Przejdź do treści

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie?

Co to są fitoestrogeny? Czy mogą być pomocne przy menopauzie? Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Czy wybierając produkty roślinne, w których znajdują się związki podobne do ludzkich hormonów, można złagodzić objawy menopauzy i uchronić się przed rozwojem niektórych chorób? Bardzo możliwe. Fitoestrogeny, bo o nich mowa, mają podobną budowę do naturalnych estrogenów i w niektórych przypadkach mogą być pomocne, kiedy stężenie hormonów w znacznym stopniu spada.

Fitoestrogeny to naturalnie występujące niesteroidowe fenolowe związki roślinne, które ze względu na swoją strukturę molekularną i wielkość przypominają hormony płciowe – estrogeny, a zwłaszcza 17-β-estradiol. Dzielą się na dwie grupy: flawonoidy (do których zalicza się izoflawony, kumestany i prenyloflawonoidy) oraz nie-flawonoidy (wśród których można wymienić lignany). W roślinach pełnią one funkcje obronne, chroniąc je przed atakami drobnoustrojów, wykazując działanie grzybobójcze, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwutleniające.

– Fitoestrogeny w dietetyce to dość kontrowersyjny temat. Można znaleźć zarówno  ich zwolenników, jak i przeciwników. Doniesienia naukowe nie są jednoznaczne, bo nie ma takich, które jednoznacznie mówią o tym, że fitoestrogeny mogą być stosowane jako terapia wspomagająca objawy menopauzy, ani takich, które całkowicie są temu przeciwne – przyznaje Emilia Ptak, dietetyk kliniczny, ekspert żywienia z poradni SanDiet. Aktywność fitoestrogenów jest jednak znacznie niższa od tej, którą wykazuje estrogen. Fitoestrogeny mogą wywierać działanie antyestrogenowe, gdy poziom krążącego estrogenu jest wysoki, ale gdy poziom estrogenu jest niski, stają się bardziej estrogenne dodaje dietetyk.

Hormony roślinne wykorzystywane są także w produktach kosmetycznych przeznaczonych do cery dojrzałej oraz w preparatach ujędrniających.

Fitoestrogeny – w czym siedzą?

– Najbogatszym źródłem fitoestrogenów jest przede wszystkim soja i jej przetwory, ale znajdziemy je również w innych suchych nasionach roślin strączkowych, takich jak ciecierzyca, soczewica, bób i fasola. Do dobrych źródeł fitoestrogenów zalicza się także siemię lniane, lucernę, kiełki koniczyny i fasoli mung. Natomiast mniejsze ich ilości zawierają owoce, warzywa, nasiona sezamu, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz orzechy, na przykład pistacje – wymienia Emilia Ptak. Prenyloflawonoidy w większych ilościach obecne są w szyszkach chmielu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Hello Box Odporność
180,75 zł
Jakie są główne problemy Polaków związane z odżywianiem?

Zawartość izoflawonów w produktach sojowych (mg/100 g):

  • sosy sojowe – 0,1–1,6
  • napoje sojowe – 5–10
  • sery sojowe – 6–31
  • makaron sojowy – 8,5
  • koncentrat białka sojowego (izolat) – 12–102
  • tofu – 13,5–67
  • nasiona soi – 14–153
  • jogurt sojowy – 16
  • tempeh – 29–53
  • miso – 43–60
  • mąka sojowa – 131–198

Przetwarzanie żywności – np. fermentacja – oraz obróbka termiczna (przede wszystkim gotowanie) wpływają na zmniejszenie zawartości fitoestrogenów w porównaniu z produktem nieprzetworzonym.

Trzeba również zwrócić uwagę, aby wybierana przez nas soja była bez GMO (niemodyfikowana genetycznie). Z kolei strączki należy przygotować odpowiednio lekkostrawnie, by nie były zbyt wzdymające i nie obciążały naszego przewodu pokarmowego.

Fitoestrogeny a menopauza

Menopauza to stan, w którym przez co najmniej 12 miesięcy nie pojawia się miesiączka. Zazwyczaj rozwija się u kobiet między 45. a 55. rokiem życia i ma związek z obniżonym poziomem hormonów płciowych, takich jak estrogen oraz progesteron. Może objawiać się m.in. spadkiem nastroju, depresją, bólami głowy, uderzeniami gorąca. Ponadto wiąże się ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy oraz chorobami układu krążenia. To skutek spadku poziomu hormonów (estrogeny mają działanie ochronne).

Jak dbać o zęby? Jaka dieta jest najlepsza dla naszych zębów?

Jak tłumaczy Emilia Ptak, kobietom z menopauzą zwykle proponuje się hormonalną terapię zastępczą, jednak wiele badań naukowych wskazuje, że fitoestrogeny również mogą okazać się pomocne w walce z objawami klimakterium. – Fitoestrogeny, łącząc się z receptorami estrogenowymi α i β na błonach komórkowych, mogą wpływać na ekspresję genów przez nie kontrolowanych – mówi dietetyk SanDiet.

Niektóre spośród dowodów naukowych wskazują, że dieta bogata w fitoestrogeny może wykazywać działanie:

  • zmniejszające częstotliwość i nasilenia uderzeń gorąca
  • zwiększające gęstość mineralną kości
  • usprawniające metabolizm glukozy i zmniejszające poziom insuliny

Niewykluczone jednak, że skuteczność tego działania zależy od rodzaju diety, czasu jej stosowania oraz ilości zawartych w niej fitoestrogenów.

Czy fitoestrogeny są bezpieczne?

– Dostarczanie fitoestrogenów z niskoprzetworzonych produktów, które stanowią element diety, daje małe prawdopodobieństwo dostarczenia ich w zbyt dużej ilości. Natomiast istnieją produkty, które są mocno skoncentrowane i mogą zawierać ich wysokie stężenia. To np. mleko sojowe czy mąka sojowa, więc lepiej spożywać je z umiarem. Oprócz żywności fitoestrogeny znajdziemy w suplementach diety, które w wielu przypadkach mogą okazać się pomocne. Jednak zawsze należy pamiętać o tym, by suplementację dobierać indywidualnie na podstawie objawów dotyczących równowagi hormonalnej oraz wyników badań zwraca uwagę Emilia Ptak.

Czy dieta ketogeniczna jest dla wszystkich?

Czy fitoestrogeny działają?

Według dietetyczki nie istnieją wystarczające dowody określające jednoznacznie, że fitoestrogeny mogą być pomocne przy menopauzie. Warto włączać je do diety, natomiast ostrożnie należy podchodzić do kwestii suplementacji fitoestrogenami.

– Niektóre kobiety rzeczywiście zauważają u siebie złagodzenie objawów pod wpływem hormonów roślinnych, co nie znaczy, że u każdej kobiety fitoestrogeny będą działać w ten sam sposób. Na pewno hormonalna terapia zastępcza niesie za sobą szereg różnych skutków; jak każdy lek, który potrafi wnieść coś dobrego, ale również może powodować skutki uboczne. Dlatego przemycanie produktów bogatych w fitoestrogeny do diety, zwłaszcza u kobiet po menopauzie, może być wartościowym rozwiązaniem, chociaż zawsze należy dobierać terapię indywidualnie. Najważniejsza jest ostrożność w postępowaniu i dokładność w ocenie objawów oraz interpretacji wyników – sumuje specjalistka SanDiet.

Bibliografia:

https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/prozdrowotne-fitoestrogeny.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Izabela Pajor

„My, dojrzałe kobiety, zaczynamy budzić się do życia. Nasza siwa rewolucja dopiero nadchodzi!” – mówi Izabela Pajor

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Zmiany skórne w okresie menopauzy – liszaj, egzema, włókniak. Jak sobie z nimi poradzić?

romantyczna kolacja nad morzem

7 naturalnych sposobów na podniesienie poziomu testosteronu u mężczyzny. Skorzystacie na tym oboje!

Joga hormonalna – sposób na równowagę

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

„Atrofia pochwy to stała towarzyszka menopauzy”. Skąd się bierze suchość pochwy i jak sobie z nią poradzić, mówi prof. Paweł Miotła

Naomi Watts przeszła perimenopauzę w wieku 36 lat. "Wpadłam w całkowitą panikę, czułam się bardzo samotnie" / gettyimages

Naomi Watts weszła w perimenopauzę w wieku 36 lat. „Wpadłam w całkowitą panikę, czułam się bardzo samotnie”

Sen – twój najlepszy przyjaciel podczas menopauzy. Jak o niego zadbać?

Nawilżaj i chroń! Skuteczny plan na zadbanie o okolice intymne podczas menopauzy

Fakty i mity o pH pochwy – jakie powinno być pH w pochwie i co zrobić, żeby je unormować?

Witamina E (tokoferol), czyli witamina potrzebna bardziej niż myślisz!

Najważniejszy czysty skład, czyli na co zwracać uwagę podczas wybierania preparatów dopochwowych

Odczarowujemy lubrykant – w jakich sytuacjach może pomóc kobietom w wieku menopauzalnym, jak wybrać najlepszy?

Okres się spóźnia?

Czekasz na okres, a on cały czas nie nadchodzi? Możliwych powodów jest znaczenie więcej niż ciąża

Hanna Stolińska /fot. archiwum prywatne

Dr Hanna Stolińska: W czasie menopauzy zmienia się metabolizm, aby go rozkręcić, najlepiej stosować odpowiednią dietę

Joanna Keszka, instruktorka seksualna, pisarka /fot. archiwum prywatne

Joanna Keszka: „Dojrzałość polega na tym, że jesteśmy bardziej otwarci – na siebie i na drugą osobę. Także w seksie”

Jak oswoić wczesną i przedwczesną menopauzę? Ich przyczyny, objawy i konsekwencje zdrowotne

17 hydroksyprogesteron – funkcje, badanie, normy i cena. Jakie są objawy podwyższonego i obniżonego poziomu?

Jak przewidzieć, kiedy zacznie nam się menopauza? Naukowcy znają odpowiedź

Dr n. med. Maria Maliszewska / fot. neurosphera

„Po czwartej, piątej dekadzie życia wzrasta zachorowalność na depresję”. O wpływie menopauzy na mózg mówi dr n. med. Maria Maliszewska

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie / istock

Chcesz wesprzeć pracę swoich hormonów? Seed cycling jest dla ciebie

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

"To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego organizm nie może wyjść z opresji, szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota" - podkreśla lek. Dorota Helim-Sobkowiak

„To on jest przyczyną wszystkich twoich problemów. To przez niego szaleje gospodarka hormonalna, ubożeje mikrobiota” – pisze o… stresie lek. Dorota Helim-Sobkowiak

×