Przejdź do treści

Depresja egzogenna – przyczyny, objawy oraz metody leczenia

Depresja egzogenna - przyczyny, objawy oraz metody leczenia Logan Weaver/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Depresja egzogenna (reaktywna) to depresja zewnątrzpochodna, rozwijająca się w efekcie oddziaływania czynników zewnętrznych. Jej najczęstsze przyczyny to traumatyczne przeżycia, a objawy nie różnią się od symptomów towarzyszących innym postaciom depresji i obejmują pogorszenie nastroju, apatię, zaburzenia łaknienia, problemy ze snem. Leczenie depresji egzogennej opiera się przede wszystkim na odpowiedniej psychoterapii, rzadko zalecane jest stosowanie farmakoterapii, czyli leków przeciwdepresyjnych.

Depresja endogenna i egzogenna – co je różni?

Depresja to poważna choroba, która nie powinna być postrzegana wyłącznie jako uczucie smutku i pogorszenia nastroju. Jest to szereg objawów wpływających negatywnie na jakość życia pacjentów. Najważniejszy podział depresji obejmuje podział na postać endogenną oraz egzogenną choroby. Depresja endogenna rozwija się pod wpływem działania czynników endogennych, czyli zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz hormonalnego. W przebiegu tych zaburzeń dochodzi m. in. do spadku poziomu takich neuroprzekaźników jak serotonina, dopamina i noradrenalina. Z kolei depresja egzogenna rozwija się na podłożu oddziaływania rozmaitych czynników zewnętrznych. Granica między depresją egzo- i endogenną jest dosyć płynna. U osób z depresją endogenną przebieg choroby może być nasilony przez niekorzystne czynniki zewnętrzne. A z drugiej strony – depresja egzogenna może występować częściej u osób z nieprawidłowym poziomem wspomnianych neurotransmiterów.

Przyczyny depresji egzogennej

Depresja egzogenna rozwija się pod wpływem działania czynników zewnętrznych. Mowa o wszystkich stresujących, traumatycznych przeżyciach, którym towarzyszą silne, negatywne emocje. Wśród najczęstszych przyczyn depresji egzogennej wymieniane są następujące sytuacje:

  • śmierć bliskiej osoby,
  • rozwód,
  • utrata pracy, problemy finansowe,
  • długotrwałe konflikty międzyludzkie w miejscu pracy czy rodzinie,
  • uczestnictwo w wypadku samochodowym czy napadzie jako ofiara,
  • tkwienie w toksycznej relacji z partnerem,
  • problemy zdrowotne u siebie czy najbliższych osób,
  • prześladowanie społeczne,
  • przejście na emeryturę,
  • zmiana pracy czy miejsca zamieszkania.

W rozwoju depresji egzogennej mogą mieć zatem udział zarówno traumatyczne doświadczenia o charakterze jednorazowym, jak i utrzymujące się przez dłuższy czas. Oczywiście wspomniane czynniki to tylko przykłady. W rzeczywistości przyczyn depresji reaktywnej może być znacznie więcej. Wszystko zależy od tego, jak dana osoba odbiera pewne sytuacje i na ile jest odporna psychicznie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Energia, Beauty
Naturell Witamina B Complex Vegan, 180 tabletek
79,99 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł
Odporność
Bloxin Żel do nosa w sprayu, 20 ml
25,99 zł
depresja smutna dziewczyna

Depresja egzogenna – objawy

Depresja reaktywna objawia się w podobny sposób jak inne postacie depresji. W jej przebiegu można zauważyć jednak mniejsze nasilenie objawów. Najczęściej u osób, u których występuje depresja egzogenna, objawy mają charakter:

  • przygnębienia utrzymującego się przez co najmniej dwa tygodnie,
  • apatii i bierności,
  • rozdrażnienia,
  • wycofania się z kontaktów społecznych,
  • zaniedbywania obowiązków rodzinnych i zawodowych,
  • myśli samobójczych,
  • zachowania autoagresywnego,
  • sięgania po substancje psychoaktywne (alkohol, narkotyki),
  • zaburzenia łaknienia,
  • kłopotów ze snem.

Ile trwa depresja egzogenna?

Czas utrzymywania się objawów depresji egzogennej jest kwestią indywidualną. Zależy od czasu trwania czynnika zewnętrznego, a także od tego, jak długo dana osoba radzi sobie z traumatycznym zdarzeniem. Przyjmuje się, że czas trwania depresji egzogennej jest krótszy niż depresji endogennej. Może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. Niekiedy depresja reaktywna ustępuje natychmiast po zaprzestaniu działania czynnika wywołującego chorobę, np. problemów finansowych lub wówczas, gdy osoba dotknięta traumatycznym przeżyciem sama sobie z nim poradzi. W takiej sytuacji depresja egzogenna ma szansę ustąpić samoczynnie. Jeśli jednak depresja nie mija, wskazane jest skorzystanie z pomocy specjalisty.

Ciałopozytywna terapia / Instagram

Leczenie depresji egzogennej

W terapii depresji reaktywnej kluczowe znaczenie ma psychoterapia, zwłaszcza terapia poznawczo-behawioralna. Tego typu terapia pozwala choremu zrozumieć traumatyczną sytuację, przeanalizować wpływ tego traumatycznego wydarzenia na osobę chorą, a także wdrożenie takiego sposobu reagowania na te wydarzenia, aby chory mógł je zaakceptować. Jeśli psychoterapia nie przynosi pożądanych efektów lub objawy depresji reaktywnej są bardzo nasilone – konieczne może być włączenie farmakoterapii. Stosowane są leki antydepresyjne, zazwyczaj w mniejszych dawkach niż w przebiegu depresji endogennej. Depresję egzogenną można całkowicie wyleczyć, bez obawy o nawroty.

W leczeniu depresji egzogennej, podobnie jak w przypadku każdej postaci depresji, ogromne znaczenie ma wsparcie najbliższych. Osoby chorej nie wolno zostawić samej z jej problemem czy bagatelizować choroby. Jeśli widzimy, że bliska osoba nie radzi sobie z określoną sytuacją życiową, dobrze jest namówić ją na konsultację ze specjalistą. Nieleczona depresja egzogenna może bowiem utrudnić codzienne funkcjonowanie, a nawet prowadzić do prób samobójczych.

 


Bibliografia:

  1. Carroll B. i in., Diagnosis of endogenous depression. Comparison of clinical, research and neuroendocrine criteria; J Affect Disord 1980

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

kobieta pracująca w domu

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

„Całe życie towarzyszył mi natłok myśli. Jakby w mojej głowie grało radio” – mówi Paulina Pietrzak, psycholożka z diagnozą ADHD

Coraz więcej z nas potrzebuje pomocy psychoterapeuty, ale obecnie dla wielu to luksus. Dr Agnieszka Mościcka-Teske mówi, jak skorzystać z psychoterapii, kiedy nas na nią nie stać

Emocje pełnią bardzo ważną funkcję w naszym życiu. Poznaj najważniejsze mity na ich temat

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Twoja mama ma nadciśnienie? Zobacz, co możesz dla niej zrobić!

Kiedyś Zaborem straszono, dziś już nikt tego nie zrobi. O największym szpitalu psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Polsce

Daria Łukowska / archiwum prywatne

„Nasz organizm wie, że noc jest od tego, by się regenerował. Jeżeli my to zaburzamy, on nie będzie miał na to czasu”. O tym, jak spać, żeby się wyspać, mówi Daria Łukowska

Kobieta rozmawia z psychoterapeutką w trakcie sesji

Powstanie nowa dziedzina specjalizacji m.in. dla lekarzy i pielęgniarek. „System opieki zdrowotnej zyska wysoko wyspecjalizowaną kadrę medyczną”

Kobieta

„Głębokie oddychanie może nam pomóc wtedy, kiedy chcemy się ożywić, a nie uspokoić”. Psycholożka wyjaśnia, jak oddychać, by ostudzić emocje

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

„Zaburzenia odżywiania u dorosłych pociągają za sobą bardzo wysokie koszty w relacji” – mówi psycholożka Marta Cieśla

Psycholożka Katarzyna Binkiewicz

„Żałoba to nie tylko emocje. Strata to doświadczenie totalne i doznajemy jej na każdym poziomie naszego funkcjonowania” – mówi psycholożka Katarzyna Binkiewicz

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

kieliszek wina

5 rzeczy, których nie cierpi twój żołądek

„Latałam z wywieszonym jęzorem, nie lubiłam siebie i jeszcze sobie dowalałam, że jestem beznadziejna”. O wychodzeniu z depresji i pracoholizmu opowiada Dagny Kurdwanowska

Psychoterapeutka Aneta Rutkowska: „Nikt nie przychodzi, mówiąc: 'Jestem uzależniony od adrenaliny’. A w trakcie okazuje się często, że nie są oni w stanie znosić codzienności życia”

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

Będziemy pracować krócej? Nowy projekt ustawy, który ma na celu poprawę naszego zdrowia, trafił do Sejmu

kobieta owinięta kocem

Często łapiesz infekcje? Dowiedz się, w czym może tkwić problem

„Będziemy odchodzić od technologii, a skupiać się na powrocie do naturalnego kontaktu człowieka z człowiekiem. Takie skin to skin w psychologii” – mówi psycholożka Monika Winek

Iga Świątek: „Zdrowie psychiczne jest ważne”. Tenisistka przekazała wygraną na rzecz organizacji non profit

„Myśli mają potężną moc, ale nie magiczną. Afirmacje i medytacja nas nie wyleczą”. O prawie przyciągania i pseudopsychologii mówi Zuzanna Butryn

Kamila Bogucka i Lidia Wójcik, "Ogarnij Hashimoto”/ Archiwum prywatne

„Hashimoto pojawia się po coś. To sygnał ciała, że nie jesteśmy dla siebie numerem jeden” – uważają Lidia Wójcik i Kamila Bogucka z „Ogarnij Hashimoto”

×