Przejdź do treści

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?

Zespół przewlekłego zmęczenia – jak go rozpoznać?
Zdjęcie: iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować?
„Gluten w zdrowej diecie – może być czy lepiej sobie darować? – pyta (i odpowiada!) Monika Ciesielska, dietetyczka
Wiesz, jakiej ochrony słonecznej używać na promieniowanie UVA, a jakiej na UVB? I co to jest to PPD? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny
Instagram: https://www.instagram.com/pani_fizjotrener/
Kolor krwi menstruacyjnej może dużo powiedzieć o stanie twojego zdrowia. Wyjaśnia fizjoterapeutka
Liść Damiana - idealne zioło dla małżeństw, par z dłuższym stażem jak i bardzo zapracowanych osób
„Liść damiany łagodnie uspokaja, poprawia nastrój, działa przeciwlękowo, a to się przekłada również na wzmocnienie popędu seksualnego”
kobieta przemawia do publiczności
Stres popijasz kawą? Uważaj na serce. O tym, czy przyspieszone bicie serca jest dla nas groźne, mówi kardiolog

Zespół przewlekłego zmęczenia przez wiele lat był bagatelizowany jako pseudochoroba. Nie daje bowiem specyficznych objawów i nieznane są jego przyczyny. Dziś „cieszy się” statusem choroby cywilizacyjnej, a odkrycie naukowców ze Stanfordu może pozwolić na jego łatwe diagnozowanie.

To jedna z tych chorób, którą łatwo u siebie „rozpoznać” w chwilach słabości. Bo osłabienie to jeden z jej głównych objawów. Towarzyszy mu spadek nastroju, problemy z koncentracją, obniżona jakość snu, niechęć lub niezdolność do podejmowania dłuższego wysiłku oraz – w zależności od przypadku – dolegliwości fizyczne, takie jak bóle głowy, mięśni, stawów czy drapanie w gardle.

Tego typu symptomy mogą świadczyć o rozmaitych problemach zdrowotnych, również tych o podłożu psychosomatycznym. Dlatego jednym z określeń, jakie przylgnęły do zespołu przewlekłego zmęczenia (w skrócie: CFS, od angielskiego chronic fatigue syndrome) w krajach anglosaskich, było „yuppie flu”, czyli grypa japiszonów – sugerujące, że w gruncie rzeczy chodzi o coś w rodzaju zblazowania połączonego z wypaleniem zawodowym.

 

Chcesz lepszej ochrony organizmu?

Dobre bakterie są naszymi małymi sojusznikami. Sprawdź jak WIMIN może wesprzeć ochronę Twojego organizmu.

Sprawdź

Od pewnego czasu CFS traktowany jest poważniej. Mówi się o nim jako o chorobie cywilizacyjnej, jednak wciąż nieznana jest jego etiologia. Między lekarzami brak również zgody co do kryteriów umożliwiających stwierdzenie zespołu przewlekłego zmęczenia. Teraz jednak może się to zmienić. Wszystko za sprawą odkrycia naukowców ze Stanford University School of Medicine.

Realny problem zapalny

Zespół badaczy pod kierownictwem prof. Jose Montoi przebadał 192 pacjentów chorych na CFS i 392 osób z grupy kontrolnej pod kątem obecności markerów zapalnych. Średnia wieku w obu grupach wynosiła 50 lat, a przeciętny czas trwania objawów – ponad dziesięć lat. U osób cierpiących na przewlekłe zmęczenie zaobserwowano podwyższony poziom 17 rodzajów cytokin – białek biorących udział w reakcji odpornościowej organizmu – z czego 13 było cytokinami o działaniu prozapalnym. Ich stężenie rosło proporcjonalnie do wzrostu natężenia objawów CFS.

W grupie chorych stwierdzono również podwyższony poziom TGF-β – białka, które w początkowym stadium choroby nowotworowej powstrzymuje wzrost guza, ale w stadiach zaawansowanych sprzyja powstawaniu przerzutów. Dodatkowo, chorzy na CFS mieli obniżony poziom rezystyny, co wydaje się o tyle ciekawe, że podwyższone stężenia tego polipeptydu świadczą o rozwijającej się chorobie układu krążenia.

Odkrycie naukowców ze Stanfordu daje nadzieję na opracowanie metody, która umożliwi diagnozowanie CFS na podstawie badania krwi. Pozwoli to nie tylko na wdrożenie odpowiedniego leczenia, ale również „urealnienie” problemu – bo CFS nawet przez lekarzy bywa postrzegany jako zaburzenie raczej psychogenne niż fizjologiczne.

Sam Montoya po raz pierwszy w swojej karierze zawodowej zetknął się z problemem w roku 2004. – Widziałem potworności, do których ta choroba doprowadziła setki pacjentów. O CFS mówi się od 35 lat, czasami w kategoriach przypadłości psychicznej, ale zespół przewlekłego zmęczenia w żadnym razie nie jest produktem wyobraźni. Jest najzupełniej realny – mówi naukowiec.

Choroba młodych

Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych na CFS cierpi 100 milionów osób. W Wielkiej Brytanii – 250 tys. Problem dotyka nie tylko mieszkańców krajów Zachodu, ale również państw rozwijających się, m.in. w Afryce i Azji. Dane epidemiologiczne na temat tej choroby są jednak bardzo rozbieżne ze względu na rozmaitość stosowanych metodologii. Wobec braku jasnych kryteriów diagnostycznych trudno ocenić, ile osób zmaga się ze schorzeniem. Statystyki wahają się od ułamka punktu procentowego do ponad 6 proc. Niektóre mówią nawet o 20 proc., choć te obejmują również przypadki o łagodnym natężeniu.

 

Wiadomo, że na CFS częściej zapadają kobiety. Stanowią one aż 75 proc. pacjentów z rozpoznaniem chorobowym. Inna prawidłowość dotyczy wieku. Chroniczne zmęczenie najczęściej dotyka – chciałoby się rzec: paradoksalnie – osoby młode w dwóch przedziałach wiekowych: od 15. do 20. i od 30. do 35. roku życia. Wielu z nich towarzyszy przez resztę życia. Dane epidemiologiczne dowodzą, że jedynie 10 proc. osób dorosłych, które zapadły na CFS, powraca do poprzedniego poziomu sprawności. Lepsze są rokowania wśród nastolatków: spośród nich do pełni zdrowia wraca ponad połowa.

W leczeniu CFS stosuje się rozmaite podejścia: od terapii behawioralnych, przez ćwiczenia, zmianę diety, po farmakologię. Efekty bardzo często są niesatysfakcjonujące. Być może odkryta przez naukowców ze Stanfordu zależność fizjologiczna towarzysząca chorobie pomoże wypracować skuteczniejsze metody nie tylko jej diagnozowania, ale również leczenia?

Zobacz także

Zainteresował Cię WIMIN?

Zobacz więcej

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czy stres ma wpływ na alergię?

Nie radzisz sobie ze stresem? Polub się z adaptogenami!

najlepsza pora dnia

Najlepsza pora dnia na zdrowy nawyk to…

pomaganie

Pomaganie jest zdrowe!

Jak stres wpływa na twoje ciało?

co szkodzi oczom

Co najbardziej szkodzi oczom?

zmęczona kobieta w pracy

6 zaskakujących skutków wpływu stresu na nasz organizm

Po pracy nie masz już na nic siły? Oto 6 sposobów na odzyskanie energii wieczorem

Wsłuchaj się w potrzeby swojego ciała. Kasia Bem podpowiada, jak się za to zabrać

Jestem ciągle zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

skóra

Rzeczy, których skóra ci nie daruje, można długo wyliczać. Oto 8 tych najważniejszych

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

Co może boleć ze stresu?

Zrelaksuj się z jogą

Odrzuć stres i zrelaksuj się z jogą. Kasia Bem krok po kroku pokaże ci, jak to zrobić

Nie radząc sobie z gniewem, szkodzisz swojemu zdrowiu. Wykorzystaj 5 sposobów, jak nie dać się ponieść destrukcyjnym emocjom

Nie wiesz, jak zapanować nad apetytem? Sprawdź 10 rzeczy, które sprawiają, że ciągle odczuwasz głód

Kobieta z kręconymi włosami stoi pod ścianą i obgryza paznockie. Patrzy w bok

Obgryzanie paznokci, zgrzytanie zębami, żucie gumy. Te nerwowe nawyki mogą poważnie ci zaszkodzić

Jak być szczerym i nie mieć wrogów?

Nadmierna potliwość to sygnał od organizmu, że coś ci dolega. Poznaj 7 rzeczy, o których informuje twój pot

zmęczenie kobieta

Jesteś non stop ospała i nie masz na nic siły? Oto 6 chorób, których objawem jest zmęczenie

stres praca kobieta

Częste infekcje, łamliwe paznokcie i słabe włosy. To przez stres! Oto 8 powodów, dlaczego się stresujesz

Co się dzieje z naszą skórą, gdy się stresujemy? O wpływie stresu na cerę pisze kosmetolog Joanna Skrzypczak

Budzisz się bez siły i energii? Poznaj skuteczne sposoby, jak pozbyć się zmęczenia

Pot na czole

Znów oblał cię zimny pot? Cierpisz na nadpotliwość? Sprawdź, co radzą dermatolog oraz specjalista medycyny estetycznej