Przejdź do treści

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia
Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia Obi Onyeador/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Wybielanie zębów. Czy wybielać zęby? Odpowiada dentysta Tomasz Kupryś
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Domowy chleb na zakwasie – na co zwrócić uwagę podczas przygotowywania?
Okres w czasie karmienia piersią/iStock
Okres w czasie karmienia piersią. Co jest normą a co powinno cię zaniepokoić?
Niemowlę leży na kocu
Połóż niemowlaka na boku. Dlaczego warto? Tłumaczy fizjoterapeutka
Matka z dzieckiem na łóżku
Zmuszasz się do zabawy z dzieckiem? Nie musisz. Psycholożka wyjaśnia dlaczego

Jeśli cierpisz na epizodyczny, nagły i silny ból brzucha, występujący po zjedzeniu tłustego posiłku, jego przyczyną może być kolka wątrobowa. Jako objaw nieprawidłowej pracy pęcherzyka żółciowego może wskazywać na poważniejsze choroby. W zapobieganiu kolce wątrobowej istotną rolę odgrywa nie tylko leczenie farmakologiczne ale i odpowiednia dieta. 

Co to jest kolka wątrobowa? 

Kolkę wątrobowa, zwaną też kolką żółciową definiuje się jako nagły, niezwykle silny ból brzucha zlokalizowany w prawym podżebrzu/środkowym nadbrzuszu promieniujący do prawego barku lub okolicy łopatkowej. Ból zwykle pojawia się po zjedzeniu dużego, tłustego posiłku, który powoduje skurcz pęcherzyka żółciowego i ustępuje po około 2-3 godzinach.  Kolka wątrobowa może być jednym z objawów kamicy żółciowej – schorzenia, w którym w pęcherzyku żółciowym gromadzą się złogi w postaci kamieni doprowadzające do zatkania przewodu pęcherzykowego. 

Kolka wątrobowa – przyczyny 

Tłuste posiłki powodują uwalnianie cholecystokininy (CCK) z dwunastnicy, co doprowadza do skurczu pęcherzyka żółciowego. Skurcz ten może spowodować przesunięcie kamieni z pęcherzyka żółciowego do przewodu pęcherzykowego lub wspólnego przewodu żółciowego. Kamienie żółciowe, które składają się z cholesterolu lub bilirubiny, podrażniają wyściółkę przewodów powodując ból trzewny oraz zamykają światło przewodu pęcherzykowego. 

Kamica żółciowa w 95% jest przyczyną wystąpienia kolki wątrobowej, której czynnikami ryzyka są:

  • Płeć – kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni
  • Ciąża
  • Nagła utrata masy ciała 
  • Osoby w podeszłym wieku i po przeszczepie wątroby 
  • Osoby ze współistniejącymi chorobami takimi jak cukrzyca, otyłośćhipertriglicerydemia i mukowiscydoza. 
8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Kolka wątrobowa – objawy 

Kamienie w pęcherzyku żółciowym zwykle nie powodują żadnych objawów (jest to tzw. kamica żółciowa bezobjawowa). Jeśli pojawi się kolka wątrobowa, bólowi mogą towarzyszyć nudnościwymioty, niepokój oraz nadmierna potliwość, czasem gorączka. 

Kolka wątrobowa – rozpoznanie 

Pojawienie się niepokojących objawów kolki wątrobowej jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. 

Do testów laboratoryjnych, które są wykonywane w przypadku podejrzenia kamicy żółciowej należy pełna morfologia krwi oraz testy czynności wątroby. Dzięki nim można wykluczyć poważniejszą patologię pęcherzyka żółciowego, taką jak ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego lub zapalenie dróg żółciowych. Na te dwa schorzenia może wskazywać podwyższona liczba białych krwinek (WBC). Podwyższone enzymy wątrobowe, takie jak bilirubina bezpośrednia, AST, ALT, ALP i GGT sugerują kamień lub zatkanie wspólnego przewodu żółciowego. 

