Przejdź do treści

Objawy udaru słonecznego – o tym należy pamiętać

Objawy udaru słonecznego - o tym należy pamiętać
Objawy udaru słonecznego - o tym należy pamiętać Gian Cexcon/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Białka jaj – czy naprawdę są zdrowsze od żółtek?
Białko czy żółtko jaja kurzego – co jest zdrowsze?
Dziewczyna siedzi na parapecie i pali papierosa
Co dzieje się w organizmie, gdy rzucisz palenie? Wyjaśnia dietetyk Julian Sobiech
Kobieta na balkonie
Jak czytać oznaczenia kosmetyków przeciwsłonecznych zagranicznych producentów? Wyjaśnia Ekspert Kosmetyczny
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Dieta matki karmiącej. Co jeść, czego unikać, przepisy
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne
Wskaźnik BMR. Oblicz swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne

Udar słoneczny (porażenie słoneczne) to jedna z postaci udaru cieplnego, która rozwija się w efekcie nadmiernej ekspozycji na słońce. Objawy udaru słonecznego mają niespecyficzny charakter i często mogą być interpretowane jako zwykłe przemęczenie. Przeoczenie udaru słonecznego jest jednak bardzo niebezpieczne, gdyż powikłaniem tego stanu może być m. in. niewydolność licznych narządów, drgawki czy śpiączka. Warto zatem dowiedzieć się, jakie są objawy udaru słonecznego, aby móc odpowiednio szybko wdrożyć odpowiednie postępowanie. Jest to wiedza niezbędna przed zbliżającym się sezonem letnim.

Udar cieplny – co to?

Udar słoneczny to jedna z postaci udaru cieplnego, wynikająca ze zbyt intensywnego oddziaływania promieni słonecznych na organizm. Jest to jednocześnie jeden z najpoważniejszych stanów zaliczanych do szerokiego spektrum tzw. choroby z przegrzania. Choroba z przegrzania oznacza brak możliwości utrzymania prawidłowej ciepłoty ciała, czego powodem może być zaburzenie odprowadzania ciepła z organizmu bądź nadmiernego wytwarzania ciepła. Pierwszym etapem choroby z przegrzania jest stres cieplny. Jest to umiarkowana odpowiedź organizmu na obciążenie termiczne. Stan ten może towarzyszyć m. in. krótkotrwałej ekspozycji na słońce czy intensywnemu wysiłkowi fizycznemu. Stres cieplny charakteryzuje się tym, że temperatura głęboka ciała pozostaje prawidłowa. Kolejnym etapem choroby z przegrzania jest wyczerpanie cieplne, przebiegające z lekkim odwodnieniem organizmu oraz wzrostem ciepłoty głębokiej w zakresie 38 – 40 stopni. Temu stanowi towarzyszy pojawienie się bardziej zauważalnych objawów, wywołujących dyskomfort. Natomiast udar cieplny to wzrost głębokiej ciepłoty ciała powyżej 40 stopni, z towarzyszącym ciężkim odwodnieniem. Udar cieplny rozwija się w efekcie długotrwałej ekspozycji organizmu na podwyższoną temperaturę, a gdy czynnikiem sprawczym jest ekspozycja na słońce – wówczas mówimy o udarze słonecznym.

Warto wspomnieć jeszcze o tym, czym udar słoneczny różni się od gorączki. Udar słoneczny (i każda inna postać udaru cieplnego) to stan zaburzenia funkcjonowania organizmu, w którym dochodzi do nieprawidłowego przebiegu procesów termoregulacji; wówczas temperatur głęboka ciała może przekraczać 41 stopni. Z kolei gorączka to fizjologiczny stan organizmu, rozwijający się w odpowiedzi na czynniki pirogenne (uraz, zakażenie). Wówczas termoregulacja nie zostaje zaburzona, co oznacza, że temperatura głęboka ciała rzadko przekracza 41 stopni.

Wysypka od słońca – o czym świadczy? Przyczyny, objawy, leczenie

Objawy udaru słonecznego

Gdy rozwija się udar słoneczny, objawy związane są z przegrzaniem organizmu i brakiem możliwości odprowadzenia ciepła. Najbardziej charakterystyczne objawy udaru słonecznego to:

  • sucha, gorąca i zaczerwieniona skóra
  • bóle i zawroty głowy
  • osłabienie
  • splątanie, majaczenie
  • omdlenia
  • szybkie, dobrze wyczuwalne tętno
  • wzrost temperatury ciała powyżej 39 stopni
  • wiotczenie mięśni
  • nudności i wymioty
  • dreszcze
  • skąpomocz

Gdy pojawia się udar słoneczny u dziecka, objawy są podobne jak w przypadku osób dorosłych. Warto pamiętać, że dzieci są bardziej narażone na rozwój udaru słonecznego i dlatego dobrze jest zwracać uwagę nie tylko na objawy charakterystyczne dla przegrzania słonecznego, ale także – na objawy wyczerpania cieplnego, poprzedzającego udar cieplny. Stan ten określany jest potocznie jako lekki udar słoneczny. Objawy takiego umiarkowanego przegrzania organizmu i jego lekkiego odwodnienia to osłabienie, nasilona potliwość, blada, zimna i wilgotna skóra, bóle głowy czy zasłabnięcie.

Po jakim czasie objawy udaru słonecznego są łatwo zauważalne? Objawy udaru słonecznego zazwyczaj pojawiają się po upływie 3 – 4 godzin, zatem nie muszą być kojarzone bezpośrednio z ekspozycją na słońce. Trudno ocenić, jak długo utrzymują się objawy udaru słonecznego. Jest to kwestia indywidualna, uzależniona m. in. od stopnia przegrzania organizmu oraz tego, jak szybko włączone zostanie odpowiednie postępowanie i czy dojdzie do rozwoju powikłań.

slonce

Objawy udaru słonecznego – co robić?

Zaobserwowanie objawów udaru słonecznego wymaga natychmiastowych działań. Przede wszystkim – należy niezwłocznie wezwać fachową pomoc, a w oczekiwaniu na przybycie specjalisty należy przemieścić się w zacienione miejsce i ochładzać ciało wilgotnymi okładami. Unikać należy gwałtownego ochładzania przy pomocy zimnej kąpieli czy kostek lodu. Nigdy nie należy podawać napojów alkoholowych, a także jakichkolwiek środków przeciwgorączkowych. Natomiast w przypadku wystąpienia objawów wyczerpania cieplnego, zalecane jest unikanie ekspozycji słońce, ochładzanie ciała okładami, a także popijanie małymi łykami wody. Brak odpowiednio szybkiej reakcji może być fatalny w skutkach. Udar słoneczny obciążony jest śmiertelnością sięgającą od 10 do nawet 50%. Ma to związek z rozwojem licznych, poważnych powikłań udaru cieplnego. Najpoważniejsze następstwa udaru słonecznego to:

  • niewydolność ośrodkowego układu nerwowego, objawiająca się występowaniem drgawek i śpiączki
  • niewydolność nerek
  • niewydolność układu oddechowego
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość)
  • niewydolność wątroby
  • wstrząs
  • zaburzenia rytmu serca
5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Jak zapobiegać udarowi słonecznemu?

Aby zapobiec rozwojowi udaru cieplnego, wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad. Najważniejsza dotyczy unikania ekspozycji na słońce w okresie największego nasłonecznienia, czyli pomiędzy godziną 11 a 15. Na słońcu należy przebywać nie dłużej niż 15  – 20 minut, pamiętając o jasnym nakryciu głowy oraz regularnym nawadnianiu organizmu. Najlepiej sprawdzi się woda do picia, ograniczyć należy natomiast spożycie napojów gazowanych i alkoholowych, a także kawy. W upalne dni dobrze jest ponadto zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej.

Zobacz także: trening podczas upałów – o czym warto pamiętać

 

Bibliografia:

Hifumi T. i in., Heat stroke; J Intensive Care, 2018, 6: 30

Jardine D., Choroba z przegrzania i udar cieplny; Pediatria po Dyplomie, vol. 13, nr 1, luty 2009

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta siedzi przy łózku, trzyma się za kolana, boli ją głowa

Jak działają leki na migrenę? Co dzieje się w głowie, kiedy dopada nas ból migrenowy? Wyjaśnia lek. Dawid Ciemięga

Okulary przeciwsłoneczne – nie kupuj ich na oko! Ekspert tłumaczy, jak dobrać okulary, żeby nie zaszkodzić zdrowiu

Okulary przeciwsłoneczne – nie kupuj ich na oko! Ekspert tłumaczy, jak dobrać okulary, żeby nie zaszkodzić zdrowiu

Kobieta leży na podłodze, głowę ma w słońcu, które wpada przez szybę

Wystawianie twarzy na słońce, by poprawić stan skóry to dobry pomysł? Eksperci z Czytamy Etykiety wyjaśniają

Wysypka od słońca – o czym świadczy? Przyczyny, objawy, leczenie

Wysypka od słońca – o czym świadczy? Przyczyny, objawy, leczenie

Kobieta w ciąży / Unsplash

Jak zapobiec nudnościom w ciąży? Radzi Paulina Ihnatowicz

kobieta nad morzem w pochmurny dzień

Wpływ braku słońca na zdrowie kobiet

kobieta powstrzymująca wymioty w toalecie

Wymioty – przyczyny i leczenie. Co oznaczają wymioty żółcią?

Kobiece podróże. Weź plecak zamiast faceta

Słońce jesienią też może być groźne! / istock.com

Myślisz, że jesienią nie potrzebujesz kremów z filtrem? Nic bardziej mylnego

Borelioza - objawy i metody leczenia

Borelioza – objawy i metody leczenia

istockphoto.com

„Pani doktor, ja mam chyba alergię na słońce!” – słyszy dermatolożka w gabinecie. Czy to jednak możliwe?

istockphoto.com

Jesteś w ciąży, a urlop jeszcze przed tobą? Dermatolożki tłumaczą, dlaczego lepiej nie wystawiać się na słońce

istockphoto.com

Wróciłaś z urlopu, a na twojej skórze pojawiło się więcej znamion i piegów? Sprawdź, czy nie są groźne

Pierwsze oznaki ciąży

Pierwsze oznaki ciąży – jak je rozpoznać?

Zaskakujące choroby, które mogą ci się przytrafić na urlopie

dziewczyna samolot

Panicznie boisz się latać? Ten tekst pomoże ci przezwyciężyć wszelkie lęki związane z podróżowaniem samolotem

opalona dziewczyna w bikini

Czy w wakacje suplementacja witaminy D3 jest konieczna? Wyjaśnia farmaceutka, Zofia Winczewska

joga yoga

Wakacje z jogą – 6 powodów, dla których warto je wybrać

5 sposobów, jak chronić skórę dziecka podczas upałów

ergeycauselove / Freepik

Skorzystaj z mocy naturalnych olejków z filtrem przeciwsłonecznym. Jakie mają właściwości?

Wakacyjna apteczka – w co ją zaopatrzyć i jak przechowywać?

Dieta na urlopie. Jak uniknąć niezdrowych pułapek?

dziewczyna w stroju kapielowym

Przesadziłaś z opalaniem? Poznaj 6 domowych sposobów na złagodzenie skutków poparzenia

Uważaj na słońce. Oto 7 zasad zdrowego opalania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

Co oznacza ból pleców na dole i jakie podjąć leczenie, by go uśmierzyć?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?