Zapalenie pęcherza

Zapalenie pęcherza moczowego jest częstsze u kobiet niż u mężczyzn, a w szczególności w ciąży czy po porodzie. Objawy to: ból podbrzusza, częste oddawanie moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, a także pieczenie przy oddawaniu moczu.

Zapalenie pęcherza wywołuje obecność drobnoustrojów chorobotwórczych, głównie bakterii, w drogach moczowych. W warunkach fizjologicznych w drogach moczowych, począwszy od zwieracza pęcherza moczowego, nie ma ani jednego patogenu. Oznacza to, że są jałowe. W badaniu ogólnym moczu bakterie powinny być nieobecne, chyba że dojdzie do zanieczyszczenia moczu bakteriami fizjologicznie skolonizowanymi w obrębie ujścia cewki moczowej. W zapaleniu pęcherza moczowego badanie ogólne moczu i posiew moczu pokazują obecność bakterii w układzie moczowym.

Zapalenie pęcherza moczowego – czym jest?

Zapalenie pęcherza moczowego to obecność bakterii w pęcherzu moczowym, który powinien być jałowy. Aby rozpoznać infekcję, konieczne jest wykonanie badania ogólnego moczu. Jednak istnieją pewne kryteria rozpoznania. Nie zawsze dochodzi do objawowego zapalenia pęcherza moczowego. W przypadku pobierania moczu do badania ogólnego ze środkowego strumienia do jałowego pojemnika zdarza się, że zostanie on zanieczyszczony przez bakterie pochodzące z okolicy ujścia cewki moczowej, szczególnie jeśli nie zostanie ona odpowiednio umyta przed oddaniem moczu. Dlatego też określono, że bakteriomocz znamienny występuje w przypadku wykrycia:

  •  co najmniej 103 CFU/ml (jednostek tworzących kolonie w 1 ml moczu) bakterii u kobiet, które mają objawy zapalenia pęcherza moczowego,
  •  co najmniej 105 CFU/ml bakterii u kobiet i dzieci bez objawów klinicznych zapalenia pęcherza moczowego,
  •  co najmniej 105 CFU/ml u mężczyzn.

Mocz do badania można pobrać poprzez wprowadzenie cewnika do pęcherza moczowego, wtedy granica rozpoznania zapalenia pęcherza wynosi co najmniej 102 CFU/ml. Przy podejrzeniu zapalenia pęcherza u dzieci czy niemowląt można wykonać również nakłucie nadłonowe celem uzyskania najbardziej rzetelnego wyniku. Jednak w praktyce klinicznej korzystanie z tej metody jest rzadkie i wykorzystywane głównie w ośrodkach wyższej referencyjności.

Przyczyny zapalenia pęcherza moczowego

Przyczyny zapalenia pęcherza wiążą się przede wszystkim z przedostaniem się bakterii drogą wstępującą przez cewkę moczową do pęcherza moczowego. Oczywiście zaniedbana infekcja i obecność czynników sprzyjających szerzeniu się zakażenia sprzyjają przemieszczaniu się bakterii przez moczowód do kolejnych części układu moczowego, czyli nerek, wywołując odmiedniczkowe zapalenie nerek.

Czynnikami sprzyjającymi zapaleniu pęcherza moczowego są:

  •         refluks pęcherzowo-moczowodowy,
  •         kamica moczowa,
  •         zastój moczu,
  •         cewnik w pęcherzu moczowym,
  •         cukrzyca,
  •         ciąża,
  •         starszy wiek.

Zobacz także: Objawy zapalenia pęcherza

Najczęściej bakteriami odpowiedzialnymi za zapalenie pęcherza moczowego są bakterie kałowe Escherichia coli. Inne patogeny stanowią zaledwie 10% czynników wywołujących ten problem. Bakterie Escherichia coli fizjologicznie występują w jelicie grubym człowieka, jednak w sprzyjających warunkach przemieszczają się z odbytu do cewki moczowej, a dalej do pęcherza moczowego. Szczególnie narażone są kobiety, ze względu na warunki anatomiczne i większe szanse przeniesienia patogenów. Poza tym może się zdarzyć, że zapalenie powstanie po stosunku, również przez przeniesienie bakterii. Środki antykoncepcyjne w postaci płynów plemnikobójczych, krążków dopochwowych czy nawet spirali domacicznej wpływają na naturalne pH ujścia okolic płciowych, zaburzają bariery ochronne tych miejsc i tym bardziej sprzyjają przemieszczaniu się bakterii do cewki moczowej. Zapalenie pęcherza moczowego lubi nawracać, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio leczone. Wtedy mówi się o nawracającym zapaleniu pęcherza moczowego.

Zobacz także: Zapalenie pęcherza moczowego u mężczyzn

Zapalenie pęcherza moczowego u kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży są bardziej predysponowane do zapaleń układu moczowego. Kobiety z nawracającymi zapaleniami pęcherza moczowego powinny zdecydowanie unikać słodyczy, ponieważ nadmiar glukozy wydalanej przez układ moczowy stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii. Powiększająca się macica uciska dodatkowo sąsiadujące struktury, przez co utrudnia często odpływ moczu, co dodatkowo sprzyja zakażeniom. Zapalenie pęcherza u kobiet w ciąży  może prowadzić do powikłań w postaci porodu przedwczesnego, małej masy urodzeniowej dziecka czy zakażenia wewnątrzmacicznego.

Zapalenie pęcherza moczowego – leczenie

W leczeniu zapalenia pęcherza można stosować domowe sposoby. Konieczne jest picie bardzo dużej ilości płynów (co najmniej 2,5–3 l na dobę). Ponadto doskonałym środkiem działającym antybakteryjnie na drogi moczowe jest żurawina. Można sięgnąć po gotowe suplementy z żurawiną, ale też po inne środki na bazie ziół dostępne w aptece, które ułatwiają eliminację bakterii z dróg moczowych. Środki te zawierają liść brzozy, korzeń pietruszki, wyciąg z borówki brusznicy czy rumianek. Przy nasilonych objawach zapalenia pęcherza, nawracającym zapaleniu pęcherza moczowego, czy też obecności czynników ryzyka powikłania tego zapalenia, konieczne jest zastosowanie antybiotyku na podstawie antybiogramu. Rzadko niezbędne jest leczenie szpitalne, chyba że pojawiają się nasilone wymioty, gorączka bądź inne niepokojące objawy.

Najnowsze