Wśród badań diagnostycznych mogą być również zlecone USG i tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej. Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP) może być wykorzystana jeśli wszystkie inne obrazowania dają niejednoznaczny wynik.

Dziewczyna nakłada jedzenie

Kolka wątrobowa – leczenie 

Leczenie ostrego napadu kolki wątrobowej polega na:

  • Zaprzestaniu spożywania pokarmów 
  • W przypadku wymiotów uzupełnienia płynów i elektrolitów 
  • Przy braku ustąpienia objawów podaży leków rozkurczowych (papaweryna, drotawerynahioscyna, nitrogliceryna podjęzykowo) oraz przeciwbólowych (paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, petydyna lub pentazocyna, ale nie morfina) 

Objawowa kamica żółciowa może być wskazaniem do wykonania operacji chirurgicznej, w której dochodzi do usunięcia pęcherzyka żółciowego wraz ze złogami. Zabieg taki nosi nazwę cholecystektomii.  Niektórzy pacjenci po wycięciu woreczka żółciowego nadal skarżą się na ból podobny do kolki żółciowej. Jest to tzw. zespół po cholecystektomii, w którym objawy zwykle nie są związane z drogami żółciowymi, a innymi schorzeniami jak choroba wrzodowa, zapalenie trzustki czy nietolerancja pokarmowa. 

Kolka wątrobowa – dieta 

Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna są kluczowe w zapobieganiu kamicy żółciowej, a więc i jej objawowi jakim jest kolka żółciowa.  Ważnym elementem profilaktyki jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. Osoby otyłe i na diecie wysokokalorycznej narażone są bowiem na zastoje żółci w pęcherzyku żółciowym, częstsze pojawianie się kamieni żółciowych, insulinooporność i hiperlipidemie. 

Dieta powinna opierać się na założeniach diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu. Jej celem jest redukcja nadmiernej masy ciała, dostarczanie niezbędnych składników odżywczych, w tym witamin i minerałów oraz eliminowanie produktów przeciwwskazanych.  

Zaleca się  

  • Regularne spożywanie 5-6 posiłków dziennie opartych na urozmaiconych i nieprzetworzonych produktach. 
  • Zadbanie o odpowiednią podaż błonnika wapnia (adekwatną do norm dla wieku i płci), które obniżają poziom kwasów żółciowych w organizmie. 
  • Spożywanie dużej ilości  płynów, aby utrzymać dobre nawodnienie organizmu. Ograniczenie spożycia kofeiny i alkoholu. 
  • Unikanie produktów bogatych w cukry proste, w tym słodyczy i napojów słodzonych. 
  • Wyeliminowanie produktów i potraw wysokotłuszczowych, zawierających kwasy tłuszczowe nasycone i cholesterol. Zastąpienie ich produktami o wysokiej zawartości zdrowych nienasyconych kwasów tłuszczowych. 

Produkty i potrawy wskazane i przeciwwskazane w diecie przedstawia poniższa tabela. 

Nazwa produktu lub potrawy  Produkty i potrawy dozwolone  Produkty i potrawy przeciwwskazane 
Pieczywo  Pieczywo pszenne, sucharki, grzanki  Pieczywo razowe, chrupkie 
Mięso, ryby  Chuda cielęcina, wołowina, indyk, kurczak, dorsz, pstrąg  Wieprzowina, baranina, kaczka, dziczyzna, podroby, tłuste ryby: makrelaszprotkonserwy mięsne i rybnepasztety 
Warzywa  Warzywa gotowane bez skórki  Warzywa kapustne, ogórki, rzodkiewka, cebula, czosnek, suche nasiona roślin strączkowych 
Owoce  Dojrzałe, gotowane bez skórki i pestek, jabłka, brzoskwinie, winogrona  Niedojrzałe i surowe, gruszki, czereśnie, orzechy, owoce suszone 
Napoje  Kawa zbożowa, słaba herbata, woda niegazowana, soki owocowe i warzywne  Mocna herbata i kawa, kakao, napoje gazowane, alkoholowe, słodzone 
Desery  Kompoty, kisiele, galaretki, budynie  Tłuste ciasta, lody, batony 
Przyprawy  Łagodne: koperek, pietruszka, cynamon  Pieprz, papryka, musztarda, czosnek, ketchup 
Tłuszcz  Oleje roślinne, masło  Smalec, słonina, boczek, margaryny twarde 

