Przejdź do treści

Neurony lustrzane – rola w funkcjonowaniu społecznym

Neurony lustrzane - rola w funkcjonowaniu społecznym Noah Buscher/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Czy Polskę czeka epidemia małpiej ospy? Ministerstwo Zdrowia uspokaja
Wydaje ci się, że wszyscy widzą twój stres i lęk? Psycholożka wyjaśnia, na czym polega iluzja przejrzystości
Raz w tygodniu miewasz migrenę? Przyczyną może być zła okluzja
Pink: „Miałam objawy udaru, to było przerażające”. Diagnoza była zupełnie inna
Gdyby nie wizyta w salonie fryzjerskim, nie wiedziałaby, na co choruje. Teraz chce uświadamiać innych

Neurony lustrzane to komórki nerwowe, które aktywizują się zarówno w czasie procesów postrzegania, jak i wykonywania konkretnej czynności. Naukowcy  uważają, że odkrycie systemu tych neuronów jest przełomem w wyjaśnianiu podłoża społecznych zdolności człowieka, w tym umiejętności rozumienia innych, ich naśladowania, a także empatii i efektywnej komunikacji. W psychologii wielu zwolenników ma również teoria dotycząca kluczowej roli zaburzeń funkcji neuronów lustrzanych w rozwoju autyzmu.

Czym są neurony lustrzane?

Neurony lustrzane są rodzajem komórek nerwowych, które zmieniają swoją aktywność w odpowiedzi na określone działanie (np. wykonanie ruchu kończyny lub wykrzywienie twarzy w reakcji na nieprzyjemny bodziec) niezależnie od tego, czy wykonywane jest ono osobiście, czy zaobserwowane u innego osobnika. Stanowi to kluczową cechę, która odróżnia je od innych neuronów, aktywowanych albo podczas wykonywania jakiejś czynności, albo na skutek zauważenia tej czynności u innych, ale nie w obu przypadkach.

Funkcje lustrzanych neuronów

Odkrycie neuronów lustrzanych, które nastąpiło na początku lat 90. XX wieku, uznawane jest za istotny krok ku zrozumieniu sposobu, w jaki inicjujemy własne działania oraz obserwujemy i interpretujemy działania podejmowane przez innych.

Od czasu pierwszych badań w tym obszarze, lustrzane neurony stały się przedmiotem zainteresowania naukowców, którzy chcieli za pomocą tego zjawiska wyjaśniać mechanizmy stojące za określonymi zachowaniami ludzi w społeczności, szczególnie tymi związanymi z empatią i naśladowaniem osób żyjących w tym samym środowisku. Jakie funkcje mogą pełnić neurony lustrzane w opinii badaczy?

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Neurony lustrzane a rozumienie i przewidywanie zachowań innych

Jedna z teorii związanych z neuronami lustrzanymi dotyczy ich roli w rozumieniu intencji działań innych. Obserwując wykonywaną przez kogoś czynność, dzięki systemowi tych specyficznych komórek nerwowych możemy uzyskać informacje zarówno o tym, jakie działanie jest wykonywane, jak i zrozumieć, dlaczego ktoś je podejmuje.

Dzieje się tak, ponieważ w naszym mózgu zachodzi „symulacja” zauważonych czynności – dochodzi do aktywacji tych samych neuronów, które zostały aktywowane u obserwowanej osoby. Opisana właściwość neuronów lustrzanych pozwala nam także (w niektórych okolicznościach) na przewidywanie działań, które zostaną podjęte przez tę osobę w następnej kolejności.

Neurony lustrzane a komunikacja interpersonalna

Neuronom lustrzanym przypisuje się również istotną rolę w komunikacji międzyludzkiej, zarówno słownej, jak i niewerbalnej. Dzięki nim przekazywanie informacji jest zautomatyzowane i usprawnione, ponieważ dużą część danych wysyłamy i odczytujemy w sposób podświadomy. Lustrzane neurony uczestniczą także w uczeniu się komunikacji przez dzieci – umożliwiają spontaniczny, automatyczny rozwój mowy na najwcześniejszych etapach życia.

Neurony lustrzane a emocje i empatia

Wiele badań potwierdza występowanie związku między aktywnością neuronów lustrzanych i odczuwaniem emocji oraz empatią.

W jednym z eksperymentów naukowcy udowodnili, że na skutek ekspozycji na nieprzyjemny zapach uruchamiane są neurony lustrzane przedniej części wyspy – te same, które aktywują się, gdy badane osoby oglądają krótkie filmiki przedstawiające osoby z mimiką twarzy wskazującą na obrzydzenie. Podobne efekty uzyskano w odniesieniu do percepcji bólu – odczuwanie bólu aktywowało te same neurony, co obserwacja bliskiej osoby, która go doświadczała.

W badaniach wykazano także, że u osób, które na podstawie ankiet samooceny można określić jako bardziej empatyczne, neurony lustrzane ulegają silniejszej aktywacji.

Przez wielu naukowców neurony lustrzane uznawane są jeden z najważniejszych mechanizmów, który pozwala ludziom żyć w społeczności i pomaga dostosować się do jej wymagań. Dzięki temu, że ich działanie jest niezależne od woli i automatyczne nie musimy zawsze świadomie analizować, co osoby wokół nas robią, dlaczego podejmują dane działanie i co czują – często po prostu to wiemy.

szczęśliwa para na łące

Neurony lustrzane w autyzmie

Odkrycia związane z neuronami lustrzanymi wywołały ogromne zainteresowanie naukowców badających mechanizmy odpowiedzialne za rozwój autyzmu. Badacze zauważyli, że rodzaje zaburzeń występujących w przebiegu choroby dobrze odzwierciedlają funkcje przypisywane systemowi tych komórek nerwowych.

Na przestrzeni ostatnich lat wielu zwolenników zdobyła teoria dotycząca kluczowej roli neuronów lustrzanych w powstawaniu objawów autyzmu – zaburzeń związanych z zachowaniami społecznymi, procesami poznawczymi i komunikacją.

Temat nadal budzi kontrowersje, a wyniki badań na razie nie pozwalają na jednoznaczne przypisanie tym specyficznym komórkom nerwowym „winy” za powstawanie autyzmu. Choć dysfunkcja układu neuronów lustrzanych faktycznie może mieć udział w rozwoju zaburzeń, to z dużym prawdopodobieństwem istnieją też inne przyczyny schorzenia. Sprowadzenie złożonego problemu do jednego czynnika odpowiedzialnego za jego występowanie może utrudnić pełne zrozumienie mechanizmów uczestniczących w rozwoju autyzmu.


Bibliografia:

  1. American Psychological Association APA Dictionary of Psychology.
  2. Kliner J. M., Lemon R. N. (2013) What We Know Currently about Mirror Neurons, Current Biology, 23(23): R1057-R1062.
  3. Acharya S., Shukla S. (2012) Mirror neurons: Enigma of the metaphysical modular brain, Journal of Natural Science, Biology and Medicine, 3(2): 118-124.
  4. Rostkowski J., Rostkowska T. (2014) Rola systemów lustrzanych neuronów w rozwoju języka i komunikacji interpersonalnej, Psychologia Rozwojowa 19(2): 49-65.
  5. Saffin J., Tohid H. (2016) Walk like me, talk like me. The connection between mirror neurons and autism spectrum disorder, Neurosciences 21(2): 108-119.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

„To jest gonitwa myśli w głowie, wrażenie umierania, duszenia się, zasłabnięcia”. Polska influencerka opowiedziała o atakach paniki

„Samodzielność dla osób ze spektrum autyzmu to wolność i godne życie” – mówi Monika Kłeczek, prezeska stowarzyszenia AS

Mężczyzna i kobieta. Przytulają się

Nie tylko nieudawany orgazm…Poznaj łóżkowy savoir-vivre!

Leczenie nerwobóli będzie prostsze? Australijscy naukowcy na drodze do stworzenia innowacyjnych leków

Choroba Devica – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Naprawią serca i oczy. Innowacyjne syntetyczne neurony zrewolucjonizują świat?

Tachykardia zatokowa – co to jest, objawy, czy jest groźna?

Kobieta ćwiczy

Dzień się dopiero rozpoczął, a ciebie już ktoś wyprowadził z równowagi? Poznaj 5 kroków, które pozwolą zapanować nad emocjami

Aleksytymia - czym jest? / pexels

Masz trudność z nazywaniem i identyfikowaniem emocji? Jak 10 proc. populacji, możesz być aleksytymikiem

Paulina Danielak / archiwum prywatne

Paulina Danielak: Kobiety często nie mają dostępu do złości. Pojawia się płacz, bo nikt nie uczył ich wcześniej, jak wyrażać złość

dr Ewa Jarcewska-Gerc /fot. archiwum prywatne

„Poczucie winy, które towarzyszy prokrastynacji, może albo nas pogrążyć w dalszym odkładaniu, albo w końcu zmotywować do zmiany” – mówi Ewa Jarczewska-Gerc

Bruce Willis

Bruce Willis kończy karierę. Zdiagnozowano u niego ciężką chorobę

„W domach, w których oszukiwanie jest mechanizmem obronnym, wychowujemy patologicznych kłamców”. O psychologii kłamstwa mówi Natalia Hofman

„Matczyna rana przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Ale można ją uzdrowić” – mówi Aneta Gajda-Boryczko, terapeutka

Wypalenie zawodowe

Wypalenie zawodowe – przyczyny, objawy i radzenie sobie z brakiem przyjemności przy wykonywaniu codziennych obowiązków

Kobieta

„Ciało reaguje szybciej niż nasz umysł i dłużej trzyma napięcie”. Pani Fizjotrener o powiązaniu emocji z konkretnym narządem w organizmie

"Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego" - podkreśla farmeceutka. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

„Dieta realnie przekłada się na kondycję zdrowia psychicznego” – podkreśla Zofia Winczewska. Co jeść, żeby zadbać o układ nerwowy?

Relaksacja Jacobsona – skuteczny sposób walki ze stresem, nerwami i napięciem mięśni

5 przykładów na to, że sabotujesz siebie, będąc w związku

5 przykładów na to, że sabotujesz siebie, będąc w związku

Uzasadnienie emocjonalne - czym jest? / pexels

Po jednym złym dniu w pracy czujesz, że jesteś do niczego? Tak właśnie działa uzasadnienie emocjonalne

Moje emocje przejmują nade mną kontrolę. Czy da się nad nimi zapanować?

Obwodowy układ nerwowy – budowa, funkcje, rodzaje nerwów

Ośrodkowy układ nerwowy – budowa, funkcje, choroby OUN

Smutek może zapewnić przetrwanie. „W odniesieniu genetycznym sprawia, że inni mają odruch pomocy” – mówi Katarzyna Stefaniak, psychoterapeutka

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCV – morfologia, wyniki, norma. MCV podwyższone i za niskie

kobieta z problemami skórnymi

Wybroczyny (petocje) – co to jest, dlaczego powstają i jak sobie z nimi poradzić?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

ucho kobiety

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

laboratorium

D-dimery – co to jest? Jak obniżyć zbyt wysoki poziom?

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

×