Przejdź do treści

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie IStock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Kolejna fala zakażeń. „Obecny koronawirus bardzo różni się od oryginalnego, to inna choroba, więc możemy mówić o COVID-22”
Dwulatek na OIOM-ie. Groźna choroba z ubiegłego stulecia powróciła
W lipcu może zabraknąć nawet 215 leków – podaje Ministerstwo Zdrowia. Na liście Clexane, Humulin czy Berodual
Pierwsza pomoc w przypadku poparzenia przez meduzę. Sprawdź krok po kroku, jak się zachować
Taka ciąża zdarza się raz na 70 milionów. 35-latka spodziewa się dwóch par bliźniąt

Gruźlica prosówkowa jest chorobą, w której prątki gruźlicze przedostają się do krwi i za jej pośrednictwem rozsiewają po organizmie. Zmiany wywołane zakażeniem mogą dotyczyć m.in. płuc, wątroby, śledziony. Objawy schorzenia są niespecyficzne, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Jakie badania wykorzystuje się do rozpoznania choroby i jak przeprowadza się jej leczenie?

Co to jest gruźlica prosówkowa?

Gruźlica prosówkowa jest postacią gruźlicy, w której prątki bakterii Mycobacterium tuberculosis przedostają się do krwi i rozsiewają po całym organizmie. W tkankach różnych partii ciała namnażają się i wywołują zmiany chorobowe. Charakterystyczną cechą gruźlicy prosówkowej, od której pochodzi nazwa schorzenia, jest widoczność w badaniu radiologicznym lub obecność w opisie patologicznym niewielkich ziarniniaków wyglądem przypominających ziarna prosa. Choroba najczęściej występuje u dzieci, osób starszych oraz u pacjentów z silnie osłabionym układem odpornościowym.

Przyczyny gruźlicy prosówkowej

Możemy wyróżnić dwie podstawowe przyczyny powstawania gruźlica prosówkowej. Pierwszą z nich jest postępujący przebieg infekcji pierwotnej Mycobacterium tuberculosis, w którego przebiegu dochodzi do rozsiania bakterii do krwi. Drugą – reaktywacja utajonego ogniska zakażenia tą bakterią z późniejszym rozprzestrzenieniem się jej do układu krwionośnego. W tym przypadku gruźlica prosówkowa może rozwinąć się kilka lub nawet kilkadziesiąt lat po pierwotnej infekcji.

Do samego zakażenia prątkami bakterii dochodzi najczęściej drogą kropelkową. Osoba chorująca na gruźlicę wydala je z dróg oddechowych w czasie kaszlu, kichania, rozmowy. Ryzyko infekcji zwiększa się w sytuacji, gdy kontakt z chorym zakaźnym jest długi i bliski.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Coraz więcej chorób płuc. Również z powodu e-papierosów

Gruźlica prosówkowa – objawy

Pod kątem przebiegu, gruźlicę prosówkową możemy podzielić na dwa typy:

  1. postać o przebiegu ostrym, która jest groźniejsza,
  2. występującą częściej, ale bardziej łagodną postać przewlekłą.

Ostra postać gruźlicy prosówkowej ma gwałtowny, ciężki przebieg. Jeżeli nie zostanie podjęte leczenie, w większości przypadków kończy się śmiercią. Najczęściej zmiany chorobowe obejmują płuca, wątrobę i śledzionę. W połowie przypadków gruźlica prosówkowa zajmuje nerki, szpik kostny, ośrodkowy układ nerkowy, nadnercza, otrzewną, oczy. Objawy zgłaszane przez pacjentów w przebiegu choroby są niespecyficzne. Obejmują:

  • gorączkę,
  • dreszcze,
  • utratę apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • nocne poty,
  • kaszel,
  • duszność,
  • ból głowy, zmianę zachowania – objawy wskazujące na rozsiew prątków do opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Postać przewlekła gruźlicy prosówkowej często przebiega skąpoobjawowo. Również tutaj dominują symptomy ogólnoustrojowe i niespecyficzne, w tym osłabienie, chudnięcie, w niektórych przypadkach umiarkowanie nasilona gorączka. Mogą pojawić się także powiększenie śledziony i węzłów chłonnych (częściej u dzieci) lub powiększenie wątroby (częściej u dorosłych).

Diagnostyka gruźlicy prosówkowej

Podstawowym badaniem wykorzystywanym do rozpoznania gruźlicy prosówkowej jest RTG klatki piersiowej. Na zdjęciu radiologicznym u chorego obserwuje się rozsiane zmiany o średnicy 2-3 mm, które mogą obejmować płuca i inne zakażone partie ciała. Przy interpretacji wyników badania trzeba wziąć pod uwagę, że w pierwszych 2-6 tygodniach rozwoju schorzenia obraz klatki piersiowej może być prawidłowy, a u niewielkiego odsetka chorych zmiany nie ujawniają się także w późniejszym okresie.

Poza radiogramem klatki piersiowej u pacjentów z podejrzeniem gruźlicy prosówkowej wykonuje się także posiew krwi. U części pacjentów do potwierdzenia rozpoznania choroby konieczne jest także przeprowadzenie biopsji zajętych tkanek. W zależności od lokalizacji zmian i rodzaju objawów, lekarz może zlecić także inne, dodatkowe badania, np. punkcję lędźwiową w przypadku wystąpienia symptomów ze strony układu nerwowego.

