Sprawa jest poważna. Jeśli nie wierzycie nam, to uwierzcie statystykom. Rak jelita grubego jest trzecim najczęstszym nowotworem na świecie. Co znamienne, choroba częściej atakuje mężczyzn niż kobiety. Ta prawidłowość w znacznym stopniu może być związana ze stylem życia. Panowie częściej palą papierosy, spożywają więcej alkoholu i zazwyczaj poświęcają mniejszą uwagę diecie. A to ona ma kluczowe znaczenie w profilaktyce chorób jelita.
Jak zatem postępować w trosce o jelita? Oto nasze podpowiedzi:
Jedz zdrowo
Jedz zdrowo – czyli temat rzeka. W trosce o jelita przede wszystkim należy postawić na produkty bogate w błonnik. Regularne spożywanie włókna roślinnego jest istotne z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze, działa ono niczym „wycior”: czyści nasz przewód pokarmowy z resztek pożywienia, udrażnia go i pomaga usunąć szkodliwe pozostałości procesu trawienia. Po drugie, błonnik to pokarm „dobrych” bakterii. A właściwy mikrobiom odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu nie tylko jelit, ale również całego organizmu. Jednak błonnik to nie wszystko. Zdrowe odżywianie oznacza również – ujmując rzecz w telegraficznym skrócie – ograniczenie spożycia produktów przetworzonych i cukru oraz przyjmowanie odpowiedniej ilości witamin, mikroelementów i przeciwutleniaczy.
Postaw na aktywność
Bez ruchu się nie obejdzie. Najlepiej, by był on stałym elementem naszego „rozkładu zajęć”. Nie musi to być sport wyczynowy. Wystarczy zaaplikować sobie kilka razy w tygodniu zestaw prostych ćwiczeń, przebieżkę lub intensywny spacer. Aktywność fizyczna wpływa korzystnie na działanie układu krążenia, od którego zależy sprawność i zdrowie całego organizmu. Zwiększa również odporność na stres oksydacyjny, wywołany przez wolne rodniki, i pomaga zwalczyć stany zapalne – w efekcie zmniejszając ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.
Rzuć palenie, ogranicz picie!
Palenie zagraża nie tylko układowi oddechowemu. Nałóg nikotynowy uruchamia w organizmie całą kaskadę reakcji, które negatywnie odbijają się na zdrowiu, między innymi przez nasilenie procesów zapalnych i nowotworowych. Z alkoholem sprawa jest mniej jednoznaczna. Przykładowo, czerwone wino zawiera silne przeciwutleniacze. Wiadomo też, że etanol obniża stężenie „złego” cholesterolu we krwi. Jednak z raportu World Cancer Report 2014 opublikowanego przez Światową Organizację Zdrowia wynika, że z punktu widzenia profilaktyki nowotworowej żadna ilość alkoholu nie może być uznana za bezpieczną. Najlepiej uruchomić zdrowy rozsądek i… po prostu pić jak najmniej.
Rolki
Unikaj stresu
Slow food, slow life – to najlepsza dewiza, jeśli chodzi o zapobieganie chorobom jelit. Nie tylko zresztą nowotworowym. Końcowe odcinki układu pokarmowego są bardzo wrażliwe zarówno na „szybkie” jedzenie, jak i „szybkie”, nerwowe życie. U wielu osób stres objawia się w postaci biegunek lub zaparć. Na dłuższą metę „dręczenie” jelit stanem przewlekłego napięcia nerwowego może przyczynić się do rozwoju nieswoistych chorób zapalnych, a nawet raka. Pamiętając, że stres to jeden z największych „zabójców”, lepiej zredukować bieg i cieszyć się życiem na spokojnie.
Zwracaj uwagę na objawy
Nowotwory jelit słyną z podstępności. Mogą rozwijać się przez wiele lat i nie dawać zauważalnych objawów. Nie znaczy to, że nie warto „monitorować” własnego organizmu. Rak może być efektem długotrwałych problemów jelitowych o podłożu zapalnym, bakteryjnym lub wirusowym. Sygnałem do wzmożenia uwagi powinny być problemy z trawieniem i wydalaniem. Co począć, gdy takowe się pojawią? Patrz niżej.
Nie bój się kolonoskopii
Jeśli boisz się raka, to zdecydowanie nie bój się kolonoskopii. Tym bardziej że jest to zabieg praktycznie bezbolesny, a można wykonać go także pod narkozą. Nowotwór jelit wykryty we wczesnej fazie jest w większości przypadków w pełni uleczalny – dlatego ryzyko zaniedbania zwyczajnie się nie opłaca. Ponad 90 proc. nowotworów jelit rozwija się na podłożu niegroźnych gruczolaków (polipów), które można usunąć bezoperacyjnie w trakcie badań endoskopowych. Kolonoskopię warto wykonać po 40. roku życia, nawet jeśli jelita nie dają się we znaki – i powtarzać ją raz na pięć lat.
