Przejdź do treści

Ból zatok – przyczyny, objawy i domowe sposoby na ulgę

Ból zatok – przyczyny, objawy i domowe sposoby na ulgę
Ból zatok – przyczyny, objawy i domowe sposoby na ulgę Rawpixel.xom
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?
Światowa Organizacja Zdrowia: lek na koronawirusa może nigdy nie powstać

Ból zatok to nieprzyjemna dolegliwość spowodowana zapaleniem błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Zapalenie zatok jest szczególnie uciążliwe ze względu na ból o różnym umiejscowieniu, któremu zwykle towarzyszy nasilony katar i gorączka. W niektórych przypadkach skuteczne może okazać się leczenie domowymi sposobami, w innych konieczna jest interwencja lekarska. 

Zapalenie zatok – przyczyny 

Zatoki przynosowe to przestrzenie w strukturze kostnej czaszki znajdujące się wokół oczu i nosa. Ich rolą jest m.in nawilżanie i ogrzewanie przepływającego przez nie powietrza. Do zapalenia zatok dochodzi w wyniku zablokowania ujść zatok i gromadzenia się wewnątrz nich wydzieliny śluzowej. Tworząca się ze śluzu ropna wydzielina jest pożywką dla patogenów. 

Etiologia zapalenia zatok jest zróżnicowana. Zapalenie może wynikać z infekcji, alergicznego nieżytu nosa, polipów i guzów nowotworowych, wad anatomicznych przegrody nosa (przerost migdałków, skrzywiona przegroda nosa), narażenia na dym papierosowy oraz stanowić powikłanie po wyrwaniu zęba. 

Pierwotną przyczyną zapalenia zatok jest obecność patogenów: wirusów (przede wszystkim rinowirusy, ale też koronawirusy, adenowirusy, wirus grypy), bakterii ( Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae) oraz grzybów (m.in. Aspergillus, Candida albicans).

brzuszki na piłce

Zapalenie zatok – rodzaje 

Zapalenie zatok można podzielić w zależności od czasu trwania choroby na: ostre, podostre i przewlekłe. Ostre zapalenie zatok charakteryzuje gwałtowny początek i czas trwania do 4 tygodni. Podostre zapalenie zatok trwa między 4 a 12 tygodni, a przewlekłe powyżej 12 tygodni. Wszystkie rodzaje zapalenia zatok mają podobne objawy i dlatego są trudne do odróżnienia.  

Ostre zapalenie zatok jest bardzo częste. Szacuje się, że około dziewięćdziesiąt procent dorosłych osób miało zapalenie zatok w pewnym momencie swojego życia. Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia zatok są wirusy. Wirusowe zapalenie zatok może występować nawet 2-5 razy do roku. Ustępuje zwykle w ciągu 7-10 dni. Infekcja bakteryjna pojawia się zazwyczaj jako rezultat nadkażenia w trakcie infekcji wirusowej. Natomiast grzybicze zapalenie zatok najczęściej występuje się u chorych z upośledzoną odpornością (pacjenci po przeszczepie lub z AIDS)  oraz u osób z cukrzycą. 

Zatoki potrafią uprzykrzyć życie. Jakie są objawy i przyczyny zapalenia zatok?

Zapalenie zatok – objawy 

Pierwszym objawem zapalenia zatok zazwyczaj jest katar, a po kilku dniach uporczywy ból głowy. Tym objawom towarzyszyć może: 

  • Ból lub ucisk twarzy, ból zębów, ból ucha 
  • Osłabiony węch 
  • Gorączka 
  • Obrzęk twarzy 
  • Nieprzyjemny zapach z ust 
  • Kaszel 

Ból zatok bez kataru w rzeczywistości może być migreną, a nie objawem zapalenia zatok. Wynika to z faktu, iż napad migrenowy wiąże się z aktywacją nerwów trójdzielnych, które unerwiają zarówno obszar zatoki, jak i opony mózgowe otaczające mózg. W rezultacie trudno jest dokładnie określić miejsce, z którego pochodzi ból. U osób z migrenami zwykle nie obserwuje się gęstej wydzieliny z zatok, która jest częstym objawem infekcji zatok. Jeśli pojawia się ból zatok bez kataru warto skonsultować się z lekarzem w celu dokładnej diagnostyki dolegliwości.

Ból spowodowany zapaleniem zatok jest też czasem mylony z bólem powstającym w wyniku zapalenia miazgi zębów szczękowych. Aby zróżnicować przyczynę, przyjmuje się, że jeśli ból zwiększa się podczas przechylania głowy do przodu wskazuje to na występowanie zapalenia zatok. 

Ból głowy od zatok 

Ból zatok jest charakterystyczny: jednostajny, niepulsujący, nasilający się podczas zmiany położenia głowy. Może być odczuwalny w różnych częściach głowy, choć najczęściej mówi się o bólu zatok czołowych i szczękowych.

W poniższej tabeli została przedstawiona lokalizacja bólu w zapaleniu zatok przynosowych. 

Zatoka klinowa  Ból potyliczny promieniujący do szczytu czaszki 
Komórki sitowia  Przednie: Ból okolicy skroniowej, oczodołu, kąt przyśrodkowy oka 

Tylne: ból zgodnie z unerwieniem nerwu trójdzielnego 

Zatoki szczękowe  Ból w obrębie policzka, zębów, skroni 
Zatoki czołowe  Tkliwość, ból w obrębie zatoki, w okolicy podoczodołowej 
Ćwiczenia oddechowe - koronawirus

Domowe sposoby na ból zatok 

Domowe sposoby mogą być zastosowane wspomagająco w leczeniu zapalenia zatok, ale nie zastępują leczenia tradycyjnego. Łagodząco na bolące zatoki mogą pomóc: 

  • Inhalacje parą wodną 
  • Odpowiednie nawadnianie organizmu 
  • Okłady z gorącego kompresu w miejscu, w którym bolą zatoki 
  • Nawilżanie błony śluzowej nosa przy pomocy soli fizjologicznej 

EPOS (European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps) sugeruje możliwość wykorzystania suplementów diety w leczeniu zapalenia zatok (cynk, leki ziołowe, witamina C), niestety na chwile obecną brak jest jednoznacznych rekomendacji i dowodów na skuteczność takich preparatów. 

Domowe sposoby sprawdzą się w czasie bólu zatok w ciąży. Częstsze występowanie infekcji dróg oddechowych w okresie ciąży związane jest osłabieniem układu odpornościowego. Kobietom ciężarnym poleca się spraye solankowe do nosa, płukanie zatok, używanie nawilżaczy powietrza, a w przypadku braku poprawy lub zaostrzenia dolegliwości konsultację lekarską i ewentualne zastosowanie antybiotyków bezpiecznych w ciąży. Należy pamiętać, iż wiele leków bez recepty jest przeciwwskazane w okresie ciąży. 

Zobacz także: Zapalenie zatok w ciąży – jakie leki można stosować?

Jak leczyć zapalenie zatok? 

W przypadku braku ustępowania objawów zapalenia zatok konieczne może być leczenie farmakologiczne. Celem leczenia ostrego zapalenia zatok jest zmniejszenie obrzęku i przekrwienia błony śluzowej, zmniejszenie bólu i gorączki oraz odpowiednie nawadnianie organizmu.  Objawowo stosuje się: 

  • Leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (paracetamol, ibuprofen
  • Leki obkurczajace naczynia krwionośne (ksylometazolinaoksymetazolina i nafazolina) zazwyczaj dostępne w postaci kropli do nosa, które nie powinny być stosowane dłużej niż 3-5 dni ze względu na ryzyko efektów ubocznych ( suchość i wtórny obrzęk błony śluzowej nosa) 
  • Leki zmniejszające obrzęk śluzówki ( glikokortykosteroidy 
  • Preparaty antyhistaminowe 

Antybiotykoterapię wprowadza się, jeśli poprawa nie wystąpi w ciągu 7- 10 dni, ponieważ wskazuje to na infekcję bakteryjną. Rekomendowanymi antybiotykami są m.in. amoksycyklinaazytromycyna i  clarytomycyna. Przewlekłe, nawracające zapalenie zatok wymaga zazwyczaj leczenia operacyjnego.

 

Bibliografia:

[1] Mustafa Murtaza i wsp.,Acute and Chronic RhinosinusitisPathophysiology and Treatment,” Int. J. Pharm. SciInvent., vol. 4, no. 2, pp. 30–36, 2015. 

[2] Fokkens WJ i wsp., “European Position Paper on Rhinosinusitus and Nasal Polyps 2012Pocket Guide,” 2012. 

[3] E. P. Skye, R. Van Harrison, J. E. Terrell, D. H. Zao, and K. T. Rew, “Acute Rhinosinusitis in AdultsGuidelines for Clinical Care Ambulatory,” 2018. 

[4] Wachnicka-Bąk Anna i wsp., “zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych – jedno z najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych,” Pediatr Med Rodz , vol. 10, no. 1, pp. 25–31, 2014. 

[5] G. Niedzielska, “Zapalenie zatok – Racjonalna antybiotykoterapia,” Otolaryngol. Pol., vol. 61, no. 5, pp. 789–791, 2007, doi: 10.1016/s0030-6657(07)70527-9. 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Jogurt domowy

Domowy jogurt – jak zrobić. Przepisy na domowy jogurt

Bóle podżebrowe w ciąży - jak może pomóc osteopatia?

Bóle podżebrowe w ciąży – jak może pomóc osteopatia? Rozmowa z Eweliną Tyszko-Bury

Bóle miesiączkowe – przyczyny i domowe sposoby na ich złagodzenie

Endometrioza / rawpixel.com

Endometrioza – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie

Olejki eteryczne to świetny sposób na ochronę przed kleszczami. Szczegóły wyjaśnia Martka Natura

Kobieta trzyma się za brzuch z powodu zapalenia pęcherza

Zapalenie pęcherza moczowego – objawy, leki i domowe sposoby

Kobieta trzyma się za bolące biodro

Ból biodra – przyczyny, objawy, zapobieganie i leczenie

Ból podczas stosunku – przyczyny i leczenie. Sposoby na bolesny seks

ból głowy

Napięciowy ból głowy – fakty. Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta z nerwobólem

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

matka z noworodkiem

Ginekolog: podtlenek azotu to jedna z najprostszych form łagodzenia bólu porodowego. Za rzadko się o tym mówi

magnetoterapia

Magnetoterapia – na czym polega, komu jest zalecana, jakie daje efekty?

Jonoforeza. Na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Jonoforeza – na czym polega zabieg? Wskazania i przeciwwskazania

Czy ból to zawsze objaw zapalenia?

Zapalenie ucha u dzieci i dorosłych – objawy, jak wygląda leczenie?

Zatoki potrafią uprzykrzyć życie. Jakie są objawy i przyczyny zapalenia zatok?

Zatoki potrafią uprzykrzyć życie. Jakie są objawy i przyczyny zapalenia zatok?

Łuszczyca / istock

Łuszczyca – jak ją leczyć domowymi sposobami?

Infekcje dróg oddechowych - jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

Infekcje dróg oddechowych – jak leczyć i rozpoznać ich rodzaje?

Kobieta trzyma w dłoni smartfona

Ból kciuka – przyczyny i objawy. Co robić, gdy boli kciuk?

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

Zapalenie gardła u dziecka – objawy, domowe sposoby i leczenie

Inhalacje na zatoki- z czego je robić i na co pomagają

Inhalacje na zatoki – z czego je robić i na co pomagają?

Zioło w misce

Ziołowy preparat na komary i kleszcze. Zrób go sama!

Kobieta w łóżku, ból głowy

Ból głowy – przyczyny tej dolegliwości. Jak wygląda diagnoza i leczenie?

kobieta w ciąży

Lęk przed porodem może nasilać odczucia bólowe. Jak temu zapobiec?

Żółte paznokcie u nóg i rąk. Jakie są ich przyczyny i jak je leczyć?

Żółte paznokcie u nóg i rąk. Jakie są ich przyczyny i jak je leczyć?

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami