Przejdź do treści

Trądzik u dorosłych – jak z nim walczyć?

Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mały chłopiec stoi na krzesełku przy umywalce, patrzy w lustro i myje zęby
Jaką pastę do zębów wybrać dla dziecka? Z fluorem czy ksylitolem? Wyjaśnia dentystka Marta Tavares
8 błędów w jedzeniu warzyw i owoców
Test Dermedic / Fot. Archiwum Hello Zdrowie
Redakcja HZ testuje: dermokosmetyki polskiej marki Dermedic
jajka
Cholesterol – wróg czy przyjaciel? Jak interpretować wyniki i jakie wartości są właściwe?
Migrena u kobiet / istockphoto.com
„Migrena jest chorobą powszechną, to żadna fanaberia hrabianek. Cierpi na nią 3 mln Polek” – mówi dr Marcin Straburzyński

Wydaje nam się, że trądzik jest jedynie problemem nastolatków. Tymczasem wykwity skórne coraz częściej pojawiają się na twarzach trzydziesto- i czterdziestolatków. Sprawiają kłopot: są trudne do ukrycia i jeszcze trudniejsze do wyleczenia.

Mówimy – trądzik, myślimy – młodzieńczy. Przywykliśmy bowiem do tego, że zaskórniki i ropne wykwity są zmorą wieku dojrzewania, która – pozostawiając ślady swej obecności lub nie – mija wraz z ustaniem hormonalnej burzy. Dermatolodzy nie pozostawiają jednak złudzeń. Trądzik przestał być domeną nastolatków i dotyka w tej chwili ponad 50 proc. osób po 25. roku życia. Zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Kłopotliwy, ale przewidywalny

Mechanizm powstawania zmian trądzikowych nie kryje w sobie tajemnic. Wszystko zaczyna się od wzmożonej produkcji wydzieliny gruczołów łojowych i jednoczesnego rogowacenia naskórka. W takiej sytuacji produkowane w dużej ilości sebum nie może swobodnie wydostawać się na powierzchnię skóry i czopuje ujścia przewodów wyprowadzających gruczoły łojowe. W ten sposób wydzielina zostaje uwięziona w naskórku, tworząc najpierw mikrozaskórniki, a potem zaskórniki zamknięte. Są one idealnym miejscem do działania bakterii beztlenowych, które pod wpływem enzymów rozkładają składniki łoju do kwasów tłuszczowych, a one z kolei drażnią okoliczne tkanki, prowokując powstanie stanów zapalnych. Równocześnie z beztlenowcami mogą zacząć działać inne drobnoustroje, np. drożdżaki, które dodatkowo wzmagają reakcje zapalne. Na skórze zaczynają się tworzyć krostki, grudki (to postać trądziku krostkowo-grudkowego). Niepoddane leczeniu zamieniają się w guzki i nacieki, a w zaawansowanym stadium ropne torbiele. Te nawet po wyleczeniu pozostawiają na twarzy blizny.

Hormony rozgrzeszone, ale stres na liście

Trądzik w wieku dorosłym powstaje dokładnie w takim samym mechanizmie jak u młodzieży. Obwinianie o pogorszenie stanu cery hormonów nie ma potwierdzenia w doświadczeniach dermatologów. Ich praktyka pokazuje, że mniej niż 10 proc. kobiet po 30. roku życia ma wykwity skórne z powodu problemów hormonalnych. Dlaczego więc jeszcze kilka lat temu przepisywano tabletki antykoncepcyjne jako terapię przeciwtrądzikową? Bo czasowo poprawiały stan cery. Okazywało się jednak, że po zaprzestaniu terapii problem powracał. A u dziewczyn wcześnie stosujących ten rodzaj antykoncepcji czas pojawienia się zmian skórnych przesuwał się po prostu na późniejszy wiek, najczęściej po pierwszej ciąży.

Istotniejszym niż hormony i udowodnionym obserwacjami czynnikiem rozwoju trądziku w wieku dorosłym są stres i niewłaściwa dieta. Dermatolodzy wskazują, że zarówno przewlekłe uczucie napięcia, jak i menu bogate w produkty o wysokim indeksie glikemicznym (czyli te prowokujące nagły wzrost insuliny we krwi) wzmagają produkcję androgenu, hormonu odpowiadającego m.in. za nasilenie łojotoku (a on z kolei – za powstawanie zaskórników). I jeszcze jeden czynnik prowokujący powstawanie zmian skórnych: nadmierne opalanie. Choć wystawianie się na słońce chwilowo wyraźnie poprawia stan cery – zmniejsza stany zapalne i minimalizuje widoczność krostek – w dłuższej perspektywie nasila problemy. Najwięcej pacjentów z zaognionymi zmianami trądzikowymi lekarze przyjmują właśnie po wakacjach, we wrześniu-październiku.

Natomiast umiejętnie dobrane kosmetyki nie prowokują dziś występowania zmian trądzikowych. Kilkanaście lat temu, gdy niektóre formuły kremów czy pudrów miały właściwości komedogenne (czyli zapychające pory), mogło się zdarzyć, że po użyciu takiego preparatu pojawiały się nowe zmiany zapalne. W tej chwili kosmetyki mają lekkie formuły, które nie blokują ujść gruczołów łojowych. Skóra więc pod nimi „oddycha”, pozwalając na wyprowadzenie na powierzchnię naskórka nadmiaru sebum.

kobieta je czekoladę

Jak dziś leczymy trądzik?

Trądzik u dorosłych najczęściej pojawia się na żuchwie, brodzie i okolicy ust, omija natomiast obszary typowe dla występowania trądziku młodzieńczego – czoło, policzki, dekolt, plecy. Czasami może być nasilony, choć najczęściej przyjmuje postać drobnych, ale przewlekłych zmian zapalnych.

Na pytanie, jak go leczyć, specjaliści odpowiadają: indywidualnie. To, co pomaga jednym, może nie pomóc innym, czasem zdarza się też tak, że jedna metoda leczenia nie odnosi skutku i trzeba połączyć kilka. Na pewno najważniejsze jest systematyczne złuszczanie naskórka, by nie doprowadzić do nadmiernej jego keratynizacji. W najcięższych przypadkach stosuje się miejscowo antybiotyki (najczęściej tetracyklinę lub azytromycynę) do zwalczenia bakterii beztlenowych. Bardzo dobre efekty, nawet w przypadku ciężkich objawów trądziku, przynosi leczenie doustnym retinoidem, izotretinoiną. W wyniku jej stosowania komórki naskórka zostają intensywnie złuszczane, zmniejsza się nagromadzenie łoju w mieszkach włosowych, dając 80-90 proc. skuteczności leczenia.

Mimo spektakularnych rezultatów terapia retinoidami nie jest łatwa: musi być systematyczna, jest kilkumiesięczna i trzeba ją prowadzić pod kontrolą lekarza. Przepisanie leku muszą poprzedzić badania, m.in. na poziom cholesterolu, bo jego wysoki poziom jest bezwzględnym przeciwwskazaniem, a w czasie jego stosowania konieczna jest antykoncepcja (zarówno u kobiet, jak i mężczyzn), bowiem lek ma działanie teratogenne (uszkadzające płód). Ze względu na intensywne złuszczanie naskórka skutkiem ubocznym leczenia jest mocne wysuszenie skóry (i to nie tylko w miejscach występowania trądziku). Podczas terapii nie można się tez opalać ani korzystać z zabiegów medycyny estetycznej.

Kobieta przegląda się w lustrze

Farmakologia plus pielęgnacja

Leczenie farmakologiczne zawsze musi być uzupełnione (a po wyleczeniu zmian zapalnych – zastąpione) odpowiednią pielęgnacją. Jej podstawa to staranne oczyszczanie cery. Musi ono jednocześnie usuwać zanieczyszczenia i nadmiar sebum, ale równocześnie chronić naturalny płaszcz hydrolipidowy naskórka, który jest gwarantem prawidłowego nawilżenia. Dlatego do oczyszczania należy używać kosmetyków, w których składzie znajdują się łagodnie działające substancje myjące (koniecznie bez alkoholu), ale także kwas salicylowy (hydroksykwas karboksylowy) czy glikolowy (kwas hydroksyoctowy), bo to one „rozklejają” komórki naskórka, umożliwiając tym samym pozbycie się łoju. Żele myjące do skóry trądzikowej często wzbogacane są też o cząsteczki peelingujące, których zadaniem jest ułatwienie usunięcia martwych komórek naskórka i pobudzenie jego odnowy, ale nie można ich stosować w momencie zaostrzenia zmian i pojawienia się wykwitów ropnych (by nie roznosić zakażenia po innych obszarach twarzy). W przypadku kobiet oprócz produktu do mycia twarzy wodą niezbędny jest też preparat usuwający makijaż – najlepiej gdy jest pozbawionym substancji tłuszczowych płynem micelarnym. Mleczek należy unikać, a w przypadku toniku pamiętać, że nie służy on ani do usuwania kosmetyków kolorowych, ani nie leczy zmian zapalnych. Jego zadaniem jest przywrócenie właściwego pH skóry, a przez to wzmocnienie jej naturalnych mechanizmów obronnych.

Cery z trądzikiem nie można jednak oczyszczać za każdym razem, gdy tylko pojawi się tłusta warstwa. Trądzik nie jest bowiem kwestią zbyt rzadkiego mycia, a zbyt intensywne pocieranie naskórka i usuwanie łoju nasili jego produkcję i podrażni naskórek. Ograniczenie wydzielania sebum musi wynikać z leczenia skóry, a nie z jej ciągłego oczyszczania.

kobieta bez makijażu

Niezbędne nawilżanie

Choć wydaje się to nielogiczne, przetłuszczająca się skóra trądzikowa jest często odwodniona. Stąd w skupieniu na walce z trądzikowymi zmianami nie można zapominać o konieczności systematycznego (ale nie zbyt nadmiernego) nawilżania. Nie powinno to być trudne, ponieważ kremy nawilżające są lekkie (często mają postać żelu), szybko się wchłaniają, nie pozostawiając tłustej warstwy, więc nie sprawiają trudności aplikacyjnych. Te na dzień mają dodatkowe działanie matujące (regulujące jednocześnie pracę gruczołów łojowych), te na noc – aktywnie leczą trądzikowe zmiany. W ich składzie powinny się znaleźć substancje o działaniu antybakteryjnym i przeciwzapalnym (np. nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy, witamina C, olejek z drzewa herbacianego, tlenek cynku), lekko złuszczającym (np. kwasy: salicylowy, glikolowy czy migdałowy).

Dermatologia to rozliczne choroby, które często mają podłoże genetyczne

Dwie korzyści w jednej terapii

Dla cery dojrzałej istotne jest to, że sposoby pielęgnacji stosowane w leczeniu trądziku jednocześnie przeciwdziałają starzeniu się skóry. Unikając nadmiernego opalania, nakładając filtry słoneczne – przeciwdziałamy fotostarzeniu i powstawaniu przebarwień. Używając preparatów z retinolem, zapobiegamy zaburzeniom keratynizacji naskórka, sprzyjamy jego odnowie, poprawiamy podścielisko łącznotkankowe, rozjaśnimy przebarwienia i spłycamy zmarszczki. Jednoczesne działanie przeciwzapalne i odmładzające ma także witamina C. Jej obecność w kremach zarówno przeciwdziała wolnym rodnikom, jak i hamuje produkcję cytokin pozapalnych. Podobnie z peelingami chemicznymi. Z jednej strony, złuszczając wierzchnie warstwy naskórka, są formą terapii trądziku, z drugiej – stosuje się je we wszystkich kuracjach przeciwstarzeniowych.

Borykając się z problemem zmian skórnych, powinniśmy unikać kremów o bogatych formułach, kierując się ogólną zasadą, że im mniej składników w kosmetyku, tym dla skóry problemowej lepiej. Odstawmy też preparaty z olejami mineralnymi, silnie perfumowane, barwione. Dermatolodzy przestrzegają też przed… nieumiejętnym myciem włosów. Kiedy myjemy je nad wanną, drażniące substancje zawarte w tych kosmetykach spływają nam po czole i policzkach, powodując zaostrzenie zmian trądzikowych.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Trądzik - jak go wyleczyć? / istockphoto.com

Dlaczego leczenie przeciwtrądzikowe nie zawsze działa? Dermatolożki z Dermatolook odpowiadają

Smog w mieście / istockphoto.com

Smog i zanieczyszczenia powietrza pogarszają stan skóry i nasilają trądzik. Czy możemy coś z tym zrobić?

kobieta przegląda się w lustrze w łazience

Demakijaż skóry trądzikowej – jak powinien wyglądać? Wyjaśnia kosmetolożka

W jaki sposób sama nasilasz trądzik zabiegami mechanicznymi? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Trądzik po 30-tce / istockphoto.com

Dermatolook: trądzik po 30-tce należy do jednego z najczęstszych problemów dermatologicznych kobiet dzisiejszych czasów

Nie możesz wyleczyć trądziku? Przyczyną może być stres

Leczysz trądzik i nie widzisz efektów? Kosmetolożka: przyczyną może być stres!

Kobieta ubrana w sweter trzyma trzy buteleczki z kosmetykami

Czy kwas salicylowy to dobry sposób na leczenie trądziku? Tłumaczy Ekspert Kosmetyczny

Kobieta w ciąży / istockphoto.com

Trądzik w ciąży – skąd się bierze i co można z nim zrobić? Dermatolook odpowiada

Pielęgnacja twarzy / istockphoto.com

Nie oddawaj swojej twarzy kosmetyczkom po weekendowym kursie! Ekspert Kosmetyczny pokazała, jak wygląda źle wykonany zabieg kawitacji

Trądzik - leczenie problemów skórnych /istockphoto.com

Ekspert Kosmetyczny: „w wykwitach zapalnych liczba bakterii zwiększa się 10-krotnie”. Skąd biorą się zmiany trądzikowe?

istockphoto.com

Jedzenie nabiału powoduje trądzik? Modne Farmaceutki wyjaśniają

istockphoto.com

Trądzik przed 30-tką? Tak, to możliwe. Kosmetolożka podzieliła się swoją historią

20. urodziny za tobą? Zobacz, co czeka ciebie i twoje ciało

istockphoto.com

Masz trądzik? Porozmawiaj ze swoim dermatologiem o retinoidach!

Zmagasz się z łojotokiem? Kosmetolożka Joanna Skrzypczak tłumaczy, jak sobie z nim poradzić

Po trądziku zostały ci blizny? Dermatolożka podpowiada, jak możesz je zniwelować

istockphoto.com

Masz trądzik? Wszystkiemu winne może być to, co jesz!

Unsplash

Nieumiejętnie używany może dać niepożądane efekty. Czy warto stosować retinol?

Chcesz mieć zdrową skórę? Utrzymuj stabilny poziom cukru. Radzi autorka bloga Natura Pod Lupą

dziewczyna z zasłoniętą twarzą

Masz trądzik różowaty, ale pielęgnacja jest dla ciebie ciągłym wyzwaniem? Dermatolożka podpowiada, czego powinnaś unikać

dermatolog

Jak przygotować się na wizytę u dermatologa? Dr n. med. Nina Wiśniewska tłumaczy

soda oczyszczona

Kosztuje niewiele ponad złotówkę, a jej zawartość potrafi być bezcenna. Poznaj 5 zastosowań sody oczyszczonej

koniczyna czerwona

Koniczyna czerwona – na co pomaga ta niezwykła roślina?

Czy z trądziku się wyrasta? Odpowiada dermatolożka

Najpopularniejsze

8 rzeczy, których organizm kobiety nie wybacza po 30-tce

dziewczyna trzyma blistry z witaminami

11 witamin i minerałów, których potrzebujesz, gdy masz 20, 30, 40, 50 lat

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Sandra Kubicka

Sandra Kubicka: nigdy już nie powiem, że jestem w stu procentach zdrowa, nawet jeśli kiedyś będę czuła się lepiej

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Mama zakleja plaster dziekcu. Na zdjeciu widoczne dłonie na drewnianym stole

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

sen

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

„Wyjście z toksycznego związku nie łatwe, ale jest możliwe. I trzeba to zrobić. Dla siebie”. Dr Bogdan Stelmach o niezdrowych relacjach w parze

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.