Przejdź do treści

Suchoty, czyli gruźlica – jak się przed nią chronić? Czy gruźlica jest chorobą współczesną?

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle
Fot. sebra/AdobeStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Choroba Hashimoto - dieta / istock
„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka
Kobieta z chorym dzieckiem - mokowiscydoza
Mukowiscydoza, czyli „choroba słonego potu”. Pediatra wyjaśnia, co powinno jeść dziecko, które się z nią zmaga
Wuhan
Jak wygląda objęte kwarantanną chińskie miasto? Krótkometrażowy film z Wuhan jest przerażający
Co dziesiąty zawał serca w Polsce dotyczy osoby przed 45 rokiem życia
Coraz młodsi Polacy mają zawał. Co robimy źle?
Seks a miesiączka / Daria Shevtsova from Pexels
Uprawiasz seks podczas miesiączki? Ginekolog wyjaśnia, czy to bezpieczne dla ciebie i twojego partnera

Suchoty to określenie całokształtu objawów klinicznych towarzyszących zakażeniu pałeczkami gruźlicy. Jeszcze do niedawna gruźlicą określano jedynie zmiany histologiczne wywołane lasecznikami Kocha. Obecnie suchoty traktuje się jako nieco archaiczne określenie gruźlicy.

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Suchoty płuc, czyli mówiąc współczesnym językiem gruźlica, objawiają się przede wszystkim przewlekłym kaszlem, który utrzymuje się dłużej niż trzy tygodnie. Gruźlica płuc to najczęściej występujący rodzaj gruźlicy.

Co to jest gruźlica?

Gruźlica płuc to jedna z odmian gruźlicy, czyli choroby zakaźnej wywoływanej przez prątki gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex. Jest to choroba zakaźna, która przenosi się drogą oddechową. Do zarażenia dochodzi najczęściej przez kontakt z chorym wydalającym prątki gruźlicy w ślinie. Gruźlica płuc to najczęściej występująca odmiana tej choroby. Trzeba jednak pamiętać, że prątki gruźlicy mogą atakować właściwie wszystkie narządy i tkanki. Gruźlicą, choć rzadko, można się także zarazić od chorych zwierząt. Chodzi przede wszystkim o spożycie niepasteryzowanego mleka od chorych krów. Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę płuc, przede wszystkim ze względu na obowiązkowe szczepienia dzieci. Dzięki szczepionce BCG gruźlica u dzieci praktycznie nie występuje. Szczepienia przeciw gruźlicy w Polsce są obowiązkowe i podaje je się w pierwszych dniach życia dziecka. Szczepionka na gruźlicę jest właściwie jedyną pewną drogą zapobiegania zakażeniu. Do przypadków zakażenia przez mleko dochodzi w Polsce niezwykle rzadko, ponieważ tylko sporadycznie odnotowuje się przypadki zachorowania bydła na gruźlicę.

Lekarka oglądająca zdjęcie roentgenowskie płuc.

Gruźlica – przyczyny

Podstawową przyczyną rozwoju choroby jest zakażenie prątkami gruźlicy z grupy Mycobacterium tuberculosis complex.

Przyczyną gruźlicy może być:

  • zakażenie drogą kropelkową (przez wdychane powietrze oraz przez ślinę chorego),
  • zakażenie drogą pokarmową (np. niepasteryzowane mleko od chorych krów),
  • zakażenie przez dotyk.

Gruźlica jest często określana mianem choroby społecznej, ponieważ zauważa się jej ścisły związek z warunkami życia danej społeczności. Zakażeniom prątkami gruźlicy sprzyjają:

  • niedożywienie,
  • złe warunki mieszkaniowe,
  • złe warunki sanitarne,
  • ubóstwo, skrajna bieda.

Suchoty to choroba bardzo podstępna, ponieważ prątki gruźlicy potrafią wytwarzać substancje chroniące je przed działaniem ludzkiego układu odpornościowego. Po przedostaniu się do płuc prątki przenikają do komórek pęcherzyków płucnych. Rosną do czasu, aż rozerwą ścianki pęcherzyków, co powoduje tworzenie się gruzełkowatych zgrubień. W ten sposób gruźlica prowadzi do uszkodzenia płuc. Ich część zaatakowana przez prątki nie jest już w stanie brać udziału w procesie oddychania.

Gruźlica płuc – objawy

Leczenie gruźlicy jest szczególnie trudne ze względu na późną wykrywalność choroby. Większość zakażonych bardzo długo lekceważy podstawowy objaw gruźlicy płuc, jakim jest utrzymujący się ponad trzy tygodnie kaszel. Początkowo jest on suchy, następnie dochodzi do odkrztuszania plwociny przy jednoczesnym nasileniu kaszlu. Tym podstawowym objawom gruźlicy płuc towarzyszy poczucie osłabienia, nieustanne zmęczenie oraz senność. Z czasem mogą pojawiać się nocne poty, podwyższona temperatura, która zaczyna drastycznie rosnąć po kilku tygodniach od zakażenia. Plucie krwią, czyli objaw, który większość osób jednoznacznie kojarzy z suchotami, pojawia się dopiero w ostrym stadium choroby.

