Przejdź do treści

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Pij wodę jesienią! Poznaj 4 najważniejsze powody, dla których warto to robić
Skąd się bierze nudny seks? Wyjaśnia Alicja Długołęcka
Kobieta siedzi przy stole z książką
Naukowcy odkryli przeciwciała, które niszczą stare komórki. Dzięki temu będzie można spowolnić procesy starzenia?
Zendaya
Zendaya wyznała, że social media wyzwalają u niej stany lękowe. „Staję się niespokojna, za dużo myślę i analizuję”
yoga twarzy joga
Joga dla twarzy. Ćwiczenia przywrócą skórze blask i wygładzą zmarszczki

Czy wybierając produkty roślinne, w których znajdują się związki podobne do ludzkich hormonów, można złagodzić objawy menopauzy i uchronić się przed rozwojem niektórych chorób? Bardzo możliwe. Fitoestrogeny, bo o nich mowa, mają podobną budowę do naturalnych estrogenów i w niektórych przypadkach mogą być pomocne, kiedy stężenie hormonów w znacznym stopniu spada.

Fitoestrogeny to naturalnie występujące niesteroidowe fenolowe związki roślinne, które ze względu na swoją strukturę molekularną i wielkość przypominają hormony płciowe – estrogeny, a zwłaszcza 17-β-estradiol. Dzielą się na dwie grupy: flawonoidy (do których zalicza się izoflawony, kumestany i prenyloflawonoidy) oraz nie-flawonoidy (wśród których można wymienić lignany). W roślinach pełnią one funkcje obronne, chroniąc je przed atakami drobnoustrojów, wykazując działanie grzybobójcze, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwutleniające.

– Fitoestrogeny w dietetyce to dość kontrowersyjny temat. Można znaleźć zarówno  ich zwolenników, jak i przeciwników. Doniesienia naukowe nie są jednoznaczne, bo nie ma takich, które jednoznacznie mówią o tym, że fitoestrogeny mogą być stosowane jako terapia wspomagająca objawy menopauzy, ani takich, które całkowicie są temu przeciwne – przyznaje Emilia Ptak, dietetyk kliniczny, ekspert żywienia z poradni SanDiet. Aktywność fitoestrogenów jest jednak znacznie niższa od tej, którą wykazuje estrogen. Fitoestrogeny mogą wywierać działanie antyestrogenowe, gdy poziom krążącego estrogenu jest wysoki, ale gdy poziom estrogenu jest niski, stają się bardziej estrogenne dodaje dietetyk.

Hormony roślinne wykorzystywane są także w produktach kosmetycznych przeznaczonych do cery dojrzałej oraz w preparatach ujędrniających.

Fitoestrogeny – w czym siedzą?

– Najbogatszym źródłem fitoestrogenów jest przede wszystkim soja i jej przetwory, ale znajdziemy je również w innych suchych nasionach roślin strączkowych, takich jak ciecierzyca, soczewica, bób i fasola. Do dobrych źródeł fitoestrogenów zalicza się także siemię lniane, lucernę, kiełki koniczyny i fasoli mung. Natomiast mniejsze ich ilości zawierają owoce, warzywa, nasiona sezamu, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz orzechy, na przykład pistacje – wymienia Emilia Ptak. Prenyloflawonoidy w większych ilościach obecne są w szyszkach chmielu.

Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem?

Zawartość izoflawonów w produktach sojowych (mg/100 g):

  • sosy sojowe – 0,1–1,6
  • napoje sojowe – 5–10
  • sery sojowe – 6–31
  • makaron sojowy – 8,5
  • koncentrat białka sojowego (izolat) – 12–102
  • tofu – 13,5–67
  • nasiona soi – 14–153
  • jogurt sojowy – 16
  • tempeh – 29–53
  • miso – 43–60
  • mąka sojowa – 131–198

Przetwarzanie żywności – np. fermentacja – oraz obróbka termiczna (przede wszystkim gotowanie) wpływają na zmniejszenie zawartości fitoestrogenów w porównaniu z produktem nieprzetworzonym.

Trzeba również zwrócić uwagę, aby wybierana przez nas soja była bez GMO (niemodyfikowana genetycznie). Z kolei strączki należy przygotować odpowiednio lekkostrawnie, by nie były zbyt wzdymające i nie obciążały naszego przewodu pokarmowego.

Fitoestrogeny a menopauza

Menopauza to stan, w którym przez co najmniej 12 miesięcy nie pojawia się miesiączka. Zazwyczaj rozwija się u kobiet między 45. a 55. rokiem życia i ma związek z obniżonym poziomem hormonów płciowych, takich jak estrogen oraz progesteron. Może objawiać się m.in. spadkiem nastroju, depresją, bólami głowy, uderzeniami gorąca. Ponadto wiąże się ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy oraz chorobami układu krążenia. To skutek spadku poziomu hormonów (estrogeny mają działanie ochronne).

Jak dbać o zęby? Jaka dieta jest najlepsza dla naszych zębów?

Jak tłumaczy Emilia Ptak, kobietom z menopauzą zwykle proponuje się hormonalną terapię zastępczą, jednak wiele badań naukowych wskazuje, że fitoestrogeny również mogą okazać się pomocne w walce z objawami klimakterium. – Fitoestrogeny, łącząc się z receptorami estrogenowymi α i β na błonach komórkowych, mogą wpływać na ekspresję genów przez nie kontrolowanych – mówi dietetyk SanDiet.

Niektóre spośród dowodów naukowych wskazują, że dieta bogata w fitoestrogeny może wykazywać działanie:

  • zmniejszające częstotliwość i nasilenia uderzeń gorąca
  • zwiększające gęstość mineralną kości
  • usprawniające metabolizm glukozy i zmniejszające poziom insuliny

Niewykluczone jednak, że skuteczność tego działania zależy od rodzaju diety, czasu jej stosowania oraz ilości zawartych w niej fitoestrogenów.

Czy fitoestrogeny są bezpieczne?

– Dostarczanie fitoestrogenów z niskoprzetworzonych produktów, które stanowią element diety, daje małe prawdopodobieństwo dostarczenia ich w zbyt dużej ilości. Natomiast istnieją produkty, które są mocno skoncentrowane i mogą zawierać ich wysokie stężenia. To np. mleko sojowe czy mąka sojowa, więc lepiej spożywać je z umiarem. Oprócz żywności fitoestrogeny znajdziemy w suplementach diety, które w wielu przypadkach mogą okazać się pomocne. Jednak zawsze należy pamiętać o tym, by suplementację dobierać indywidualnie na podstawie objawów dotyczących równowagi hormonalnej oraz wyników badań zwraca uwagę Emilia Ptak.

Czy dieta ketogeniczna jest dla wszystkich?

Czy fitoestrogeny działają?

Według dietetyczki nie istnieją wystarczające dowody określające jednoznacznie, że fitoestrogeny mogą być pomocne przy menopauzie. Warto włączać je do diety, natomiast ostrożnie należy podchodzić do kwestii suplementacji fitoestrogenami.

– Niektóre kobiety rzeczywiście zauważają u siebie złagodzenie objawów pod wpływem hormonów roślinnych, co nie znaczy, że u każdej kobiety fitoestrogeny będą działać w ten sam sposób. Na pewno hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą szereg różnych skutków; jak każdy lek, który potrafi wnieść coś dobrego, ale również może powodować skutki uboczne. Dlatego przemycanie produktów bogatych w fitoestrogeny do diety, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, może być wartościowym rozwiązaniem, chociaż zawsze należy dobierać terapię indywidualnie. Najważniejsza jest ostrożność w postępowaniu i dokładność w ocenie objawów oraz interpretacji wyników – sumuje specjalistka SanDiet.

Bibliografia:

https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/prozdrowotne-fitoestrogeny.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

PCOS u mężczyzn? Dr Katarzyna Skórzewska mówi, na co zwrócić uwagę u swojego partnera

menopauza i htz

„Nie każda pacjentka stosująca HTZ zachoruje na raka piersi!”. Ginekolożka Małgorzata Nowicka o hormonalnej terapii zastępczej

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Twoja skóra głowy daje ci znaki! Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

Agnieszka Żalińska

Atrofia pochwy to „cicha epidemia”, chorują też młode kobiety. „Ulgę może przynieść… regularny seks” – wyjaśnia Agnieszka Żalińska, ginekolożka

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Dwie kobiety siedzą przy stole i piją z filiżanek

„Ciągle odczuwasz głód i nie możesz schudnąć? Sprawdź, czy to nie leptynooporność” – apelują autorki Ogarnij Hashimoto

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz

Prof. Eleonora Bielawska-Batorowicz: Natura wymyśliła menopauzę w sensownym celu

Zioła, które wspierają zdrowie intymne kobiet /fot. Pexels

Zioła, które wspierają zdrowie intymne kobiet. Przekonaj się, ile dobrego mogą dla ciebie zrobić!

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy /fot. Pexels

Wyczerpanie, osłabienie, nerwowość? Doktor Google podpowiada: zespół zmęczonych nadnerczy. „Nie ma takiej choroby” – twierdzi endokrynolog

Hirsutyzm, czyli nadmierna ilość owłosienia. Przyczyny, objawy i leczenie

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej

Wysoki poziom androgenów u kobiet - skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

Wysoki poziom androgenów u kobiet – skąd się bierze i co możemy z tym zrobić? Wyjaśnia Iwona Pasieczna

5 najczęstszych błędów dietetycznych, które mają wpływ na zdrowie hormonalne

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?