Przejdź do treści

Fototerapia – co to jest? Wskazania do leczenia światłem

Fototerapia - co to jest? Wskazania do leczenia światłem istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu
Mary Komasa pokazała blizny na ciążowym brzuchu. „Będą mi przypominały o mojej walce z endometriozą”
Dorota Szelągowska
Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!
Jest nowa metoda diagnozowania raka piersi. Może być nawet o 37 proc. bardziej skuteczna od tradycyjnych sposobów
Jest nowa metoda wykrywania raka piersi. Może podnieść skuteczność diagnozy nawet o 37 proc.
Nowy lek doustny w zapobieganiu COVID-19
Nowy doustny lek przeciwwirusowy na COVID-19. Pfizer rozpoczął drugą fazę testów
Ręka chorej
„1/3 pacjentów, którzy przeżyją, wyjdzie do domu z uszkodzonymi nerkami”. Ekspert ostrzega przed nową epidemią, spowodowaną COVID-19

Fototerapia, czyli leczenie światłem, opiera się na korzystnym działaniu promieniowania widzialnego i/lub promieniowania ultrafioletowego w terapii chorób dermatologicznych, sezonowych zaburzeń depresyjnych czy żółtaczki noworodkowej. Zabiegi fototerapii wykonuje się w gabinetach rehabilitacyjnych, placówkach medycznych i salonach kosmetycznych, a dzięki coraz lepszej dostępności lamp naświetleniowych, fototerapię można również przeprowadzać w warunkach domowych. 

Co to jest fototerapia?

Fototerapia, nazywana też światłoterapią lub światłolecznictwem, to metoda lecznicza wykorzystująca dobroczynny wpływ światła na zdrowie. Dzięki zastosowaniu specjalnych lamp do fototerapii, które emitują światło o różnym natężeniu i barwie, możliwe jest wykonywanie bezpiecznych i bezbolesnych sesji naświetlających. Do celów profilaktycznych, diagnostycznych i terapeutycznych stosuje się promieniowanie podczerwone (IR), światło widzialne oraz promieniowanie ultrafioletowe (UV).

W rehabilitacji zabiegi wykonywane są przy użyciu lasera biostymulacyjnego, który emituje promieniowanie podczerwone i światło widzialne o działaniu przeciwbólowym, przeciwobrzękowym i przeciwzapalnym. Ponadto korzysta się z lamp kwarcowych UVA i UVB, lamp Sollux z filtrem niebieskim i czerwonym oraz lamp bioptron wytwarzających światło spolaryzowane.

Wskazania i przeciwwskazania do fototerapii

Fototerapię wykorzystuje się jako metodę terapii:

  • schorzeń dermatologicznych: łuszczycy, barwnikowych naczyniowych zmian skóry, polipów nosa, bakteryjnych zakażeń skóry, trądziku młodzieńczego i różowatego, bielactwa nabytego,
  • żółtaczki fizjologicznej noworodków,
  • zaburzeń psychicznych: zaburzeń depresyjnych, zaburzeń snu, depresji sezonowej,
  • zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Fototerapia w łuszczycy uznawana jest za leczenie pierwszego rzutu. Światłoterapia polega na ekspozycji ciała na światło UVA i UVB wytwarzane przez specjalne lampy LED. U pacjentów opornych na leczenie miejscowe wprowadza się fotochemioterapię (PUVA), czyli połączenie naświetlania promieniami UVA po wcześniejszym przyjęciu psoralenów, które zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne.

Fototerapia z wykorzystaniem promieniowania UV jest przeciwwskazana u osób z chorobami nowotworowymi skóry, natomiast laseroterapii nie można stosować u pacjentów z rozpoznaną i wyleczoną do pięciu lat wstecz chorobą nowotworową. Przeciwwskazaniem są również stany po radioterapii oraz, w przypadku zabiegów rozgrzewających, ostry stan zapalny. Naświetlania nie wykonuje się u pacjentów z jaskrą i innymi chorobami oczu.

Fototerapia noworodka – naświetlanie w żółtaczce

Żółtaczka u noworodków to zjawisko fizjologiczne, którego przyczyną jest nagły rozpad czerwonych krwinek i hemoglobiny. Znaczący wzrost bilirubiny we krwi sprawia, że niedojrzała wątroba dziecka nie jest zdolna do efektywnego wychwytu i wydalenia z ustroju takiej ilości barwnika. Do zażółcenia skóry i błon dochodzi u wcześniaków i noworodków w drugiej/trzeciej dobie życia. Za normę poziomu bilirubiny we krwi noworodka tuż po porodzie uznaje się 2-2,5 mg/dl i do 10 mg/dl od trzeciej do piątej doby. Poziom bilirubiny u noworodka można sprawdzić bilirubinometrem oraz wykonując badanie krwi.

Fototerapia to podstawowa metoda leczenia żółtaczki u noworodków. Celem terapii światłem jest zmniejszenie stężenia bilirubiny niesprzężonej (wolnej) poprzez przekształcanie ją w inne substancje, które następnie usuwane są z ustroju z żółcią i moczem. Ile trwa naświetlanie żółtaczki u noworodka? W przypadku bardzo wysokiego stężenia bilirubiny we krwi naświetlanie wykonywane jest przez całą dobę, jednak można je przerywać na okres karmienia. Naświetlanie noworodka nie jest szkodliwe, ale wymaga kontrolowania temperatury ciała dziecka i poziomu nawodnienia. U niektórych dzieci mogą wystąpić łagodne skutki uboczne w postaci częstych stolców, zaburzeń elektrolitowych i wysypek skórnych.

Nie zaleca się stosowania fototerapii u noworodków w domu, mimo że wiele wypożyczalni oferuje lampy przeznaczone do tego celu. Fototerapia domowa dozwolona jest głównie u tych noworodków, u których poziom bilirubiny narasta powoli bądź stężenie barwnika utrzymuje się na stałym poziomie.

kobieta zasłania twarz przed światłem słonecznym z powodu światłowstrętu

Fototerapia domowa

Fototerapia domowa cieszy się coraz większą popularnością. Duże zainteresowanie budzą lampy przeciwdepresyjne, które emitują promieniowanie świetlne o określonej długości fali. W okresie jesienno-zimowym mieszkańcy Europu narażeni są na długotrwałe niedobory światła, a to sprzyja częstym zmianom nastroju, spadkowi energii czy problemom z porannym wstawaniem. Badania dowodzą, że niewystarczająca ilość światła odgrywa ważną rolę w powstawaniu zaburzeń psychicznych i depresji. Skuteczną formą leczenia depresji sezonowej może być fototerapia z wykorzystaniem światła o różnych barwach. Jak działa lampa antydepresyjna i jak ją stosować? Lampa emituje promieniowanie słoneczne, dzięki czemu uzupełnia niedobory naturalnego światła. W zależności od wybranego modelu i dostępnego natężenia światła naświetlanie powinno trwać ok. 0,5-3 godzin.

W ramach fotorerapii domowej stosuje się także lampy sollux z filtrem niebieskim lub czerwonym. Promieniowanie podczerwone prowadzi do rozszerzenia naczyń, zwiększenia odżywienia tkanek i wzrostu przemiany materii. Naświetlanie lampą z filtrem czerwonym działa rozgrzewająco i jest polecane w przypadku trudno gojących się ran i w przewlekłych stanach zapalnych tkanek miękkich. Fototerapia lampą Sollux z filtrem niebieskim może łagodzić podrażnienia skóry, jest również przydatna w zmniejszaniu bólu mięśni i nerwobólów.

Bibliografia:

  1. J. Jośko-Ochojska, A. Oleszko, Wykorzystanie fototerapii w praktyce klinicznej, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2013, 94(4): 718-721.
  2. M. Sokół-Szawłowska, Fototerapia, postęp zastosowań w psychiatrii i innych dziedzinach medycyny, Psychiatria 2018, tom 15, nr 1.
  3. A. Wasiluk i wsp., Współczesna diagnostyka i leczenie żółtaczek u noworodków i niemowląt, Diagnostyka laboratoryjna, 2012.

 

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta przy laptopie

Nocne światło psuje nam zdrowie. Dlaczego potrzebujemy ciemności?

Widłak goździsty – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Filtr przeciwsłoneczny nie tylko na plaży /istock

Filtr przeciwsłoneczny nie tylko na plaży. Stosuj go także w mieście

Terapia lasem

„Las uczy nas otwartości na to, co przynosi los”. O terapii lasem opowiada Małgorzata Anna Charyton

opalanie po covid-19/

Osoby zaszczepione przeciw COVID-19 i ozdrowieńcy powinni uważać z opalaniem – uczulają włoscy lekarze

Czerwona koniczyna – skuteczny sposób na kobiece dolegliwości i nie tylko

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

5 sposobów na pokrzywę Sylwii Majcher. Jeśli do tej pory sądziłaś, że to bezużyteczny chwast, to byłaś w ogromnym błędzie

Sproszkowany korzeń maca

Korzeń maca – właściwości, efekty stosowania, dawkowanie

Mila Ochocka, hortiterapeutka: Potrzebujemy poczuć deszcz na skórze, zobaczyć, jak reagujemy, gdy nie jest nam do końca komfortowo

Choroba Dariera – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Powracające problemy z zatokami to problem wielu z nas. Naturopatka radzi, jak na zawsze się ich pozbyć

Powracające zapalenie zatok to problem wielu z nas. Naturopatka radzi, jak na zawsze się go pozbyć

Dzieci w wodzie

Ubrania ze wskaźnikiem UPF: jak skutecznie chronią przed słońcem?

Kobieta nad morzem

Jak chronić włosy i skórę głowy przed słońcem i promieniowaniem UV?

Apiterapia - co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka Joanna Brejecka-Pamungkas

Apiterapia – co to jest i na jakie choroby może pomóc? Wyjaśnia naturopatka

krwawnik pospolity, kwiaty

Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Te rośliny warto poznać – pomagają w wielu schorzeniach (to udowodnione)

Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje

Topinambur – jakie ma właściwości, jak go jeść i jak smakuje

Balsam kapucyński - dawne panaceum. Poznaj jego skład i działanie

Balsam kapucyński – poznaj skład i właściwości dawnego panaceum

Czosnek niedźwiedzi - właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Czosnek niedźwiedzi – jakie są jego właściwości lecznicze i zastosowanie?

Algi morskie – czy warto jeść glony? Właściwości i zastosowanie alg

Jeżówka purpurowa – właściwości i zastosowanie. Kiedy warto po nią sięgnąć?

Jeżówka purpurowa – właściwości i zastosowanie. Kiedy warto po nią sięgnąć?

Płodność / rawpixel

Jak poprawić płodność i przygotować się do ciąży? Naturopatka ma kilka rad

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Karczochy i ich wykorzystanie. Jakie mają działanie i właściwości?

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Chaber bławatek i jego zastosowanie w medycynie

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

para w łóżku

Fellatio, czyli oswajanie penisa. 7 najważniejszych zasad!

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?