Przejdź do treści

Objawy udaru słonecznego – o tym należy pamiętać

Objawy udaru słonecznego - o tym należy pamiętać
Objawy udaru słonecznego - o tym należy pamiętać Gian Cexcon/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Ta decyzja zaprzecza dorobkowi ostatnich 40 lat polskiej medycyny rozrodu, neonatologii i pediatrii”. NIL i PTP o wyroku Trybunału Konstytucyjnego
dziewczyna, ból
„Czy wiesz, czym jest ból?”. Dr Paweł Kabata w mocnych słowach o tym, że nikt nie ma prawa do decydowania o cierpieniu innych
Przeziębienie w ciąży? Lekarka radzi, jak sobie z nim poradzić
Przeziębienie w ciąży? Lekarka podpowiada, jak sobie z nim poradzić
Personel medyczny z własnych środków stworzył „śluzę antycovidową”. Folia szklarniowa i czarne worki na śmieci mają chronić przed wirusem
Jak rozmawiać z dziećmi o sytuacji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu "Jak wychować dziewczynki"
Jak rozmawiać z dziećmi o protestach po wyroku Trybunału Konstytucyjnego ws. aborcji? Podpowiadają autorki profilu „Jak wychować dziewczynki”

Udar słoneczny (porażenie słoneczne) to jedna z postaci udaru cieplnego, która rozwija się w efekcie nadmiernej ekspozycji na słońce. Objawy udaru słonecznego mają niespecyficzny charakter i często mogą być interpretowane jako zwykłe przemęczenie. Przeoczenie udaru słonecznego jest jednak bardzo niebezpieczne, gdyż powikłaniem tego stanu może być m. in. niewydolność licznych narządów, drgawki czy śpiączka. Warto zatem dowiedzieć się, jakie są objawy udaru słonecznego, aby móc odpowiednio szybko wdrożyć odpowiednie postępowanie. Jest to wiedza niezbędna przed zbliżającym się sezonem letnim.

Udar cieplny – co to?

Udar słoneczny to jedna z postaci udaru cieplnego, wynikająca ze zbyt intensywnego oddziaływania promieni słonecznych na organizm. Jest to jednocześnie jeden z najpoważniejszych stanów zaliczanych do szerokiego spektrum tzw. choroby z przegrzania. Choroba z przegrzania oznacza brak możliwości utrzymania prawidłowej ciepłoty ciała, czego powodem może być zaburzenie odprowadzania ciepła z organizmu bądź nadmiernego wytwarzania ciepła. Pierwszym etapem choroby z przegrzania jest stres cieplny. Jest to umiarkowana odpowiedź organizmu na obciążenie termiczne. Stan ten może towarzyszyć m. in. krótkotrwałej ekspozycji na słońce czy intensywnemu wysiłkowi fizycznemu. Stres cieplny charakteryzuje się tym, że temperatura głęboka ciała pozostaje prawidłowa. Kolejnym etapem choroby z przegrzania jest wyczerpanie cieplne, przebiegające z lekkim odwodnieniem organizmu oraz wzrostem ciepłoty głębokiej w zakresie 38 – 40 stopni. Temu stanowi towarzyszy pojawienie się bardziej zauważalnych objawów, wywołujących dyskomfort. Natomiast udar cieplny to wzrost głębokiej ciepłoty ciała powyżej 40 stopni, z towarzyszącym ciężkim odwodnieniem. Udar cieplny rozwija się w efekcie długotrwałej ekspozycji organizmu na podwyższoną temperaturę, a gdy czynnikiem sprawczym jest ekspozycja na słońce – wówczas mówimy o udarze słonecznym.

Warto wspomnieć jeszcze o tym, czym udar słoneczny różni się od gorączki. Udar słoneczny (i każda inna postać udaru cieplnego) to stan zaburzenia funkcjonowania organizmu, w którym dochodzi do nieprawidłowego przebiegu procesów termoregulacji; wówczas temperatur głęboka ciała może przekraczać 41 stopni. Z kolei gorączka to fizjologiczny stan organizmu, rozwijający się w odpowiedzi na czynniki pirogenne (uraz, zakażenie). Wówczas termoregulacja nie zostaje zaburzona, co oznacza, że temperatura głęboka ciała rzadko przekracza 41 stopni.

Wysypka od słońca – o czym świadczy? Przyczyny, objawy, leczenie

Objawy udaru słonecznego

Gdy rozwija się udar słoneczny, objawy związane są z przegrzaniem organizmu i brakiem możliwości odprowadzenia ciepła. Najbardziej charakterystyczne objawy udaru słonecznego to:

  • sucha, gorąca i zaczerwieniona skóra
  • bóle i zawroty głowy
  • osłabienie
  • splątanie, majaczenie
  • omdlenia
  • szybkie, dobrze wyczuwalne tętno
  • wzrost temperatury ciała powyżej 39 stopni
  • wiotczenie mięśni
  • nudności i wymioty
  • dreszcze
  • skąpomocz

Gdy pojawia się udar słoneczny u dziecka, objawy są podobne jak w przypadku osób dorosłych. Warto pamiętać, że dzieci są bardziej narażone na rozwój udaru słonecznego i dlatego dobrze jest zwracać uwagę nie tylko na objawy charakterystyczne dla przegrzania słonecznego, ale także – na objawy wyczerpania cieplnego, poprzedzającego udar cieplny. Stan ten określany jest potocznie jako lekki udar słoneczny. Objawy takiego umiarkowanego przegrzania organizmu i jego lekkiego odwodnienia to osłabienie, nasilona potliwość, blada, zimna i wilgotna skóra, bóle głowy czy zasłabnięcie.

