Przejdź do treści

Trądzik u dorosłych – jak z nim walczyć?

Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak zwracać się do osób trans i niebinarnych? Stowarzyszenie „Miłość nie wyklucza” wyjaśnia
Kiedy iść do psychiatry?
Kiedy iść do psychiatry? Lekarka podpowiada, co powinno zwrócić naszą uwagę u siebie i innych
Kobieta idzie do samolotu
Jak zadbać o wzrok w trakcie podróży samolotem?
Dieta zupowa, czyli jadłospis pełen zup. Czy warto ją stosować?
Zachorowań na grypę o połowę mniej niż w zeszłym roku. Pozytywny efekt uboczny koronawirusa?

Wydaje nam się, że trądzik jest jedynie problemem nastolatków. Tymczasem wykwity skórne coraz częściej pojawiają się na twarzach trzydziesto- i czterdziestolatków. Sprawiają kłopot: są trudne do ukrycia i jeszcze trudniejsze do wyleczenia.

Mówimy – trądzik, myślimy – młodzieńczy. Przywykliśmy bowiem do tego, że zaskórniki i ropne wykwity są zmorą wieku dojrzewania, która – pozostawiając ślady swej obecności lub nie – mija wraz z ustaniem hormonalnej burzy. Dermatolodzy nie pozostawiają jednak złudzeń. Trądzik przestał być domeną nastolatków i dotyka w tej chwili ponad 50 proc. osób po 25. roku życia. Zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Kłopotliwy, ale przewidywalny

Mechanizm powstawania zmian trądzikowych nie kryje w sobie tajemnic. Wszystko zaczyna się od wzmożonej produkcji wydzieliny gruczołów łojowych i jednoczesnego rogowacenia naskórka. W takiej sytuacji produkowane w dużej ilości sebum nie może swobodnie wydostawać się na powierzchnię skóry i czopuje ujścia przewodów wyprowadzających gruczoły łojowe. W ten sposób wydzielina zostaje uwięziona w naskórku, tworząc najpierw mikrozaskórniki, a potem zaskórniki zamknięte. Są one idealnym miejscem do działania bakterii beztlenowych, które pod wpływem enzymów rozkładają składniki łoju do kwasów tłuszczowych, a one z kolei drażnią okoliczne tkanki, prowokując powstanie stanów zapalnych. Równocześnie z beztlenowcami mogą zacząć działać inne drobnoustroje, np. drożdżaki, które dodatkowo wzmagają reakcje zapalne. Na skórze zaczynają się tworzyć krostki, grudki (to postać trądziku krostkowo-grudkowego). Niepoddane leczeniu zamieniają się w guzki i nacieki, a w zaawansowanym stadium ropne torbiele. Te nawet po wyleczeniu pozostawiają na twarzy blizny.

Hormony rozgrzeszone, ale stres na liście

Trądzik w wieku dorosłym powstaje dokładnie w takim samym mechanizmie jak u młodzieży. Obwinianie o pogorszenie stanu cery hormonów nie ma potwierdzenia w doświadczeniach dermatologów. Ich praktyka pokazuje, że mniej niż 10 proc. kobiet po 30. roku życia ma wykwity skórne z powodu problemów hormonalnych. Dlaczego więc jeszcze kilka lat temu przepisywano tabletki antykoncepcyjne jako terapię przeciwtrądzikową? Bo czasowo poprawiały stan cery. Okazywało się jednak, że po zaprzestaniu terapii problem powracał. A u dziewczyn wcześnie stosujących ten rodzaj antykoncepcji czas pojawienia się zmian skórnych przesuwał się po prostu na późniejszy wiek, najczęściej po pierwszej ciąży.

Istotniejszym niż hormony i udowodnionym obserwacjami czynnikiem rozwoju trądziku w wieku dorosłym są stres i niewłaściwa dieta. Dermatolodzy wskazują, że zarówno przewlekłe uczucie napięcia, jak i menu bogate w produkty o wysokim indeksie glikemicznym (czyli te prowokujące nagły wzrost insuliny we krwi) wzmagają produkcję androgenu, hormonu odpowiadającego m.in. za nasilenie łojotoku (a on z kolei – za powstawanie zaskórników). I jeszcze jeden czynnik prowokujący powstawanie zmian skórnych: nadmierne opalanie. Choć wystawianie się na słońce chwilowo wyraźnie poprawia stan cery – zmniejsza stany zapalne i minimalizuje widoczność krostek – w dłuższej perspektywie nasila problemy. Najwięcej pacjentów z zaognionymi zmianami trądzikowymi lekarze przyjmują właśnie po wakacjach, we wrześniu-październiku.

Natomiast umiejętnie dobrane kosmetyki nie prowokują dziś występowania zmian trądzikowych. Kilkanaście lat temu, gdy niektóre formuły kremów czy pudrów miały właściwości komedogenne (czyli zapychające pory), mogło się zdarzyć, że po użyciu takiego preparatu pojawiały się nowe zmiany zapalne. W tej chwili kosmetyki mają lekkie formuły, które nie blokują ujść gruczołów łojowych. Skóra więc pod nimi „oddycha”, pozwalając na wyprowadzenie na powierzchnię naskórka nadmiaru sebum.

kobieta je czekoladę

Jak dziś leczymy trądzik?

Trądzik u dorosłych najczęściej pojawia się na żuchwie, brodzie i okolicy ust, omija natomiast obszary typowe dla występowania trądziku młodzieńczego – czoło, policzki, dekolt, plecy. Czasami może być nasilony, choć najczęściej przyjmuje postać drobnych, ale przewlekłych zmian zapalnych.

Na pytanie, jak go leczyć, specjaliści odpowiadają: indywidualnie. To, co pomaga jednym, może nie pomóc innym, czasem zdarza się też tak, że jedna metoda leczenia nie odnosi skutku i trzeba połączyć kilka. Na pewno najważniejsze jest systematyczne złuszczanie naskórka, by nie doprowadzić do nadmiernej jego keratynizacji. W najcięższych przypadkach stosuje się miejscowo antybiotyki (najczęściej tetracyklinę lub azytromycynę) do zwalczenia bakterii beztlenowych. Bardzo dobre efekty, nawet w przypadku ciężkich objawów trądziku, przynosi leczenie doustnym retinoidem, izotretinoiną. W wyniku jej stosowania komórki naskórka zostają intensywnie złuszczane, zmniejsza się nagromadzenie łoju w mieszkach włosowych, dając 80-90 proc. skuteczności leczenia.

Mimo spektakularnych rezultatów terapia retinoidami nie jest łatwa: musi być systematyczna, jest kilkumiesięczna i trzeba ją prowadzić pod kontrolą lekarza. Przepisanie leku muszą poprzedzić badania, m.in. na poziom cholesterolu, bo jego wysoki poziom jest bezwzględnym przeciwwskazaniem, a w czasie jego stosowania konieczna jest antykoncepcja (zarówno u kobiet, jak i mężczyzn), bowiem lek ma działanie teratogenne (uszkadzające płód). Ze względu na intensywne złuszczanie naskórka skutkiem ubocznym leczenia jest mocne wysuszenie skóry (i to nie tylko w miejscach występowania trądziku). Podczas terapii nie można się tez opalać ani korzystać z zabiegów medycyny estetycznej.

Kobieta przegląda się w lustrze

Farmakologia plus pielęgnacja

Leczenie farmakologiczne zawsze musi być uzupełnione (a po wyleczeniu zmian zapalnych – zastąpione) odpowiednią pielęgnacją. Jej podstawa to staranne oczyszczanie cery. Musi ono jednocześnie usuwać zanieczyszczenia i nadmiar sebum, ale równocześnie chronić naturalny płaszcz hydrolipidowy naskórka, który jest gwarantem prawidłowego nawilżenia. Dlatego do oczyszczania należy używać kosmetyków, w których składzie znajdują się łagodnie działające substancje myjące (koniecznie bez alkoholu), ale także kwas salicylowy (hydroksykwas karboksylowy) czy glikolowy (kwas hydroksyoctowy), bo to one „rozklejają” komórki naskórka, umożliwiając tym samym pozbycie się łoju. Żele myjące do skóry trądzikowej często wzbogacane są też o cząsteczki peelingujące, których zadaniem jest ułatwienie usunięcia martwych komórek naskórka i pobudzenie jego odnowy, ale nie można ich stosować w momencie zaostrzenia zmian i pojawienia się wykwitów ropnych (by nie roznosić zakażenia po innych obszarach twarzy). W przypadku kobiet oprócz produktu do mycia twarzy wodą niezbędny jest też preparat usuwający makijaż – najlepiej gdy jest pozbawionym substancji tłuszczowych płynem micelarnym. Mleczek należy unikać, a w przypadku toniku pamiętać, że nie służy on ani do usuwania kosmetyków kolorowych, ani nie leczy zmian zapalnych. Jego zadaniem jest przywrócenie właściwego pH skóry, a przez to wzmocnienie jej naturalnych mechanizmów obronnych.

Cery z trądzikiem nie można jednak oczyszczać za każdym razem, gdy tylko pojawi się tłusta warstwa. Trądzik nie jest bowiem kwestią zbyt rzadkiego mycia, a zbyt intensywne pocieranie naskórka i usuwanie łoju nasili jego produkcję i podrażni naskórek. Ograniczenie wydzielania sebum musi wynikać z leczenia skóry, a nie z jej ciągłego oczyszczania.

kobieta bez makijażu

Niezbędne nawilżanie

Choć wydaje się to nielogiczne, przetłuszczająca się skóra trądzikowa jest często odwodniona. Stąd w skupieniu na walce z trądzikowymi zmianami nie można zapominać o konieczności systematycznego (ale nie zbyt nadmiernego) nawilżania. Nie powinno to być trudne, ponieważ kremy nawilżające są lekkie (często mają postać żelu), szybko się wchłaniają, nie pozostawiając tłustej warstwy, więc nie sprawiają trudności aplikacyjnych. Te na dzień mają dodatkowe działanie matujące (regulujące jednocześnie pracę gruczołów łojowych), te na noc – aktywnie leczą trądzikowe zmiany. W ich składzie powinny się znaleźć substancje o działaniu antybakteryjnym i przeciwzapalnym (np. nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy, witamina C, olejek z drzewa herbacianego, tlenek cynku), lekko złuszczającym (np. kwasy: salicylowy, glikolowy czy migdałowy).

Dermatologia to rozliczne choroby, które często mają podłoże genetyczne

Dwie korzyści w jednej terapii

Dla cery dojrzałej istotne jest to, że sposoby pielęgnacji stosowane w leczeniu trądziku jednocześnie przeciwdziałają starzeniu się skóry. Unikając nadmiernego opalania, nakładając filtry słoneczne – przeciwdziałamy fotostarzeniu i powstawaniu przebarwień. Używając preparatów z retinolem, zapobiegamy zaburzeniom keratynizacji naskórka, sprzyjamy jego odnowie, poprawiamy podścielisko łącznotkankowe, rozjaśnimy przebarwienia i spłycamy zmarszczki. Jednoczesne działanie przeciwzapalne i odmładzające ma także witamina C. Jej obecność w kremach zarówno przeciwdziała wolnym rodnikom, jak i hamuje produkcję cytokin pozapalnych. Podobnie z peelingami chemicznymi. Z jednej strony, złuszczając wierzchnie warstwy naskórka, są formą terapii trądziku, z drugiej – stosuje się je we wszystkich kuracjach przeciwstarzeniowych.

Borykając się z problemem zmian skórnych, powinniśmy unikać kremów o bogatych formułach, kierując się ogólną zasadą, że im mniej składników w kosmetyku, tym dla skóry problemowej lepiej. Odstawmy też preparaty z olejami mineralnymi, silnie perfumowane, barwione. Dermatolodzy przestrzegają też przed… nieumiejętnym myciem włosów. Kiedy myjemy je nad wanną, drażniące substancje zawarte w tych kosmetykach spływają nam po czole i policzkach, powodując zaostrzenie zmian trądzikowych.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

5 codziennych czynności, które mogą pogorszyć stan twojej skóry

Jak poprawić stan skóry trądzikowej? Dietetyczka dzieli się sprawdzonymi przez siebie sposobami

ferrytyna w leczeniu trądziku

Badanie ferrytyny to często pomijany element w leczeniu trądziku. Komentuje kosmetolożka

Pryszcze? Zobacz, jak szybko się ich pozbyć

Soda oczyszczona – właściwości i zastosowanie w kosmetyce

młoda kobieta zadowolona po usunięciu trądziku

Trądzik hormonalny – przyczyny i leczenie. Jak go rozpoznać?

W jaki sposób skutecznie pozbyć się pryszczy na brodzie?

W jaki sposób skutecznie pozbyć się pryszczy na brodzie?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Dieta na trądzik / pexels

Czym powodowane są problemy z trądzikiem? Dietetyczka Paulina Ihnatowicz ma dla nas odpowiedź

kobieta - pryszcze na plecach

Trądzik na plecach – jakie są jego przyczyny? Jak pozbyć się pryszczy na plecach?

Kobieta leży na podłodze, głowę ma w słońcu, które wpada przez szybę

Wystawianie twarzy na słońce, by poprawić stan skóry to dobry pomysł? Eksperci z Czytamy Etykiety wyjaśniają

Oczyszczanie twarzy a trądzik / istock

Co może nasilać rogowacenie naskórka i skutkować trądzikiem? Specjalistka wyjaśnia

Trądzik neuropatyczny / istock

Rozdrapujesz skórę z powodu stresu? To może być objaw trądziku neuropatycznego

Kobieta z kwiatami

Trądzik Kobiet Dorosłych. Czym się charakteryzuje i dlaczego powstaje? Tłumaczy dermatolożka

Nastolatki z trądzikiem i kartkami z napisem #trądziknietabu

„Omijałam szerokim łukiem swoje odbicie w lustrze i czułam, że nie jestem w stanie już nic zrobić, że trądzik mnie powoli niszczy”. Akcja #Trądziknietabu mówi „stop” stygmatyzacji osób z trądzikiem

Nie kładź się spać w ubraniach!

Trądzik, infekcja, wysypka. Mogą cię spotkać, jeśli po powrocie do domu popełniasz jeden błąd

cynamon

5 powodów, by pokochać cynamon

Trądzik - jak go wyleczyć? / istockphoto.com

Dlaczego leczenie przeciwtrądzikowe nie zawsze działa? Dermatolożki z Dermatolook odpowiadają

Smog w mieście / istockphoto.com

Smog i zanieczyszczenia powietrza pogarszają stan skóry i nasilają trądzik. Czy możemy coś z tym zrobić?

kobieta przegląda się w lustrze w łazience

Demakijaż skóry trądzikowej – jak powinien wyglądać? Wyjaśnia kosmetolożka

W jaki sposób sama nasilasz trądzik zabiegami mechanicznymi? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Trądzik po 30-tce / istockphoto.com

Dermatolook: trądzik po 30-tce należy do jednego z najczęstszych problemów dermatologicznych kobiet dzisiejszych czasów

Nie możesz wyleczyć trądziku? Przyczyną może być stres

Leczysz trądzik i nie widzisz efektów? Kosmetolożka: przyczyną może być stres!

Kobieta ubrana w sweter trzyma trzy buteleczki z kosmetykami

Czy kwas salicylowy to dobry sposób na leczenie trądziku? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Krwawię w różnych odcieniach czerwieni. Czy to powinno mnie niepokoić?