Przejdź do treści

Skąd to ciągłe zmęczenie?

Ilustracja: shutterstock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Meghan Markle i książe Harry
Meghan Markle podróżuje samolotem. Nasz ekspert odpowiada, czy latanie jest bezpieczne dla ciąży?
Główny Inspektor Sanitarny: teorie przeciwników szczepień to szarlataneria
Anja Rubik przekazuje 1000 książek „#SEXEDPL” do polskich szkół
Ewa Chodakowska
Ewa Chodakowska zachęca do badań piersi
Lizi Jackson-Barrett
Łysa Lizi Jackson-Barrett: Rok temu płakałam. Teraz czuję się świetnie

Powody chronicznego braku energii są poważniejsze, niż się nam wydaje. Przedstawiamy 7 dolegliwości, które mogą stać za ciągłym zmęczeniem.

Co piąty z nas jest zmęczony, a co dziesiąty wręcz wyczerpany – takie dane podaje Główny Urząd Statystyczny. Z pewnością nie pomaga to, że dużo pracujemy – według Eurostatu zajmujemy pod tym względem drugie miejsce w Unii Europejskiej, tuż po Grekach. Ale nie tylko nadmiar obowiązków sprawia, że codzienne czynności mogą zacząć nas przerastać. Zmęczenie bywa sygnałem, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego. Ważne jest przy tym, od jak dawna towarzyszy nam uczucie znużenia. Jeśli od kilku dni, a nawet tygodni, nie ma sensu z miejsca pędzić na badania. To normalne, że od czasu do czasu każdemu z nas spada poziom energii. Gdy jednak taki stan trwa wiele miesięcy, w naszej głowie powinna się zapalić czerwona lampka. Mówimy już wtedy o przewlekłym zmęczeniu. Długa lista jego objawów obejmuje m.in. osłabienie, senność, fizyczny brak sił, apatię, bóle mięśni i głowy, problemy z koncentracją, drażliwość, kłopoty z pamięcią, zawroty głowy, niezdecydowanie. Jeśli wszystko, co robisz, okupione jest niewspółmiernym wysiłkiem, a na dodatek masz coraz gorszy nastrój, nie można wykluczyć, że chodzi o coś więcej niż o zwykłe obniżenie formy. Być może cierpisz na jedną z opisanych dolegliwości. To one często powodują, że kompletnie ulatuje z nas energia.

1. Bezdech senny

Wyobraź sobie, że w nocy, gdy śpisz, od 5 do 30 razy na godzinę przestajesz oddychać na dłużej niż 10 sekund. Za każdym razem, gdy zaczyna brakować ci powietrza, wybudzasz się na moment, a rano nic z tego nie pamiętasz. Tak właśnie dzieje się u osób cierpiących na obturacyjny bezdech senny (OBS). Dochodzi u nich do niedotlenienia tkanek, wahań ciśnienia, a ich serce przez to ledwo zipie. Nic dziwnego, że w ciągu dnia czują się zmęczeni i ospali. Bardzo możliwe, że ciebie też to dotyczy, ale nawet jeśli masz tego rodzaju problem, zapewne o tym nie wiesz. W Holandii przeprowadzono pod tym kątem badania na 4206 ochotnikach. Okazało się, że bezdech senny występował u 6,4 proc. badanych, a 78 proc. spośród nich nie zdawało sobie z tego sprawy. Jeśli będziesz mieć szczęście, twoi bliscy pewnie w końcu zauważą, że coś jest nie tak. Wtedy pozostanie ci wizyta u specjalisty.

