Woreczek żółciowy

Pęcherzyk żółciowy jest niewielkim zbiornikiem o gruszkowatym kształcie, zlokalizowanym na tylnej powierzchni wątroby, a dokładniej w jej wnęce. Jego funkcją jest gromadzenie i zagęszczanie produkowanej przez wątrobę żółci. Zaburzenia w funkcjonowaniu pęcherzyka żółciowego i jego choroby niosą za sobą poważne konsekwencje.

Woreczek żółciowy jest strukturą anatomiczną, odpowiedzialną za magazynowanie i zagęszczanie żółci. Pęcherzyk jest niedużym tworem (zwykle około 10 cm), który przypomina nieco worek, stąd jego potoczna nazwa – woreczek żółciowy. Żółć produkowana jest przez wątrobę. Ze względu na to zbiornik do magazynowania żółci musi znajdować się blisko niej. Pęcherzyk żółciowy położony jest na tylnej powierzchni wątroby w jej zagłębieniu zwanym wnęką. Dzięki żółci trawione są tłuszcze, ponadto umożliwia ona wchłanianie witamin i usuwanie toksyn z organizmu. W związku z tym wszelkie choroby woreczka żółciowego są przyczyną poważnych dolegliwości i chorób.

Jak działa woreczek żółciowy?

Główną funkcją, jaką pełni pęcherzyk żółciowy, jest magazynowanie i zagęszczanie żółci. Kiedy nie zachodzą w organizmie procesy trawienne, żółć, którą produkuje wątroba, trafia do pęcherzyka żółciowego. Jego pojemność to 40–70 ml. Żółć w pęcherzyku jest także zagęszczana – ta, którą wyprodukuje wątroba, jest rzadka i ma jasnożółtą barwę. W pęcherzyku staje się ciemniejsza, a nawet brunatna i przybiera kleistą postać. Żółć w ponad 90% składa się z wody, ściany pęcherzyka odsączają ją i pozostawiają najistotniejsze składniki. Jeżeli w jelitach, a przede wszystkim w dwunastnicy, znajdzie się duża ilość tłuszczu, do jego rozkładu niezbędna jest żółć. Tłuszcze pobudzają śluzówkę do wydzielania cholecystokinin. Są to hormony odpowiadające za wydzielanie żółci. To one pobudzają ściany pęcherzyka żółciowego, wskutek czego dochodzi do skurczu i uwolnienia zmagazynowanej żółci. Dzięki temu możliwy jest prawidłowy rozkład lipidów.

Woreczek żółciowy – objawy zaburzeń funkcjonowania

Chory woreczek żółciowy daje o sobie znać najczęściej poprzez dolegliwości bólowe. Początkowo może pojawiać się drobny dyskomfort w okolicy prawego podżebrza. Dolegliwości mają charakter kłucia lub bólu, który przychodzi i wycofuje się falami. Może promieniować do pleców lub do łopatki. Czasami lokalizuje się w okolicy mostka i bywa mylony z ostrym nieżytem żołądka. Przy dolegliwościach często pojawiają się wzdęcia, uczucie pełności w jamie brzusznej, czasem mogą wystąpić wymioty z domieszką żółci. Dolegliwości początkowo nachodzą okresowo i są mało charakterystyczne. Z czasem chory zaczyna kojarzyć, że mają one związek z posiłkami, zwłaszcza obfitymi i tłustymi. Wraz z nasilaniem procesu chorobowego woreczka żółciowego ból zaczyna się pojawiać coraz częściej. Najostrzejszą formą jest tzw. kolka żółciowa. Charakteryzuje się znacznym nasileniem dolegliwości bólowych, których nie łagodzą nawet silne leki przeciwbólowe. Przyczyną jest zastój żółci, który najbardziej daje się we znaki około 2–4 godziny po spożyciu ciężkostrawnego posiłku.

Najczęstsze choroby woreczka żółciowego

Najczęstszym i najbardziej popularnym problem z pęcherzykiem jest kamica żółciowa. Istotą choroby jest powstawanie kamieni, których przyczyną jest wytrącanie się z żółci kryształów cholesterolu oraz soli żółciowych. Do powstawania złogów może dochodzić w samym pęcherzyku, ale także w drogach żółciowych. W zależności od proporcji składników budujących złogi, kamienie mają różną barwę, kształt, a przede wszystkim wielkość (im większe, tym poważniejsze zaburzenia, a w związku z tym także dolegliwości bólowe). Kamica pęcherzyka może prowadzić do ostrego lub przewlekłego zapalenia pęcherzyka, w którym czasami może rozwinąć się odczyn ropny. Zdarza się, że woreczek żółciowy pęka, zakażona treść wraz z żółcią dostaje się do jamy brzusznej i jest przyczyną zapalenia otrzewnej. Taki stan wymaga pilnej interwencji chirurgicznej, gdyż stanowi zagrożenie życia. W związku z tym nawet niewielkie i okresowo pojawiające się dolegliwości bólowe okolicy wątroby i pęcherzyka powinny skłonić do wizyty u lekarza i diagnostyki.

Woreczek żółciowy – dieta

Osoby z chorobami pęcherzyka żółciowego oraz po jego usunięciu powinny utrzymywać prawidłową dietę. Ponieważ dolegliwości wynikają głównie z zaburzeń trawienia tłuszczów, dieta na woreczek żółciowy i choroby wątroby to tzw. dieta wątrobowa, czyli dieta lekkostrawna z wykluczeniem lipidów, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego. Chorzy powinni unikać potraw smażonych i wzdymających, niewskazany jest także alkohol. Poza tym ważna jest regularność posiłków, czyli przyjmowanie ich co 3–4 godziny. Nie powinny być one obfite. Ostatni posiłek nie może być przyjmowany krótko przed snem.

Zioła na woreczek żółciowy

Jako uzupełnienie zdrowej diety i częściowo leczniczo można stosować różnego rodzaju zioła, które wspomagają pracę pęcherzyka żółciowego. Zioła mają zarówno wzmagać produkcję żółci, jak i ułatwiać jej wydzielanie. Spośród najbardziej popularnych ziół takie działanie mają ziele dziurawca, liść mięty pieprzowej oraz kłącze kurkumy.