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Leczenie gruźlicy prosówkowej

Leczenie schorzenia opiera się na tych samych zasadach, co w przypadku innych rodzajów gruźlicy, w tym gruźlicy płuc. Terapia polega na długotrwałym, trwającym około pół roku, stosowaniu leków przeciwprątkowych.

Powikłania gruźlicy prosówkowej

Wśród poważnych powikłań gruźlicy prosówkowej można wymienić:

  • wstrząs septyczny,
  • zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS),
  • niewydolność narządów objętych chorobą,
  • niewydolność wielonarządową,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci.

Rokowania w gruźlicy prosówkowej

Gruźlica prosówkowa jest chorobą o wysokiej śmiertelności. Ocenia się ją na 15-20 proc. u dzieci oraz 25-30 proc. u dorosłych. Wysoki odsetek zgonów u pacjentów wynika przede wszystkim z trudności w diagnostyce spowodowanych skąpoobjawowym przebiegiem choroby i obecnością niespecyficznych symptomów. Taki obraz kliniczny w wielu przypadkach skutkuje zbyt późnym wprowadzeniem leczenia przeciwprątkowego.

Gruźlica prosówkowa – profilaktyka

Podstawową zasadą profilaktyki choroby jest przyjęcie obowiązkowej szczepionki na gruźlicę (podawanej w pierwszej dobie życia) oraz unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Istotną rolę w zapobieganiu rozwojowi schorzenia odgrywa wczesna diagnostyka każdego typu gruźlicy i stosowanie się do zaleceń lekarza związanych z ich leczeniem.

 

Bibliografia:

  1. Bernardo J. i wsp. (2020) Clinical manifestations, diagnosis, and treatment of miliary tuberculosis, UpToDate.
  2. Michałowska-Mitczuk D. (2007) Gruźlica prosowata, Postępy Nauk Medycznych, 12: 547-550.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta w laboratorium

Wirus polio wykryty w londyńskich ściekach! To pierwszy taki przypadek od lat

Kobieta z kolorowym językiem

Jak czyścić język i jak często trzeba to robić? Podpowiada stomatolożka Anna Jaśkowska

Epidemia czerwonki i cholery w Mariupolu / gettyimages

Czerwonka i cholera w Mariupolu. „Na ulicach gniją odpadki, a skażenie mogą wywołać prowizoryczne groby”

Kleszcze wędrowne u granic Polski / istock

Groźne kleszcze przy polskiej granicy. Są nosicielami wirusa wywołującego gorączkę krwawiących oczu

Polska przygotowuje się na małpią ospę. Rozporządzenie ministra zdrowia

Małpia ospa - co warto o niej wiedzieć? / istock

Fakty i mity o małpiej ospie. Czy powinniśmy się jej bać? Na te i inne pytania odpowiada biotechnolog Dawid Polak

Kobieta się szczepi

Szczepienie na ospę wietrzną chroni przed małpią ospą? Wirusolog nie ma złudzeń

Kobieta w kombinezonie ochronnym

Małpia ospa dynamicznie rozprzestrzenia się w Europie. Wirus jest coraz bliżej Polski

Aminoglikozydy – spektrum działania i zastosowanie. Kiedy lekarz przepisze Ci antybiotyki?

Kolejne przypadki małpiej ospy w Europie. Czy mamy powody do obaw?

Chlamydioza – objawy i leczenie zakażenia chlamydią

W Europie potwierdzono przypadek zarażenia rzadką chorobą tropikalną. WHO szacuje jej śmiertelność na 10 proc.

W Europie potwierdzono przypadek zarażenia rzadką chorobą tropikalną. WHO szacuje jej śmiertelność na 10 proc.

Rosja wywoła epidemię cholery i oskarży o to Ukrainę? Niepokojące doniesienia służb

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. - alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. – alarmują WHO i agencja ONZ

Ptasia grypa u ludzi / gettyimages

Ptasia grypa typu H3N8 wykryta po raz pierwszy u człowieka. Czteroletni chłopiec trafił do szpitala

Robisz porządki w swoim ogrodzie? Może grozić ci aspergiloza!

Krztuścem bardzo łatwo się zakazić / istock

Dr n. med. Dagmara Pokorna-Kałwak: Łatwiej jest się zakazić krztuścem niż grypą, świnką czy ospą wietrzną

Wirus eboli w Demokratycznej Republice Konga / gettyimages

Nowa epidemia eboli w Demokratycznej Republice Konga. Jest już pierwsza ofiara śmiertelna

Mężczyzna i kobieta w łóżku

Coraz więcej osób z chorobami wenerycznymi. Takich liczb nie było od lat

Wirus Zika - grozi nam pandemia? / gettyimages

Wirus Zika znowu się rozprzestrzenia. Czy grozi nam nowa epidemia?

Nowy wariant ospy / istock

Wykryto nowy wariant wirusa ospy. Coraz więcej dzieci trafia do szpitali

istock-

To może być przełom w leczeniu AIDS. Edycja genów pokona HIV?

Nagłośnia – rak i zapalenie nagłośni. Czym różni się choroba krtani od zapalenia nagłośni?

Nowe przypadki wścieklizny. Główny Lekarz Weterynarii apeluje o szczepienie zwierząt domowych

Nowe przypadki wścieklizny. Główny Lekarz Weterynarii apeluje o szczepienie zwierząt domowych, nie tylko psów

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

×