Przejdź do treści

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Jelita a stres / istock
Jelita a stres / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta ćwiczy
Ćwiczenia na poprawę mobilności barków oraz odciążenie kręgosłupa w części lędźwiowej. Spróbuj!
Polidaktylia – przyczyny, rodzaje, diagnozowanie i leczenie
Jadalne prezenty. Pyszne propozycje do wyboru
Kobieta z pączkami
Co zrobić, żeby pokonać ochotę na słodycze? Wyjaśnia dietetyczka
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek
Czego w seksie potrzebuje mężczyzna? Odpowiada edukatorka seksualna Małgorzata Iwanek

Gdy się stresujemy, często mamy problem z biegunką, bólami żołądka, nudnościami. Często reagujemy zwiększonym apetytem albo – wręcz przeciwnie – z powodu stresu odechciewa nam się jeść, ponieważ czujemy uporczywy ścisk w żołądku. Czy to oznacza, że stres ma wpływ na nasze jelita? Zdecydowanie tak. Na czym polega ten mechanizm? Wyjaśniają Paulina Mikołajczyk, psycholożka oraz Dariusz Maj, gastroenterolog z Centrum Medycznego Damiana. 

Stres – czyli co?

Stres jest stanem wzmożonego napięcia nerwowego stanowiącą odpowiedź organizmu na działanie nieprzyjaznych bodźców fizycznych lub psychicznych, które naukowo nazywamy „stresorami”. Pojęcie stresu wprowadził po raz pierwszy do medycyny kanadyjski endokrynolog Hans Selye.

W swojej karierze skupił się na tym, jak długotrwały czynnik stresowy wpływa na odpowiedź ciała. Definiował go jako nieswoistą reakcję organizmu na wymagającą sytuację i twierdził, że nie byłoby bez niego życia.

Stres pełni funkcję adaptacyjną w sytuacjach wymagających mobilizacji i obejmuje tzw. reakcję „uciekaj lub walcz”. Dawkowany w odpowiedni sposób jest konieczny do utrzymania koncentracji. Ułatwia procesy wykonawcze mózgu, takie jak przeszukiwanie czy wykonywanie zadań w określonej sekwencji. Czy działa jednak na jelita? 

Jelita – wpływ stresu

– Praca układu pokarmowego regulowana jest przez układ nerwowy i odwrotnie. To tzw. jelitowy układ nerwowy (ENS). Mówi się, że jelita to nasz „drugi mózg”. Pomiędzy nimi, a mózgiem zachodzi nieustanna wymiana sygnałów nerwowych i biochemicznych. Większość substancji przekazujących bodźce nerwowe w mózgu funkcjonuje też w przewodzie pokarmowym, np. serotonina, dopamina, glutaminian czy noradrenalina. Silny bądź długotrwały stres może ten proces zaburzać.

Organizm w stanie pobudzenia stresowego produkuje adrenalinę, która niekorzystnie działa na błonę śluzową przewodu pokarmowego. We krwi następuje wydzielanie się soków trawiennych w dużej ilości. Soki trawienne zawierają kwas solny. Ten związek chemiczny jest niezbędny w procesie trawienia, ale w sytuacji stresowej kwas solny pojawia się niepotrzebnie, zaburzając naturalne procesy trawienne. 

Wtedy jedzenie przynosi ulgę, bo neutralizuje ich działanie – stąd częste „zajadanie stresu”. Kiedy jednak napięcie mięśni, a więc i mięśniówki żołądka, jest ogromne, żołądek kurczy się  i nie mamy ochoty na jedzenie. Przewlekłe napięcie nerwowe może być szkodliwe dla układu pokarmowego, w wyniku którego mogą pojawić się zmiany zapalne, nadżerki, wrzody – wyjaśnia Paulina Mikołajczyk, psycholożka.

Jak kontrolować stres?

Jelita – stres a układ pokarmowy

Stres odgrywa ogromną rolę w naszym życiu. W końcu towarzyszy nam cały czas w związku z różnymi sytuacjami.