Zobacz także

Diagnostyka gruźlicy

Leczenie gruźlicy rozpoczyna się przede wszystkim od dokładnej diagnostyki. Trzeba jednak zaznaczyć, że u 10% chorych suchoty rozwijają się bez dolegliwości i często wykrywane są zupełnie przypadkowo, np. podczas badań okresowych.

W diagnostyce gruźlicy stosuje się kilka metod badań:

  • badanie mikrobiologiczne – hodowla prątków pobranych z plwociny, wydzieliny oskrzelowej, moczu lub popłuczyn żołądkowych pobieranych na czczo; wadą tej metody jest długi czas wzrostu prątków, który sprawia, że na wyniki badań czeka się około 6 tygodni;
  • metody genetyczne – z wykorzystaniem specjalnych sond, które pozwalają otrzymać wynik badania tego samego dnia;
  • badanie RTG klatki piersiowej – suchoty dają charakterystyczne zmiany w obrazie płuc;
  • odczyn tuberkulinowy – podskórne wstrzyknięcie tuberkuliny w przedramię i odczyt nacieku po 48–72 godzinach; naciek powyżej 10 mm świadczy o zakażeniu (nie różnicuje się w tej metodzie zakażenia i choroby).

Gruźlica – leczenie

W przypadku podejrzenia tej choroby, jak najszybciej powinny zostać wykonane badania na gruźlicę. Im szybciej zostanie wdrożone leczenie, tym mniejsze ryzyko rozwoju choroby do ostrzejszego stanu. Leczenie gruźlicy jest długotrwałe ze względu na możliwość przechodzenia prątków w stan uśpienia. Z tego też powodu leczenie dzieli się na fazę intensywną i fazę kontynuacji. Mimo ustąpienia objawów choroby nie powinno się przerywać ustalonego przez lekarza schematu leczenia.

Najpopularniejsze leki na gruźlicę to:

  • etambutol,
  • ryfampicyna,
  • streptomycyna,
  • pirazynamid,
  • izoniazyd.

Najnowsze w naszym serwisie

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jak rozpoznać zawał i pomóc osobie, która go przechodzi? Poznaj porady ratownika medycznego!

rozciągająca się kobieta

O czym może świadczyć ból żeber? Jak wyglądają objawy? Jak złagodzić ból?

Jaglany detoks – oczyść swój organizm szybko i bezpiecznie

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Jak pomóc, gdy ktoś się zadławi?

omdlenie

Czym jest utrata przytomności? Udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniu

zgaga

Przyczyny zgagi – co może powodować dyskomfort i palenie za mostkiem?

naukowiec

Objawy salmonelli – jak je szybko rozpoznać?

kobieta w ciąży

Wzdęcia w ciąży – jak sobie z nimi radzić?

szczepionka

Szczepionka na gruźlicę wciąż potrzebna i obowiązkowa

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

Fonoforeza – wskazania i przeciwwskazania

lekarka

Badania profilaktyczne – które zrobić w zależności od wieku?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

badania wysokościowe

Badania wysokościowe – na czym polegają? Jak się do nich przygotować?

USG ginekologiczne - na czym polega, jak się do niego przygotować?

USG ginekologiczne – na czym polega, jak się do niego przygotować?

Tomografia komputerowa - cena, jak się przygotować do badania?

Tomografia komputerowa – cena, jak się przygotować do badania?

Obdukcja — czym jest potwierdzenie doznania obrażeń, co daje i jak je wykonać?

Obdukcja – czym jest? Jaki lekarz ją wykonuje?

Otolaryngologia — jakimi chorobami się zajmuje?

Otolaryngologia – jakimi chorobami się zajmuje ta dziedzina?

alkohol

Na czym polega detoks alkoholowy? Gdzie poddać się oczyszczeniu organizmu z toksyn?

Na czym polega balneologia?

Na czym polega balneologia?

RTG — cel badania, wskazania, szkodliwość

RTG (zdjęcie rentgenowskie) – wskazania do badania, szkodliwość

Proliferacja — czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Proliferacja – czym jest i jak działa rozmnażanie się komórek w organizmie człowieka?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Kiedy i w jakim celu wykonuje się rezonans magnetyczny?

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

8 sposobów na podniesienie libido

Kobieta trzymająca się za plecy na dole z powodu bólu pleców

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – jak interpretować wyniki?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

mózg

Chorzy ze stresu – co się dzieje z naszym organizmem w sytuacjach stresowych?