Przejdź do treści

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Jelita a stres - czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają Kayla Koss/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Natalia Nykiel: „Normalne, że ich dotykam”. To ważny spot, który powinna obejrzeć każda nastolatka
Czujesz, że przytłaczają cię emocje? Wypróbuj technikę samoregulacji STOP
Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł
„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy

Gdy się stresujemy, często mamy problem z biegunką, bólami żołądka, nudnościami. Możemy reagować zwiększonym apetytem albo – wręcz przeciwnie – z powodu stresu odechciewa nam się jeść, ponieważ czujemy uporczywy ścisk w żołądku. Czy to oznacza, że stres ma wpływ na nasze jelita? Zdecydowanie tak. Na czym polega ten mechanizm? Wyjaśniają psycholożka Paulina Mikołajczyk oraz Dariusz Maj, gastroenterolog z Centrum Medycznego Damiana. 

Stres – czyli co?

Stres jest stanem wzmożonego napięcia nerwowego stanowiącą odpowiedź organizmu na działanie nieprzyjaznych bodźców fizycznych lub psychicznych, które naukowo nazywamy „stresorami”. Pojęcie stresu wprowadził po raz pierwszy do medycyny kanadyjski endokrynolog Hans Selye.

W swojej karierze skupił się na tym, jak długotrwały czynnik stresowy wpływa na odpowiedź ciała. Definiował go jako nieswoistą reakcję organizmu na wymagającą sytuację i twierdził, że nie byłoby bez niego życia.

Stres pełni funkcję adaptacyjną w sytuacjach wymagających mobilizacji i obejmuje tzw. reakcję „uciekaj lub walcz”. Dawkowany w odpowiedni sposób jest konieczny do utrzymania koncentracji. Ułatwia procesy wykonawcze mózgu, takie jak przeszukiwanie czy wykonywanie zadań w określonej sekwencji. Czy działa jednak na jelita? 

Jelita – wpływ stresu

– Praca układu pokarmowego regulowana jest przez układ nerwowy i odwrotnie. To tzw. jelitowy układ nerwowy (ENS). Mówi się, że jelita to nasz „drugi mózg”. Pomiędzy nimi a mózgiem zachodzi nieustanna wymiana sygnałów nerwowych i biochemicznych. Większość substancji przekazujących bodźce nerwowe w mózgu funkcjonuje też w przewodzie pokarmowym, np. serotonina, dopamina, glutaminian czy noradrenalina. Silny bądź długotrwały stres może ten proces zaburzać.

Organizm w stanie pobudzenia stresowego produkuje adrenalinę, która niekorzystnie działa na błonę śluzową przewodu pokarmowego. We krwi następuje wydzielanie się soków trawiennych w dużej ilości. Soki trawienne zawierają kwas solny. Ten związek chemiczny jest niezbędny w procesie trawienia, ale w sytuacji stresowej kwas solny pojawia się niepotrzebnie, zaburzając naturalne procesy trawienne. 

Wtedy jedzenie przynosi ulgę, bo neutralizuje ich działanie – stąd częste „zajadanie stresu”. Kiedy jednak napięcie mięśni, a więc i mięśniówki żołądka, jest ogromne, żołądek kurczy się  i nie mamy ochoty na jedzenie. Przewlekłe napięcie nerwowe może być szkodliwe dla układu pokarmowego, w wyniku którego mogą pojawić się zmiany zapalne, nadżerki, wrzody – wyjaśnia Paulina Mikołajczyk, psycholożka.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Jak kontrolować stres?

Jelita – stres a układ pokarmowy

Stres odgrywa ogromną rolę w naszym życiu. W końcu towarzyszy nam cały czas w związku z różnymi sytuacjami.

– Wpływ stresu na nasze zdrowie został już udowodniony. Działa on na wszystkie układy – również pokarmowy, w tym jelita. Stres powoduje pobudzenie układu współczulnego poprzez receptory i hormony, podczas gdy układ współczulny działa hamująco na motorykę, wydzielanie, wchłanianie z jelit. Im dłużej działa stres, tym większe perturbacje odczuwamy. Dodatkowo przewlekły długotrwały stres, połączony z dużym napięciem emocjonalnym i lękiem, zmienia mocno oś nerwowo-jelitowej regulacji.

Mowa tutaj zwłaszcza o działaniu na percepcję (przenoszenie sygnałów) oraz na przepływ krwi. Powoduje to nadmierne bądź nieadekwatne do stanu jelit odczuwanie bodźców i sygnałów płynących ze strony jelit oraz złe ukrwienie błony śluzowej jelit. Pojawia się też możliwość zaburzeń we wchłanianiu czy też podatności błony śluzowej na działanie kwasu i bakterii, co skutkuje jej uszkodzeniami i nadżerkami bądź owrzodzeniami – wyjaśnia lek. Dariusz Maj.

Gastroenterolog dodaje, że stres ma także duży udział w nowotworach. Nasila złe ukrwienie,wzmacnia podatność na uszkodzenia śluzówki i zaburza regenerację jelit. Stres działa też negatywnie w chorobie Leśniowskiego-Crohna czy we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Stres uznawany jest tutaj za jeden z czynników inicjujących WZJG.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Hemikolektomia – prawostronna i lewostronna. Co to jest? Ile trwa zabieg i kiedy jest wykonywany?

Jak prawidłowo robić kupę? Poznaj kilka wskazówek od pani doktor

Kobieta trenuje

Sposoby na stres. Oto 6 skutecznych sposobów, które ukoją twoje nerwy

Kobieta bawi się z dzieckiem

Zanieczyszczone powietrze wpływa na mikrobiom jelitowy dzieci. Naukowcy ostrzegają przed zwiększonym ryzykiem chorób

Lekarze jej dolegliwości zrzucali na ciążę. Okazało się, że ma nowotwór

Kobieta

Czujesz w jelitach ucisk, bulgotanie i przelewanie, kiedy się stresujesz? Możesz to złagodzić w prosty i szybki sposób

Bóle głowy – rodzaje, objawy, diagnostyka. Co oznacza ból z tyłu głowy a co ból w skroniach?

Stresujesz się? Sięgnij po... szklankę wody! / unsplash

Stresujesz się? Sięgnij po… szklankę wody!

Kobieta ćwiczy

Kręgosłup – jak o niego zadbać i nie nadwyrężać? Oto 10 cennych rad od fizjoterapeuty

Pielęgniarka miała wzdęcia i zaparcia. Nie podejrzewała, że w jej ciele rozwija się rak jelita grubego

Kępki Peyera – grudki chłonne w jelitach. Jak jest ich rola w immunologii człowieka?

Nerwica przełyku – co to jest, objawy. Jak leczyć „gulę” w gardle?

Metoda 5R pomoże na problemy z jelitami / istock

Masz problemy z jelitami? Wypróbuj „Metodę 5R”, czyli plan naprawczy polecany przez dietetyka

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

ból

Co stres robi z naszymi stawami? Będziesz zaskoczona

Co dobrego możesz zrobić dla swoich jelit – dziś, w tydzień, w miesiąc, na zawsze?

Uchyłki jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie i dieta

Czy IBS jest chorobą psychiczną? Psychiatrka odpowiada

Koszmary senne – zapobieganie, leczenie, wpływ na organizm

Lekarze bagatelizowali jego bóle brzucha. Mówili, że jest „młody i zdrowy”. Teraz 29-latek walczy o życie

Niech ból brzucha nie popsuje ci wakacji. Sprawdź, na co musisz uważać!

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że urodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Magdalena Rumińska: „Worek stomijny jest symbolem tego, że narodziłam się na nowo po 12 latach choroby”

Chcesz mieć udany dzień? Nie wstawaj lewą nogą!

Koszmarne poranki. Dlaczego niektórzy z nas najgorzej czują się tuż po przebudzeniu, tłumaczy psycholożka Milena Wojnarowska

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×