Przejdź do treści

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia
Kolka wątrobowa: objawy, przyczyny i sposoby leczenia Obi Onyeador/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Jeśli cierpisz na epizodyczny, nagły i silny ból brzucha, występujący po zjedzeniu tłustego posiłku, jego przyczyną może być kolka wątrobowa. Jako objaw nieprawidłowej pracy pęcherzyka żółciowego może wskazywać na poważniejsze choroby. W zapobieganiu kolce wątrobowej istotną rolę odgrywa nie tylko leczenie farmakologiczne ale i odpowiednia dieta. 

Co to jest kolka wątrobowa? 

Kolkę wątrobowa, zwaną też kolką żółciową definiuje się jako nagły, niezwykle silny ból brzucha zlokalizowany w prawym podżebrzu/środkowym nadbrzuszu promieniujący do prawego barku lub okolicy łopatkowej. Ból zwykle pojawia się po zjedzeniu dużego, tłustego posiłku, który powoduje skurcz pęcherzyka żółciowego i ustępuje po około 2-3 godzinach.  Kolka wątrobowa może być jednym z objawów kamicy żółciowej – schorzenia, w którym w pęcherzyku żółciowym gromadzą się złogi w postaci kamieni doprowadzające do zatkania przewodu pęcherzykowego. 

Kolka wątrobowa – przyczyny 

Tłuste posiłki powodują uwalnianie cholecystokininy (CCK) z dwunastnicy, co doprowadza do skurczu pęcherzyka żółciowego. Skurcz ten może spowodować przesunięcie kamieni z pęcherzyka żółciowego do przewodu pęcherzykowego lub wspólnego przewodu żółciowego. Kamienie żółciowe, które składają się z cholesterolu lub bilirubiny, podrażniają wyściółkę przewodów powodując ból trzewny oraz zamykają światło przewodu pęcherzykowego. 

Kamica żółciowa w 95% jest przyczyną wystąpienia kolki wątrobowej, której czynnikami ryzyka są:

  • Płeć – kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni
  • Ciąża
  • Nagła utrata masy ciała 
  • Osoby w podeszłym wieku i po przeszczepie wątroby 
  • Osoby ze współistniejącymi chorobami takimi jak cukrzyca, otyłośćhipertriglicerydemia i mukowiscydoza
8 rzeczy, za które pokocha cię twoja trzustka

Kolka wątrobowa – objawy 

Kamienie w pęcherzyku żółciowym zwykle nie powodują żadnych objawów (jest to tzw. kamica żółciowa bezobjawowa). Jeśli pojawi się kolka wątrobowa, bólowi mogą towarzyszyć nudnościwymioty, niepokój oraz nadmierna potliwość, czasem gorączka. 

Kolka wątrobowa – rozpoznanie 

Pojawienie się niepokojących objawów kolki wątrobowej jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. 

Do testów laboratoryjnych, które są wykonywane w przypadku podejrzenia kamicy żółciowej należy pełna morfologia krwi oraz testy czynności wątroby. Dzięki nim można wykluczyć poważniejszą patologię pęcherzyka żółciowego, taką jak ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego lub zapalenie dróg żółciowych. Na te dwa schorzenia może wskazywać podwyższona liczba białych krwinek (WBC). Podwyższone enzymy wątrobowe, takie jak bilirubina bezpośrednia, AST, ALT, ALP i GGT sugerują kamień lub zatkanie wspólnego przewodu żółciowego. 

Wśród badań diagnostycznych mogą być również zlecone USG i tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej. Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (ERCP) może być wykorzystana jeśli wszystkie inne obrazowania dają niejednoznaczny wynik.

Dziewczyna nakłada jedzenie

Kolka wątrobowa – leczenie 

Leczenie ostrego napadu kolki wątrobowej polega na:

  • Zaprzestaniu spożywania pokarmów 
  • W przypadku wymiotów uzupełnienia płynów i elektrolitów 
  • Przy braku ustąpienia objawów podaży leków rozkurczowych (papaweryna, drotawerynahioscyna, nitrogliceryna podjęzykowo) oraz przeciwbólowych (paracetamol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, petydyna lub pentazocyna, ale nie morfina) 

Objawowa kamica żółciowa może być wskazaniem do wykonania operacji chirurgicznej, w której dochodzi do usunięcia pęcherzyka żółciowego wraz ze złogami. Zabieg taki nosi nazwę cholecystektomii.  Niektórzy pacjenci po wycięciu woreczka żółciowego nadal skarżą się na ból podobny do kolki żółciowej. Jest to tzw. zespół po cholecystektomii, w którym objawy zwykle nie są związane z drogami żółciowymi, a innymi schorzeniami jak choroba wrzodowa, zapalenie trzustki czy nietolerancja pokarmowa. 

Kolka wątrobowa – dieta 

Odpowiednia dieta i aktywność fizyczna są kluczowe w zapobieganiu kamicy żółciowej, a więc i jej objawowi jakim jest kolka żółciowa.  Ważnym elementem profilaktyki jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. Osoby otyłe i na diecie wysokokalorycznej narażone są bowiem na zastoje żółci w pęcherzyku żółciowym, częstsze pojawianie się kamieni żółciowych, insulinooporność i hiperlipidemie. 

Dieta powinna opierać się na założeniach diety łatwostrawnej z ograniczeniem tłuszczu. Jej celem jest redukcja nadmiernej masy ciała, dostarczanie niezbędnych składników odżywczych, w tym witamin i minerałów oraz eliminowanie produktów przeciwwskazanych.  

