Przejdź do treści

Zaburzenia świadomości – rodzaje, objawy, leczenie

Zaburzenia świadomości – rodzaje, objawy, leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Ignoruj zagrożenia, pamiętaj o lansie, nadużywaj słońca…Sposobów na zepsuty urlop jest znacznie więcej!
Orgazm pochwowy bez tabu
Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?
Pies kontra upał. Jak pomóc zwierzakowi? Podpowiadamy!
5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Zaburzenia świadomości to stan, któremu towarzyszy utrata umiejętności śledzenia zdarzeń zachodzących w otoczeniu, a także umiejętności odpowiedniego reagowania na te zdarzenia. Zaburzenia świadomości dzielą się na ilościowe i jakościowe. Ilościowe zaburzenia świadomości odnoszą się do stopnia czuwania i obejmują m.in. senność patologiczną, półśpiączkę i śpiączkę. Z kolei jakościowe zaburzenia świadomości to np. delirium (majaczenie), zespół zamroczeniowy czy zespół splątaniowy.

Czym jest świadomość oraz zaburzenia świadomości?

Świadomość to aktywność umysłu, dzięki której człowiek może orientować się w otaczającym go świecie i zjawiskach odbieranych z zewnątrz. Wyróżnić można dwa typy świadomości:

  • świadomość introspektywną, umożliwiająca skupienie się na własnych emocjach, przeżyciach, decyzjach, relacjach z innymi ludźmi oraz wrażeniach zmysłowych;
  • świadomość ekstrospektywną, skierowaną na świat zewnętrzny.

Świadomość jest zatem stanem psychicznym, w którym człowiek zdaje sobie sprawę z oddziałujących na niego bodźców zewnętrznych i wewnętrznych.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Kobieta w śpiączce

Zaburzenia świadomości związane są z anormalnym funkcjonowaniem psychiki człowieka. Można je podzielić na zaburzenia ilościowe i jakościowe. Zaburzenia świadomości o charakterze jakościowym to:

  • zespół majaczeniowy,
  • zespół pomroczny,
  • zespół onejroidalny,
  • zespół splątaniowy.

Ilościowe zaburzenia świadomości dotyczą zaburzeń w toku myślenia, pamięci, może pojawić się wyrywkowe postrzeganie rzeczywistości, problemy z koncentracją uwagi oraz dezorientacja różnego stopnia. Wśród tego typu zaburzeń wyróżnić można przymglenie świadomości, senność patologiczną, półśpiączkę i śpiączkę.

Ilościowe zaburzenia świadomości

W przebiegu ilościowych zaburzeń świadomości pojawiają się problemy z odbiorem własnej osoby oraz otaczającej rzeczywistości. Najłagodniejszą postacią jest przymglenie świadomości, określane jako obnubilatio. Wówczas pojawia się zdezorientowanie, słaba orientacja w czasie, problemy z odtwarzaniem wspomnień oraz zapamiętywaniem. Charakterystyczny jest także utrudniony kontakt słowny.  Pojawia się problem z szybkim i trafnym odpowiadaniem na pytania. Możliwe jest jednak uzyskanie zdawkowych odpowiedzi. Bardziej zaawansowane objawy towarzyszą senności patologicznej (somnoletio)  – nasilenie symptomów jest bardziej zaawansowane i pojawiają się trudności w kontakcie słownym. Półśpiączka, czyli stupor, charakteryzuje się brakiem kontaktu słownego. Zachowana zostaje jedynie reakcja pacjenta na bodźce bólowe. Najcięższym ilościowym zaburzeniem świadomości jest śpiączka (coma), podczas której zniesione zostają reakcje na bodźce werbalne, ruchowe, a nawet bólowe.

Urojenia - czym są, przyczyny występowania

Jakościowe zaburzenia świadomości

Wśród jakościowych zaburzeń świadomości wyróżnić można cztery zespoły objawów. Zespół majaczeniowy (delirium) cechuje się zaburzeniem świadomości otaczającego świata. Osoba w takim stanie może nie wiedzieć, gdzie jest, jaki jest dzień czy miesiąc. Rzadziej dochodzi do problemów z orientacją dotyczącą własnej tożsamości. Podczas delirium mogą występować omamy lub urojenia. Nierzadko występują także zaburzenia aktywności psychoruchowej – pojawia się nadmierna aktywność lub znaczne spowolnienie. Niekiedy pojawia się agresja.

W przebiegu zespołu onejroidalnego zaobserwować można zaburzenia orientacji dotyczące czasu i miejsca. Mogą wystąpić zaburzenia myślenia czy amnezja. Jest to stan określany jako zespół snopodobny.

Kobieta z amnezją próbująca coś sobie przypomnieć.

Zespół zamroczeniowy może przebiegać z omamami i iluzjami, splątaniem myśli, zwężeniem lub całkowitą dezorientacją świadomości. Odmianami zespołu pomrocznego są:

  • popęd wędrowczy,
  • fuga,
  • lunatykowanie.

Zespół splątaniowy to poważny stan zaburzenia świadomości, podczas którego pacjent nie wie, kim jest i gdzie się znajduje. Pojawiają się omamy, splątanie, urojenia. Brak jest kontaktu słownego z chorym. Pojawiają się bezładne czynności ruchowe. Charakterystyczny jest ostry początek, przebiegający ze wzrostem temperatury ciała.

unatykowanie - kobieta idzie z rękoma przed sobą

Skąd się biorą zaburzenia świadomości?

Do pojawienia się zaburzeń świadomości może dojść w efekcie oddziaływania wielu czynników oraz współtowarzyszenia rozmaitych schorzeń. Najczęstsze przyczyny zaburzeń świadomości to:

  • układowe infekcje bakteryjne lub grzybicze;
  • zatrucia metalami ciężkimi, lekami, alkoholem czy rozmaitymi psychoaktywnymi substancjami;
  • nagłe odstawienie zażywanych środków o potencjale uzależniającym;
  • cukrzyca, w przebiegu której może dojść do rozwoju hiperglikemii bądź hipoglikemii, czyli zbyt wysokiego lub zbyt niskiego poziomu glukozy we krwi;
  • zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, mające postać odwodnienia bądź zaburzeń poziomu sodu czy potasu;
  • epilepsja (padaczka);
  • krwotoki w obrębie mózgowia, ropnie czy nowotwory mózgu;
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
  • niedotlenienie;
  • śpiączka mocznicowa.

Przyczyny zaburzeń świadomości można podzielić na pierwotne i wtórne. Przyczyny pierwotne związane są z występowaniem bezpośrednich zmian w mózgu, z kolei przyczyny wtórne są zlokalizowane pozamózgowo.

Kobieta cierpiąca na epilepsję siedzi na łóżku z przymkniętymi oczami.

Diagnostyka zaburzeń świadomości

W przebiegu zaburzeń świadomości bardzo trudne lub wręcz niemożliwe jest uzyskanie rzetelnego wywiadu lekarskiego od pacjenta. Postawienie diagnozy możliwe jest zatem dzięki niektórym badaniom laboratoryjnym czy obrazowym. W celu poszukiwania przyczyn zaburzeń świadomości można oznaczyć poziom glukozy we krwi, mocznika i elektrolitów. Konieczne może być także wykonanie badań bakteriologicznych oraz mykologicznych. Nieocenione są także badania obrazowe mózgu, takie jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa.

Leczenie zaburzeń świadomości

Terapia zaburzeń świadomości ma charakter przyczynowy. Oznacza to, że konieczne jest zdiagnozowanie przyczyny zaburzeń, a następnie jej wyeliminowanie. W przypadku zaburzeń elektrolitowych konieczne jest uzupełnianie płynów i jonów. Infekcje wymagają wdrożenia leczenia antybiotykami lub lekami przeciwgrzybiczymi. Urazy mózgu, krwiaki, ropnie i nowotwory poddawane są odpowiedniemu leczeniu. Niekiedy takie leczenie przyczynowe może być uzupełnione o postępowanie objawowe, mające na celu złagodzenie symptomów. Ma to zastosowanie przede wszystkim u pacjentów dotkniętych zespołem majaczeniowym, którym podawać można leki przeciwlękowe lub neuroleptyki.

Źródła:

  1. Mazur R. i in., Zaburzenia świadomości – spojrzenie interdyscyplinarne, „Polski Przegląd Neurologiczny”, 2014; 10 (2): 51–58.
  2. Trzepacz P. T., Delirium: advances in diagnosis, pathophysiology, and treatment, w: Levenson J. L. (red.), Psychiatric clinics of North America: consultation-liaison psychiatry, W.B. Saunders, Philadelphia 1996: 429–448.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Diagnozowanie autyzmu i ADHD będzie szybsze i łatwiejsze? Wiele mają powiedzieć oczy dziecka

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej

Dramatyczne warunki w dziecięcym szpitalu psychiatrycznym w Warszawie. To kolejny symbol tragicznego stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce

Zaburzenia psychotyczne – czym są, objawy. Czym jest epizod psychotyczny?

Dziecko siedzi na podłodze

Wojewódzki Szpital Psychiatryczny o wstrzymaniu przyjęć na oddział dziecięcy: „To nasz niemy krzyk”

Barbara Filipczyńska /fot. archiwum prywatne

„Kiedy dusza ustala kierunek działania, a umysł je realizuje, zaczynamy żyć tak, jak chcemy”. Czym jest Soul Coaching® mówi Barbara Filipczyńska

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

„Ich współpracownicy często opisują to jako obcowanie z czystym – niejako nieludzkim – intelektem”. Jak rozpoznać psychopatę, tłumaczy ekspertka

„3 minuty śmiechu odpowiadają 15 minutom joggingu. Kiedy się śmiejemy, pracuje 240 naszych mięśni” – mówi Henryka Radziejowska-Semków, specjalistka nauki o śmiechu

Somatyzacja – zaburzenia somatyzacyjne, objawy, gdzie otrzymać skuteczną pomoc

„Od nas zależy, czy media społecznościowe będą nas wzmacniać, czy niszczyć”. Jak zrobić porządki na Instagramie, mówi psycholożka Zuzanna Butryn

Amy Schumer

Amy Schumer choruje na trichotillomanię. „Nosiłam tyle wstydu”

„W domach, w których oszukiwanie jest mechanizmem obronnym, wychowujemy patologicznych kłamców”. O psychologii kłamstwa mówi Natalia Hofman

Kobieta na wizycie u psychiatry

Jak wygląda pierwsza wizyta u psychiatry? Lek. Maja Herman opisuje, na co musisz się nastawić

„Matczyna rana przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Ale można ją uzdrowić” – mówi Aneta Gajda-Boryczko, terapeutka

Próba Valsalvy – na czym polega i jak ją wykonać?

Karolina Tuchalska-Siermińska

„Mówienie, że będzie dobrze, zazwyczaj przynosi odwrotny efekt od zamierzonego. To unieważnianie trudnej sytuacji” – o bezradności mówi psycholożka Karolina Tuchalska-Siermińska

Czy COVID-19 może być przyczyną urojeń? /fot. Pexels

Czy COVID-19 może być przyczyną urojeń? „Koronawirus atakuje układ nerwowy, więc zrozumiałe jest, że powikłania mogą dotyczyć również jego”

„Skutki braku więzi z ojcem wychodzą daleko poza okres dzieciństwa i dorastania ich córek” – mówi Iga Stanek, psycholożka i psychoterapeutka

Kiedy spokój budzi niepokój. „Osoba z traumą więzi przyciąga partnerów, którzy nie dostrzegają jej potrzeb” – mówi psychotraumatolog Katarzyna Tutko

Kobieta w ciąży

FASD – co to, przyczyny, objawy i leczenie alkoholowego zespołu płodowego

Ewa Wojdyllo - Osiatynska

„Serce warto zarezerwować do odczuwania. Główna centrala zawiadowcza dotycząca jakości życia znajduje się w głowie” – mówi psycholog Ewa Woydyłło

Obwodowy układ nerwowy – budowa, funkcje, rodzaje nerwów

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

Nie-ładni, nie-mądrzy, nie-młodzi, nie-potrzebni i nie-zdrowi. "Tych osób nie da się wyeliminować, one żyją, istnieją" – mówi Marta Orzełowska, prezeska Fundacji Bonifraterskiej /fot. Getty Images

Nie-ładni, nie-mądrzy, nie-młodzi, nie-potrzebni i nie-zdrowi. „Tych osób nie da się wyeliminować, one żyją, istnieją” – mówi Marta Orzełowska, prezeska Fundacji Bonifraterskiej

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

×