Przejdź do treści

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Gruźlica prosówkowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie IStock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Gruźlica prosówkowa jest chorobą, w której prątki gruźlicze przedostają się do krwi i za jej pośrednictwem rozsiewają po organizmie. Zmiany wywołane zakażeniem mogą dotyczyć m.in. płuc, wątroby, śledziony. Objawy schorzenia są niespecyficzne, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy. Jakie badania wykorzystuje się do rozpoznania choroby i jak przeprowadza się jej leczenie?

Co to jest gruźlica prosówkowa?

Gruźlica prosówkowa jest postacią gruźlicy, w której prątki bakterii Mycobacterium tuberculosis przedostają się do krwi i rozsiewają po całym organizmie. W tkankach różnych partii ciała namnażają się i wywołują zmiany chorobowe. Charakterystyczną cechą gruźlicy prosówkowej, od której pochodzi nazwa schorzenia, jest widoczność w badaniu radiologicznym lub obecność w opisie patologicznym niewielkich ziarniniaków wyglądem przypominających ziarna prosa. Choroba najczęściej występuje u dzieci, osób starszych oraz u pacjentów z silnie osłabionym układem odpornościowym.

Przyczyny gruźlicy prosówkowej

Możemy wyróżnić dwie podstawowe przyczyny powstawania gruźlica prosówkowej. Pierwszą z nich jest postępujący przebieg infekcji pierwotnej Mycobacterium tuberculosis, w którego przebiegu dochodzi do rozsiania bakterii do krwi. Drugą – reaktywacja utajonego ogniska zakażenia tą bakterią z późniejszym rozprzestrzenieniem się jej do układu krwionośnego. W tym przypadku gruźlica prosówkowa może rozwinąć się kilka lub nawet kilkadziesiąt lat po pierwotnej infekcji.

Do samego zakażenia prątkami bakterii dochodzi najczęściej drogą kropelkową. Osoba chorująca na gruźlicę wydala je z dróg oddechowych w czasie kaszlu, kichania, rozmowy. Ryzyko infekcji zwiększa się w sytuacji, gdy kontakt z chorym zakaźnym jest długi i bliski.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
WIMIN Odporność, 30 kaps.
59,00 zł
Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Coraz więcej chorób płuc. Również z powodu e-papierosów

Gruźlica prosówkowa – objawy

Pod kątem przebiegu, gruźlicę prosówkową możemy podzielić na dwa typy:

  1. postać o przebiegu ostrym, która jest groźniejsza,
  2. występującą częściej, ale bardziej łagodną postać przewlekłą.

Ostra postać gruźlicy prosówkowej ma gwałtowny, ciężki przebieg. Jeżeli nie zostanie podjęte leczenie, w większości przypadków kończy się śmiercią. Najczęściej zmiany chorobowe obejmują płuca, wątrobę i śledzionę. W połowie przypadków gruźlica prosówkowa zajmuje nerki, szpik kostny, ośrodkowy układ nerkowy, nadnercza, otrzewną, oczy. Objawy zgłaszane przez pacjentów w przebiegu choroby są niespecyficzne. Obejmują:

  • gorączkę,
  • dreszcze,
  • utratę apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • nocne poty,
  • kaszel,
  • duszność,
  • ból głowy, zmianę zachowania – objawy wskazujące na rozsiew prątków do opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Postać przewlekła gruźlicy prosówkowej często przebiega skąpoobjawowo. Również tutaj dominują symptomy ogólnoustrojowe i niespecyficzne, w tym osłabienie, chudnięcie, w niektórych przypadkach umiarkowanie nasilona gorączka. Mogą pojawić się także powiększenie śledziony i węzłów chłonnych (częściej u dzieci) lub powiększenie wątroby (częściej u dorosłych).

Diagnostyka gruźlicy prosówkowej

Podstawowym badaniem wykorzystywanym do rozpoznania gruźlicy prosówkowej jest RTG klatki piersiowej. Na zdjęciu radiologicznym u chorego obserwuje się rozsiane zmiany o średnicy 2-3 mm, które mogą obejmować płuca i inne zakażone partie ciała. Przy interpretacji wyników badania trzeba wziąć pod uwagę, że w pierwszych 2-6 tygodniach rozwoju schorzenia obraz klatki piersiowej może być prawidłowy, a u niewielkiego odsetka chorych zmiany nie ujawniają się także w późniejszym okresie.

Poza radiogramem klatki piersiowej u pacjentów z podejrzeniem gruźlicy prosówkowej wykonuje się także posiew krwi. U części pacjentów do potwierdzenia rozpoznania choroby konieczne jest także przeprowadzenie biopsji zajętych tkanek. W zależności od lokalizacji zmian i rodzaju objawów, lekarz może zlecić także inne, dodatkowe badania, np. punkcję lędźwiową w przypadku wystąpienia symptomów ze strony układu nerwowego.

Kim jest pulmonolog i czym się zajmuje?

