Przejdź do treści

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Jelita a stres / istock
Jelita a stres / istock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kasia Dziurska
Kasia Dziurska o swoich doświadczeniach z Hashimoto: myślałam, że jestem niezniszczalna [WIDEO]
Poradnik, który przynosi ulgę. „Pokonaj endometriozę. Jak wygrać z chorobą i zacząć żyć na nowo” dr Iris Kerin Orbuch oraz dr Amy Stein już w księgarniach
Szpital w Indiach
„Czarny grzyb” atakuje pacjentów z COVID-19. Liczba zainfekowanych osób rośnie
kobieta po szczepieniu na covid
Skutki uboczne szczepionek na COVID-19 – które występują najczęściej? Porównanie
Babka jajowata – właściwości i zastosowanie byliny

Gdy się stresujemy, często mamy problem z biegunką, bólami żołądka, nudnościami. Często reagujemy zwiększonym apetytem albo – wręcz przeciwnie – z powodu stresu odechciewa nam się jeść, ponieważ czujemy uporczywy ścisk w żołądku. Czy to oznacza, że stres ma wpływ na nasze jelita? Zdecydowanie tak. Na czym polega ten mechanizm? Wyjaśniają Paulina Mikołajczyk, psycholożka oraz Dariusz Maj, gastroenterolog z Centrum Medycznego Damiana. 

Stres – czyli co?

Stres jest stanem wzmożonego napięcia nerwowego stanowiącą odpowiedź organizmu na działanie nieprzyjaznych bodźców fizycznych lub psychicznych, które naukowo nazywamy „stresorami”. Pojęcie stresu wprowadził po raz pierwszy do medycyny kanadyjski endokrynolog Hans Selye.

W swojej karierze skupił się na tym, jak długotrwały czynnik stresowy wpływa na odpowiedź ciała. Definiował go jako nieswoistą reakcję organizmu na wymagającą sytuację i twierdził, że nie byłoby bez niego życia.

Stres pełni funkcję adaptacyjną w sytuacjach wymagających mobilizacji i obejmuje tzw. reakcję „uciekaj lub walcz”. Dawkowany w odpowiedni sposób jest konieczny do utrzymania koncentracji. Ułatwia procesy wykonawcze mózgu, takie jak przeszukiwanie czy wykonywanie zadań w określonej sekwencji. Czy działa jednak na jelita? 

Jelita – wpływ stresu

– Praca układu pokarmowego regulowana jest przez układ nerwowy i odwrotnie. To tzw. jelitowy układ nerwowy (ENS). Mówi się, że jelita to nasz „drugi mózg”. Pomiędzy nimi, a mózgiem zachodzi nieustanna wymiana sygnałów nerwowych i biochemicznych. Większość substancji przekazujących bodźce nerwowe w mózgu funkcjonuje też w przewodzie pokarmowym, np. serotonina, dopamina, glutaminian czy noradrenalina. Silny bądź długotrwały stres może ten proces zaburzać.

Organizm w stanie pobudzenia stresowego produkuje adrenalinę, która niekorzystnie działa na błonę śluzową przewodu pokarmowego. We krwi następuje wydzielanie się soków trawiennych w dużej ilości. Soki trawienne zawierają kwas solny. Ten związek chemiczny jest niezbędny w procesie trawienia, ale w sytuacji stresowej kwas solny pojawia się niepotrzebnie, zaburzając naturalne procesy trawienne. 

Wtedy jedzenie przynosi ulgę, bo neutralizuje ich działanie – stąd częste „zajadanie stresu”. Kiedy jednak napięcie mięśni, a więc i mięśniówki żołądka, jest ogromne, żołądek kurczy się  i nie mamy ochoty na jedzenie. Przewlekłe napięcie nerwowe może być szkodliwe dla układu pokarmowego, w wyniku którego mogą pojawić się zmiany zapalne, nadżerki, wrzody – wyjaśnia Paulina Mikołajczyk, psycholożka.

Jak kontrolować stres?

Jelita – stres a układ pokarmowy

Stres odgrywa ogromną rolę w naszym życiu. W końcu towarzyszy nam cały czas w związku z różnymi sytuacjami.

– Wpływ stresu na nasze zdrowie został już udowodniony. Działa on na wszystkie układy – również pokarmowy, w tym jelita. Stres powoduje pobudzenie układu współczulnego poprzez receptory i hormony, podczas gdy układ współczulny działa hamująco na motorykę, wydzielanie, wchłanianie z jelit. Im dłużej działa stres, tym większe perturbacje odczuwamy. Dodatkowo przewlekły długotrwały stres, połączony z dużym napięciem emocjonalnym i lękiem, zmienia mocno oś nerwowo-jelitowej regulacji.

Mowa tutaj zwłaszcza o działaniu na percepcję (przenoszenie sygnałów) oraz na przepływ krwi. Powoduje to nadmierne bądź nieadekwatne do stanu jelit odczuwanie bodźców i sygnałów płynących ze strony jelit oraz złe ukrwienie błony śluzowej jelit. Pojawia się też możliwość zaburzeń we wchłanianiu czy też podatności błony śluzowej na działanie kwasu i bakterii, co skutkuje jej uszkodzeniami i nadżerkami bądź owrzodzeniami – wyjaśnia lek. Dariusz Maj.

Gastroenterolog dodaje, że stres ma także duży udział w nowotworach. Nasila złe ukrwienie,wzmacnia podatność na uszkodzenia śluzówki i zaburza regenerację jelit. Stres działa też negatywnie w chorobie Leśniowskiego-Crohna czy we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Stres uznawany jest tutaj za jeden z czynników inicjujących WZJG.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Nie wstydź się puszczania gazów! Poinformują cię o twoim stanie zdrowia

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska o SIBO: Nagle mój brzuch zaczął wyglądać, jakbym była w ciąży. Nie wiedziałam, o co chodzi [WIDEO]

Kobieta

Endorfiny – co to za hormony i co je wytwarza?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Kobieta

Dermatolog o nadpotliwości: zapach potu nie powinien być drażniący

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Szczęście rodzi się w… jelitach! Naukowcy wyjaśnili, dlaczego tak jest

W jaki sposób hormony wpływają na stan naszych jelit? Dietetyczka Emilia Cesarek wyjaśnia

Masz brzuch stresowy? Pani Fizjotrener ma dla ciebie kilka ćwiczeń

Kobieta

Dermatillomania, czyli patologiczne skubanie skóry. „U każdej osoby może mieć inne przyczyny i podłoże”

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Do czego może służyć grzebień podczas porodu? Wyjaśnia położna Izabela Dembińska

Kobieta

„Ok. 40-50 proc. chorujących na Hashimoto zmaga się z niezdiagnozowanymi chorobami jelit” – alarmują autorki „Ogarnij Hashimoto”

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Czy warto robić badania mikrobioty jelitowej? Odpowiada biotechnolożka Ewa Kowalska

Adaptogeny w obliczu czynników stresogennych

Jak się kochać, gdy chore są jelita? Wielu problemom można zaradzić

Zestresowana? Spróbuj tych ćwiczeń. Pomogą ci się wyluzować

Agata Młynarska / zdj. Andreas Szilagyi, MWMEDIA

„Nie chcę, żeby było po mnie widać chorobę” – mówi Agata Młynarska, która zmaga się z chorobą Leśniowskiego-Crohna

Jesz błonnik, ruszasz się i pijesz dużo wody, a mimo to cierpisz na zaparcia? Powody mogą być mniej oczywiste

„Chorzy ze stresu. Problemy psychosomatyczne” Ewy Kempisty-Jeznach już w sklepach. Mamy patronat medialny!

Zmęczona kobieta leży na łóżku

„Neurastenia to bardzo podstępna choroba”. W szczególności grozi nam w czasie pandemii

Stres, niepokój i lęk vs jelita i probiotyki. Biotechnolożka wyjaśnia, jaki to ma związek

Najpopularniejsze

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?