Przejdź do treści

Kalendarz szczepień w pigułce – o czym trzeba pamiętać?

Kalendarz szczepień – o czym trzeba pamiętać?
Kalendarz szczepień – o czym trzeba pamiętać? Zdj: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zastanawiasz się, jak połapać się w kalendarzu szczepień? Nie wiesz, które szczepienia są obowiązkowe, a które zalecane? Czy istnieje kalendarz szczepień dla dorosłych, czy to schemat, który obowiązuje tylko w przypadku dzieci? Wątpliwości rozwiewa Monika Działowska – lekarz Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Warszawie, autorka bloga pediatranazdrowie.pl.

Co to jest kalendarz szczepień?

Kalendarz szczepień inaczej nazywany jest Programem Szczepień Ochronnych. Kalendarz ustalany jest przez Główny Inspektorat Sanitarny. Program szczepień co roku jest aktualizowany, choć nie zawsze oznacza to zmiany w samym schemacie szczepień.

Szczepienia uwzględnione w kalendarzu szczepień dzielimy na:

  • obowiązkowe – są bezpłatne,
  • zalecane – dodatkowo płatne.

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
BESTSELLER
Odporność, Good Aging
Naturell Selen Organiczny 200 µg, 365 tabletek
73,00 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z SOS PMS, 30 saszetek
139,00 zł
zastrzyk

Które szczepienia są obowiązkowe?

W aktualnym kalendarzu szczepień obowiązkowe są szczepienia przeciw:

Programem Szczepień Ochronnych objęte są dzieci do 19. roku życia oraz dorośli szczególnie narażeni na infekcje (np. studenci medycyny).

Niektóre szczepienia uwzględnione w kalendarzu podaje się w formie szczepionek zawierających pojedynczy patogen (np. BCG – przeciw gruźlicy czy WZW B), a inne w formie szczepionek skojarzonych. Do refundowanych szczepionek skojarzonych należą:

  • DTP – przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi,
  • MMR – przeciw odrze, śwince i różyczce.

Jeżeli rodzic chce zmniejszyć ilość ukłuć, jakie wiążą się z podawaniem szczepień obowiązkowych zgodnych z kalendarzem szczepień może zdecydować się na szczepienia tzw. wysokoskojarzone typu 5 w 1 lub 6 w 1. Szczepionki te nie są refundowane z budżetu państwa.

  • Szczepionka 5 w 1 obejmuje szczepienie przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio (IPV), Hib.
  • Szczepionka 6 w 1 obejmuje szczepienie przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio (IPV), Hib, WZW B.

Które szczepienia są zalecane?

Za szczepienia zalecane trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Do szczepień zalecanych dla dzieci należą szczepienia przeciw:

Które szczepienia zalecane są najważniejsze według lekarza Moniki Działowskiej?

hpv

– Na pewno meningokoki typu B (najczęstszy typ meningokoków spośród występujących w Polsce). Mogą one być przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub piorunującej sepsy meningokokowej, która potrafi doprowadzić do zgonu w ciągu 24 godzin. W drugiej kolejności pomyślałabym o ospie. Ryzyko, że nieszczepione dziecko ją „złapie” jest bardzo wysokie. Wprawdzie ospa wietrzna może przebiegać jedynie z licznymi zmianami skórnymi, jednak powikłania się zdarzają. Po co ryzykować ropowicą skóry czy zapaleniem móżdżku? – stwierdza lekarz Monika Działowska.

W określonych przypadkach zaleca się także szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM). Szczepionkę ta podaje się osobom zamieszkujących tereny o częstym występowaniu tej choroby. Przeciwko cholerze, durowi brzusznemu, wściekliźnie i żółtej gorączce szczepi się przed podróżą w rejony endemicznego występowania tych chorób.

– Rejony endemicznego występowania chorób to obszary, które są typowe dla danego zakażenia, gdzie danych patogenów jest więcej niż w innych rejonach – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Indywidualny kalendarz szczepień

Indywidualny kalendarz szczepień ochronnych ustala się w porozumieniu z lekarzem wtedy, gdy z różnych powodów zaburzony został program szczepień obowiązkowych zgodny z rekomendacją Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Dzieje się tak w przypadku:

  • opóźnień w realizacji szczepień wynikających z problemów zdrowotnych,
  • opóźnień związanych z brakiem zgody rodziców na szczepienia,
  • zaburzeń odporności.
kobieta w trakcie szczepienia

Indywidualny kalendarz szczepień warto także opracować wraz z lekarzem rodzinnym dla każdej osoby dorosłej. Lekarz na podstawie dokumentacji medycznej, stanu zdrowia i historii chorób może zalecić wybrane szczepienia.

Kalendarz szczepień obowiązkowych na 2020 rok

Zobacz, jakie szczepienia i kiedy uwzględniono w kalendarzu szczepień na 2020 rok.

  • 24 godziny po narodzinach: gruźlica (BCG, można podać później, ale przed opuszczeniem szpitala), WZW B
  • 2. miesiąc życia: WZW B, DTP (błonica, tężec, krztusiec – całokomórkowy), Hib, PCV (pneumokoki)
  • 4. miesiąc życia: DTP, IPV (polio), Hib, PCV
  • 5-6. miesiąc życia: DTP, IPV, Hib
  • 7. miesiąc życia: WZW B
  • 13.-15. miesiąc życia: MMR (odra, świnka, różyczka), PCV
  • 16.-18. miesiąc życia: DTP, IPV, Hib
  • w 6. roku życia: DTaP (błonica, tężec, krztusiec – bezkomórkowy), IPV, MMR
  • w 10. roku życia: MMR (jeśli nie było wykonane w 6. roku życia)
  • w 14. roku życia: dTaP (błonica – zmniejszona zawartość toksoidu błoniczego, tężec, krztusiec – zmniejszona zawartość toksoidu krztuścowego, bezkomórkowy krztusiec)
  • w 19. roku życia: Td (tężec, błonica – zmniejszona zawartość toksoidu błoniczego)

– Rodzice często mają dylemat co to znaczy np. „szczepienie w 13. miesiącu życia”. Oznacza to, że możemy szczepić, gdy dziecko ukończy 12 miesięcy, czyli po 1. urodzinach – wyjaśnia lekarz Monika Działowska z bloga pediatranazdrowie.pl.

dzieci przedszkole

W 2020 nie nastąpiły żadne znaczące zmiany w kalendarzu szczepień. Wbrew oczekiwaniom nie wprowadzono obowiązkowych, bezpłatnych szczepień przeciwko rotawirusom.

– Najbardziej wyraźną zmianą jest możliwość szczepienia przeciwko grypie szczepionką donosową, dzięki temu unikamy dodatkowego wkłucia. Jest to szczepionka żywa, nie można więc szczepić nią kobiet w ciąży oraz dzieci poniżej 2. roku życia – tłumaczy lekarz Monika Działowska.

Od 2019 wcześniej, bo w 6. roku życia, a nie w 10. podaje się także drugą dawkę szczepionki MMR. – Niestety liczba zachorowań na odrę w Polsce systematycznie wzrasta. Zdecydowano więc o szczepieniu dzieci przed rozpoczęciem nauki w szkole, gdzie mogą się skumulować osoby nieuodpornione powodując jeszcze więcej zachorowań – mówi lekarz Monika Działowska.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta z termometrem w ręce

Każda kolejna infekcja koronawirusem SARS-CoV-2 zwiększa ryzyko śmierci. Eksperci alarmują

Szczepionka

Trwają przygotowania do kolejnej pandemii. Nowe szczepionki mają powstawać w 100 dni

Nie ma leku i szczepionek na małpią ospę

W szpitalach nie ma leku dla chorych na małpią ospę, brakuje też szczepionek dla lekarzy. Rzecznik Praw Lekarza apeluje do ministra

Szczepienie

Adam Niedzielski: „Wprowadzamy szczepienie przeciw COVID-19 drugą dawką przypominającą”

Dziecko dostaje szczepionkę

Kto może zaszczepić się czwartą dawką szczepionki na COVID-19? Jest decyzja EMA

Szczepienie

Warto czekać na szczepionkę przeciw Omikronowi, czy lepiej szczepić się wcześniej?

Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań / istock

Będzie dostępna szczepionka na boreliozę? Niedługo kluczowy etap badań

Małpia ospa jest już globalnym zagrożeniem / istock

Małpia ospa jest globalnym zagrożeniem. WHO wprowadziła najwyższy stopień zagrożenia epidemicznego

Jest decyzja Ministerstwa Zdrowia w sprawie czwartej dawki szczepionki przeciw COVID-19. Wyjaśniamy, kto będzie mógł ją przyjąć

Jest decyzja MZ w sprawie czwartej dawki szczepionki przeciw COVID-19. Wyjaśniamy, kto będzie mógł ją przyjąć

Szczepienie

W tym kraju ruszyły szczepienia na małpią ospę. Zainteresowani mogą umawiać się na wizytę anonimowo

Choroba zabrała jej cztery narządy / istock

Choroba zabrała jej cztery narządy. „Każdy może złapać meningokoki. Jesteśmy narażeni na nie w każdym wieku”

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. - alarmuje Światowa Organizacja Zdrowia

Liczba zachorowań na odrę wzrosła o 80 proc. – alarmują WHO i agencja ONZ

Kleszcz

Depresja, problemy ze snem, przewlekłe zmęczenie – to mogą być powikłania KZM. Czym różni się od boreliozy i jak się przed nim chronić?

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV / istock

Zmiana w systemie szczepień przeciwko HPV. Co zaleca Światowa Organizacja Zdrowia?

Krztuścem bardzo łatwo się zakazić / istock

Dr n. med. Dagmara Pokorna-Kałwak: Łatwiej jest się zakazić krztuścem niż grypą, świnką czy ospą wietrzną

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? "To są poważne obciążenia finansowe"

Polska odmówiła przyjmowania szczepionek Pfizera? „To są poważne obciążenia finansowe”

Szczepionka covid-19

Co nas czeka w trzecim roku pandemii COVID-19? Naukowcy nie mają wątpliwości

Ochronę przed WZW A dają szczepienia

Żółtaczka pokarmowa, odra czy świnka. Choroby zakaźne nadal groźne. Kraska apeluje

W Izraelu wykryto przypadek zakażenia polio. Niebezpiecznym wirusem zaraził się czteroletni chłopiec /fot. iStock

W Izraelu wykryto przypadek zakażenia polio. Niebezpiecznym wirusem zaraził się czteroletni chłopiec

Co z obowiązkiem szczepienia medyków na COVID-19? Fot. Pixels

Co z obowiązkiem szczepienia medyków na COVID-19? Sprawdziłyśmy

Walka z polio w Ukrainie utknęła w miejscu. To kolejny przerażający skutek wojny

Walka z polio w Ukrainie utknęła w miejscu. To kolejny przerażający skutek wojny

.Nuvaxovid, piąta szczepionka przeciw COVID-19, będzie dostępny w Polsce od marca. Już wkrótce ruszą zapisy

Nuvaxovid, piąta szczepionka przeciw COVID-19, będzie dostępna w Polsce od marca. Wielu na nią czekało

Ile utrzymuje się ochrona po tzw. boosterze? / gettyimages

Ile działa booster? Naukowcy zbadali, po jakim czasie spada skuteczność ochrony po trzeciej dawce szczepionki przeciwko COVID-19

Kobieta ćwiczy

Ćwiczenia fizyczne mogą wzmocnić efektywność szczepienia. Najnowsze badania naukowców

×