Przejdź do treści

Kwas szczawiowy – źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka

Szczaw
Kwas szczawiowy - źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Kwas szczawiowy to jeden ze związków występujących naturalnie w żywności. Jego źródłem są przede wszystkim rośliny, znacznie mniejsze ilości kwasu szczawiowego znajdują się zaś w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jego nadmiar w diecie nie wpływa pozytywnie na stan zdrowia, niektóre osoby powinny wręcz  powinny ograniczać spożycie produktów, które go zawierają. Gdzie znajduje się najwięcej kwasu szczawiowego? Co oznacza jego antyżywieniowy charakter?

Kwas szczawiowy – co to jest?

Kwas szczawiowy to organiczny związek chemiczny, który jest najprostszym kwasem dikarboksylowym. Jego wzór sumaryczny to H2C2O4. Wykorzystywany jest on dość powszechnie w przemyśle do barwienia tkanin, wybielania skór, drewna, usuwania rdzy lub plam. Dzięki swoim właściwościom zapobiega on brązowieniu owoców i warzyw, stąd stosowany jest powszechnie także w przemyśle spożywczym. W pszczelarstwie używany jest w formie roztworu lub oparów do zwalczania roztocza Varroa destructor. Jednocześnie pozostaje bezpieczny dla pszczół.

Źródła kwasu szczawiowego

Należy podkreślić, ze kwas szczawiowy wykorzystywany w przemyśle pozyskiwany jest na drodze chemicznej. W naturalnym środowisku występuje powszechnie w produktach roślinnych. Do najważniejszych źródeł kwasu szczawiowego zalicza się:

  • rabarbar,
  • szczaw,
  • buraki,
  • szpinak,
  • botwinkę,
  • kawę,
  • kakao,
  • herbatę,
  • orzechy,
  • soję.

Kwas szczawiowy występuje w roślinach w dwóch formach:

  • rozpuszczalnej, do której zalicza się jedno- lub dwupodstawione sole kwasu z litowcami oraz estry,
  • nierozpuszczalnej, czyli sole wapnia i magnezu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie, PNOS
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z Twoim mikrobiomem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Iskial MAX + CZOSNEK, Suplement diety wspierający odporność i układ oddechowy, 120 kapsułek
42,90 zł
Odporność
Naturell Omega-3 500 mg, 240 kaps.
30,00 zł
Odporność, Beauty
Naturell Cynk Organiczny + C, 100 tabletek
12,99 zł

Antyodżywcze właściwości kwasu szczawiowego

Kwas szczawiowy jest związkiem antyżywieniowym, inaczej antyodżywczym. Na czym polega to działanie? Działanie antyodżywcze kwasu szczawiowego związane jest przede wszystkim z obecnością rozpuszczalnych szczawianów, które są wchłaniane z przewodu pokarmowego. Przy obecności jonów wapnia wytrącają one następnie nierozpuszczalny szczawian wapnia w postaci krystalicznej. Konsekwencją jest zaś zmniejszenie dostępności jonów wapnia we krwi, osłabienie odporności, pojawienie się zmian artretycznych, czy niewydolności nerek. Przede wszystkim jednak zbyt duże spożycie produktów bogatych w kwas szczawiowy prowadzi do powstawania kamieni nerkowych.

Jeśli zatem borykasz się z kamicą nerkową, problemami z wątrobą lub trzustką, a także w razie reumatyzmu – ogranicz spożycie produktów z wysoką zawartością kwasu szczawiowego. Warto także zmniejszać jego wchłanianie.

Dynia i pestki

Dzienna dawka kwasu szczawiowego

ADI (z ang. acceptable daily intake), czyli dopuszczalne dzienne spożycie szczawianów dla osoby dorosłej wynosi około 250 mg/dobę. W przypadku osób, które zaliczane są do grupy ryzyka tworzenia się kamieni nerkowych ilość ta jest znacznie mniejsza – od 40 do 50 mg/dobę. Przyjmuje się, że dieta mieszana dostarcza od 100 do 150 mg szczawianów, zaś wegetariańska – około 190 mg. Warto jednak podkreślić, że istnieją badania, które wskazują, że niemal 85 proc. szczawianów w diecie kobiet i 80 proc. w diecie mężczyzn nie pochodzi z bogatych w ten związek roślin, ale z kawy i herbaty.

Czy to oznacza, że konieczne jest w wielu przypadkach ograniczanie lub całkowite wyeliminowanie spożycia produktów bogatych w kwas szczawiowy? Wydaje się, że nie. Przede wszystkim należy bowiem dbać o różnorodność diety. Istnieją także sposoby na ograniczanie wchłaniania kwasu szczawiowego. Komponując posiłki koniecznie zadbaj o zbilansowanie ilości kwasu szczawiowego produktami bogatymi w wapń, a zatem łącz kawę i herbatę z mlekiem, a zupę szczawiową – z jajkiem i śmietaną. Należy także pamiętać o regularnym piciu wody.

 

Źródła:

  1. Łącka A., Bielawska M., Zawartość rozpuszczalnych szczawianów w naparach herbat czarnych i zielonych, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2015.
  2. Morawiec M., Substancje antyodżywcze, Katedra Żywienia Człowieka, SGGW.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

RZS – dieta łagodząca objawy zapalenia stawów

Zwapnienie kości – przyczyny, ryzyko, leczenie i dieta

Stwardnienie rozsiane – jakie znaczenie ma dieta? Przykłady jadłospisu

Krótkie wędzidełko penisa – skąd się bierze, na czym polega plastyka wędzidełka?

Guz Wilmsa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

dna moczanowa

Jak pozbyć się kwasu moczowego i co podwyższa jego stężenie? Wyjaśniamy

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – zalecenia żywieniowe, przykładowy jadłospis

Kawa wypłukuje magnez? Fakty i mity dotyczące kawy

Zjedzenie pleśni - objawy. Czym grozi?

Zjadłaś spleśniały chleb? Dowiedz się czym to grozi i jakie są objawy zatrucia pleśnią

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Irena Wielocha/ Fot. Andrzej Wielocha

„Cukrzycę typu II da się opanować dietą. I to była moja najważniejsza broń w tej walce” – pisze Irena Wielocha w swojej książce

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Diureza – co to takiego i jaka jest norma? Czym różni się diureza osmotyczna od godzinowej?

Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Czujesz ból, gdy siusiasz? Osiem możliwych powodów

Kobieta stoi na łące

Sięgasz po wapno przy alergii? „Preparaty wapnia mogą ingerować we wchłanianie leków przeciwalergicznych” – ostrzega farmaceutka

Kobieta trzyma w rękach rolki papieru toaletowego

Ciemny mocz – jakie są przyczyny? Co oznacza brunatny i brązowy kolor moczu?

Postbiotyki - czym są? / pexels

Postbiotyki. O tym, czym są, gdzie je znajdziemy i czy warto się nimi zainteresować, mówi Ewa Kowalska

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×