 

Bibliografia:

[1] David F. SigmonNalin DayalMarcelle Meseeha, “Biliary colic,” StatPearls Publ., 2020. 

[2] Dzieniszewski Jan and Godziemba– Maliszewska Ewa, “Kolka żółciowa – banalny problem czy poważna choroba?,” Med. i pasje, 2009. 

[3] Hartleb Marek i wsp., “Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy POZ,” Lek. POZ, vol. 4, 2017. 

[4] Ciborowska Helena and Rudnicka Anna, Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL.2014.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Dieta Dukana

Dieta Dukana – zasady, etapy i skutki uboczne diety „protal”

Przeszczep wątroby - jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Przeszczep wątroby – jakie są rokowania i kto kwalifikuje się do niego?

Dwie dziewczyny siedzą na bieżni i jedzą jabłka

W czasie pandemii w większym stopniu szkodzimy swojej wątrobie. Co wpływa na jej obciążenie? Wyjaśnia naturopatka

Zielona herbata / rawpixel

Wątroba jest prawdopodobnie najbardziej obciążanym narządem w naszym organizmie. Jak o nią zadbać?

Palce pałeczkowate - jakie są przyczyny i jak je leczyć?

Palce pałeczkowate – jakie są przyczyny i jak je leczyć?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Wielkanoc to survival dla wątroby. Jak przetrwać te święta?

Cukier, który szkodzi wątrobie

Cukier, który szkodzi wątrobie

Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

Poznaj funkcje wątroby i zadbaj o jej prawidłową pracę

młoda kobieta

Fosfataza alkaliczna – o czym nam mówi i jak interpretować wyniki?

9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

9 objawów, których nie powinnaś ignorować. Jeśli je masz, zrób badania

7 rzeczy, za które pokocha cię twoja wątroba

kobieta w kuchni

Gdy wątroba cierpi – nie boli. Na co zwrócić uwagę i jak o nią zadbać?

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Fosfolipidy – czym są i jaką odgrywają rolę?

Motylica wątrobowa - czym jest i co powoduje

Motylica wątrobowa – czym jest i co powoduje?

Olej z ostropestu — poznaj olej o wielu korzyściach i dowiedz się o nim wszystkiego!

Olej z ostropestu – poznaj korzyści z jego stosowania!

kobieta

Stres oksydacyjny, czyli gdy wolne rodniki zyskują przewagę nad antyoksydantami. Skutkiem może być rozwój wielu chorób

Niedrożność dróg żółciowych - przyczyny i metody leczenia

Niedrożność dróg żółciowych – przyczyny i metody leczenia

Dieta kopenhaska - jej wady i zalety

„Z odchudzaniem dietami cud jest jak z lotto. Rozsądni ludzie grają, choć wiedzą, że szanse na wygraną są znikome. Tak samo jest z dietą kopenhaską” – mówi Justyna Markowska, dietetyczka i psychodietetyczka

Wątroba

Dieta wątrobowa – kiedy warto ją stosować?

unsplash.com

Przebarwienia na skórze, inny niż zwykle kolor moczu, uczucie zmęczenia? To może być chora wątroba

5 sygnałów, których nie wolno lekceważyć

Ostropest plamisty

Ostropest plamisty – twoja wątroba go pokocha. Poznaj jego wszystkie właściwości i sposób użycia!

5 sposobów na oszczędzanie wątroby latem

Oczyszczanie wątroby

Oczyszczanie wątroby – detoks, który poprawi twoje samopoczucie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?