Niniejszy serwis korzysta z plików cookies celem realizacji usług zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Informujemy, iż istnieje możliwość określenia warunków przechowywania lub dostępu do plików cookies za pomocą przeglądarki. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w plikach cookies wybierz opcję Zamknij. W przypadku, gdy nie wyrażasz zgody, zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij Polityka plików cookies
HelloZdrowie HelloZdrowie HelloZdrowie

Zdrowy organizm

Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn

Brakuje ci tchu? Oto 12 możliwych przyczyn
Zdjęcie: shutterstock
Duszność to subiektywne odczucie braku tchu. Nie da się jej zmierzyć i każdy odczuwać ją może na swój sposób. Można ją jednak leczyć. Trzeba tylko poznać przyczynę trudności w oddychaniu.

Proces oddychania przebiega bez udziału naszej świadomości i jest sterowany przez ośrodek oddechowy umieszczony w mózgu. Struktura ta jest wrażliwa na zmiany ciśnienia tlenu i dwutlenku węgla oraz stężenia jonów wodorowych we krwi: wzrost ciśnienia CO2 i/lub stężenia jonów wodorowych oraz spadek ciśnienia tlenu prowadzi do przyspieszenia i pogłębienia oddechu. Poza tymi objawami mogą również wystąpić: zasinienie skóry i błon śluzowych, świszczący lub charczący oddech, „zaciąganie” przestrzeni międzyżebrowych oraz mięśni szyi podczas oddychania, ból w klatce piersiowej, szybsze męczenie się, osłabienie, kaszel, poty, a także zawroty głowy.

Duszność duszności nierówna

Duszność najczęściej jest wynikiem głodu tlenowego, czyli dysproporcji pomiędzy podażą tlenu do tkanek a ich zapotrzebowaniem na niego i objawem większości chorób układu oddechowego, nerwowego, krążenia. Może również przebiegać bez niedotlenienia tkanek.

Biorąc pod uwagę czas jej trwania, wyróżniamy duszność ostrą (pojawiającą się nagle i szybko narastającą) i przewlekłą (przebiegającą powoli, z objawami utrzymującymi się przez dłuższy czas). Skupiając się na fazie oddechowej, możemy wyróżnić duszność wdechową – to taka, gdy mamy trudności z nabraniem powietrza do płuc, oraz wydechową – gdy nie możemy wykonać spokojnego wydechu, np. w astmie, POChP. Duszność może być spoczynkowa i wysiłkowa. Ta pierwsza zwykle świadczy o znacznym niedotlenieniu organizmu lub innej chorobie przebiegającej z pobudzeniem ośrodka oddechowego. Postać wysiłkowa jest z kolei manifestacją niedoboru tlenu i pojawia się w momencie, gdy organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na niego. Szczególną formą takiej duszności wysiłkowej jest „astma wysiłkowa” oraz te choroby, w których brak tchu wyzwalany jest na skutek napadu skurczu oskrzeli podczas wysiłku fizycznego, wysiłkowej wiotkości krtani, dysfunkcji fałdów głosowych, anafilaksji powysiłkowej (czasami alergia pokarmowa ujawnia się dopiero w trakcie obciążenia fizycznego) czy kaszlu związanego z nasileniem refluksu żołądkowo-przełykowego i obrzękiem śluzówek gardła i krtani drażnionych przez kwaśną treść żołądkową.

Aby móc spokojnie oddychać, przede wszystkim trzeba poznać przyczyny odczuwania braku tchu. Oto 12 najczęstszych:

1. Obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy lub oskrzeli

Sprawna wymiana gazowa w płucach zależy od niezaburzonej ich wentylacji. W przypadku takiego rodzaju duszności przepływ powietrza przez drogi oddechowe jest jednak utrudniony - na przykład przez wywołany stanem zapalnym czy alergią obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy lub oskrzeli, nadprodukcję i zaleganie śluzu w drogach oddechowych. Lub też: porażenie strun głosowych, zwężenie światła oskrzeli przez guz, ciało obce, uraz lub ucisk z zewnątrz (np. przez powiększone węzły chłonne czy wole tarczycy). Zmiany te powodują zmniejszenie powierzchni oddechowej płuca, a w takiej sytuacji trudniej o głęboki oddech.