– Wpływ stresu na nasze zdrowie został już udowodniony. Działa on na wszystkie układy – również pokarmowy, w tym jelita. Stres powoduje pobudzenie układu współczulnego poprzez receptory i hormony, podczas gdy układ współczulny działa hamująco na motorykę, wydzielanie, wchłanianie z jelit. Im dłużej działa stres, tym większe perturbacje odczuwamy. Dodatkowo przewlekły długotrwały stres, połączony z dużym napięciem emocjonalnym i lękiem, zmienia mocno oś nerwowo-jelitowej regulacji.

Mowa tutaj zwłaszcza o działaniu na percepcję (przenoszenie sygnałów) oraz na przepływ krwi. Powoduje to nadmierne bądź nieadekwatne do stanu jelit odczuwanie bodźców i sygnałów płynących ze strony jelit oraz złe ukrwienie błony śluzowej jelit. Pojawia się też możliwość zaburzeń we wchłanianiu czy też podatności błony śluzowej na działanie kwasu i bakterii, co skutkuje jej uszkodzeniami i nadżerkami bądź owrzodzeniami – wyjaśnia lek. Dariusz Maj.

Gastroenterolog dodaje, że stres ma także duży udział w nowotworach. Nasila złe ukrwienie,wzmacnia podatność na uszkodzenia śluzówki i zaburza regenerację jelit. Stres działa też negatywnie w chorobie Leśniowskiego-Crohna czy we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Stres uznawany jest tutaj za jeden z czynników inicjujących WZJG.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta wystawia twarz do słońca

Kiedy „nic mi się nie chce” to znak od organizmu, że czas zrobić sobie przerwę i odpocząć? Wyjaśnia psychoedukatorka

Kobieta z dzieckiem w górach

W jaki sposób stres wpływa na laktację? Wyjaśnia położna

Depresja egzogenna – przyczyny, objawy oraz metody leczenia

Zespół lęku uogólnionego – czym jest, objawy i leczenie

dziewczyna z trądzikiem

Trądzik torbielowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Stres działa jak śmieciowe jedzenie. Dlaczego tak się dzieje?

Tomografia komputerowa jamy brzusznej – ile trwa, kontrast

"Oczekiwanie, że medytacja przyniesie spokój, wywołuje napięcie". Jak zacząć medytować?

Jak medytować w domu? Sprawdź, jakie wskazówki ma nauczycielka medytacji Maga Korbel [WIDEO]

Blastocystoza – objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka

A może to przez stres! 8 zaskakujących dolegliwości, które może wywołać stres

„Żyję w ciągłym strachu”. Jak przestać się bać? Pytamy psychologów

Kto jest mniej narażony na ciężki przebieg Covid-19?

Kto jest mniej narażony na ciężki przebieg COVID-19? Wyniki nowego badania

kobieta z kubkiem kawy

Zdrowe jelita to zdrowsze piersi

Hormon wzrostu (somatotropina) – efekty, badanie i cena

Trauma – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie, PTSD

"Oczekiwanie, że medytacja przyniesie spokój, wywołuje napięcie". Jak zacząć medytować?

„Oczekiwanie, że medytacja przyniesie spokój, wywołuje napięcie”. Jak zacząć medytować? [WIDEO]

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe

Kobieta za szybą zasłania sobie oczy

Lek. Joanna Adamiak: załamanie nerwowe jest naturalną reakcją organizmu na przeciążenie i jest poniekąd reakcją obronną

„Jestem za tym, żeby aromaterapia była przedmiotem szkolnym”. Katarzyna Kochańska opowiada, jak zapach może pomóc w nauce i pracy

Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

„Wiele doświadczanych emocji odzwierciedla to, co się dzieje w jelitach”. Farmaceutka wyjaśnia powiązanie pomiędzy jelitami a zdrowiem psychicznym

Bakterie flory jelitowej – jak powinnyśmy o nie zadbać?

kobieta w łóżku

Bezsenność – przyczyny, skutki, leczenie, sposoby na bezsenność

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku