Przejdź do treści

Najczęstsze choroby odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

Najczęstsze choroby odbytu - przyczyny, objawy i leczenie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta po szczepieniu
Minister zdrowia: dopuszczamy możliwość mieszania szczepionek na COVID-19
Nogi
„Noszenie szpilek nie jest dobre dla kobiecego zdrowia” – przestrzega Pani Fizjotrener
Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne
Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg
Menstruacja w podróży
„Masz okres i szukaj wiatru w polu”. Podróżniczka o dostępności tamponów i podpasek w polskich wsiach i miasteczkach
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku
Wyjechałaś na wakacje i musisz wziąć zwolnienie lekarskie? Nie zapomnij o jednym ważnym obowiązku

Choroby odbytu to grupa schorzeń, z którymi pacjenci niechętnie zgłaszają się do lekarza. Guzki krwawnicze, przetoki i szczeliny odbytu oraz żylaki odbytu to tylko jedne z wielu patologicznych zmian w obrębie końcowego odcinka układu pokarmowego. Mogą one dawać charakterystyczne objawy w postaci swędzenia odbytu, krwawienia i problemów z wypróżnianiem. Szybkie podjęcie leczenia chorób odbytu daje dużą szansę na zapobiegnięcie ich powikłaniom.

Co to jest odbyt?

Odbyt to końcowy odcinek przewodu pokarmowego, który bierze udział w procesie defekacji. W budowie anatomicznej odbytu wyróżnia się zwieracz wewnętrzny odbytu będący mięśniem gładkim niezależnym od naszej woli oraz możliwy do kontrolowania zwieracz zewnętrzny odbytu.

Najczęstsze choroby odbytu

Choroby odbytu są grupą schorzeń, stanowiącą pewien rodzaj tabu. W obrębie odbytu mogą pojawić się różne nieprzyjemne dolegliwości, takie jak swędzenie, ból i krwawienie. Mimo to wiele osób lekceważy te objawy i nie zgłasza się do lekarza. Tymczasem zwlekanie z wizytą u proktologa, czyli potocznie mówiąc lekarza od odbytu, może prowadzić do dalszego rozwoju choroby i wystąpienia jej powikłań.

Do najbardziej powszechnych chorób odbytu należą:

  • choroba hemoroidalna,
  • szczelina odbytu,
  • przetoka odbytu,
  • guzki odbytu,
  • kłykciny kończyste,
  • żylaki odbytu,
  • rak odbytu,
  • wypadanie odbytu.

Jednym z najczęstszych objawów występujących w chorobach odbytu jest swędzenie odbytu. Zwykle ulega ono nasileniu w nocy i towarzyszy mu pieczenie okolic odbytu. Świąd odbytu jest charakterystycznym symptomem choroby hemoroidalnej, szczelin i przetok odbytu, wypadania odbytnicy oraz niewydolności mięśni zwieraczy.

Kobieta w czerwonych spodniach trzya się za pupę

Choroba hemoroidalna

Choroba hemoroidalna to najczęstsze schorzenie okolic odbytu. Hemoroidy są strukturami, które fizjologicznie występują w ciele człowieka. Jeśli dojdzie do ich powiększenia, pojawiają się nieprzyjemne dolegliwości w postaci swędzenia odbytu, obecności świeżej krwi  i śluzu w stolcu oraz uczucia niepełnego wypróżnienia. Krwawienie jest objawem, który powinien skłonić chorego do udania się do lekarza.

Wyróżnia się IV stopnie choroby hemoroidalnej. W I stopniu guzki są bezbolesne, nie wypadają z kanału odbytu, ale delikatnie krwawią. W II stopniu, w czasie wypróżnienia guzki wypadają na zewnątrz, ale cofają się; chory odczuwa swędzenie. W III stopniu, po wypadnięciu guzków, muszą być one odprowadzone ręcznie. W stopniu IV samodzielne odprowadzenie guzków jest niemożliwe.

Hemoroidy w początkowym stadium choroby można leczyć zapobiegawczo za pomocą maści, kremów i czopków, które zmniejszają stan zapalny. Zaawansowane stadium wymaga przeprowadzenia operacji. Może to być m.in. założenie gumowych opasek na hemoroidy, koagulacja laserowa lub krioterapia. Wycięcie hemoroidów nazywane jest hemoroidektomią.

Badania genetyczne pokazały, dlaczego ludzie cierpią na hemoroidy

Przetoka odbytu

Przetoka okołoodbytnicza to choroba, w której powstaje kanał między odbytem a skórą wokół odbytu. Jej pierwszym stadium, czyli ostrą fazą, jest ropień. Przyczyną tworzenia się ropni i przetok okołoodbytniczych jest zakażenie bakteryjne. Zmiany te częściej powstają u osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego czy rakiem odbytnicy i odbytu. Czynnikiem ryzyka są także przeprowadzone interwencje chirurgiczne w okolicy okołoodbytniczej. Częstość występowania przetok wynosi osiem przypadków na 100 000 osób. Szczyt zapadalności przypada na wiek 40-50 lat. Kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni.

Przetoka odbytu – objawy

Jak wygląda przetoka odbytu? Najczęściej jest to niewielki otwór, z którego obserwuje się wyciek ropny lub śluzowy. Inne objawy przetoki odbytu to: ból odbytu nasilający się w czasie kaszlu lub parcia oraz swędzenie i pieczenie odbytu.

Diagnostyka przetoki odbytu

Diagnostyka przetoki odbytniczej obejmuje badanie per rectum oraz anoskopię, za pomocą której ocenia się kanał odbytu i rozpoznaje ujście wewnętrzne przetoki. Wśród innych stosowanych metod wymienia się ultrasonografię przezodbytniczą, rezonans magnetyczny i tomografię komputerową. Leczenie przetoki odbytniczej jest zróżnicowane. Kanał przetoki może być rozcinany (fistulotomia) lub cała przetoka jest wycinana (fistulektomia). Do nowych metod leczenia należą: wstrzykiwanie kleju tkankowego oraz umieszczanie w kanale przetoki specjalnej zatyczki.

Rak odbytu

Rak odbytu to rzadki nowotwór przewodu pokarmowego, który najczęściej pojawia się u osób po 60. roku życia. Do czynników ryzyka zachorowania zalicza się:

  • przebyte infekcje wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV),
  • obniżoną odporność immunologiczną u osób z HIV,
  • dużą liczbę partnerów seksualnych,
  • obecność żylaków odbytu, szczelin i przetok odbytu,
  • palenie papierosów,
  • raka szyjki macicy i pochwy w wywiadzie,
  • czynniki genetyczne.

Wyróżnia się dwa rodzaje raka odbytu: rak kanału odbytu oraz rak brzegu odbytu. Najczęstszym typem histopatologicznym raka kanału odbytu jest rak płaskonabłonkowy, rzadziej występują gruczolakoraki, raki drobnokomórkowe i raki niezróżnicowane. Raki brzegu odbytu są nowotworami skóry. Głównym objawem raka odbytu jest krwawienie z odbytu. Zazwyczaj chory może palpacyjnie wyczuć guza w okolicy odbytu. Dodatkowo pojawia się świąd i pieczenie, a w zaawansowanym stadium choroby ból miednicy i ból krocza.

Kobieta w toalecie

Diagnostyka raka odbytu

Diagnostyka raka odbytu opiera się na badaniu palpacyjnym oraz ocenie regionalnych węzłów chłonnych. W celu postawienia diagnozy wykonuje się dodatkowo badanie histopatologiczne. Przy podejrzeniu obecności przerzutów przeprowadza się badania obrazowe: ultrasonografię i tomografię komputerową jamy brzusznej, rezonans magnetyczny i tomografię komputerową miednicy oraz badanie rentgenograficzne klatki piersiowej.

Leczenie raka odbytu

W leczeniu płaskonabłonkowego raka kanału odbytu stosuje się radiochemioterapię. Operacje chirurgiczne przeprowadza się jedynie u pacjentów, u których wystąpił nawrót choroby. W raku płaskonabłonkowym brzegu odbytu leczeniem z wyboru jest resekcja guza, a w skrajnych przypadkach wycięcie odbytu i odbytnicy.

 

Bibliografia:

  1. Konrad Wroński, „Rak kanału odbytu – opis przypadku”, Nowa Med 2015; 22(3): 90-92.
  2. Grzegorz Nawrocki, „Współczesne metody leczenia raka odbytu”, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 8, 2013.
  3. Paweł Grochowicz, Małgorzata Kołodziejczak, Andrzej Ziembikiewicz: „Choroby odbytu, odbytnicy i jelita grubego. Poradnik dla lekarzy i pacjentów”. Wyd. II. Borgis, Warszawa 2010.str:115-125.
  4. Aneta Obcowska, Małgorzata Kołodziejczak, „Choroba hemoroidalna – współczesne poglądy na temat etiopatogenezy oraz metod leczenia. Przegląd piśmiennictwa”, Nowa Med 2016; 23(2): 61-76.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

U gwiazdy serialu "Ania, nie Anna" zdiagnozowano nowotwór piersi. "Jedna na milion"

U gwiazdy serialu „Ania, nie Anna” zdiagnozowano nowotwór piersi. „Jedna na milion”

Ciara Wilson /fot. Getty Images

„Zrób to! To takie proste!” Piosenkarka Ciara Wilson na froncie walki z rakiem szyjki macicy

Kobieta

Pierwszy pacjent na świecie otrzymał szczepionkę na czerniaka

Przyjaciele

Gwiazda „Przyjaciół” James Michael Tyler ma raka prostaty. „W końcu prawdopodobnie mnie to dopadnie”

Choroby piersi – rak sutka, zapalenie, brodawczak i mastopatia

Chorzy na szpiczaka pozbawieni leku ratującego życie. Nie ma go na lipcowej liście refundacyjnej

Dziewczynka z misiem

Powiększenie węzłów chłonnych u dzieci. Kiedy powinno zaniepokoić?

Brodawczak piersi – objawy, diagnostyka, leczenie

Guz liściasty piersi – objawy, diagnostyka i leczenie

Międzybłoniak opłucnej – czas przeżycia, przebieg, postępy

Wirus, który stał się „koniem trojańskim”. Nowa technologia dostarcza nadzieję na skuteczne terapie nowotworów i innych schorzeń

Naukowcy zamienili wirusa w „konia trojańskiego”. Tak w przyszłości może wyglądać terapia nowotworów

Rak dróg żółciowych – objawy, leczenie (chemioterapia, operacja)

Torbiele trzustki – objawy, diagnostyka, leczenie i dieta

Choroby tarczycy a anemia

Choroby tarczycy a anemia. „Niedokrwistość jest częstym stanem klinicznym towarzyszącym chorobom tarczycy”

Guzy śródpiersia – rodzaje, objawy, leczenie (operacja)

Rak pęcherzyka żółciowego – objawy i leczenie nowotworu

Zespół krótkiego jelita – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Polekowe uszkodzenie wątroby – przyczyny i leczenie

Choroby krtani – przyczyny, objawy i metody leczenia

Choroba Zollingera-Ellisona (ZZE) – objawy i leczenie

Rak brodawki Vatera – przyczyny, objawy, leczenie

Krwawienie z przewodu pokarmowego – przyczyny i leczenie

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?/Getty Images

Pomoc socjalna – na co mogą liczyć pacjenci chorzy na raka?

Gastropareza – objawy i leczenie. Gastropareza cukrzycowa

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

matka z dorosłą córką

„Przez całe życie była toksyczną osobą, w każdej roli: pracownika, koleżanki, siostry, córki. I toksyczną mamą” – opowiada 35-letnia Ada o swojej matce

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

Bąbel po oparzeniu - dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Bąbel po oparzeniu – dowiedz się, jak leczyć pęcherze

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?

żyły na nogach

Zapalenie żył – jakie objawy wskazują na stan zapalny w żyłach powierzchownych i głębokich?