Leczenie gruźlicy prosówkowej

Leczenie schorzenia opiera się na tych samych zasadach, co w przypadku innych rodzajów gruźlicy, w tym gruźlicy płuc. Terapia polega na długotrwałym, trwającym około pół roku, stosowaniu leków przeciwprątkowych.

Powikłania gruźlicy prosówkowej

Wśród poważnych powikłań gruźlicy prosówkowej można wymienić:

  • wstrząs septyczny,
  • zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS),
  • niewydolność narządów objętych chorobą,
  • niewydolność wielonarządową,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci.

Rokowania w gruźlicy prosówkowej

Gruźlica prosówkowa jest chorobą o wysokiej śmiertelności. Ocenia się ją na 15-20 proc. u dzieci oraz 25-30 proc. u dorosłych. Wysoki odsetek zgonów u pacjentów wynika przede wszystkim z trudności w diagnostyce spowodowanych skąpoobjawowym przebiegiem choroby i obecnością niespecyficznych symptomów. Taki obraz kliniczny w wielu przypadkach skutkuje zbyt późnym wprowadzeniem leczenia przeciwprątkowego.

Gruźlica prosówkowa – profilaktyka

Podstawową zasadą profilaktyki choroby jest przyjęcie obowiązkowej szczepionki na gruźlicę (podawanej w pierwszej dobie życia) oraz unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Istotną rolę w zapobieganiu rozwojowi schorzenia odgrywa wczesna diagnostyka każdego typu gruźlicy i stosowanie się do zaleceń lekarza związanych z ich leczeniem.

 

Bibliografia:

  1. Bernardo J. i wsp. (2020) Clinical manifestations, diagnosis, and treatment of miliary tuberculosis, UpToDate.
  2. Michałowska-Mitczuk D. (2007) Gruźlica prosowata, Postępy Nauk Medycznych, 12: 547-550.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Po przebytej infekcji czujesz się osłabiona? Dowiedz się, jak zadbać o dietę po chorobie

W tężni solankowej zadbasz o swoje zdrowie? Poznaj jej niezwykłe właściwości i zastosowanie

Kobieta w sklepie wybiera ubrania

„Nowe ubrania trzeba prać” – apeluje Mama Chemik. Jakie niebezpieczne substancje czekają na nas na nowo zakupionych ciuchach?

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby, żeby nie bagatelizowały objawów

Dziennikarka myślała, że przechodzi atak paniki, w rzeczywistości miała sepsę. Teraz ostrzega inne osoby

„Coraz częściej mamy do czynienia z gruźlicą lekooporną” – alarmuje pulmonolog lek. Anna Kazjaka-Olszewska i tłumaczy, dlaczego ta choroba jest wciąż groźna

Kobieta kaszle w łokieć

Rośnie liczba przypadków groźnej choroby zakaźnej. W Polsce odnotowano niemal 60-proc. wzrost

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Deski do krojenia mogą być prawdziwym siedliskiem bakterii! Mama Chemik wyjaśnia, jak do tego nie dopuścić

Czym możesz zarazić się od swojego zwierzaka i czym on może zarazić się od ciebie. „Powszechne przekonanie, że psia ślina wyleczy ludzką ranę, jest mitem”

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie / pexels

Choroby przenoszone drogą płciową są obecnie „poza kontrolą”. Liczba zarażonych osób nieustannie rośnie

Kobieta

Jak oddychać? Kasia Bem przedstawia proste ćwiczenie, które czyni cuda

Pałeczka ropy błękitnej – drogi zakażenia, postacie infekcji, leczenie zakażenia zieloną bakterią

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

kobieta je jogurt

Stosujesz antykoncepcję? Uważaj na infekcje intymne

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

WHO ogłosiło epidemię cholery w Syrii. Zakażonych jest już niemal 1000 osób, 8 nie żyje

Szczepionka

Wirus polio wykryty w kolejnych próbkach ścieków. „Na każdy zaobserwowany przypadek paraliżu mogą przypadać setki innych zarażonych osób”

Książeczka sanepidowska – co to? Jak i gdzie wyrobić dokument potrzebny w wielu zawodach

Kobieta

Stresujesz się? Oddychaj! Kasia Bem radzi, jak w prosty sposób się rozluźnić

Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos? Jak robić to prawidłowo?

"Mimo znacznego postępu tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie"- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

„Mimo znacznego postępu, tężec wciąż zbiera śmiertelne żniwo na świecie”- podkreśla lek. Małgorzata Ponikowska i apeluje, żeby nie ignorować nawet małych ran

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób / istock

Coraz więcej przypadków tropikalnego wirusa. Tylko we Włoszech przez Gorączkę Zachodniego Nilu zmarło już 13 osób

kobieta na wakacjach

5 chorób, które możesz przywieźć z wakacji

Lekarz w kostiumie ochronnym patrzy przez szybę

Małpia ospa w Polsce. Ministerstwo Zdrowia podało liczbę zakażonych osób

Kobieta

Dwa objawy wskazujące na zakażenie „ukrytym Omikronem”. Jeśli je masz, zostań w domu

×