Przejdź do treści

Ćwiczenia McKenziego – przykłady rehabilitacji, wskazania i przeciwwskazania

Ćwiczenia McKenziego - wskazania i przykłady Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Ćwiczenia McKenziego to metoda rehabilitacji bólu krzyża i rwy kulszowej, której skuteczność potwierdzona została zgodnie z założeniami Evidence Based Medicine, czyli medycyny opartej na faktach. Metoda McKenziego umożliwia nie tylko złagodzenie dolegliwości bólowych, ale także przeciwdziałanie ich nawrotom. Jest to możliwe dzięki odpowiedniej edukacji pacjenta. Ćwiczenia McKenziego łagodzą m.in. rwę kulszową, bóle dyskopatyczne czy ból barku.

Na czym polega metoda McKenziego?

Metoda McKenzie to technika rehabilitacyjna, która została opracowana przez fizjoterapeutę McKenziego. Fizjoterapeuta przez wiele lat współpracował z osobami dotkniętymi rozmaitymi dolegliwościami bólowymi kręgosłupa, zwłaszcza w odcinku lędźwiowym. Owocem jego wiedzy i doświadczenia była metoda MDT, czyli Mechanical Diagnosis and Therapy. Ćwiczenia McKenziego koncentrują się na diagnozowaniu oraz leczeniu bólu krzyża o rozmaitym podłożu. Istotnym elementem terapii jest edukacja pacjenta, aby opanował on ruchy terapeutyczne, które można samodzielnie odtworzyć w warunkach domowych.

Pełna terapia McKenziego obejmuje następujące etapy:

  • wykonanie testu i leczenie powtarzalnymi ruchami,
  • centralizacja i peryferyzacja,
  • progresja siły mechanicznej,
  • profilaktyka, edukacja i zmiana nawyków pacjenta.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Ester-C® PLUS 100 tabletek
57,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Odporność
Estabiom Baby, Suplement diety, krople, 5 ml
28,39 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
kobieta podczas zabiegu fizjoterapeutycznego

Badanie i leczenie ruchami powtarzalnymi w metodzie McKenzie

Pierwszym etapem terapii McKenziego jest zdiagnozowanie przyczyny dolegliwości bólowych. W tym celu zalecane jest wykonanie tradycyjnego wywiadu lekarskiego, podczas którego zbierane są podstawowe informacje o pacjencie i jego stanie zdrowia. W kolejnym etapie bardzo charakterystycznym dla metody McKenziego jest wykonywanie pojedynczych, a następnie zwielokrotnionych ruchów. Poziom i umiejscowienie bólu określane są na podstawie obserwacji reakcji organizmu na ruch powtarzalny w pozycji stojącej – pod obciążeniem – lub w pozycji leżącej, bez obciążenia.

Na etapie diagnozowania dolegliwości bólowych możliwe jest wytypowanie jednego z trzech zespołów zaburzeń:

  • zespół zaburzeń funkcjonalnych (dysfunkcyjnych), gdy statyczne przeciążenie obejmuje tkanki czy struktury uszkodzone przez powstanie blizn, zrostów czy przykurczów;
  • zespół zaburzeń posturalnych, w którego przebiegu pojawiają się nieprawidłowości w strukturach tkankowo – stawowych, rzutujących na nieprawidłową postawę ciała; wówczas struktury te nie są uszkodzone, a jedynie nadwyrężone statycznymi przeciążeniami;
  • zespół zaburzeń strukturalnych, wynikający z nieprawidłowości obejmujących struktury wewnątrz kręgowe, takie jak pierścień włóknisty, krążek międzykręgowy, a także zlokalizowane na zewnątrz kręgów stawy międzywyrostkowe czy zrosty okołokorzeniowe; zaburzenia tego typu dzielą się na 7 grup:

I – bez objawów promieniowania

II – bez objawów promieniowania, ale z dodatkową kifotyzacją tułowia spowodowaną odruchową reakcją organizmu

III – z promieniowaniem do kończyny dolnej (powyżej stawu kolanowego), bez zmian ustawienia tułowia

IV – z promieniowaniem do kończyny dolnej (powyżej stawu kolanowego), ze zmianą ustawienia tułowia

V – z promieniowaniem do kończyny dolnej (poniżej stawu kolanowego), bez zmian ustawienia tułowia

VI – z promieniowaniem do kończyny dolnej (poniżej stawu kolanowego), ze zmianą ustawienia tułowia

VII – ból występujący z jednoczesnym pogłębieniem lordozy lędźwiowej.

chory kręgosłup

Centralizacja i peryferalizacja w metodzie McKenziego

Kolejnym etapem metody McKenziego jest peryferalizacja oraz centralizacja. Polegają one na przeniesieniu dolegliwości bólowych przy pomocy odpowiednich ćwiczeń. W przypadku centralizacji dolegliwości bólowe przenoszone są z kończyn na kręgosłup. Z kolei w przebiegu peryferalizacji ma miejsce zjawisko odwrotne – ból przenoszony jest z kręgosłupa na kończyny. Centralizacja jest zjawiskiem korzystnym, wskazującym na pomyślne rokowanie. Z kolei wystąpienie peryferalizacji wymaga zweryfikowania sposobu leczenia.

Progresja siły mechanicznej w metodzie McKenzie

Progresja siły mechanicznej to wykorzystanie siły mechanicznej w trakcie leczenia dolegliwości bólowych. Pod pojęciem siły mechanicznej może kryć się przyjęcie określonej pozycji przez pacjenta, wykonywanie odpowiednich ruchów, a także mobilizacje i manipulacje wykonywane przez lekarza. Do sił mechanicznych zaliczane jest także leczenie operacyjne.

Kobieta trzymająca się za odcinek lędźwiowy pleców z powodu bólu pleców

Profilaktyka, edukacja i zmiana nawyków pacjenta

Poza właściwym leczeniem, koncentrującym się na łagodzeniu dolegliwości bólowych, równie istotne jest ich profilaktyka. Nauczenie pacjenta, jak utrzymywać prawidłową postawę ciała i wykonywać codzienne czynności, umożliwia zapobiec ponownemu pojawieniu się bólu w przyszłości. Oto przykłady profilaktyki dolegliwości bólowych krzyża:

  • siedząc na krześle, należy zachować anatomiczną lordozę lędźwiową; należy unikać siedzenia dłuższego niż 30 – 40 minut, o tym czasie zalecane jest wstawanie, choć na chwilę i przejście kilku kroków lub wykonanie prostych ćwiczeń McKenziego; można wspomagać się wałkiem lędźwiowym podczas siedzenia;
  • stojąc, także należy unikać długotrwałego przebywania w tej pozycji, zalecane jest zmienianie pozycji; warto unikać schylania w pozycji stojącej;
  • podnosząc z ziemi coś ciężkiego, nie należy zginać się w pasie, a przykucnąć i podnieść ciężar, prostując nogi w kolanach oraz tułów;
  • osobom z bólami krzyża zalecany jest średnio twardy materac do spania; najlepiej jest spać w pozycji na boku, z wałkiem podtrzymującym talię.
Graficzne przedstawienie bólu kręgosłupa promieniującego do nóg

Wskazania i przeciwwskazania do metody McKenzie

Metoda McKenzie wskazana jest osobom, które doświadczają bólów kręgosłupa o rozmaitym podłożu. Ćwiczenia McKenziego na kręgosłup zalecane są osobom cierpiącym na rwę kulszową. Wówczas doskonałe efekty przynoszą ćwiczenia na kręgosłup lędźwiowy, takie jak przeprosty McKenziego na stojąco czy przesunięcia boczne miednicy. McKenzie opracował także ćwiczenia na kręgosłup szyjny. Zgodne z metodą McKenzie ćwiczenia polecane są w następujących sytuacjach:

Ćwiczenia McKenziego na kręgosłup nie powinny być wykonywane w ciąży, w przebiegu ostrych stanów zapalnych, po świeżych złamaniach. Kolejne przeciwwskazania to podejrzenie ucisku na rdzeń kręgowy, RZS, osłabienie struktury kości czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Czy metoda McKenziego jest skuteczna?

Ćwiczenia McKenziego na rwę kulszową pozwalają złagodzić dolegliwości bólowe, a także zminimalizować ryzyko ponownego pojawienia się bólu. Także ćwiczenia McKenziego na kręgosłup szyjny pozwalają na wyleczenie bólu. Dla skuteczności tej metody kluczowe znaczenie ma systematyczne wykonywanie ćwiczeń zleconych przez terapeutę. Bardzo ważne jest, aby metodą McKenziego, ćwiczenia były wykonywane także po ustąpieniu dolegliwości bólowych.

Źródła:

  1. Lam OT, Strenger DM, Chan-Fee M, Pham PT, Preuss RA, Robbins SM. Effectiveness of the McKenzie Method of Mechanical Diagnosis and Therapy for Treating Low Back Pain: Literature Review With Meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther. 2018 Jun;48(6):476-490. doi: 10.2519/jospt.2018.7562. Epub 2018 Mar 30. PMID: 29602304.
  2. Namnaqani FI, Mashabi AS, Yaseen KM, Alshehri MA. The effectiveness of McKenzie method compared to manual therapy for treating chronic low back pain: a systematic review. J Musculoskelet Neuronal Interact. 2019;19(4):492-499.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Czego nie zrobi za ciebie fizjoterapeuta? Odpowiada Zuzanna Kowalska

Czego nie zrobi za ciebie fizjoterapeuta? Odpowiada Zuzanna Kowalska

Kobieta

Jak dbać o kręgosłup, gdy ma się 20, 30, 40 lat?

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Rozebrana kobieta trzyma się za ięśnie grzbietu, które zaznaczone są na czerowono. Ma długie ciemne włosy.

Zapalenie mięśni – objawy i rokowania. Kiedy konieczna jest rehabilitacja?

Plagiocefalia – gdy głowa niemowlaka przypomina równoległobok

Gęsia stopka – co to jest, jak długo boli, jak wyleczyć stan zapalny kolan

Fizjoterapia stomatologiczna – wskazania i rodzaje terapii

Ból głowy, karku, dyskomfort w okolicach twarzy? „Puść napięcie ze szczęki” – radzi Pani Fizjotrener

„Podstawową różnicą pomiędzy mną a stomatologiem jest to, że stomatolodzy wsadzają wiertarki do buzi, a ja tylko palce” – o fizjoterapii stomatologicznej mówi Karolina Mrozińska

Egzoszkielet rehabilitacyjny dla niepełnosprawnych – co to jest i jak działa?

Odstające łopatki – jak pozbyć się tego problemu u dorosłych i dzieci? 

Ćwiczenia na plecy. Jak wzmocnić mięśnie kręgosłupa?

Laser wysokoenergetyczny – wskazania i przeciwwskazania, przebieg zabiegu

Kobieta ćwiczy

Kręgosłup – jak o niego zadbać i nie nadwyrężać? Oto 10 cennych rad od fizjoterapeuty

Pistolet do masażu – czy zastąpi masażer do mięśni i roller? Jaki masażer gun wybrać?

Ćwiczenia na ból biodra. 6 prostych ćwiczeń, dzięki którym go zwalczysz 

Ile spać, żeby się wyspać? Najzdrowsze pozycje do spania

Jak Zakopane stało się polskim Davos i centrum leczenia gruźlicy, oferując kuracje żentycą, olejami i powietrzem

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu /fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Jak dzięki „Naftusi” Truskawiec był równie znany jak Baden Baden, a pobyt tam dodawał prestiżu

Jak „ojciec Sopotu” walczył z przesądem, że kąpiele w morzu zagrażają życiu, i stworzył pierwsze uzdrowisko nad Bałtykiem

Jak Krynica, perła górskich uzdrowisk, zachowała klimat dawnej Galicji i ciągle przyciąga miłośników źródlanej wody i borowiny

Jak przestać się garbić? Ćwiczenia na odcinek piersiowy

Rehabilitacja NFZ – ile ważne jest skierowanie i jaki lekarz może nam je wystawić?

Ćwiczenia na łokieć tenisisty – domowe sposoby profilaktyki

×