Przejdź do treści

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie IStock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wdowi garb – przyczyny, objawy, ćwiczenia, jak się pozbyć
Adam Niedzielski w maseczce
„Maseczka okazała się wystarczającym zabezpieczeniem!”. Adam Niedzielski komentuje negatywny wynik testu na koronawirusa
Matka z córką
Jak wyglądają skutki wychowywania dziewczynek w duchu „grzeczności”? Wyjaśnia Magda Korczyńska
Królowa Elżbieta II zachęca do szczepień. „Powinniśmy myśleć raczej o innych ludziach niż o sobie” – uważa
W USA pojawił się nowy wariant koronawirusa. Jedna mutacja szczepu szczególnie niepokoi naukowców

Gruźlica prosówkowa jest chorobą, w której prątki gruźlicze przedostają się do krwi i za jej pośrednictwem rozsiewają po organizmie. Zmiany wywołane zakażeniem mogą dotyczyć m.in. płuc, wątroby, śledziony. Objawy schorzenia są niespecyficzne, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Jakie badania wykorzystuje się do rozpoznania choroby i jak przeprowadza się jej leczenie?

Co to jest gruźlica prosówkowa?

Gruźlica prosówkowa jest postacią gruźlicy, w której prątki bakterii Mycobacterium tuberculosis przedostają się do krwi i rozsiewają po całym organizmie. W tkankach różnych partii ciała namnażają się i wywołują zmiany chorobowe. Charakterystyczną cechą gruźlicy prosówkowej, od której pochodzi nazwa schorzenia, jest widoczność w badaniu radiologicznym lub obecność w opisie patologicznym niewielkich ziarniniaków wyglądem przypominających ziarna prosa. Choroba najczęściej występuje u dzieci, osób starszych oraz u pacjentów z silnie osłabionym układem odpornościowym.

Przyczyny gruźlicy prosówkowej

Możemy wyróżnić dwie podstawowe przyczyny powstawania gruźlica prosówkowej. Pierwszą z nich jest postępujący przebieg infekcji pierwotnej Mycobacterium tuberculosis, w którego przebiegu dochodzi do rozsiania bakterii do krwi. Drugą – reaktywacja utajonego ogniska zakażenia tą bakterią z późniejszym rozprzestrzenieniem się jej do układu krwionośnego. W tym przypadku gruźlica prosówkowa może rozwinąć się kilka lub nawet kilkadziesiąt lat po pierwotnej infekcji.

Do samego zakażenia prątkami bakterii dochodzi najczęściej drogą kropelkową. Osoba chorująca na gruźlicę wydala je z dróg oddechowych w czasie kaszlu, kichania, rozmowy. Ryzyko infekcji zwiększa się w sytuacji, gdy kontakt z chorym zakaźnym jest długi i bliski.

Coraz więcej chorób płuc. Również z powodu e-papierosów

Gruźlica prosówkowa – objawy

Pod kątem przebiegu, gruźlicę prosówkową możemy podzielić na dwa typy:

  1. postać o przebiegu ostrym, która jest groźniejsza,
  2. występującą częściej, ale bardziej łagodną postać przewlekłą.

Ostra postać gruźlicy prosówkowej ma gwałtowny, ciężki przebieg. Jeżeli nie zostanie podjęte leczenie, w większości przypadków kończy się śmiercią. Najczęściej zmiany chorobowe obejmują płuca, wątrobę i śledzionę. W połowie przypadków gruźlica prosówkowa zajmuje nerki, szpik kostny, ośrodkowy układ nerkowy, nadnercza, otrzewną, oczy. Objawy zgłaszane przez pacjentów w przebiegu choroby są niespecyficzne. Obejmują:

  • gorączkę,
  • dreszcze,
  • utratę apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • nocne poty,
  • kaszel,
  • duszność,
  • ból głowy, zmianę zachowania – objawy wskazujące na rozsiew prątków do opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Postać przewlekła gruźlicy prosówkowej często przebiega skąpoobjawowo. Również tutaj dominują symptomy ogólnoustrojowe i niespecyficzne, w tym osłabienie, chudnięcie, w niektórych przypadkach umiarkowanie nasilona gorączka. Mogą pojawić się także powiększenie śledziony i węzłów chłonnych (częściej u dzieci) lub powiększenie wątroby (częściej u dorosłych).

Diagnostyka gruźlicy prosówkowej

Podstawowym badaniem wykorzystywanym do rozpoznania gruźlicy prosówkowej jest RTG klatki piersiowej. Na zdjęciu radiologicznym u chorego obserwuje się rozsiane zmiany o średnicy 2-3 mm, które mogą obejmować płuca i inne zakażone partie ciała. Przy interpretacji wyników badania trzeba wziąć pod uwagę, że w pierwszych 2-6 tygodniach rozwoju schorzenia obraz klatki piersiowej może być prawidłowy, a u niewielkiego odsetka chorych zmiany nie ujawniają się także w późniejszym okresie.

Poza radiogramem klatki piersiowej u pacjentów z podejrzeniem gruźlicy prosówkowej wykonuje się także posiew krwi. U części pacjentów do potwierdzenia rozpoznania choroby konieczne jest także przeprowadzenie biopsji zajętych tkanek. W zależności od lokalizacji zmian i rodzaju objawów, lekarz może zlecić także inne, dodatkowe badania, np. punkcję lędźwiową w przypadku wystąpienia symptomów ze strony układu nerwowego.

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Leczenie gruźlicy prosówkowej

Leczenie schorzenia opiera się na tych samych zasadach, co w przypadku innych rodzajów gruźlicy, w tym gruźlicy płuc. Terapia polega na długotrwałym, trwającym około pół roku, stosowaniu leków przeciwprątkowych.

Powikłania gruźlicy prosówkowej

Wśród poważnych powikłań gruźlicy prosówkowej można wymienić:

  • wstrząs septyczny,
  • zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS),
  • niewydolność narządów objętych chorobą,
  • niewydolność wielonarządową,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci.

Rokowania w gruźlicy prosówkowej

Gruźlica prosówkowa jest chorobą o wysokiej śmiertelności. Ocenia się ją na 15-20 proc. u dzieci oraz 25-30 proc. u dorosłych. Wysoki odsetek zgonów u pacjentów wynika przede wszystkim z trudności w diagnostyce spowodowanych skąpoobjawowym przebiegiem choroby i obecnością niespecyficznych symptomów. Taki obraz kliniczny w wielu przypadkach skutkuje zbyt późnym wprowadzeniem leczenia przeciwprątkowego.

Gruźlica prosówkowa – profilaktyka

Podstawową zasadą profilaktyki choroby jest przyjęcie obowiązkowej szczepionki na gruźlicę (podawanej w pierwszej dobie życia) oraz unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Istotną rolę w zapobieganiu rozwojowi schorzenia odgrywa wczesna diagnostyka każdego typu gruźlicy i stosowanie się do zaleceń lekarza związanych z ich leczeniem.

 

Bibliografia:

  1. Bernardo J. i wsp. (2020) Clinical manifestations, diagnosis, and treatment of miliary tuberculosis, UpToDate.
  2. Michałowska-Mitczuk D. (2007) Gruźlica prosowata, Postępy Nauk Medycznych, 12: 547-550.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta wyciera szklankę ścierką

Mama Chemik: bakterie, grzyby i wirusy kolonizują nasze gąbki w zastraszającym tempie, a my często nie jesteśmy tego nawet świadomi

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Pulsoksymetr – jak działa, co bada, jaki wybrać i jak używać

Lekarz niesie dziecko na rękach

Ebola znów w Gwinei. Pierwsze przypadki od tragicznej epidemii sprzed 5 lat

Zatoka jamista – budowa, funkcje. Zakrzepica zatoki jamistej

Klatka piersiowa – budowa, funkcje i choroby w jej obrębie

Tchawica – budowa, funkcje i najczęstsze choroby tchawicy

naukowiec

Polscy badacze rozpracowali mechanizmy odpowiadające za lekooporność bakterii

Gardło – budowa, funkcje, dolegliwości i choroby gardła

Grozi nam kolejna epidemia? Wirus Nipah może zabić 75 proc. zakażonych

Bakteriofagi – nowy stary sposób na bakterie. Jak działają, kiedy mogą zastąpić antybiotyki? / Getty Images

Prof. Zuzanna Drulis-Kawa: Dlaczego rzeka Ganges w Indiach jest uważana za świętą rzekę, która leczy? Dlatego, że dostają się do niej wszystkie ścieki

kobieta zimą

Przepona – funkcje, rodzaje, oddychanie, przepuklina

Mykobakterioza – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

Kobieta

„Łatwo może dojść do zakażenia przez przeniesienie z własnego jelita grubego, jak i przez skażoną wodę oraz żywność”, ostrzega biotechnolog Dawid Polak

Ropień płuca – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Pneumocystoza u dzieci i dorosłych – objawy i leczenie

Leptospiroza – objawy, diagnostyka, leczenie i powikłania

Jersinioza – objawy, leczenie i powikłania zakażenia yersinią

Ratownik medyczny: skoro tężec jest tak groźny, to dlaczego w Polsce dochodzi tylko do ok. 20 przypadków rocznie? Bo mamy szczepionki przeciwko tężcowi

Trądzik posterydowy – co to jest, objawy, leczenie

Aspergiloza – co to, rodzaje, objawy, diagnoza i leczenie

Niedrożność nosa u dzieci i dorosłych – objawy, przyczyny

Pletyzmografia – rodzaje, wskazania, przygotowanie do badania

Kwasica oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?