2. Bakteryjne zapalenie płuc lub gruźlica

Duszność jest jednym z objawów chorób płuc, ale także chorób naczyń – zatorowości płucnej i zmian zapalnych (ziarniniak Wegenera), nowotworów płuc, alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych.

3. Astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc

To bardzo częste przyczyny napadów duszności. Niemożność złapania oddechu jest w tej sytuacji związana ze skurczem oskrzeli, wzrostem oporu dla przepływającego przez nie powietrza i niewydolnością oddechową.

4. Niewydolność serca

W wyniku rozwoju tego schorzenia dochodzi do zastoju krwi w naczyniach płucnych, płyn wnika do wnętrza pęcherzyków płucnych (w przewlekłej niewydolności płyn zbiera się także w jamach opłucnowych) i rozwija się obrzęk płuc. W kontekście chorób sercowo-naczyniowych duszność może być pierwszym objawem: zawału, zapalenia mięśnia sercowego, kardiomiopatii, uszkodzenia zastawek serca, zaburzeń rytmu czy przełomu nadciśnieniowego.

5. Anemia lub nadkrwistość

W tej sytuacji głód tlenowy, a co za tym idzie duszność, spowodowany jest tym, że organizmowi brakuje nośnika tlenu i dwutlenku węgla, czyli hemoglobiny. Uczucie braku tchu może również towarzyszyć nadkrwistości lub nadpłytkowości, i wtedy jest efektem zwiększenia gęstości krwi i skłonności do tworzenia się zatorów w naczyniach krwionośnych.

6. Zwłóknienie płuc

Jeśli tkanka płuc ma mniejszą sprężystość, a tym samym jest mniej podatna na rozciąganie, powoduje to zmniejszoną pojemność tego narządu. Takie zwłóknienie płuc może być skutkiem stanu zapalnego lub wynikiem przyjmowania niektórych leków. Występuje także w przebiegu schorzeń tkanki łącznej (np. tocznia trzewnego).

Zapytaj i podziel się wiedzą

Aby zadać pytanie musisz się zalogować
Wyślij

Powiązane artykuły

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć o inhalacji

Wielu rodziców twierdzi, że inhalator to pierwsza pomoc w każdej chorobie...
Wielu rodziców twierdzi, że inhalator to pierwsza pomoc w każdej chorobie w obrębie dróg oddechowych. I słusznie, inhalacje pomagają na katar, kaszel, wspomagają leczenie zapalenia krtani, oskrzeli i płuc, łagodzą objawy alergii. Czy wiemy, jak prawidłowo to robić?

Stresujesz się? Oddychaj!

Oddech to most, który łączy ciało z umysłem. Potężne narzędzie transformacji stresów i napięć, jednocześnie...
Oddech to most, który łączy ciało z umysłem. Potężne narzędzie transformacji stresów i napięć, jednocześnie jedyna autonomiczna czynność organizmu, na którą masz wpływ. Świadomie oddychając, możesz diametralnie odmienić stan umysłu i emocji.

Oddychaj – dowiesz się, co ci dolega

Wsłuchaj się w swój oddech… Może on wiele powiedzieć o twoim stanie zdrowia. Nietypowy sygnalizuje alergię,...
Wsłuchaj się w swój oddech… Może on wiele powiedzieć o twoim stanie zdrowia. Nietypowy sygnalizuje alergię, nadmierny stres albo nawet zakażenie wirusem HPV! Zanim odetchniesz z ulgą, sprawdź, czy wszystko w płucach gra.