Przejdź do treści

Depresja egzogenna – przyczyny, objawy oraz metody leczenia

Depresja egzogenna - przyczyny, objawy oraz metody leczenia Logan Weaver/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mężczyzna i kobieta. Przytulają się
Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni
Palisz papierosy? Oto, co powinnaś jeść
Jak wzmocnić odporność dziecka? 5 sprawdzonych sposobów
Gorąca kąpiel – za i przeciw. Komu nie służy kąpiel w gorącej wodzie?
Będą opóźnienia w dostawie szczepionki AstraZeneca do Europy. To zła wiadomość dla Polski
Będą opóźnienia w dostawie szczepionki AstraZeneca do Europy. To zła wiadomość dla Polski

Depresja egzogenna (reaktywna) to depresja zewnątrzpochodna, rozwijająca się w efekcie oddziaływania czynników zewnętrznych. Jej najczęstsze przyczyny to traumatyczne przeżycia, a objawy nie różnią się od symptomów towarzyszących innym postaciom depresji i obejmują pogorszenie nastroju, apatię, zaburzenia łaknienia, problemy ze snem. Leczenie depresji egzogennej opiera się przede wszystkim na odpowiedniej psychoterapii, rzadko zalecane jest stosowanie farmakoterapii, czyli leków przeciwdepresyjnych.

Depresja endogenna i egzogenna – co je różni?

Depresja to poważna choroba, która nie powinna być postrzegana wyłącznie jako uczucie smutku i pogorszenia nastroju. Jest to szereg objawów wpływających negatywnie na jakość życia pacjentów. Najważniejszy podział depresji obejmuje podział na postać endogenną oraz egzogenną choroby. Depresja endogenna rozwija się pod wpływem działania czynników endogennych, czyli zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz hormonalnego. W przebiegu tych zaburzeń dochodzi m. in. do spadku poziomu takich neuroprzekaźników jak serotonina, dopamina i noradrenalina. Z kolei depresja egzogenna rozwija się na podłożu oddziaływania rozmaitych czynników zewnętrznych. Granica między depresją egzo- i endogenną jest dosyć płynna. U osób z depresją endogenną przebieg choroby może być nasilony przez niekorzystne czynniki zewnętrzne. A z drugiej strony – depresja egzogenna może występować częściej u osób z nieprawidłowym poziomem wspomnianych neurotransmiterów.

Przyczyny depresji egzogennej

Depresja egzogenna rozwija się pod wpływem działania czynników zewnętrznych. Mowa o wszystkich stresujących, traumatycznych przeżyciach, którym towarzyszą silne, negatywne emocje. Wśród najczęstszych przyczyn depresji egzogennej wymieniane są następujące sytuacje:

  • śmierć bliskiej osoby,
  • rozwód,
  • utrata pracy, problemy finansowe,
  • długotrwałe konflikty międzyludzkie w miejscu pracy czy rodzinie,
  • uczestnictwo w wypadku samochodowym czy napadzie jako ofiara,
  • tkwienie w toksycznej relacji z partnerem,
  • problemy zdrowotne u siebie czy najbliższych osób,
  • prześladowanie społeczne,
  • przejście na emeryturę,
  • zmiana pracy czy miejsca zamieszkania.

W rozwoju depresji egzogennej mogą mieć zatem udział zarówno traumatyczne doświadczenia o charakterze jednorazowym, jak i utrzymujące się przez dłuższy czas. Oczywiście wspomniane czynniki to tylko przykłady. W rzeczywistości przyczyn depresji reaktywnej może być znacznie więcej. Wszystko zależy od tego, jak dana osoba odbiera pewne sytuacje i na ile jest odporna psychicznie.

depresja smutna dziewczyna

Depresja egzogenna – objawy

Depresja reaktywna objawia się w podobny sposób jak inne postacie depresji. W jej przebiegu można zauważyć jednak mniejsze nasilenie objawów. Najczęściej u osób, u których występuje depresja egzogenna, objawy mają charakter:

  • przygnębienia utrzymującego się przez co najmniej dwa tygodnie,
  • apatii i bierności,
  • rozdrażnienia,
  • wycofania się z kontaktów społecznych,
  • zaniedbywania obowiązków rodzinnych i zawodowych,
  • myśli samobójczych,
  • zachowania autoagresywnego,
  • sięgania po substancje psychoaktywne (alkohol, narkotyki),
  • zaburzenia łaknienia,
  • kłopotów ze snem.

Ile trwa depresja egzogenna?

Czas utrzymywania się objawów depresji egzogennej jest kwestią indywidualną. Zależy od czasu trwania czynnika zewnętrznego, a także od tego, jak długo dana osoba radzi sobie z traumatycznym zdarzeniem. Przyjmuje się, że czas trwania depresji egzogennej jest krótszy niż depresji endogennej. Może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Niekiedy depresja reaktywna ustępuje natychmiast po zaprzestaniu działania czynnika wywołującego chorobę, np. problemów finansowych lub wówczas, gdy osoba dotknięta traumatycznym przeżyciem sama sobie z nim poradzi. W takiej sytuacji depresja egzogenna ma szansę ustąpić samoczynnie. Jeśli jednak depresja nie mija, wskazane jest skorzystanie z pomocy specjalisty.

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Leczenie depresji egzogennej

W terapii depresji reaktywnej kluczowe znaczenie ma psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna. Tego typu terapia pozwala choremu zrozumieć traumatyczną sytuację, przeanalizować wpływ tego traumatycznego wydarzenia na osobę chorą, a także wdrożenie takiego sposobu reagowania na te wydarzenia, aby chory mógł je zaakceptować. Jeśli psychoterapia nie przynosi pożądanych efektów lub objawy depresji reaktywnej są bardzo nasilone – konieczne może być włączenie farmakoterapii. Stosowane są leki antydepresyjne, zazwyczaj w mniejszych dawkach niż w przebiegu depresji endogennej. Depresję egzogenną można całkowicie wyleczyć, bez obawy o nawroty.

W leczeniu depresji egzogennej, podobnie jak w przypadku każdej postaci depresji, ogromne znaczenie ma wsparcie najbliższych. Osoby chorej nie wolno zostawić samej z jej problemem czy bagatelizować choroby. Jeśli widzimy, że bliska osoba nie radzi sobie z określoną sytuacją życiową, dobrze jest namówić ją na konsultację ze specjalistą. Nieleczona depresja egzogenna może bowiem utrudnić codzienne funkcjonowanie, a nawet prowadzić do prób samobójczych.

 


Bibliografia:

  1. Carroll B. i in., Diagnosis of endogenous depression. Comparison of clinical, research and neuroendocrine criteria; J Affect Disord 1980

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niekonwencjonalnie: kręgarstwo. Czym jest i na czym polega? Czy jest bezpieczne?

Kim Cattrall: Bezsenność? To jakby trzytonowy goryl siedział mi na piersi

Ewa Wojciechowska

Less Stress From Plants, czyli suplementacja dla wszystkich, którzy chcą naturalnie zadbać o swój układ nerwowy. Przetestowałam!

Julia Kramek

Minął 13. miesiąc, od kiedy Julia nie opuściła domu. „Nie chcę ryzykować życiem”

ataki paniki / unsplash

„Możesz wiedzieć wszystko, ale gdy dzieje się to właśnie tobie, nie jesteś w stanie właściwie nic zrobić” – mówi Lidka zmagająca się z atakami paniki

Kobieta

Stres a odporność – czego jeszcze nie wiemy o tym przedziwnym związku?

„Bezsenność nie bierze się znikąd. Jest objawem czegoś, co dzieje się głębiej w nas. Chcąc dotrzeć do przyczyny, trzeba spojrzeć na siebie wielopoziomowo” – mówi Karolina Szaciłło

10 niezdrowych wieczornych nawyków

kobieta nad morzem

„Stresuje nas nasza interpretacja rzeczywistości” – mówi psycholog Katarzyna Binkiewicz. Jak przestać się zamartwiać?

Żadnych postanowień! 8 znacznie lepszych rzeczy do zrobienia na nowy rok

Izabela Kobierecka: Minęło 12 bardzo trudnych miesięcy, a nam udało się przetrwać. W pewnym sensie wszyscy jesteśmy wygrani

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne

Ryszard Izdebski, zdj. Agnieszka Rogalska, FOTO Rogalska

Ryszard Izdebski o Centrach Zdrowia Psychicznego: Szpital wie o człowieku bardzo mało. My wiemy o nim dużo więcej

„Gdy nadchodzą święta, jesteśmy zazwyczaj tak zmęczeni i sfrustrowani, że przestają nas cieszyć” – mówi psycholożka

„Potrzeba cierpliwości i czasu, bo pomaganie ‚na siłę’ to przecież forma przemocy” – mówi asystentka zdrowienia Anna Olearczuk

Emma Thompson: Czasem depresja jest demoniczna. Moja była ironicznie niemelodramatyczna

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

Rodzina przy stole świątecznym

– Chociaż jako ludzie jesteśmy nieprawdopodobnie wręcz silni, to każdy ma w sobie taką kruchość, którą łatwo jest zniszczyć – mówi psycholożka i autorka „Zastanawiam się”

psychiatra Joanna Adamiak

„Osoby z urojeniami ksobnymi na wielu płaszczyznach życia mogą funkcjonować rewelacyjnie” – mówi psychiatra Joanna Adamiak

Kobieta stoi z psem na molo

Czasem lepiej jest odpuścić, niż żyć w ciągłym stresie i poczuciu winy. Psychoterapeutka podpowiada, jak się tego nauczyć

Grzegorz Pawłowski coach oddechem

„Z oddychania mamy 70 proc. energii, która jest potrzebna dla naszego ciała i przestrzeni emocjonalnej”. Rozmowa z coachem oddechem

Kobieta wystawia twarz do słońca

Kiedy „nic mi się nie chce” to znak od organizmu, że czas zrobić sobie przerwę i odpocząć? Wyjaśnia psychoedukatorka

Kobieta z dzieckiem w górach

W jaki sposób stres wpływa na laktację? Wyjaśnia położna

Zespół lęku uogólnionego – czym jest, objawy i leczenie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Basia Kędzior

Hello My Hero. „Wygląd nie mówi o tym, kim się jest, czy jest się lepszym, czy gorszym. Każdy ma tak samo ważny powód i prawo do życia” – mówi Basia Kędzior, dziewczyna z rybią łuską

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Morsowanie – wady i zalety. Czy naprawdę warto wbiec do lodowatej wody?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Klara Roterska

Klara Roterska: Nikt nie chciał wpisać mi w kartę leczenia słowa „gwałt”, wpisywali „przykre zdarzenie”

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?