Przejdź do treści

Kwas szczawiowy – źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka

Szczaw
Kwas szczawiowy - źródła, właściwości antyżywieniowe, dzienna dawka Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
„Jakie jeszcze ćwiczenia/profile polecacie?”. Aleksandra Żebrowska w humorystyczny sposób o powrocie do formy
Jak często należy ćwiczyć?
„Dlaczego te kobiety są grube?” – pyta trenerka personalna Marta Stoberska. Jej odpowiedź może cię zaskoczyć
Rachel Zegler o profilaktyce raka piersi: „Dwa lata temu znalazłam guzek w piersi i przeżyłam najstraszniejszy tydzień mojego życia”
Rejestr ciąż wchodzi w życie. Nowe prawo będzie obowiązywać od 1 października

Kwas szczawiowy to jeden ze związków występujących naturalnie w żywności. Jego źródłem są przede wszystkim rośliny, znacznie mniejsze ilości kwasu szczawiowego znajdują się zaś w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jego nadmiar w diecie nie wpływa pozytywnie na stan zdrowia, niektóre osoby powinny wręcz  powinny ograniczać spożycie produktów, które go zawierają. Gdzie znajduje się najwięcej kwasu szczawiowego? Co oznacza jego antyżywieniowy charakter?

Kwas szczawiowy – co to jest?

Kwas szczawiowy to organiczny związek chemiczny, który jest najprostszym kwasem dikarboksylowym. Jego wzór sumaryczny to H2C2O4. Wykorzystywany jest on dość powszechnie w przemyśle do barwienia tkanin, wybielania skór, drewna, usuwania rdzy lub plam. Dzięki swoim właściwościom zapobiega on brązowieniu owoców i warzyw, stąd stosowany jest powszechnie także w przemyśle spożywczym. W pszczelarstwie używany jest w formie roztworu lub oparów do zwalczania roztocza Varroa destructor. Jednocześnie pozostaje bezpieczny dla pszczół.

Źródła kwasu szczawiowego

Należy podkreślić, ze kwas szczawiowy wykorzystywany w przemyśle pozyskiwany jest na drodze chemicznej. W naturalnym środowisku występuje powszechnie w produktach roślinnych. Do najważniejszych źródeł kwasu szczawiowego zalicza się:

  • rabarbar,
  • szczaw,
  • buraki,
  • szpinak,
  • botwinkę,
  • kawę,
  • kakao,
  • herbatę,
  • orzechy,
  • soję.

Kwas szczawiowy występuje w roślinach w dwóch formach:

  • rozpuszczalnej, do której zalicza się jedno- lub dwupodstawione sole kwasu z litowcami oraz estry,
  • nierozpuszczalnej, czyli sole wapnia i magnezu.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Antyodżywcze właściwości kwasu szczawiowego

Kwas szczawiowy jest związkiem antyżywieniowym, inaczej antyodżywczym. Na czym polega to działanie? Działanie antyodżywcze kwasu szczawiowego związane jest przede wszystkim z obecnością rozpuszczalnych szczawianów, które są wchłaniane z przewodu pokarmowego. Przy obecności jonów wapnia wytrącają one następnie nierozpuszczalny szczawian wapnia w postaci krystalicznej. Konsekwencją jest zaś zmniejszenie dostępności jonów wapnia we krwi, osłabienie odporności, pojawienie się zmian artretycznych, czy niewydolności nerek. Przede wszystkim jednak zbyt duże spożycie produktów bogatych w kwas szczawiowy prowadzi do powstawania kamieni nerkowych.

Jeśli zatem borykasz się z kamicą nerkową, problemami z wątrobą lub trzustką, a także w razie reumatyzmu – ogranicz spożycie produktów z wysoką zawartością kwasu szczawiowego. Warto także zmniejszać jego wchłanianie.

Dynia i pestki

Dzienna dawka kwasu szczawiowego

ADI (z ang. acceptable daily intake), czyli dopuszczalne dzienne spożycie szczawianów dla osoby dorosłej wynosi około 250 mg/dobę. W przypadku osób, które zaliczane są do grupy ryzyka tworzenia się kamieni nerkowych ilość ta jest znacznie mniejsza – od 40 do 50 mg/dobę. Przyjmuje się, że dieta mieszana dostarcza od 100 do 150 mg szczawianów, zaś wegetariańska – około 190 mg. Warto jednak podkreślić, że istnieją badania, które wskazują, że niemal 85 proc. szczawianów w diecie kobiet i 80 proc. w diecie mężczyzn nie pochodzi z bogatych w ten związek roślin, ale z kawy i herbaty.

Czy to oznacza, że konieczne jest w wielu przypadkach ograniczanie lub całkowite wyeliminowanie spożycia produktów bogatych w kwas szczawiowy? Wydaje się, że nie. Przede wszystkim należy bowiem dbać o różnorodność diety. Istnieją także sposoby na ograniczanie wchłaniania kwasu szczawiowego. Komponując posiłki koniecznie zadbaj o zbilansowanie ilości kwasu szczawiowego produktami bogatymi w wapń, a zatem łącz kawę i herbatę z mlekiem, a zupę szczawiową – z jajkiem i śmietaną. Należy także pamiętać o regularnym piciu wody.

 

Źródła:

  1. Łącka A., Bielawska M., Zawartość rozpuszczalnych szczawianów w naparach herbat czarnych i zielonych, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2015.
  2. Morawiec M., Substancje antyodżywcze, Katedra Żywienia Człowieka, SGGW.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Słodycze dla cukrzyka – jaki typ jest dozwolony? Zdrowe desery i przekąski

Irena Wielocha/ Fot. Andrzej Wielocha

„Cukrzycę typu II da się opanować dietą. I to była moja najważniejsza broń w tej walce” – pisze Irena Wielocha w swojej książce

Kolka nerkowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

„Panie, które charakteryzują się prawidłową masą ciała, mają większe skłonności do tego, żeby podjadać pod wpływem nudy” – mówi Aleksandra Ulatowska, psychodietetyczka

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży? /fot.Pexels

Jak przygotować ciało i psychikę do ciąży?

„Zbyt dużo seksu, za mało soku z żurawiny”. Obalamy mity o zapaleniu pęcherza

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Sprawdź, czy prawidłowo sikasz! Dawid Polak wyjaśnia, jak nie popełniać częstych błędów

Diureza – co to takiego i jaka jest norma? Czym różni się diureza osmotyczna od godzinowej?

Dieta łagodząca objawy PMS, czyli co jeść, żeby mniej cierpieć

pms

„O PMS lubi się żartować, bo to przecież tylko gorsze dni kobiety. Tymczasem u podłoża PMS leży nierównowaga hormonalna”. Jak na nią wpłynąć, tłumaczy dietetyczka i naturopatka Monika Skuza

Czujesz ból, gdy siusiasz? Osiem możliwych powodów

Kobieta stoi na łące

Sięgasz po wapno przy alergii? „Preparaty wapnia mogą ingerować we wchłanianie leków przeciwalergicznych” – ostrzega farmaceutka

Postbiotyki - czym są? / pexels

Postbiotyki. O tym, czym są, gdzie je znajdziemy i czy warto się nimi zainteresować, mówi Ewa Kowalska

„Już 3000 lat temu wiadomo było, że ciepłe zupy mają leczniczą moc. Jedną z nich nazywa się żydowską penicyliną”. O dietoterapii zupami mówi Anna Stoitsi-Nieprzecka

Czym jest świadomość interoceptywna i dlaczego to twoja supermoc? Przedstawiamy fundamenty jedzenia intuicyjnego

Kwas foliowy – nie tylko dla kobiet w ciąży

Infekcje dróg moczowych – jak poradzić sobie z uciążliwym problemem

Kwas moczowy we krwi – badanie, niskie i wysokie stężenie

Gospodarka wapniowo-fosforanowa – zaburzenia. Fosforany wapnia w moczu

Spermidyna w jabłkach / istock

Spermidyna pomoże ci zachować długowieczność. Czym jest substancja, o której wszyscy mówią?

Szklanka mleka

Hipokalcemia – objawy, leczenie. Co obniża poziom wapnia we krwi?

Aceton w moczu

Aceton w moczu – przyczyny, objawy, leczenie

Szczawiany

Szczawiany – wpływ na zdrowie. Co neutralizuje szczawiany?

„Ciało reguluje wagę jak termostat. Nie wie, że zależy nam np. na wyszczupleniu ud, więc walczy o ochronę swoich zasobów”. O teorii wagi chronionej mówi psychodietetyczka Małgorzata Zięba

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×