Przejdź do treści

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie IStock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak możesz sobie sama poradzić z refluksem i zgagą? Kamil Kozakowski podpowiada, jakie ćwiczenia mogą być pomocne
Wizja obowiązkowych szczepień przeciw COVID-19 w Polsce jest coraz bardziej realna. Patrycja Pieszczek-Bober wyjaśnia, czy jest to zgodne z prawem
Amantadyna jednak nie taka zła? Wskazuje na to nowe odkrycie naukowców
„Twoją odpowiedzialnością nie jest regulowanie innych osób, zapobieganie ich złym nastrojom, czy uszczęśliwianie ich kosztem siebie” – wyjaśnia psycholożka
Słowacja daje pieniądze seniorom za zaszczepienie się na COVID-19. W nagrodę bon o wartości 500 euro

Gruźlica prosówkowa jest chorobą, w której prątki gruźlicze przedostają się do krwi i za jej pośrednictwem rozsiewają po organizmie. Zmiany wywołane zakażeniem mogą dotyczyć m.in. płuc, wątroby, śledziony. Objawy schorzenia są niespecyficzne, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Jakie badania wykorzystuje się do rozpoznania choroby i jak przeprowadza się jej leczenie?

Co to jest gruźlica prosówkowa?

Gruźlica prosówkowa jest postacią gruźlicy, w której prątki bakterii Mycobacterium tuberculosis przedostają się do krwi i rozsiewają po całym organizmie. W tkankach różnych partii ciała namnażają się i wywołują zmiany chorobowe. Charakterystyczną cechą gruźlicy prosówkowej, od której pochodzi nazwa schorzenia, jest widoczność w badaniu radiologicznym lub obecność w opisie patologicznym niewielkich ziarniniaków wyglądem przypominających ziarna prosa. Choroba najczęściej występuje u dzieci, osób starszych oraz u pacjentów z silnie osłabionym układem odpornościowym.

Przyczyny gruźlicy prosówkowej

Możemy wyróżnić dwie podstawowe przyczyny powstawania gruźlica prosówkowej. Pierwszą z nich jest postępujący przebieg infekcji pierwotnej Mycobacterium tuberculosis, w którego przebiegu dochodzi do rozsiania bakterii do krwi. Drugą – reaktywacja utajonego ogniska zakażenia tą bakterią z późniejszym rozprzestrzenieniem się jej do układu krwionośnego. W tym przypadku gruźlica prosówkowa może rozwinąć się kilka lub nawet kilkadziesiąt lat po pierwotnej infekcji.

Do samego zakażenia prątkami bakterii dochodzi najczęściej drogą kropelkową. Osoba chorująca na gruźlicę wydala je z dróg oddechowych w czasie kaszlu, kichania, rozmowy. Ryzyko infekcji zwiększa się w sytuacji, gdy kontakt z chorym zakaźnym jest długi i bliski.

Coraz więcej chorób płuc. Również z powodu e-papierosów

Gruźlica prosówkowa – objawy

Pod kątem przebiegu, gruźlicę prosówkową możemy podzielić na dwa typy:

  1. postać o przebiegu ostrym, która jest groźniejsza,
  2. występującą częściej, ale bardziej łagodną postać przewlekłą.

Ostra postać gruźlicy prosówkowej ma gwałtowny, ciężki przebieg. Jeżeli nie zostanie podjęte leczenie, w większości przypadków kończy się śmiercią. Najczęściej zmiany chorobowe obejmują płuca, wątrobę i śledzionę. W połowie przypadków gruźlica prosówkowa zajmuje nerki, szpik kostny, ośrodkowy układ nerkowy, nadnercza, otrzewną, oczy. Objawy zgłaszane przez pacjentów w przebiegu choroby są niespecyficzne. Obejmują:

  • gorączkę,
  • dreszcze,
  • utratę apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • nocne poty,
  • kaszel,
  • duszność,
  • ból głowy, zmianę zachowania – objawy wskazujące na rozsiew prątków do opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Postać przewlekła gruźlicy prosówkowej często przebiega skąpoobjawowo. Również tutaj dominują symptomy ogólnoustrojowe i niespecyficzne, w tym osłabienie, chudnięcie, w niektórych przypadkach umiarkowanie nasilona gorączka. Mogą pojawić się także powiększenie śledziony i węzłów chłonnych (częściej u dzieci) lub powiększenie wątroby (częściej u dorosłych).

Diagnostyka gruźlicy prosówkowej

Podstawowym badaniem wykorzystywanym do rozpoznania gruźlicy prosówkowej jest RTG klatki piersiowej. Na zdjęciu radiologicznym u chorego obserwuje się rozsiane zmiany o średnicy 2-3 mm, które mogą obejmować płuca i inne zakażone partie ciała. Przy interpretacji wyników badania trzeba wziąć pod uwagę, że w pierwszych 2-6 tygodniach rozwoju schorzenia obraz klatki piersiowej może być prawidłowy, a u niewielkiego odsetka chorych zmiany nie ujawniają się także w późniejszym okresie.