2. Zespół chronicznego zmęczenia

Niby nic się nie zmieniło: szef nie dołożył ci obowiązków, nie pojawiło się żadne nowe źródło stresu. A jednak odczuwasz potworne zmęczenie, które nie mija, nawet gdy się wysypiasz i starasz się pamiętać o wypoczynku. Trwa to dobre pół roku, więc być może masz już za sobą wizytę u internisty. Twoje wyniki badań są w normie? W takim razie pora wziąć pod uwagę CFS (chronic fatigue syndrome). Nie wiadomo, co wywołuje tę dolegliwość. Naukowcy sądzą, że może być ona odpowiedzią na długotrwały stan zapalny w organizmie, inni wskazują zaburzenia hormonalne, niedobory różnych składników. Jedno jest pewne: z zespołem chronicznego zmęczenia trudno funkcjonować. – CFS może niszczyć życie pacjenta przez 10, 20, a nawet 30 lat – mówi prof. Jose G. Montoya z Uniwersytetu Stanforda (USA) specjalizujący się w CFS. Oprócz stałego zmęczenia u 60–95 proc. chorych na CFS obserwuje się podwyższoną temperaturę, u 20–95 proc. bóle mięśni, na zaburzenia snu cierpi 15–90 proc., ból gardła ma 50–75 proc., a gorszy nastrój zauważa u siebie 70–85 proc. (E. Bałkowiec-Iskra, M. Niewada, „Zespół przewlekłego zmęczenia – postępy leczenia” Przew Lek, 2002). Gdy przyczyną takich objawów jest CFS, zaleca się uregulowany tryb życia, co najmniej 8 godzin snu na dobę, aktywność fizyczną, a także psychoterapię. Niewykluczone, że w przyszłości osobom z CFS pomoże jeszcze co innego. W tym roku naukowcy z Uniwersytetu Cornella (USA) odkryli, że u cierpiących na zespół chronicznego zmęczenia flora jelitowa jest znacznie uboższa w porównaniu ze zdrowymi ludźmi, obserwuje się u nich także podwyższony stan zapalny organizmu. – Nasze badanie pokazuje, że u pacjentów z tym zespołem skład mikrobiomu jelitowego odbiega od normy, co prawdopodobnie prowadzi do objawów zapalnych i żołądkowo-jelitowych – mówi prof. Maureen Hanson, członkini zespołu badawczego. Główny autor badania dr Ludovic Giloteaux dodaje: – Jeśli dowiemy się więcej na temat tego, co dzieje się w jelitach, być może klinicyści rozważą zmianę diety lub zastosowanie prebiotyków jako formy leczenia CFS.

3. Depresja

Uczucie permanentnego wyczerpania jest jednym z najczęstszych objawów depresji. Trudno przy tym niekiedy stwierdzić, czy to zmęczenie wywołuje stan depresyjny, czy raczej depresja powoduje zmęczenie. Samo leczenie choroby też bywa przyczyną spadku energii u chorego – mogą tak na niego działać przyjmowane leki antydepresyjne (warto wtedy skonsultować się z lekarzem prowadzącym, by ewentualnie zmienił preparat). Jeśli przez kilka tygodni nie masz na nic siły, a najprostsze czynności sprawiają ci niewyobrażalną trudność, zmobilizuj się i poszukaj pomocy u specjalisty. W pierwszej kolejności powinien to być internista, a gdy podstawowe badania niczego nie wykażą, należy skonsultować się z psychoterapeutą lub psychiatrą. Nie ma co zwlekać, bo depresja nie przejdzie sama, a im dłużej trwa, tym trudniej sobie z nią poradzić.

4. Niewydolność nerek

Czasami źródło problemu w ogóle nie przychodzi nam do głowy, bo kto np. łączyłby brak energii z zaburzeniami pracy nerek? A jednak! Zmęczenie w pakiecie z ociężałością, nerwowością, brakiem apetytu, obrzękami twarzy i stóp, łuszczeniem się skóry i bólami głowy może sugerować, że nerki nie pracują tak jak powinny. Ich niewydolność powoduje, że toksyny, które powinny być usunięte z organizmu, gromadzą się w nim i zaburzają pracę różnych narządów. Żeby wykluczyć lub potwierdzić problem, należy zbadać mocz oraz krew – odpowiednie badania zleci internista.

5. Cukrzyca

Chorujemy na nią coraz częściej – w Polsce jest już ponad 2,5 mln cukrzyków, a według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego ta liczba podwoi się w najbliższych 15–20 latach. Niestety, zazwyczaj bagatelizujemy wczesne objawy, do których należy m.in. właśnie zmęczenie. Bo przecież zawsze znajdzie się inne wytłumaczenie braku sił niż choroba, prawda? Podobnie rzecz się ma z pozostałymi sygnałami mogącymi świadczyć o rozwijającej się cukrzycy. Zwłaszcza o tej porze roku senność, trudności z koncentracją, nieposkromiony apetyt czy nawracające infekcje jesteśmy skłonni uznać za normę. Gdy jednak dolegliwości te występują razem, lepiej być czujnym, bo cukrzyca bywa podstępna i często pustoszy nasz organizm, a my jesteśmy tego nieświadomi. O tym, czy znajdujesz się w grupie ryzyka zachorowania i co robić, jeśli okaże się, że owszem, pisaliśmy tutaj.

6. Zaburzenia pracy tarczycy

Hormonów wydzielanych przez tarczycę nie może być ani za dużo, ani za mało – jedno i drugie oznacza kłopoty. W obu przypadkach (nadczynność oraz niedoczynność tego organu) pojawia się ten sam objaw – zmęczenie. Przy nadczynności dodatkowo występuje bezsenność, drażliwość, chory chudnie mimo dużego apetytu, odczuwa zaburzenia akcji serca, jest mu ciągle gorąco, duszno, ma kłopoty z żołądkiem. Niedoczynność z kolei można podejrzewać, gdy oprócz zmęczenia obserwujemy u siebie m.in. nieuzasadnione przybieranie na wadze, wypadanie włosów, trudności ze skupieniem uwagi, u kobiet nieregularne cykle miesiączkowe. Zaburzenia pracy tarczycy stwierdza lekarz po zbadaniu poziomu hormonów. Odpowiednie leczenie zwykle po kilku miesiącach przynosi poprawę, w tym wzrost energii.

7. Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C)

Wywołuje je wirus żółtaczki, czyli HCV. Można go „złapać”, jeśli dojdzie do kontaktu z zakażoną krwią, np. podczas operacji, robienia tatuażu, manikiuru czy usuwania znamion. Jednym z objawów choroby jest zmęczenie, a także osłabienie, poza tym brak apetytu, mdłości. Chorzy skarżą się też na bóle mięśni i stawów, a u ok. 30 proc. z nich obserwuje się zażółcenie białek oczu oraz skóry. Przy takich dolegliwościach trzeba się przebadać: podstawą jest test z krwi na obecność przeciwciał anty-HCV.

Organizm na ogół wysyła nam sygnały, gdy potrzebna jest interwencja. Problem w tym, że często je ignorujemy. Marzysz o zapadnięciu w sen zimowy (bez względu na porę roku)? Czujesz się jak bohater filmu puszczanego w zwolnionym tempie? Masz wrażenie, że ktoś wyssał z ciebie wszystkie siły? Nie czekaj, aż problem sam się rozwiąże, tylko pomyśl, co może być jego przyczyną. Im szybciej ją zidentyfikujesz, tym szybciej poczujesz powrót energii.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy

Zainteresują cię również:

dwie kobiety korzystające ze smartfonów

Diagnoza w kieszeni. Smartfon pomoże wykryć zaburzenia neurologiczne

5 zaskakujących spowalniaczy metabolizmu

Smutna dziewczyna

Depresja a smutek. Jak je odróżnić? Ekspert odpowiada

5 sygnałów, że trzeba zbadać cukier we krwi

5 sygnałów, że należy zbadać cukier we krwi

Depresja – trzy czwarte Polaków się jej wstydzi. Na ratunek ruszyła kampania społeczna

Trzymasz insulinę w lodówce? Sprawdź, czy jej (i sobie) nie szkodzisz

Zielona tarta z awokado w wersji raw

9 produktów, które regulują poziom cukru

Smutna kobieta siedzi na kanapie z pizza i ogląda telewizję.

Zdrowe odżywianie chroni mózg przed depresją

Dlaczego nie cierpimy pewnych dźwięków?

Baletnica tańczy w ciąży

Baletnica tańczy w ciąży

Czy to coś poważnego?

Zakrzepica: czy jesteś w grupie ryzyka?