Zaleca się  

  • Regularne spożywanie 5-6 posiłków dziennie opartych na urozmaiconych i nieprzetworzonych produktach. 
  • Zadbanie o odpowiednią podaż błonnika wapnia (adekwatną do norm dla wieku i płci), które obniżają poziom kwasów żółciowych w organizmie. 
  • Spożywanie dużej ilości  płynów, aby utrzymać dobre nawodnienie organizmu. Ograniczenie spożycia kofeiny i alkoholu. 
  • Unikanie produktów bogatych w cukry proste, w tym słodyczy i napojów słodzonych. 
  • Wyeliminowanie produktów i potraw wysokotłuszczowych, zawierających kwasy tłuszczowe nasycone i cholesterol. Zastąpienie ich produktami o wysokiej zawartości zdrowych nienasyconych kwasów tłuszczowych. 

Produkty i potrawy wskazane i przeciwwskazane w diecie przedstawia poniższa tabela. 

Nazwa produktu lub potrawy  Produkty i potrawy dozwolone  Produkty i potrawy przeciwwskazane 
Pieczywo  Pieczywo pszenne, sucharki, grzanki  Pieczywo razowe, chrupkie 
Mięso, ryby  Chuda cielęcina, wołowina, indyk, kurczak, dorsz, pstrąg  Wieprzowina, baranina, kaczka, dziczyzna, podroby, tłuste ryby: makrelaszprotkonserwy mięsne i rybnepasztety 
Warzywa  Warzywa gotowane bez skórki  Warzywa kapustne, ogórki, rzodkiewka, cebula, czosnek, suche nasiona roślin strączkowych 
Owoce  Dojrzałe, gotowane bez skórki i pestek, jabłka, brzoskwinie, winogrona  Niedojrzałe i surowe, gruszki, czereśnie, orzechy, owoce suszone 
Napoje  Kawa zbożowa, słaba herbata, woda niegazowana, soki owocowe i warzywne  Mocna herbata i kawa, kakao, napoje gazowane, alkoholowe, słodzone 
Desery  Kompoty, kisiele, galaretki, budynie  Tłuste ciasta, lody, batony 
Przyprawy  Łagodne: koperek, pietruszka, cynamon  Pieprz, papryka, musztarda, czosnek, ketchup 
Tłuszcz  Oleje roślinne, masło  Smalec, słonina, boczek, margaryny twarde 

 

Bibliografia:

[1] David F. SigmonNalin DayalMarcelle Meseeha, “Biliary colic,” StatPearls Publ., 2020. 

[2] Dzieniszewski Jan and Godziemba– Maliszewska Ewa, “Kolka żółciowa – banalny problem czy poważna choroba?,” Med. i pasje, 2009. 

[3] Hartleb Marek i wsp., “Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy POZ,” Lek. POZ, vol. 4, 2017. 

[4] Ciborowska Helena and Rudnicka Anna, Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL.2014.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Drogi żółciowe – budowa, rola w organizmie, choroby

Dominika Maciejewska

„Ta choroba osiąga rozmiary pandemii. Chorują nawet szczupłe osoby” – mówi o niealkoholowym stłuszczeniu wątroby dr n. med. Dominika Maciejewska-Markiewicz

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Albuminy – norma, badanie, niedobór i nadmiar

Aminotransferaza asparaginianowa (AST, GOT) – co to jest? Norma

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Pacjenci nie przyznają się, że są chorzy. „Ukrywanie objawów infekcji to skrajny brak odpowiedzialności” – twierdzą lekarze

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby może dotyczyć nawet 9 mln Polaków. Objawy nie są charakterystyczne

WZW typu C – objawy i leczenie. Jak się można zarazić?

Kawa chroni wątrobę i korzystnie wpływa na mikrobiom

Kochasz kawę? To dobrze, kochają ją też dobre bakterie w twoich jelitach

Motylica wątrobowa - czym jest i co powoduje

Motylica wątrobowa – co to, zarażanie, objawy, leczenie

Puchnięcie nóg latem - jak sobie radzić?

Puchnięcie nóg latem i obrzęki – jak sobie pomóc i jak zapobiegać?

Dłoń oparta o szklankę wody

Czkawka – przyczyny, leczenie. Czego objawem jest czkawka?

Ile można wypić?

Ile mogę wypić alkoholu? Piwo, wino, wódka – ile promili?

Oczyszczanie wątroby – objawy, dieta, efekty

kobieta z bólem wątroby

WZW B – szczepienie, objawy, leczenie, przyczyny i dieta

żółtaczka

WZW A – szczepionka, objawy, leczenie. Jak można się zarazić?

wątroba

Marskość wątroby – objawy, leczenie, rokowania, dieta

Diagnostyka nowotworów / istock

To nie musi być rak! Te same objawy mogą być symptomami łagodniejszego schorzenia

kobieta pokazująca język

Żółty nalot na języku – co oznacza, jak się go pozbyć?

Regeneracja wątroby – naukowcy znaleźli najlepszy sposób

Regeneracja wątroby – dieta, ile trwa. Co na wątrobę?

Woreczek żółciowy. Objawy i leczenie pęcherzyka żółciowego

Graficzne przedstawienie miejsca występowania subklinicznej niedoczynności tarczycy

Subkliniczna niedoczynność tarczycy – przyczyny i leczenie

Kobieta w białej bluzce trzyma się za brzuch w okolicy wątroby

Encefalopatia wątrobowa – czym jest? Objawy i leczenie choroby

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?