przechodzenia prątków w stan uśpienia. Z tego też powodu leczenie dzieli się na fazę intensywną i fazę kontynuacji. Mimo ustąpienia objawów choroby nie powinno się przerywać ustalonego przez lekarza schematu leczenia.

Najpopularniejsze leki na gruźlicę to:

  • etambutol,
  • ryfampicyna,
  • streptomycyna,
  • pirazynamid,
  • izoniazyd.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

kobieta ze zmianami skórnymi twarzy

Przebarwienia na twarzy – przyczyny i sposoby, żeby się ich pozbyć

Wrzody żołądka ‒ leczenie naturalne

Wrzody żołądka – leczenie naturalne. Jakie są domowe sposoby?

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Zakrzepica - co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

Zakrzepica – co to jest? Jakie są jej objawy i na czym polega leczenie zakrzepicy?

lekarz wykonuje kobiecie rentgen zębów

Zdjęcie pantomograficzne – na czym polega i ile kosztuje?

zapalenie przydatków, kobieta trzymająca się w okolicach podbrzusza

Zapalenie przydatków – objawy, leczenie, możliwe powikłania

kobieta, którą boli brzuch, przepuklina pępkowa

Przepuklina pępkowa u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Kobieta chora na sarkoidozę rozmawia z lekarką.

Sarkoidoza – przyczyny i objawy. Przebieg oraz leczenie choroby

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

migotanie przedsionków - kobieta trzyma się za serce

Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy i leczenie tej postaci arytmii

para całująca się

Co to jest diafragma? Jakie jest jej działanie i skuteczność jako środka antykoncepcyjnego?

szum w uszach - kobieta trzyma się za ucho

Szum w uszach – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

zaburzenia adaptacyjne - smutna kobieta opierająca się o ścianę

Zaburzenia adaptacyjne – czym są? Jak sobie radzić w trudnej sytuacji?

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Kobieta leżąca w kabinie hiperbarycznej z powodu choroby kesonowej

Choroba kesonowa. Przyczyny, objawy i leczenie choroby nurków

Na szkiełku laboratoryjnym położone są próbki gronkowca złocistego. Szkiełko trzyma w ręku lekarz.

Gronkowiec złocisty – przyczyny i objawy zakażenia. Jak wygląda leczenie?

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę