Przejdź do treści

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?
Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak dbać o zęby z aparatem?
Jak dbać o zęby z aparatem? Wyjaśnia dentysta
czarnoskóra kobieta i biała kobieta
Różnice rasowe w niepłodności kobiet i dostępu do jej leczenia to fakt. Porażające dane
Orzechy warto jeść z umiarem
Orzechy są zdrowe, ale je też możemy przedawkować. Co się stanie?
Suplementacja magnezu - regularność to podstawa
Suplementujesz magnez? Sprawdź, o której porze dnia najlepiej to robić
3 desery z awokado
Carpaccio, trufle, pudding. Przepisy na 3 desery z awokado

Zespół przewlekłego zmęczenia przez wiele lat był bagatelizowany jako pseudochoroba. Nie daje bowiem specyficznych objawów i nieznane są jego przyczyny. Dziś „cieszy się” statusem choroby cywilizacyjnej, a odkrycie naukowców ze Stanfordu może pozwolić na jego łatwe diagnozowanie.

To jedna z tych chorób, którą łatwo u siebie „rozpoznać” w chwilach słabości. Bo osłabienie to jeden z jej głównych objawów. Towarzyszy mu spadek nastroju, problemy z koncentracją, obniżona jakość snu, niechęć lub niezdolność do podejmowania dłuższego wysiłku oraz – w zależności od przypadku – dolegliwości fizyczne, takie jak bóle głowy, mięśni, stawów czy drapanie w gardle.

młoda kobieta

Tego typu symptomy mogą świadczyć o rozmaitych problemach zdrowotnych, również tych o podłożu psychosomatycznym. Dlatego jednym z określeń, jakie przylgnęły do zespołu przewlekłego zmęczenia (w skrócie: CFS, od angielskiego chronic fatigue syndrome) w krajach anglosaskich, było „yuppie flu”, czyli grypa japiszonów – sugerujące, że w gruncie rzeczy chodzi o coś w rodzaju zblazowania połączonego z wypaleniem zawodowym.

 

Od pewnego czasu CFS traktowany jest poważniej. Mówi się o nim jako o chorobie cywilizacyjnej, jednak wciąż nieznana jest jego etiologia. Między lekarzami brak również zgody co do kryteriów umożliwiających stwierdzenie zespołu przewlekłego zmęczenia. Teraz jednak może się to zmienić. Wszystko za sprawą odkrycia naukowców ze Stanford University School of Medicine.

Realny problem zapalny

Zespół badaczy pod kierownictwem prof. Jose Montoi przebadał 192 pacjentów chorych na CFS i 392 osób z grupy kontrolnej pod kątem obecności markerów zapalnych. Średnia wieku w obu grupach wynosiła 50 lat, a przeciętny czas trwania objawów – ponad dziesięć lat. U osób cierpiących na przewlekłe zmęczenie zaobserwowano podwyższony poziom 17 rodzajów cytokin – białek biorących udział w reakcji odpornościowej organizmu – z czego 13 było cytokinami o działaniu prozapalnym. Ich stężenie rosło proporcjonalnie do wzrostu natężenia objawów CFS.

W grupie chorych stwierdzono również podwyższony poziom TGF-β – białka, które w początkowym stadium choroby nowotworowej powstrzymuje wzrost guza, ale w stadiach zaawansowanych sprzyja powstawaniu przerzutów. Dodatkowo, chorzy na CFS mieli obniżony poziom rezystyny, co wydaje się o tyle ciekawe, że podwyższone stężenia tego polipeptydu świadczą o rozwijającej się chorobie układu krążenia.

Odkrycie naukowców ze Stanfordu daje nadzieję na opracowanie metody, która umożliwi diagnozowanie CFS na podstawie badania krwi. Pozwoli to nie tylko na wdrożenie odpowiedniego leczenia, ale również „urealnienie” problemu – bo CFS nawet przez lekarzy bywa postrzegany jako zaburzenie raczej psychogenne niż fizjologiczne.

Sam Montoya po raz pierwszy w swojej karierze zawodowej zetknął się z problemem w roku 2004. – Widziałem potworności, do których ta choroba doprowadziła setki pacjentów. O CFS mówi się od 35 lat, czasami w kategoriach przypadłości psychicznej, ale zespół przewlekłego zmęczenia w żadnym razie nie jest produktem wyobraźni. Jest najzupełniej realny – mówi naukowiec.

Choroba młodych

Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych na CFS cierpi 100 milionów osób. W Wielkiej Brytanii – 250 tys. Problem dotyka nie tylko mieszkańców krajów Zachodu, ale również państw rozwijających się, m.in. w Afryce i Azji. Dane epidemiologiczne na temat tej choroby są jednak bardzo rozbieżne ze względu na rozmaitość stosowanych metodologii. Wobec braku jasnych kryteriów diagnostycznych trudno ocenić, ile osób zmaga się ze schorzeniem. Statystyki wahają się od ułamka punktu procentowego do ponad 6 proc. Niektóre mówią nawet o 20 proc., choć te obejmują również przypadki o łagodnym natężeniu.

 

Wiadomo, że na CFS częściej zapadają kobiety. Stanowią one aż 75 proc. pacjentów z rozpoznaniem chorobowym. Inna prawidłowość dotyczy wieku. Chroniczne zmęczenie najczęściej dotyka – chciałoby się rzec: paradoksalnie – osoby młode w dwóch przedziałach wiekowych: od 15. do 20. i od 30. do 35. roku życia. Wielu z nich towarzyszy przez resztę życia. Dane epidemiologiczne dowodzą, że jedynie 10 proc. osób dorosłych, które zapadły na CFS, powraca do poprzedniego poziomu sprawności. Lepsze są rokowania wśród nastolatków: spośród nich do pełni zdrowia wraca ponad połowa.

W leczeniu CFS stosuje się rozmaite podejścia: od terapii behawioralnych, przez ćwiczenia, zmianę diety, po farmakologię. Efekty bardzo często są niesatysfakcjonujące. Być może odkryta przez naukowców ze Stanfordu zależność fizjologiczna towarzysząca chorobie pomoże wypracować skuteczniejsze metody nie tylko jej diagnozowania, ale również leczenia?

Zobacz także

Pierwsze suplementy od kobiet dla kobiet

Poznaj WIMIN

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta ziewa

Od dłuższego czasu czujesz się zmęczona? Nie pomagają sen i regeneracja? Sprawdź, co może być przyczyną

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ashwagandha to roślina, której właściwości znane są od lat

Ashwagandha – adaptogen pomocny w łagodzeniu PMS

Kobieta z kwiatami w ręce

„Miałam wrażenie, że wszyscy na mnie patrzą, bo moja twarz płonie”. Autorka bloga Nieekspertka o zaczerwienieniu twarzy, które było oznaką i powodem stresu

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

Stres ma płeć! Zdradzamy, jak reagują na niego kobiety, a jak mężczyźni

5 ćwiczeń, które zredukują stres

Stres, praca, napięcie, pośpiech? Znajdź chwilę czasu na ćwiczenia na odstresowanie!

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk/rawpixel

Jaki wpływ na psychikę ma sprzątanie? Wyjaśnia psycholożka Justyna Kaczmarczyk

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Las w 3D łagodzi stres? Dobra alternatywa na trudny czas kwarantanny?

Kobieta zasłania twarz rękoma

Jak stres działa na skórę? Z powodu kwarantanny będzie to bardziej widoczne na twarzy, ostrzega Ekspert Kosmetyczny

8 rad dla zestresowanych rodziców

8 rad dla zestresowanych rodziców

bakalie

Na stres dobre są… bakalie! Dlaczego warto sięgać po orzechy, morele, migdały czy figi?

Siwienie włosów / istock

Czy da się osiwieć ze strachu w jedną noc? Odpowiada ekspertka

Praca zdalna / unsplash

Jak pracować zdalnie i nie oszaleć? Psycholożka ma kilka rad dla nas wszystkich

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Proste ćwiczenie dla tych, którzy bardzo się stresują

Co długotrwały stres robi z mózgiem

Wiesz, co długotrwały stres robi z twoim mózgiem? Jak się bronić przed stresem?

spocona kobieta

6 rzeczy, które twój pot chce ci powiedzieć

Korzeń arktyczny

Korzeń arktyczny – właściwości i przeciwwskazania

Jelita a stres / istock

Jelita a stres – czy mają ze sobą coś wspólnego? Psycholożka i gastroenterolog wyjaśniają

Wiosenne przesilenie. Zmęczenie na wiosnę

Współczesne dzieci żyją w stresie, depresja jest coraz bardziej powszechna/gettyimages

„Nie bójmy się chwalić naszych dzieci” – psycholog dziecięcy Monika Chrapińska-Krupa opowiada o stresie i depresji wśród młodych ludzi

3 kobiety pracują na laptopach w kawiarni i rozmawiają ze sobą

Ergonomia – nie pracuj kosztem zdrowia!

Kobieta stoi na drodze

Brak ci pewności siebie? Popracuj z ciałem!

Kobieta śpi - paraliż senny

Paraliż senny – co to jest, jakie są jego przyczyny i objawy?

Kobieta idzie z rozłożonym parasolem w ręku

Stres to cichy zabójca? „Stres, którego doświadczasz wpływa na wiele procesów fizjologicznych, w tym trawienie, działanie układu odpornościowego, nastrój, emocje” – tłumaczy lekarka

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?