Po jakim czasie objawy udaru słonecznego są łatwo zauważalne? Objawy udaru słonecznego zazwyczaj pojawiają się po upływie 3 – 4 godzin, zatem nie muszą być kojarzone bezpośrednio z ekspozycją na słońce. Trudno ocenić, jak długo utrzymują się objawy udaru słonecznego. Jest to kwestia indywidualna, uzależniona m. in. od stopnia przegrzania organizmu oraz tego, jak szybko włączone zostanie odpowiednie postępowanie i czy dojdzie do rozwoju powikłań.

slonce

Objawy udaru słonecznego – co robić?

Zaobserwowanie objawów udaru słonecznego wymaga natychmiastowych działań. Przede wszystkim – należy niezwłocznie wezwać fachową pomoc, a w oczekiwaniu na przybycie specjalisty należy przemieścić się w zacienione miejsce i ochładzać ciało wilgotnymi okładami. Unikać należy gwałtownego ochładzania przy pomocy zimnej kąpieli czy kostek lodu. Nigdy nie należy podawać napojów alkoholowych, a także jakichkolwiek środków przeciwgorączkowych. Natomiast w przypadku wystąpienia objawów wyczerpania cieplnego, zalecane jest unikanie ekspozycji słońce, ochładzanie ciała okładami, a także popijanie małymi łykami wody. Brak odpowiednio szybkiej reakcji może być fatalny w skutkach. Udar słoneczny obciążony jest śmiertelnością sięgającą od 10 do nawet 50%. Ma to związek z rozwojem licznych, poważnych powikłań udaru cieplnego. Najpoważniejsze następstwa udaru słonecznego to:

  • niewydolność ośrodkowego układu nerwowego, objawiająca się występowaniem drgawek i śpiączki
  • niewydolność nerek
  • niewydolność układu oddechowego
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość)
  • niewydolność wątroby
  • wstrząs
  • zaburzenia rytmu serca
5 produktów, które pomogą przetrwać upały

Jak zapobiegać udarowi słonecznemu?

Aby zapobiec rozwojowi udaru cieplnego, wystarczy przestrzegać kilku prostych zasad. Najważniejsza dotyczy unikania ekspozycji na słońce w okresie największego nasłonecznienia, czyli pomiędzy godziną 11 a 15. Na słońcu należy przebywać nie dłużej niż 15  – 20 minut, pamiętając o jasnym nakryciu głowy oraz regularnym nawadnianiu organizmu. Najlepiej sprawdzi się woda do picia, ograniczyć należy natomiast spożycie napojów gazowanych i alkoholowych, a także kawy. W upalne dni dobrze jest ponadto zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej.

Zobacz także: trening podczas upałów – o czym warto pamiętać

 

Bibliografia:

Hifumi T. i in., Heat stroke; J Intensive Care, 2018, 6: 30

Jardine D., Choroba z przegrzania i udar cieplny; Pediatria po Dyplomie, vol. 13, nr 1, luty 2009

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Badanie błędnika (ENG, VNG) – jak wygląda i ile kosztuje?

Globus w dłoni

Nowa lista krajów z zakazem lotów do Polski. Nie ma na niej krajów UE, Strefy Schengen i Ukrainy

wyspadek samochodowy

Wstrząs mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie

Kobieta przed monitorem

Dziwne uczucie w głowie – przyczyny. Co to oznacza?

Samolot

Od 2 września obowiązuje zakaz lotów z 44 państw do Polski. Z których?

Pasażerowie na lotnisku

Zakaz lotów do Polski. Na liście pojawiły się nowe państwa. Z których krajów możemy nie wrócić z wakacji?

Dzieci w wodzie

Ubrania ze wskaźnikiem UPF: jak skutecznie chronią przed słońcem?

Kobieta nad morzem

Jak chronić włosy i skórę głowy przed słońcem i promieniowaniem UV?

Zasady bezpiecznej zabawy w wodzie

Gotowi na wszystko, czyli co oprócz leków i opatrunków powinno znaleźć się w wakacyjnej apteczce

Dieta przed urlopem, czyli jak stworzyć wymarzone beach body

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt - objawy migreny

Ból głowy i oczu oraz światłowstręt – objawy migreny

Wakacje w Polsce a koronawirus – pomysły, metody relaksu bez wyjazdu, aktywny wypoczynek z dziećmi

SUP – trening na wodzie. Na czym polega i dlaczego warto spróbować?

Dlaczego mam akceptować to, że nie mogę mieć wymarzonych wakacji? Żal jest zdrowy! – zapewnia psycholog

Plaża, góry, las – jaki kierunek będzie najlepszy dla ciebie?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Oparzenia ‒ pierwsza pomoc. Co jest dobre na oparzenia?

Wakacje z partnerem nie zawsze są idealne. Co zrobić, by były pełne wrażeń i namiętnych nocy?

Kobieta w dużym kapeluszu

Poparzenie słoneczne – objawy, co na oparzenia słoneczne?

Urlop wystarczająco dobry

Co roku wracasz z urlopu rozczarowana? Zmień to!

Wakacje za granicą a koronawirus

Kobieta w wodzie

Od kwietnia utonęły w Polsce 162 osoby. Pamiętaj, najczęściej tonie się w ciszy

Opalająca się kobieta

Samoopalacz przed opalaniem. Czy warto go stosować?

dziewczyna z lodem - wakacje a koronawirus

Wakacje z koronawirusem. Jak bezpiecznie wyjechać na wczasy? Radzi Ola Dufour

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Czym jest aborcja eugeniczna? Czy jest legalna w Polsce? Dlaczego budzi kontrowersje?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku