Przejdź do treści

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
plaża we Władysławowie, lato 2020
Wakacje w czasie pandemii. Tak (nie)wygląda reżim sanitarny na plaży we Władysławowie
koronawirus, sklep w Polsce
Koronawirus w Polsce. Ruszą kontrole policji i służb sanitarnych w sklepach, będzie rejestracja wesel
Alfabet intymny – punkty i punkciki w kobiecym ciele
W Irlandii wycofano reklamę tamponów. Powód może zdziwić
W Irlandii wycofano reklamę tamponów. Powód może zdziwić
Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?
Polska na „czerwonej liście” resortu zdrowia Ukrainy. Co to oznacza?

Czy wybierając produkty roślinne, w których znajdują się związki podobne do ludzkich hormonów, można złagodzić objawy menopauzy i uchronić się przed rozwojem niektórych chorób? Bardzo możliwe. Fitoestrogeny, bo o nich mowa, mają podobną budowę do naturalnych estrogenów i w niektórych przypadkach mogą być pomocne, kiedy stężenie hormonów w znacznym stopniu spada.

Fitoestrogeny to naturalnie występujące niesteroidowe fenolowe związki roślinne, które ze względu na swoją strukturę molekularną i wielkość przypominają hormony płciowe – estrogeny, a zwłaszcza 17-β-estradiol. Dzielą się na dwie grupy: flawonoidy (do których zalicza się izoflawony, kumestany i prenyloflawonoidy) oraz nie-flawonoidy (wśród których można wymienić lignany). W roślinach pełnią one funkcje obronne, chroniąc je przed atakami drobnoustrojów, wykazując działanie grzybobójcze, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwutleniające.

– Fitoestrogeny w dietetyce to dość kontrowersyjny temat. Można znaleźć zarówno  ich zwolenników, jak i przeciwników. Doniesienia naukowe nie są jednoznaczne, bo nie ma takich, które jednoznacznie mówią o tym, że fitoestrogeny mogą być stosowane jako terapia wspomagająca objawy menopauzy, ani takich, które całkowicie są temu przeciwne – przyznaje Emilia Ptak, dietetyk kliniczny, ekspert żywienia z poradni SanDiet. Aktywność fitoestrogenów jest jednak znacznie niższa od tej, którą wykazuje estrogen. Fitoestrogeny mogą wywierać działanie antyestrogenowe, gdy poziom krążącego estrogenu jest wysoki, ale gdy poziom estrogenu jest niski, stają się bardziej estrogenne dodaje dietetyk.

Hormony roślinne wykorzystywane są także w produktach kosmetycznych przeznaczonych do cery dojrzałej oraz w preparatach ujędrniających.

Fitoestrogeny – w czym siedzą?

– Najbogatszym źródłem fitoestrogenów jest przede wszystkim soja i jej przetwory, ale znajdziemy je również w innych suchych nasionach roślin strączkowych, takich jak ciecierzyca, soczewica, bób i fasola. Do dobrych źródeł fitoestrogenów zalicza się także siemię lniane, lucernę, kiełki koniczyny i fasoli mung. Natomiast mniejsze ich ilości zawierają owoce, warzywa, nasiona sezamu, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz orzechy, na przykład pistacje – wymienia Emilia Ptak. Prenyloflawonoidy w większych ilościach obecne są w szyszkach chmielu.

Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem?

Zawartość izoflawonów w produktach sojowych (mg/100 g):

  • sosy sojowe – 0,1–1,6
  • napoje sojowe – 5–10
  • sery sojowe – 6–31
  • makaron sojowy – 8,5
  • koncentrat białka sojowego (izolat) – 12–102
  • tofu – 13,5–67
  • nasiona soi – 14–153
  • jogurt sojowy – 16
  • tempeh – 29–53
  • miso – 43–60
  • mąka sojowa – 131–198

Przetwarzanie żywności – np. fermentacja – oraz obróbka termiczna (przede wszystkim gotowanie) wpływają na zmniejszenie zawartości fitoestrogenów w porównaniu z produktem nieprzetworzonym.

Trzeba również zwrócić uwagę, aby wybierana przez nas soja była bez GMO (niemodyfikowana genetycznie). Z kolei strączki należy przygotować odpowiednio lekkostrawnie, by nie były zbyt wzdymające i nie obciążały naszego przewodu pokarmowego.

Fitoestrogeny a menopauza

Menopauza to stan, w którym przez co najmniej 12 miesięcy nie pojawia się miesiączka. Zazwyczaj rozwija się u kobiet między 45. a 55. rokiem życia i ma związek z obniżonym poziomem hormonów płciowych, takich jak estrogen oraz progesteron. Może objawiać się m.in. spadkiem nastroju, depresją, bólami głowy, uderzeniami gorąca. Ponadto wiąże się ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy oraz chorobami układu krążenia. To skutek spadku poziomu hormonów (estrogeny mają działanie ochronne).

Jak dbać o zęby? Jaka dieta jest najlepsza dla naszych zębów?

Jak tłumaczy Emilia Ptak, kobietom z menopauzą zwykle proponuje się hormonalną terapię zastępczą, jednak wiele badań naukowych wskazuje, że fitoestrogeny również mogą okazać się pomocne w walce z objawami klimakterium. – Fitoestrogeny, łącząc się z receptorami estrogenowymi α i β na błonach komórkowych, mogą wpływać na ekspresję genów przez nie kontrolowanych – mówi dietetyk SanDiet.

Niektóre spośród dowodów naukowych wskazują, że dieta bogata w fitoestrogeny może wykazywać działanie:

  • zmniejszające częstotliwość i nasilenia uderzeń gorąca
  • zwiększające gęstość mineralną kości
  • usprawniające metabolizm glukozy i zmniejszające poziom insuliny

Niewykluczone jednak, że skuteczność tego działania zależy od rodzaju diety, czasu jej stosowania oraz ilości zawartych w niej fitoestrogenów.

Czy fitoestrogeny są bezpieczne?

– Dostarczanie fitoestrogenów z niskoprzetworzonych produktów, które stanowią element diety, daje małe prawdopodobieństwo dostarczenia ich w zbyt dużej ilości. Natomiast istnieją produkty, które są mocno skoncentrowane i mogą zawierać ich wysokie stężenia. To np. mleko sojowe czy mąka sojowa, więc lepiej spożywać je z umiarem. Oprócz żywności fitoestrogeny znajdziemy w suplementach diety, które w wielu przypadkach mogą okazać się pomocne. Jednak zawsze należy pamiętać o tym, by suplementację dobierać indywidualnie na podstawie objawów dotyczących równowagi hormonalnej oraz wyników badań zwraca uwagę Emilia Ptak.

Czy dieta ketogeniczna jest dla wszystkich?

Czy fitoestrogeny działają?

Według dietetyczki nie istnieją wystarczające dowody określające jednoznacznie, że fitoestrogeny mogą być pomocne przy menopauzie. Warto włączać je do diety, natomiast ostrożnie należy podchodzić do kwestii suplementacji fitoestrogenami.

– Niektóre kobiety rzeczywiście zauważają u siebie złagodzenie objawów pod wpływem hormonów roślinnych, co nie znaczy, że u każdej kobiety fitoestrogeny będą działać w ten sam sposób. Na pewno hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą szereg różnych skutków; jak każdy lek, który potrafi wnieść coś dobrego, ale również może powodować skutki uboczne. Dlatego przemycanie produktów bogatych w fitoestrogeny do diety, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, może być wartościowym rozwiązaniem, chociaż zawsze należy dobierać terapię indywidualnie. Najważniejsza jest ostrożność w postępowaniu i dokładność w ocenie objawów oraz interpretacji wyników – sumuje specjalistka SanDiet.

Bibliografia:

https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/prozdrowotne-fitoestrogeny.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„Po sesji muzyki wibracyjnej czujesz się zdecydowanie zrelaksowany i wypoczęty”. O tym, co w ich duszach gra, opowiadają Asia Orłowska i Alek Sabuda

Skutki uboczne stresu o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Skutki uboczne stresu, o których warto wiedzieć. Jak reaguje twoje ciało?

Menopauza / istock

Jakich objawów menopauzy najczęściej obawiają się kobiety w Polsce? Jak z nimi walczyć? Odpowiada prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec–Plinta

Twoje włosy zaczęły wypadać? Zobacz, co może być przyczyną

Hormonalne przyczyny nadwagi i otyłości

Brak okresu – najczęstsze przyczyny spóźniającej się miesiączki

kobieta

Leptyna, czyli hormon sytości. Co powinnaś o nim wiedzieć? Tłumaczy dietetyczka kliniczna

Prolaktyna - normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Prolaktyna – normy. Kiedy warto się zbadać i jak odczytać wyniki?

Jak układ hormonalny zmienia się z wiekiem? Wyjaśnia endokrynolog Joanna Ciołek

Lekarz prowadzi leczenie kobiety z nadczynnością tarczycy

Nadczynność tarczycy – jakie są objawy choroby i jak wygląda leczenie?

Choroba Hashimoto dotyka coraz więcej osób.

Hashimoto – jakie są jej objawy i przyczyny, jak wygląda leczenie?

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Przysadka mózgowa – za co odpowiada? Funkcje, hormony, choroby

Badania hormonalne u kobiet / rawpixel

Dietetyczka kliniczna o wynikach badań hormonalnych. Na co zwraca uwagę?

kobieta mająca migrenę

Migrena – poznaj objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Menopauza a miesiączka

Menopauza a miesiączka

Melatonina / istock

Melatonina a sen. Skutki niedoboru i przedawkowania tego hormonu

Dwie tabletki wyłożone na dłoni/ Pexels

Czy trzeba suplementować kwas foliowy przy antykoncepcji hormonalnej? Wyjaśnia farmaceutka

zamyślona kobieta o platynowych włosach

Znów jesteś wkurzona? Sprawdź hormony! – radzi dietetyczka Paulina Ihnatowicz

kobieta podczas joggingu

Notuje się coraz większą relację między obiegiem estrogenami, a działaniem mikrobioty jelitowej. To estrobolom

Polubić... menstruację

Polub… menstruację! Jak dopasować się do hormonów, by czuć się dobrze cały miesiąc?

Luteina podczas ciąży - jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Luteina podczas ciąży – jak i kiedy stosować oraz jakie ma działanie?

Serotonina - co to jest? Czym grozi jej niedobór?

Serotonina – co to jest? Czym grozi niedobór serotoniny?

Choroba Hashimoto - dieta / istock

„Istnieje takie przeświadczenie, że jak chorujemy na Hashimoto, to możemy zapomnieć o efektach odchudzania” – pisze Roksana Środa, dietetyczka

Angelina Ziembińska / fot. arch. prywatne

Angelina Ziembińska: jeśli chodzi o cukrzycę, to wydaje mi się, że kobiety mają trudniej…

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami