Przejdź do treści

Zaparcia – przyczyny, objawy, skutki, leczenie

kobieta na toalecie
Zaparcia - przyczyny, skutki, leczenie. Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zaparcie to niezwykle nieprzyjemna i wstydliwa dolegliwość. Współcześnie, z powodu diety ubogiej w błonnik, zaparcia i inne problemy z układem pokarmowo-wydalniczym dotykają coraz większy odsetek społeczeństwa.

Zaparcia – co to?

Zaparcia polegają na zaleganiu kału i jest częstą dolegliwością ludzi żyjących w krajach o wysokim uprzemysłowieniu. Stąd jego przyczyn upatruje się w trybie życia: ubogiej w błonnik i resztki pokarmowe diecie, niskiej aktywności fizycznej, nerwowości i tłumieniu odruchu defekacyjnego (wypróżnienia).

Pokarm współczesnego człowieka ulega niemal całkowitemu strawieniu i wchłonięciu. Ilość resztek jest więc zbyt mała, aby pobudzić prawidłową perystaltykę jelit. Resztki przesuwają się wolno i długo zalegają, co tworzy warunki do ich silnego odwodnienia i powstania suchego, zbitego kału.

Przyczyny zaparć

Przyczyny zaparć można podzielić na wrodzone, pierwotne i wtórne. Najpowszechniejszy rodzaj jest pierwotny i nie zagraża życiu. Zaparcia pierwotne lub czynnościowe są definiowane przez utrzymujące się objawy przez ponad sześć miesięcy. Nie wiążą się z bólem brzucha, co odróżnia je od zespołu jelita drażliwego. Jest to najczęstszy rodzaj zaparcia i często jest wieloczynnikowy.

U dorosłych takie główne przyczyny zaparcia obejmują: wybory żywieniowe, takie jak niewystarczające spożycie błonnika lub płynów, lub przyczyny behawioralne, takie jak zmniejszona aktywność fizyczna. U osób starszych częstymi przyczynami było:

Wtórne przyczyny obejmują skutki uboczne leków, takich jak opiaty, zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne, takie jak niedoczynność tarczycy i niedrożność. Celiakia i nadwrażliwość na gluten bez celiakii mogą również objawiać się zaparciami. Dobrowolne wstrzymanie stolca jest częstą przyczyną zaparć.

Wiele chorób obecnych przy urodzeniu może powodować zaparcia u dzieci. Choroba Hirschsprunga (HD) jest najczęstsza.  Istnieją również wrodzone anomalie strukturalne, które mogą prowadzić do zaparć, w tym przednie przemieszczenie odbytu, perforacja odbytu, zwężenia i zespół małej lewej okrężnicy.

Objawy zaparć

Głównym objawem zaparć jest niemożność wypróżnienia się. Stolec jest twardy, często przyjmuje postać zwartych, kulistych „bobków”. Zaparcie u niemowlaka charakteryzuje się oddawaniem bardzo twardego stolca rzadziej niż trzy razy w tygodniu. Próbom wypróżnienia zazwyczaj towarzyszy ból.

Skutki zaparć

Częste tłumienie odruchu defekacyjnego (z powodu pośpiechu, skrępowania, złych warunków sanitarnych) może powodować osłabienie wrażliwości odbytnicy, co sprawia, że nawet zwiększona ilość stolca może nie powodować odruchu defekacyjnego.

Leczenie zaparć

Zapobieganie zaparciom i ich leczenie obejmuje dietę bogatą w błonnik, jarzyny, owoce oraz razowe pieczywo, przyjmowanie większej ilości płynów, zwiększenie aktywności fizycznej. Leczenie zmian w okolicy odbytu oraz unikanie sytuacji zmuszających do tłumienia odruchu defekacyjnego także mają duże znaczenie. Okresowo można stosować środki przeczyszczające, ale długotrwałe ich stosowanie powoduje konieczność przyjmowania coraz większych dawek i wywołuje skutki uboczne.

Domowe sposoby na zaparcia

Dwie łyżeczki siemienia lnianego to najpopularniejszy domowy sposób na zaparcia. Siemię lniane popite wodą działa osłaniająco i zmiękczająco, tworząc śliski żel lniany. Pomocne jest też spożywanie dużej ilości płynów, zwłaszcza wody.

Zaparcia w ciąży

Zaparcia dość często dotykają kobiet w ciąży. Winę ponosi podwyższony poziom progesteronu i mniej aktywny tryb życia. Aby zapobiegać zaparciom w ciąży przede wszystkim należy kontrolować dietę – włączyć do niej źródła błonnika oraz produkty mleczne – kefiry, maślanki, mleko.

Zaparcie u niemowlaka

Winę za zaparcie u niemowlaka i małego dziecka najczęściej ponosi brak dostatecznej ilości płynów w diecie lub jej zmiana (np. z mleka matki na modyfikowane). Należy dbać o nawodnienie dziecka i rozpoznanie przyczyny zaparć – jeśli jest nią mleko modyfikowane, trzeba zmienić je na inną mieszankę. Warto też zdawać sobie sprawę, że przewlekłe zaparcia u niemowlaka mogą być groźne, zwłaszcza, jeśli dzieci zaczyna tracić na wadze. W takiej sytuacji należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność, Good Aging, Energia, Mama, Beauty
Wimin Zestaw z myślą o dziecku, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Żółty, jasny, przezroczysty, zielonkawy – czy każdy śluz w kale wymaga oceny? Jak mu zapobiec?

Jak to się dzieje, że organizm potrafi oczyszczać jelita? Wyjaśnia dietetyczka Katarzyna Bednarska

Czym smarować rany przy odbycie? Skuteczne sposoby na hemoroidy

Hiszpania: Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. "Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami" / gettyimages

Pionierski przeszczep jelita u rocznego dziecka. „Dziewczynka została już wypisana i jest w domu z rodzicami”

Jak zmiękczyć twardy stolec, czyli szybki sposób na zaparcia u dzieci i dorosłych

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Naukowcy odkryli sposób na szybsze wchłanianie leków. Wystarczy przyjąć odpowiednią pozycję

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

kobieta smutna siedzi na kanapie

Brak wypróżnienia – zwykłe zaparcia czy poważna choroba?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Rak jelita grubego - zwróć uwagę na te objawy / pexels

Lekarka chorowała na raka jelita. Teraz uświadamia innych, co warto robić w trakcie każdej wizyty w toalecie

Komu owoce mogą szkodzić? Sprawdziłyśmy!

Gumkowanie hemoroidów – co to jest, objawy. Profilaktyka i leczenie żylaków odbytu

Laparotomia – wskazania, przebieg i dieta po operacji jamy brzusznej

×