Poza radiogramem klatki piersiowej u pacjentów z podejrzeniem gruźlicy prosówkowej wykonuje się także posiew krwi. U części pacjentów do potwierdzenia rozpoznania choroby konieczne jest także przeprowadzenie biopsji zajętych tkanek. W zależności od lokalizacji zmian i rodzaju objawów, lekarz może zlecić także inne, dodatkowe badania, np. punkcję lędźwiową w przypadku wystąpienia symptomów ze strony układu nerwowego.

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Leczenie gruźlicy prosówkowej

Leczenie schorzenia opiera się na tych samych zasadach, co w przypadku innych rodzajów gruźlicy, w tym gruźlicy płuc. Terapia polega na długotrwałym, trwającym około pół roku, stosowaniu leków przeciwprątkowych.

Powikłania gruźlicy prosówkowej

Wśród poważnych powikłań gruźlicy prosówkowej można wymienić:

  • wstrząs septyczny,
  • zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS),
  • niewydolność narządów objętych chorobą,
  • niewydolność wielonarządową,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci.

Rokowania w gruźlicy prosówkowej

Gruźlica prosówkowa jest chorobą o wysokiej śmiertelności. Ocenia się ją na 15-20 proc. u dzieci oraz 25-30 proc. u dorosłych. Wysoki odsetek zgonów u pacjentów wynika przede wszystkim z trudności w diagnostyce spowodowanych skąpoobjawowym przebiegiem choroby i obecnością niespecyficznych symptomów. Taki obraz kliniczny w wielu przypadkach skutkuje zbyt późnym wprowadzeniem leczenia przeciwprątkowego.

Gruźlica prosówkowa – profilaktyka

Podstawową zasadą profilaktyki choroby jest przyjęcie obowiązkowej szczepionki na gruźlicę (podawanej w pierwszej dobie życia) oraz unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Istotną rolę w zapobieganiu rozwojowi schorzenia odgrywa wczesna diagnostyka każdego typu gruźlicy i stosowanie się do zaleceń lekarza związanych z ich leczeniem.

 

Bibliografia:

  1. Bernardo J. i wsp. (2020) Clinical manifestations, diagnosis, and treatment of miliary tuberculosis, UpToDate.
  2. Michałowska-Mitczuk D. (2007) Gruźlica prosowata, Postępy Nauk Medycznych, 12: 547-550.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z objawami astmy przyjmuje leki przy lekarce

Astma oskrzelowa – przyczyny, objawy, leczenie

Jak oddychać? Proste ćwiczenie czyni cuda

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

To bakterie decydują o tym, co jesz? Dowiedz się, jak przejąć kontrolę nad jadłospisem

Zdjęcie rentgenowskie przedstawiające chorobę

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przyczyny, objawy, leczenie

Niemal cała dorosła populacja Polski nie ma odporności na krztusiec – ostrzegają specjaliści

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

Matka z dzieckiem u lekarza

Wybuch zakażeń polio na Ukrainie. „Może zagrozić także Polsce” – alarmuje wirusolog

„Liczba przypadków krztuśca spadła ponad pięć razy w stosunku do ubiegłego roku” – podaje Państwowy Instytut Higieny

Mężczyzna trzyma się za klatkę piersiową, przstawia chusteczkę do ust i mocno kaszle

Gruźlica (suchoty) – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Czy można się zarazić sepsą? Lekarka Róża Hajkuś wyjaśnia

Jak chronić się przed odrą?

Odra – objawy, szczepionka, leczenie. Czy mamy epidemię odry?

„To wszystko, co zgotowała nam pandemia, bardzo negatywnie przełożyło się na naszą rzeczywistość”. O sytuacji osób z astmą mówi dr Piotr Dąbrowiecki

WHO: najwięcej zgonów z powodu gruźlicy

WHO alarmuje: w 2020 roku nastąpił największy wzrost śmiertelności z powodu gruźlicy od 10 lat

RSV. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

„To nie COVID-19 i PIMS są dla nas wyzwaniem, tylko wirus RSV”. Lekarze mówią o oddziałach, które pękają w szwach

Na Ukrainie odnotowano pierwszy przypadek polio od sześciu lat. Rodzice nie zaszczepili dziecka przeciw chorobie

Na Ukrainie odnotowano pierwszy przypadek polio od sześciu lat. Rodzice nie zaszczepili dziecka przeciw tej chorobie

Badanie płynu opłucnowego – wskazania, wyniki, przebieg

Spirometria - co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Spirometria – co to, normy, co wykrywa? Przebieg badania, przeciwwskazania

Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – objawy, leczenie

Angina ropna – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby

Kobiety w Indiach

Indie: wykryto przypadki niebezpiecznego wirusa Nipah. Śmiertelność w wyniku zakażenia wynosi 75 procent

Niezidentyfikowana gorączka zabija dzieci w Indiach. Lekarze poszukują przyczyny nagłej fali zachorowań

Biegunka podróżnych – przyczyny, objawy, leczenie

Proteinoza pęcherzyków płucnych – przyczyny i leczenie

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku