Przejdź do treści

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia

Płat ciemieniowy mózgu – budowa, funkcje, uszkodzenia Anastasia Chazova/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Kobieta na szczepieniu
EMA zatwierdziła trzecią dawkę szczepionki na COVID-19 Moderny dla osób pełnoletnich
Odporność na COVID-19 zapisana w genach? W badania zaangażowani są polscy naukowcy
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Kobieta przez rok chorowała na COVID-19. Wirus zmutował w jej ciele
Osoby zaszczepione nie będą testowane przed przyjęciem lub wpuszczeniem do szpitala
Waldemar Kraska zapowiada zmiany w szpitalach. Dotyczą zaszczepionych przeciwko COVID-19
Bożena Dykiel
Fundacja „Twarze Depresji” zakończyła współpracę z aktorką Bożeną Dykiel

Płat ciemieniowy mózgu jest jednym z czterech podstawowych obszarów kory mózgowej człowieka. Odpowiada za odczuwanie wrażeń zmysłowych, uczestniczy w procesach poznawczych i warunkuje zdolność do orientacji przestrzennej. Uszkodzenia płata ciemieniowego mogą skutkować utratą podstawowych umiejętności wykorzystywanych w codziennym życiu (m.in. czytania, pisania i wykonywania ruchów celowych). Jedną z najczęstszych przyczyn zaburzeń funkcji płata ciemieniowego jest udar mózgu.

Co to jest płat ciemieniowy mózgu?

Płat ciemieniowy jest jednym z czterech parzystych płatów kory mózgowej człowieka. Leży za płatem czołowym, w obszarze górnej tylnej części mózgu, blisko kości ciemieniowej. Wyróżniamy płat ciemieniowy prawy i lewy – jeden w każdej z półkul mózgowych.

Budowa płata ciemieniowego mózgu

Płat ciemieniowy mózgu zajmuje około 1/5 powierzchni całej kory mózgowej. Od płata czołowego oddzielony jest przez bruzdę środkową, a od płata skroniowego – przez bruzdę boczną. Na powierzchni przyśrodkowej bruzda ciemieniowo-potyliczna tworzy jego granicę z płatami potylicznymi. Płat ciemieniowy prawy oddzielony jest od płata ciemieniowego lewego za pomocą szczeliny podłużnej mózgu.

Mózg nie lubi samotności. Anna Błażucka o tym, co niszczy zdrowie głowy

Funkcje płata ciemieniowego mózgu

Prawidłowe funkcjonowanie płata ciemieniowego mózgu jest niezbędne do odbioru, odczuwania i integracji wrażeń zmysłowych, w tym dotyku, temperatury (ciepła i zimna), bólu oraz informacji wzrokowych i słuchowych.

Oprócz tego płaty ciemieniowe biorą udział w:

  • przetwarzaniu uzyskiwanych informacji,
  • procesach poznawczych,
  • orientacji przestrzennej,
  • koordynacji ruchów,
  • mowie,
  • czytaniu i pisaniu,
  • wykonywaniu obliczeń matematycznych.
Kobieta

Uszkodzenia płata ciemieniowego mózgu

Do uszkodzeń w obrębie płata ciemieniowego mózgu może dojść m.in. na skutek zmian naczyniowych (najczęściej udaru mózgu), urazów głowy lub obecności guza mózgu. Konsekwencje tych zaburzeń mają bardzo szeroki zakres. Rodzaj i stopień nasilenia problemów, z którymi mierzą się pacjenci w efekcie powikłań uszkodzenia płata ciemieniowego zależne są przede wszystkim od dokładnej lokalizacji i stopnia powstałych zmian oraz możliwości ich leczenia.

Uszkodzenia w obrębie płata ciemieniowego mózgu mogą prowadzić do:

  • dezorientacji przestrzennej,
  • problemów z odróżnieniem prawej strony od lewej,
  • zaburzenia zdolności do spostrzegania części własnego ciała,
  • trudności w czytaniu,
  • upośledzenia umiejętności pisania oraz rysowania,
  • zaburzeń zdolności do wykonywania działań arytmetycznych,
  • trudności w skupieniu uwagi wzrokowej,
  • upośledzenia zdolności do wykonywania ruchów celowych.
Mózg po COVID-19. Jakie zmiany mogą w nim zajść? Tłumaczy neurolożka Magdalena Wysocka-Dudziak

Udar mózgu w płacie ciemieniowym

Udarem mózgu nazywamy utrzymujący się przez ponad 24 godziny zespół objawów spowodowanych zaburzeniami czynności mózgu, powstającymi na skutek nieprawidłowości w krążeniu krwi. Jest problemem zdrowotnym, który każdego roku dotyka dziesiątków tysięcy ludzi w Polsce. Ocenia się, że (w skali świata) w ciągu swojego życia co szósta osoba dozna udaru mózgu.

Zmiany następujące w wyniku takiego epizodu w dużej mierze uwarunkowane są miejscem, które zostało uszkodzone na skutek niedokrwienia mózgu lub (występującego rzadziej) wylewu krwi z pękniętego naczynia. Udar w płacie ciemieniowym może upośledzić funkcje, za które odpowiada ten obszar mózgu. Powikłania różnią się w zależności od tego, czy uszkodzony został prawy, czy lewy płat.

Udar mózgu w prawej części płata ciemieniowego

Powstające na skutek udaru uszkodzenia w prawej części płata ciemieniowego mogą skutkować:

  • osłabieniem/niedowładem lewej strony ciała,
  • brakiem zdolności do widzenia w dolnej lewej części oka,
  • brakiem umiejętności rozpoznawania obiektów znajdujących się po lewej stronie,
  • dezorientacją przestrzenną,
  • zaburzeniami związanymi z czuciem głębokim (czyli postrzeganiem tego, jak własne ciało jest ułożone względem otoczenia),
  • nieprawidłowościami związanymi z czuciem w obrębie skóry lewej strony ciała (np. mrowieniem, drętwieniem, pieczeniem, uczuciem chłodu).

Udar mózgu w lewej części płata ciemieniowego

Związane z udarem mózgu uszkodzenia w lewej części płata ciemieniowego mogą powodować natomiast:

  • osłabienie/niedowład prawej strony ciała,
  • brak zdolności do widzenia w dolnej prawej części oka,
  • trudności w mowie i rozumieniu słów (afazję),
  • problemy z wykonywaniem prostych obliczeń matematycznych,
  • trudności w czytaniu i pisaniu,
  • brak świadomości przebycia udaru (anosognozję),
  • nieprawidłowości związane z czuciem w obrębie skóry prawej strony ciała (np. mrowienie, drętwienie, pieczenie, uczucie chłodu).

Rozpoznanie objawów udaru mózgu w płacie ciemieniowym

Wczesne rozpoznanie objawów udaru jest kluczowe w kontekście możliwości zastosowania skutecznego leczenia – takiego, które ratuje życie i zapobiega wystąpieniu nieodwracalnych zmian budowy i funkcji mózgu.

W przypadku podejrzenia udaru mózgu należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. Symptomy, które najczęściej świadczą o wystąpieniu epizodu to:

  • asymetria twarzy (np. opadanie kącika ust po jednej stronie),
  • osłabienie/niedowład kończyny górnej lub dolnej (zazwyczaj po jednej stronie ciała),
  • zaburzenia mowy (w tym mowa bełkotliwa, trudna do zrozumienia).

 

Bibliografia:

  1. A. Michajlik, W. Ramotowski (red.),  Anatomia i fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2009.
  2. K. Jarved, V. Reddy, F. Lui, Neuroanatomy, Cerebral Cortex, 2020.
  3. C. Hacking, B. di Muzio, Parietal lobe, Radiopaedia.org, 2019
  4. B. Błażejewska-Hyżorek B., A. Członkowska, A. Czernuszenko i wsp., Wytyczne postępowania w udarze mózgu, Polski Przegląd Neurologiczny, 15/2019 , A1-A155.
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Elena Krawzow

Paraolimpijka Elena Krawzow o diagnozie guza mózgu: Nigdy bym nie pomyślała, że wizyta u lekarza wyrwie mnie z życia

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Choroby podwzgórza – objawy, diagnostyka i leczenie

Stwardnienie boczne zanikowe – rodzaje, objawy, długość życia

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

Badanie

Przełom w diagnozowaniu Alzheimera! Algorytm opracowany przez litewskich naukowców wykrywa chorobę z prawie 100-procentową dokładnością

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię/fot. Pexels

Usprawnij swoją koncentrację! Neurolog radzi, jak bezboleśnie zejść z obłoków na ziemię

Co się dzieje w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Seks a mózg. Oto 7 rzeczy, które dzieją się w twoim mózgu, gdy uprawiasz seks

Wojciech Gojke/fot. archiwum prywatne

Problemy z koncentracją? Deep Focus from Plants pobudzi twój mózg do działania. Przetestowałem!

Zdjęcie rentgenowskie mózgu

Śmiertelna choroba mózgu wśród pracownic laboratorium. Wstrzymano badania nad prionami

Zespół Ehlersa-Danlosa – objawy, diagnostyka i leczenie

Zespół podkradania tętnicy podobojczykowej – przyczyny, objawy

Kobieta

Mgła mózgowa w Hashimoto. Jak sobie z nią poradzić? Tłumaczą autorki „Ogarnij Hashimoto”

Ela Kowalska testuje Deep Focus from Plants /fot. archiwum prywatne

Deep Focus From Plants, czyli jak pobudziłam swój mózg

implant mózgu przywraca mowę

Innowacyjny implant mózgu przywrócił „mowę” sparaliżowanemu mężczyźnie. Zamienia myśli w słowa

Kobieta

Mózg a upał. Dlaczego przez odwodnienie słabiej myślimy? Wyjaśnia psycholożka dr Milena Marczak

Kleszcze przenoszą boreliozę

Borelioza – objawy i leczenie. Jak zdiagnozować boreliozę?

„Chciałam mieć dziecko, póki jeszcze jestem w pełni samodzielną osobą” – mówi 33-latka. Stwardnienie rozsiane nie jest przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę

Wiesz, że medytacja działa na mózg i geny? Wyjaśniamy, dlaczego tak się dzieje

Kobieta

Czujesz że twój mózg potrzebuje pozytywnego doładowania? Ale jak to zrobić? Podpowiadamy

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku