Przejdź do treści

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Przetrwaj upały - mamy nowe patenty
Jak przetrwać upał? Osiem nieoczywistych sposobów na ochłodę
Kobieta
Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki?
Jak wyciągnąć kleszcza? Czym to zrobić i jakie są kolejne kroki? Wyjaśnia lekarka Anna Ratajczak
Kobiety w laboratorium
Koronawirus SARS-CoV-2 wyciekł z laboratorium? „Dowody są przytłaczające”
Kobieta
Masz problem z obrzękami? Sprawdź poziom kortyzolu

Zespół krótkiego jelita występuje stosunkowo rzadko. Najpopularniejszą jego przyczyną jest rozległe wycięcie jelita, choć bywa ono efektem wrodzonego skrócenia jelita. Pacjenci wymagają przy nim często niekonwencjonalnego żywienia – bardzo ważna jest tutaj odpowiednia dieta. Pełne wyleczenie tego schorzenia nie jest możliwe.

Co to jest zespół krótkiego jelita?

Zespół krótkiego jelita to przypadłość polegająca na tym, że pewien fragment jelita przestaje prawidłowo funkcjonować lub też zostaje wycięty. Choroba znacznie obniża komfort życia. Skutkiem może być odwodnienie i niedożywienie organizmu. W skrajnych przypadkach może zakończyć się śmiercią. Dlatego tak ważna jest tutaj opieka wykwalifikowanych lekarzy i dietetyków.

Zespół krótkiego jelita – objawy

W początkowej fazie można wyróżnić następujące objawy zespołu krótkiego jelita:

  • długotrwała biegunka,
  • bóle brzucha,
  • ubytek masy ciała,
  • nieustanne zmęczenie.

Biegunki powodują z kolei:

  • odwodnienie,
  • kwasicę,
  • niedobory pokarmowe,
  • niedożywienie,
  • zaburzenia wodno-elektrolitowe.
kapusta kiszona

W zaawansowanej fazie choroby wyróżnia się z kolei takie symptomy, jak:

  • kamica nerkowa,
  • kamica żółciowa,
  • osteopenia,
  • osteoporoza,
  • żółtaczka
  • marskość wątroby,
  • niewydolność wątroby,
  • problemy z krzepnięciem krwi,
  • zaburzenia psychiczne,
  • tężyczka,
  • kwasica mleczanowa,
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
  • niedokrwistość (będąca efektem niedoboru żelaza),
  • zaburzenia rytmu serca.
Zespół jelita drażliwego / istock

Przyczyny zespołu krótkiego jelita

Najczęstsze przyczyny zespołu krótkiego jelita:

  • resekcja z powodu: urazu, skrętu jelita, choroby Leśniowskiego-Crohna, powikłań pooperacyjnych, martwicy jelita (spowodowanej zakrzepem lub zatorem), zadzierzgnięcia jelita, raka jelita cienkiego, niedotlenienia (martwiczego zapalenia jelit w okresie noworodkowym),
  • czynnościowe wyłączenie jelita w przebiegu: mukowiscydozy, celiakii, popromiennego zapalenia jelit.

Leczenie zespołu krótkiego jelita

Leczenie zespołu krótkiego jelita trwa stosunkowo długo i nie zawsze jest w pełni skuteczne. Opiekę nad chorym powinna przejąć poradnia żywienia pozajelitowego i dojelitowego. Jeżeli przeprowadzano u pacjenta resekcję jelita, lekarz musi dowiedzieć się, którego jelita to dotyczyło i jaki obszar w sumie objęło. W następnej kolejności zleca mu wykonanie badań, takich jak:

  • badanie krwi (biochemia i morfologia z rozmazem),
  • badanie moczu (dobowa zbiórka moczu).

Jeżeli pacjent przechodził operację, leczenie wygląda nieco inaczej. Można je podzielić na trzy okresy.

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

Okres pooperacyjny

Na tym etapie lekarze starają się wyrównać niedobory płynów oraz uzupełnić elektrolity – w tym celu pacjent nawadniany jest dożylnie. Przyjmuje również inhibitory pompy protonowej, ograniczające wytwarzanie kwasu żołądkowego – dzięki temu można uniknąć wrzodów. Ważnym elementem jest tutaj odżywianie dojelitowe.

Okres adaptacyjny

W tym okresie pacjent przyjmuje coraz więcej pokarmów doustnie. Decyzję dotyczącą tej kwestii podejmuje lekarz, na podstawie ogólnego stanu pacjenta. Wielkość podawanych porcji zależy od choroby (która spowodowała zespół jelita krótkiego), ale też wieku pacjenta oraz stanu śluzówki w pozostałym odcinku jelita.

Okres długotrwałego leczenia

Okres ten dotyczy pacjentów z ciężkimi przypadkami zespołu krótkiego jelita, np. tych, u których usunięto sporą część tego organu. Konieczne może być wówczas dostarczanie składników odżywczych drogą wyłącznie pozajelitową bądź wspomagane też drogą doustną. Leczenie odbywa się już jednak w domowym zaciszu. Pacjenci powinni znajdować się jednak cały czas pod opieką lekarzy: rodzinnego, gastroenterologa oraz poradni żywienia dojelitowego i pozajelitowego. Każdy przypadek jest inny, dlatego nie ma odgórnych wskazówek dotyczących postępowania na tym etapie choroby. Na bieżąco należy kontrolować jednak:

  • biochemię,
  • glikemię,
  • masę ciała,
  • morfologię,
  • poziom stężenia mikro i makroelementów.

Zespół krótkiego jelita – dieta

Sposób żywienia przy zespole krótkiego jelita jest kwestią bardzo istotną. Należy go modyfikować w zależności od okresu i skuteczności leczenia.

Okres pooperacyjny

W okresie pooperacyjnym najważniejsze jest wyrównywanie niedoborów płynowych i elektrolitowych. W drugą dobę po pojawieniu się ruchów perystaltycznych jelit wdrażana jest dieta płynna, w ramach której można pić wodę, napar z rumianku czy słabą herbatę.

Okres adaptacyjny

W początkowej fazie tego okresu należy wprowadzić dietę kleikową klasyczną. Bazuje ona na kleikach z ryżu i kaszy manny, a nawet z płatków owsianych (w postaci zmiksowanej) – nie można jednak spożywać kleików z kaszy jęczmiennej. Dietę można uzupełnić obojętnymi napojami oraz marchwianką.

Jelita a stres / istock

Po dobrej tolerancji tej diety przez organizm, można dodać do jadłospisu puree z ziemniaków lub marchwi, rozmoczone w herbacie sucharki, kompot przetarty z jabłek, galaretkę i kisiel owocowy, soki owocowe przecierowe (w pewnej ilości), przeciery warzywne (głównie dla niemowląt), a także rozcieńczone soki warzywne (np. z buraków, marchwi, pomidorów).

W końcowej fazie tego okresu można podawać pacjentowi zupy kremy, przygotowane na bazie warzyw korzeniowych (marchewki, selera, pietruszki), ale też przecieru pomidorowego czy ziemniaków. Można miksować także mięso, drób i ryby z zupą i warzywami oraz uwzględnić w diecie jajka, wędliny i sery.

Okres długotrwałego leczenia

Dieta ma być lekkostrawna, pozbawiona cukrów (takich jak fruktoza, laktoza, sacharoza, sorbitol) i surowego błonnika oraz dużej ilości kwasów tłuszczowych.

Zespół krótkiego jelita u dzieci

Czasem diagnozuje się zespół krótkiego jelita u dzieci. Przyczyną tego stanu mogą być:

  • skręt jelita na odcinku środkowym,
  • zaburzenia układu krzepnięcia,
  • martwicze zapalenie jelita cienkiego,
  • choroba Hirschsprunga,
  • zarośnięcie jelita czczego lub krętego.

Jeśli chodzi o zespół krótkiego jelita u niemowląt, jak i u starszych dzieci, rokowania są lepsze niż u dorosłych. Leczenie ma w tym przypadku umożliwić jak najlepsze warunki do rozwoju psychofizycznego.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536935/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3133978/
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5718176/
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30725620/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać? / Fot: Unsplash

Zespół policystycznych jajników a węglowodany. O czym pamiętać?

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Książka „Jak pokonać insulinooporność, główną przyczynę chorób naszych czasów” Benjamina Bikmana już dostępna! Hello Zdrowie patronem medialnym

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o SIBO: Nagle mój brzuch zaczął wyglądać, jakbym była w ciąży. Nie wiedziałam, o co chodzi [WIDEO]

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

20 produktów, które zmniejszają ryzyko zawału serca

W jaki sposób hormony wpływają na stan naszych jelit? Dietetyczka Emilia Cesarek wyjaśnia

„Karmię piersią, jem zdrowo”. Książka, którą powinna przeczytać każda świeżo upieczona mama!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

8 rzeczy, za które pokocha cię twój żołądek. Zobacz, jak wspomóc jego funkcjonowanie!

Żołądek – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Przełyk – budowa, funkcje i najczęstsze choroby

Kobieta

„Nawet połowa chorujących na Hashimoto zmaga się z chorobami jelit” – alarmują autorki „Ogarnij Hashimoto”

Przelewanie w brzuchu – czy jest normalne? Co może oznaczać uczucie przelewania wody w brzuchu?

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Jak się kochać, gdy chore są jelita? Wielu problemom można zaradzić

Najpopularniejsze

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?