Przejdź do treści

Brak energii – zwykłe zmęczenie czy objaw choroby?

Kobieta siedzi zmęczona
Zmęczenie i senność / Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Szczepienia na koronawirusa w Polsce coraz bliżej. Jak będzie wyglądał proces szczepień?
Szczepienia na koronawirusa w Polsce coraz bliżej. Jak będzie wyglądał proces szczepień?
leki kontra papierosy
Palenie papierosów zmienia działanie leków. Także w przypadku biernych palaczy!
Kolejna zmiana w przepisach odnośnie maseczek w pracy. To jednak pracodawca ma o tym decydować
Kolejna zmiana w przepisach odnośnie maseczek w pracy. To pracodawca ma decydować
Billie Eilish
Billie Eilish odpowiada na krytykę odnośnie swojej wagi: tak właśnie wyglądam
Zespół dziadka do orzechów – przyczyny, objawy, leczenie

Brak energii, senność, zmęczenie – spadku formy doświadcza od czasu do czasu każda z nas. Jednak dłuższe utrzymywanie się takiego osłabienia może być symptomem rozmaitych zaburzeń zdrowotnych – od niedoborów witamin, poprzez anemię i depresję, aż po cukrzycę i niedoczynność tarczycy. Kiedy brak energii życiowej powinien zaniepokoić?

Brak energii – przyczyny i objawy osłabienia

Co piąty z nas jest zmęczony, a co dziesiąty wręcz wyczerpany – takie dane podaje Główny Urząd Statystyczny. Z pewnością nie pomaga to, że dużo pracujemy – według Eurostatu zajmujemy pod tym względem drugie miejsce w Unii Europejskiej, tuż po Grekach. Ale nie tylko nadmiarobowiązków sprawia, że codzienne czynności mogą zacząć nas przerastać. Zmęczenie bywa sygnałem, że w organizmie dzieje się coś niepokojącego. Ważne jest przy tym, od jak dawna towarzyszy nam uczucie znużenia. Jeśli od kilku dni, a nawet tygodni towarzyszy ci stwierdzenie „brak mi sił i energii” –  nie ma sensu z miejsca pędzić na badania. To normalne, że od czasu do czasu każdemu z nas spada poziom energii.

Gdy jednak taki stan trwa wiele miesięcy, w naszej głowie powinna się zapalić czerwona lampka. Mówimy już wtedy o przewlekłym zmęczeniu. Długa lista objawów ciągłego zmęczenia obejmuje m.in. osłabienie, senność fizyczny brak sił, apatię, bóle mięśni i głowy, problemy z koncentracją, drażliwość, kłopoty z pamięcią, zawroty głowy, niezdecydowanie. Jeśli wszystko, co robisz, okupione jest niewspółmiernym wysiłkiem, a na dodatek masz coraz gorszy nastrój, nie można wykluczyć, że chodzi o coś więcej niż o zwykłe obniżenie formy. Być może cierpisz na jedną z opisanych dolegliwości. To one często powodują, że kompletnie ulatuje z nas energia i stale towarzyszy nam niewyjaśnione zmęczenie, senność, osłabienie, brak energii.

Kobieta w ciemnych włosach i w ciemnych okularach zasnęła nad stosem książek na biurku.

Bezdech senny powoduje senność i brak energii

Wyobraź sobie, że w nocy, gdy śpisz, od 5 do 30 razy na godzinę przestajesz oddychać na dłużej niż 10 sekund. Za każdym razem, gdy zaczyna brakować ci powietrza, wybudzasz się na moment, a rano nic z tego nie pamiętasz. Tak właśnie dzieje się u osób cierpiących na obturacyjny bezdech senny (OBS). Dochodzi u nich do niedotlenienia tkanek, wahań ciśnienia, a ich serce przez to ledwo zipie. Nic dziwnego, że w ciągu dnia czują się zmęczeni i ospali. Bardzo możliwe, że ciebie też to dotyczy, ale nawet jeśli masz tego rodzaju problem, zapewne o tym nie wiesz.

W Holandii przeprowadzono pod tym kątem badania na 4206 ochotnikach. Okazało się, że bezdech senny występował u 6,4 proc. badanych, a 78 proc. spośród nich nie zdawało sobie z tego sprawy. Jeśli będziesz mieć szczęście, twoi bliscy pewnie w końcu zauważą, że coś jest nie tak. Wtedy pozostanie ci wizyta u specjalisty.

Zespół chronicznego zmęczenia

Niby nic się nie zmieniło: szef nie dołożył ci obowiązków, nie pojawiło się żadne nowe źródło stresu. A jednak odczuwasz potworne zmęczenie, które nie mija, nawet gdy się wysypiasz i starasz się pamiętać o wypoczynku. Trwa to dobre pół roku, więc być może masz już za sobą wizytę u internisty. Twoje wyniki badań są w normie? W takim razie pora wziąć pod uwagę CFS (chronic fatigue syndrome). Nie wiadomo, co wywołuje tę dolegliwość. Naukowcy sądzą, że może być ona odpowiedzią na długotrwały stan zapalny w organizmie, inni wskazują zaburzenia hormonalne, niedobory różnych składników.

Jedno jest pewne: z zespołem chronicznego zmęczenia trudno funkcjonować. – CFS może niszczyć życie pacjenta przez 10, 20, a nawet 30 lat – mówi prof. Jose G. Montoya z Uniwersytetu Stanforda (USA) specjalizujący się w CFS. Oprócz braku energii, u 60–95 proc. chorych na CFS obserwuje się podwyższoną temperaturę, u 20–95 proc. bóle mięśni, na zaburzenia snu cierpi 15–90 proc., ból gardła ma 50–75 proc., a gorszy nastrój zauważa u siebie 70–85 proc. Gdy przyczyną takich objawów jest CFS, zaleca się uregulowany tryb życia, co najmniej 8 godzin snu na dobę, aktywność fizyczną, a także psychoterapię.

Niewykluczone, że w przyszłości osobom z CFS pomoże jeszcze co innego. Naukowcy z Uniwersytetu Cornella (USA) odkryli, że u cierpiących na zespół chronicznego zmęczenia flora jelitowa jest znacznie uboższa w porównaniu ze zdrowymi ludźmi, obserwuje się u nich także podwyższony stan zapalny organizmu. – Nasze badanie pokazuje, że u pacjentów z tym zespołem skład mikrobiomu jelitowego odbiega od normy, co prawdopodobnie prowadzi do objawów zapalnych i żołądkowo-jelitowych – mówi prof. Maureen Hanson, członkini zespołu badawczego. Główny autor badania dr Ludovic Giloteaux dodaje: – Jeśli dowiemy się więcej na temat tego, co dzieje się w jelitach, być może klinicyści rozważą zmianę diety lub zastosowanie prebiotyków jako formy leczenia CFS.

bezdech senny - kobieta śpi z otwartymi ustami

Depresja – brak energii do życia

Uczucie permanentnego wyczerpania jest jednym z najczęstszych objawów depresji. Trudno przy tym niekiedy stwierdzić, czy to zmęczenie wywołuje stan depresyjny, czy raczej depresja powoduje zmęczenie. Samo leczenie choroby też bywa przyczyną braku energii u chorego – mogą tak na niego działać przyjmowane leki antydepresyjne (warto wtedy skonsultować się z lekarzem prowadzącym, by ewentualnie zmienił preparat). Jeśli przez kilka tygodni obserwujesz u siebie brak energii, a najprostsze czynności sprawiają ci niewyobrażalną trudność, zmobilizuj się i poszukaj pomocy u specjalisty. W pierwszej kolejności powinien to być internista, a gdy podstawowe badania niczego nie wykażą, należy skonsultować się z psychoterapeutą lub psychiatrą. Nie ma co zwlekać, bo depresja nie przejdzie sama, a im dłużej trwa, tym trudniej sobie z nią poradzić.

Grzegorz Pawłowski coach oddechem

Niewydolność nerek – mało znana przyczyna apatii i ociężałości

Czasami źródło problemu w ogóle nie przychodzi nam do głowy, bo kto np. łączyłby brak energii z zaburzeniami pracy nerek? A jednak! Zmęczenie w pakiecie z ociężałością, nerwowością, brakiem apetytu, obrzękami twarzy i stóp, łuszczeniem się skóry i bólami głowy może sugerować, że nerki nie pracują tak jak powinny. Ich niewydolność powoduje, że toksyny, które powinny być usunięte z organizmu, gromadzą się w nim i zaburzają pracę różnych narządów. Żeby wykluczyć lub potwierdzić problem, należy zbadać mocz oraz krew – odpowiednie badania zleci internista.

Cukrzyca – senność i brak energii to charakterystyczny objaw

Chorujemy na nią coraz częściej – w Polsce jest już ponad 2,5 mln cukrzyków, a według Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego ta liczba podwoi się w najbliższych 15–20 latach. Niestety, zazwyczaj bagatelizujemy wczesne objawy, do których należy m.in. właśnie zmęczenie. Bo przecież zawsze znajdzie się inne wytłumaczenie braku sił niż choroba, prawda? Podobnie rzecz się ma z pozostałymi sygnałami mogącymi świadczyć o rozwijającej się cukrzycy. Senność, trudności z koncentracją, nieposkromiony apetyt czy nawracające infekcje jesteśmy skłonni uznać za normę. Gdy jednak dolegliwości te występują razem, lepiej być czujnym, bo cukrzyca bywa podstępna i często pustoszy nasz organizm, a my jesteśmy tego nieświadomi.

Brak energii spowodowany niedoczynnością tarczycy

Hormonów wydzielanych przez tarczycę nie może być ani za dużo, ani za mało – jedno i drugie oznacza kłopoty. W obu przypadkach (nadczynność oraz niedoczynność tarczycy) pojawia się ten sam objaw – brak energii. Przy nadczynności dodatkowo występuje bezsenność, drażliwość, chory chudnie mimo dużego apetytu, odczuwa zaburzenia akcji serca, jest mu ciągle gorąco, duszno, ma kłopoty z żołądkiem. Niedoczynność tarczycy z  kolei można podejrzewać, gdy oprócz zmęczenia obserwujemy u siebie m.in. nieuzasadnione przybieranie na wadze, wypadanie włosów, trudności ze skupieniem uwagi, u kobiet nieregularne cykle miesiączkowe.

Zaburzenia pracy tarczycy stwierdza lekarz po zbadaniu poziomu hormonów. Odpowiednie leczenie zwykle po kilku miesiącach przynosi poprawę, w tym zredukowanie braku energii i ospałości.

WZW C – zaskakująca przyczyna braku energii

Wirusowe zapalenie wątroby typu c (WZW C) wywołuje wirus żółtaczki, czyli HCV. Można go „złapać”, jeśli dojdzie do kontaktu z zakażoną krwią, np. podczas operacji, robienia tatuażu, manikiuru czy usuwania znamion. Jednym z objawów choroby jest zmęczenie, a także osłabienie, poza tym brak apetytu, mdłości. Poza brakiem energii, chorzy skarżą się też na bóle mięśni i stawów a u ok. 30 proc. z nich obserwuje się zażółcenie białek oczu oraz skóry. Przy takich dolegliwościach trzeba się przebadać: podstawą jest test z krwi na obecność przeciwciał anty-HCV.

Organizm na ogół wysyła nam sygnały, gdy potrzebna jest interwencja. Problem w tym, że często je ignorujemy. Marzysz o zapadnięciu w sen zimowy (bez względu na porę roku)? Czujesz się jak bohater filmu puszczanego w zwolnionym tempie? Masz wrażenie, że ktoś wyssał z ciebie wszystkie siły? Nie czekaj, aż problem sam się rozwiąże, tylko pomyśl, co może być jego przyczyną. Im szybciej ją zidentyfikujesz, tym szybciej poczujesz powrót energii.

Jestem osłabiona – co robić? Sposoby na brak energii

Gdy ciągłe zmęczenie, brak energii, apatia, ociężałość i senność utrzymują się przez dłuższy czas, można podejrzewać problemy zdrowotne. Wówczas wskazana jest wizyta u lekarza, który określi, co może być przyczyną senności i ciągłego zmęczenia. Jakie badania warto wykonać? Warto zbadać poziom hormonów tarczycy, wykonać morfologię krwi, badanie moczu, ocenić poziom żelaza, zbadać poziom glukozy we krwi. Określenie przyczyny braku energii pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie i wyeliminować przyczynę zmęczenia, senności i osłabienia.

Jak sobie radzić z przewlekłym zmęczeniem? Brak energii – o ile nie jest spowodowany problemami zdrowotnymi – można wyeliminować poprzez zmianę trybu życia. Ospałość, zmęczenie i brak energii znikają jak ręką odjął po podjęciu aktywności fizycznej. Poprawa krążenia krwi, lepsze dotlenienie komórek i wydzielanie endorfin – taka mieszanka potrafi zdziałać cuda. Nie zapominaj o sporcie, ale jednocześnie – o odpoczynku. Regeneracja podczas snu, który powinien trwać około 7 – 8 godzin, pozwala pozbyć się braku energii rano i w ciągu całego dnia, stanowiąc doskonały zastrzyk energii.

Jakie witaminy na zmęczenie warto zastosować? W diecie i suplementach dostarczyć można witaminę D, witaminy z grupy B, magnez,  cynk czy witaminę C. Poza dietą istotne znaczenie ma nawodnienie organizmu. Brak energii może być konsekwencją odwodnienia; wystarczy przyjmować 2 litry płynów dziennie (woda, herbata zielona, herbatki ziołowe, umiarkowana ilość kawy), aby brak sił i energii odeszły w zapomnienie.

Bibliografia:

E. Bałkowiec-Iskra, M. Niewada, „Zespół przewlekłego zmęczenia – postępy leczenia” Przew Lek, 2002

L. Giloteaux i in., Reduced diversity and altered composition of the gut microbiome in individuals with myalgic encephalomyelitis/ chronic fatique syndrome; Microbiome 2016, Jun

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Astma wysiłkowa – objawy, przyczyny, rozpoznanie, leczenie

wypalenie zawodowe

Natalia Sarata: Sformułowanie „znajdź to, co kochasz, a nie przepracujesz ani jednego dnia” uważam za jedno z większych oszukaństw naszych czasów

Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy

Chroniczne zmęczenie – psychotest, przyczyny, zapobieganie

kobieta trzyma strzykawkę z igłą

Witamina B12 w zastrzykach – zalety, dawkowanie, efekty

zmęczenie kobieta

Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?

Co zrobić, żeby nie chrapać – sprawdzone sposoby

Jesteś ciągle zmęczona? Być może to kwestia diety. Przyjrzyj się swoim nawykom

Nie wyobrażasz sobie dnia bez “energetyka”? To może być już uzależnienie

Czujesz się wypalona? Zrób sobie dzień przerwy

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?

Zespół przewlekłego zmęczenia – objawy. Jak odzyskać energię?

6 sposobów, aby poradzić sobie ze zmęczeniem

Jesteś już zmęczona ciągłym podejmowaniem decyzji? Wypróbuj te sposoby

Jesteś zmęczona, boli cię głowa? Być może czas zmienić dietę

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Jestem zmęczona

Jestem zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta ziewa

Od dłuższego czasu czujesz się zmęczona? Nie pomagają sen i regeneracja? Sprawdź, co może być przyczyną

Spożywcze wampiry energetyczne

Spożywcze wampiry energetyczne. 6 produktów, przez które będziesz się czuć jeszcze bardziej zmęczona

Przesilenie wiosenne – objawy, przyczyny, sposoby

Złe nawyki, które odbierają ci energię. Zobacz, czego warto się pozbyć

Korzeń arktyczny

Korzeń arktyczny – właściwości i przeciwwskazania

Wiosenne przesilenie. Zmęczenie na wiosnę

6 chorób, które nie dają objawów. Sprawdź, czy któraś nie dotyczy właśnie ciebie

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?