Przejdź do treści

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Adam Lewanowicz
Jak pomóc bliskiej osobie, która tkwi w toksycznej relacji? Radzi psychoterapeuta Adam Lewanowicz [WIDEO]
projektowanie uśmiechu
„Od razu zauważam, gdy ktoś ma problem, bo mówi czy uśmiecha się, przekręcając głowę w bok, lub zasłania usta dłonią”. Lek. dent. Marcin Krupiński o projektowaniu uśmiechu
„Złość piękności szkodzi”? W żadnym wypadku. Pozwólmy dziewczynkom się złościć!
Złość piękności szkodzi? „Zbyt długo dałyśmy sobie wmawiać bajkę o złości, co to kobiecości nie przystoi”
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Pokonała już raka i sepsę, teraz 102-latka po raz drugi wyzdrowiała z COVID-19
Kobieta w ciąży
Suplementacja DHA w ciąży. Nowe rekomendacje PTGiP

Czy wybierając produkty roślinne, w których znajdują się związki podobne do ludzkich hormonów, można złagodzić objawy menopauzy i uchronić się przed rozwojem niektórych chorób? Bardzo możliwe. Fitoestrogeny, bo o nich mowa, mają podobną budowę do naturalnych estrogenów i w niektórych przypadkach mogą być pomocne, kiedy stężenie hormonów w znacznym stopniu spada.

Fitoestrogeny to naturalnie występujące niesteroidowe fenolowe związki roślinne, które ze względu na swoją strukturę molekularną i wielkość przypominają hormony płciowe – estrogeny, a zwłaszcza 17-β-estradiol. Dzielą się na dwie grupy: flawonoidy (do których zalicza się izoflawony, kumestany i prenyloflawonoidy) oraz nie-flawonoidy (wśród których można wymienić lignany). W roślinach pełnią one funkcje obronne, chroniąc je przed atakami drobnoustrojów, wykazując działanie grzybobójcze, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwutleniające.

– Fitoestrogeny w dietetyce to dość kontrowersyjny temat. Można znaleźć zarówno  ich zwolenników, jak i przeciwników. Doniesienia naukowe nie są jednoznaczne, bo nie ma takich, które jednoznacznie mówią o tym, że fitoestrogeny mogą być stosowane jako terapia wspomagająca objawy menopauzy, ani takich, które całkowicie są temu przeciwne – przyznaje Emilia Ptak, dietetyk kliniczny, ekspert żywienia z poradni SanDiet. Aktywność fitoestrogenów jest jednak znacznie niższa od tej, którą wykazuje estrogen. Fitoestrogeny mogą wywierać działanie antyestrogenowe, gdy poziom krążącego estrogenu jest wysoki, ale gdy poziom estrogenu jest niski, stają się bardziej estrogenne dodaje dietetyk.

Hormony roślinne wykorzystywane są także w produktach kosmetycznych przeznaczonych do cery dojrzałej oraz w preparatach ujędrniających.

Fitoestrogeny – w czym siedzą?

– Najbogatszym źródłem fitoestrogenów jest przede wszystkim soja i jej przetwory, ale znajdziemy je również w innych suchych nasionach roślin strączkowych, takich jak ciecierzyca, soczewica, bób i fasola. Do dobrych źródeł fitoestrogenów zalicza się także siemię lniane, lucernę, kiełki koniczyny i fasoli mung. Natomiast mniejsze ich ilości zawierają owoce, warzywa, nasiona sezamu, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz orzechy, na przykład pistacje – wymienia Emilia Ptak. Prenyloflawonoidy w większych ilościach obecne są w szyszkach chmielu.

Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem?

Zawartość izoflawonów w produktach sojowych (mg/100 g):

  • sosy sojowe – 0,1–1,6
  • napoje sojowe – 5–10
  • sery sojowe – 6–31
  • makaron sojowy – 8,5
  • koncentrat białka sojowego (izolat) – 12–102
  • tofu – 13,5–67
  • nasiona soi – 14–153
  • jogurt sojowy – 16
  • tempeh – 29–53
  • miso – 43–60
  • mąka sojowa – 131–198

Przetwarzanie żywności – np. fermentacja – oraz obróbka termiczna (przede wszystkim gotowanie) wpływają na zmniejszenie zawartości fitoestrogenów w porównaniu z produktem nieprzetworzonym.

Trzeba również zwrócić uwagę, aby wybierana przez nas soja była bez GMO (niemodyfikowana genetycznie). Z kolei strączki należy przygotować odpowiednio lekkostrawnie, by nie były zbyt wzdymające i nie obciążały naszego przewodu pokarmowego.

Fitoestrogeny a menopauza

Menopauza to stan, w którym przez co najmniej 12 miesięcy nie pojawia się miesiączka. Zazwyczaj rozwija się u kobiet między 45. a 55. rokiem życia i ma związek z obniżonym poziomem hormonów płciowych, takich jak estrogen oraz progesteron. Może objawiać się m.in. spadkiem nastroju, depresją, bólami głowy, uderzeniami gorąca. Ponadto wiąże się ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy oraz chorobami układu krążenia. To skutek spadku poziomu hormonów (estrogeny mają działanie ochronne).

Jak dbać o zęby? Jaka dieta jest najlepsza dla naszych zębów?

Jak tłumaczy Emilia Ptak, kobietom z menopauzą zwykle proponuje się hormonalną terapię zastępczą, jednak wiele badań naukowych wskazuje, że fitoestrogeny również mogą okazać się pomocne w walce z objawami klimakterium. – Fitoestrogeny, łącząc się z receptorami estrogenowymi α i β na błonach komórkowych, mogą wpływać na ekspresję genów przez nie kontrolowanych – mówi dietetyk SanDiet.

Niektóre spośród dowodów naukowych wskazują, że dieta bogata w fitoestrogeny może wykazywać działanie:

  • zmniejszające częstotliwość i nasilenia uderzeń gorąca
  • zwiększające gęstość mineralną kości
  • usprawniające metabolizm glukozy i zmniejszające poziom insuliny

Niewykluczone jednak, że skuteczność tego działania zależy od rodzaju diety, czasu jej stosowania oraz ilości zawartych w niej fitoestrogenów.

Czy fitoestrogeny są bezpieczne?

– Dostarczanie fitoestrogenów z niskoprzetworzonych produktów, które stanowią element diety, daje małe prawdopodobieństwo dostarczenia ich w zbyt dużej ilości. Natomiast istnieją produkty, które są mocno skoncentrowane i mogą zawierać ich wysokie stężenia. To np. mleko sojowe czy mąka sojowa, więc lepiej spożywać je z umiarem. Oprócz żywności fitoestrogeny znajdziemy w suplementach diety, które w wielu przypadkach mogą okazać się pomocne. Jednak zawsze należy pamiętać o tym, by suplementację dobierać indywidualnie na podstawie objawów dotyczących równowagi hormonalnej oraz wyników badań zwraca uwagę Emilia Ptak.

Czy dieta ketogeniczna jest dla wszystkich?

Czy fitoestrogeny działają?

Według dietetyczki nie istnieją wystarczające dowody określające jednoznacznie, że fitoestrogeny mogą być pomocne przy menopauzie. Warto włączać je do diety, natomiast ostrożnie należy podchodzić do kwestii suplementacji fitoestrogenami.

– Niektóre kobiety rzeczywiście zauważają u siebie złagodzenie objawów pod wpływem hormonów roślinnych, co nie znaczy, że u każdej kobiety fitoestrogeny będą działać w ten sam sposób. Na pewno hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą szereg różnych skutków; jak każdy lek, który potrafi wnieść coś dobrego, ale również może powodować skutki uboczne. Dlatego przemycanie produktów bogatych w fitoestrogeny do diety, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, może być wartościowym rozwiązaniem, chociaż zawsze należy dobierać terapię indywidualnie. Najważniejsza jest ostrożność w postępowaniu i dokładność w ocenie objawów oraz interpretacji wyników – sumuje specjalistka SanDiet.

Bibliografia:

https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/prozdrowotne-fitoestrogeny.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Wnętrostwo u dzieci i dorosłych – przyczyny i leczenie

Choroba popromienna – przyczyny, objawy, leczenie

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Dlaczego kobiety łagodniej przechodzą COVID-19? Istotną rolę odgrywają hormony

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę

Eva Galant: Wciąż mało jest wyrozumiałości wobec chorych na tarczycę. To jak depresja – nie „widać” jej po tobie, więc trudno uwierzyć, że coś ci dolega

Rak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Andropauza – przyczyny, objawy i leki na męskie przekwitanie

dziewczyna z trądzikiem

Trądzik torbielowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Jadłowstręt psychiczny – przyczyny, objawy i leczenie

Trądzik bliznowcowy – przyczyny, objawy, metody leczenia

Erytropoetyna – co to, badanie, wynik, lek. EPO a doping

Glukagon – badanie, lek. Działanie insuliny i glukagonu

Aldosteron – badanie, norma. Nadmiar i niedobór aldosteronu

Wazopresyna – funkcje, badanie. Nadmiar i niedobór wazopresyny

FT3 – norma, badanie, wyniki powyżej normy i FT3 za niskie

Parathormon (PTH) – norma, podwyższony, niski poziom

Hormon wzrostu (somatotropina) – efekty, badanie i cena

FT4 – badanie, norma, co oznacza niskie i wysokie fT4

Tyroksyna (T4) – co to, podwyższony i niski poziom, lek

Sekretyna – co to jest, funkcje, badanie. Sekretyna a autyzm

Kalcytonina – norma, badanie i działanie w organizmie

Noradrenalina – działanie, objawy niedoboru i nadmiaru, lek

„Jeśli chcemy widzieć potęgę kobiet, musimy znajdować sobie za przewodniczki stare i mądre kobiety” – o menopauzie bez wstydu mówi Voca Ilnicka

Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Dlaczego wypadają ci włosy i jak temu zaradzić? Wyjaśnia trycholożka Marta Klowan

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy, wysoka prolaktyna, kiedy badać

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Zdarzało się, że nie szłam do pracy, bo nie mogłam przestać się masturbować. Jestem uzależniona od seksu i miłości”

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Dlaczego możesz nie mieć ochoty na seks? Zabójcy libido

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?