Przejdź do treści

„Podczas pracy fizjoterapeutycznej na twarzy pacjenta pojawia się uśmiech albo łzy. Ale nie takie spowodowane bólem fizycznym” – o terapii uwalniania stresu mówi fizjoterapeutka Paulina Wciórka

„Pracując fizjoterapeutycznie, na twarzy pacjenta pojawia się uśmiech albo łzy – ale nie takie spowodowane bólem fizycznym” – o terapii uwalniania stresu mówi mgr Paulina Wciórka / archiwum prywatne
„Pracując fizjoterapeutycznie, na twarzy pacjenta pojawia się uśmiech albo łzy – ale nie takie spowodowane bólem fizycznym” – o terapii uwalniania stresu mówi mgr Paulina Wciórka / archiwum prywatne
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

– Staram się nie dopytywać pacjentów o konkretne zdarzenia. Bywa, że nie pamiętają. Coś mogło im przecież przytrafić się w dzieciństwie albo było tak straumatyzowane, że wyparli to z pamięci. Najważniejsze, by napięcie puściło, a emocje się uwolniły. Jest w tym coś magicznego, chociaż jest to też wytłumaczalne pod względem naukowym – o terapii uwalniania stresu z ciała mówi fizjoterapeutka Paulina Wciórka.

 

Magdalena Bury: Czym stres jest dla ciała?

Paulina Wciórka: Na pewno nie możemy powiedzieć, że stres działa na nas tylko negatywnie. Działa bowiem również pozytywnie, jest to rodzaj mobilizacji do działania, stymulacji do bycia w gotowości. Stres wymusza też często reakcję obronną organizmu, instynktowne zachowania, znane nam jako ucieczka bądź walka – to jest kolejny pozytywny aspekt.

Negatywne jest jednak to, że stres podnosi napięcie układu nerwowego i mięśni, a jego długotrwałe lub intensywne działanie jest destrukcyjne dla naszego organizmu. Czasami dochodzi do zawieszenia emocji w ciele, co jest bardzo trudno fizycznie odwrócić.

Jak to zawieszenie w naszym ciele wygląda?

Można by powiedzieć, że zawieszenie działa na zasadzie „stopklatki”. Kiedy coś nam zagraża, bez znaczenia czy fizycznie, czy psychicznie, pierwszą reakcją jest znieruchomienie. Doznany stan „zawiesza się w nas”. Kiedy przeciążenie mija, ciało wraca do równowagi. Niestety, nawracające sytuacje napięciowe będą utrwalały reakcje, za każdym razem pomniejszając zasób organizmu na powrót do równowagi. Wytworzy się chroniczna reakcja napięciowa, która z czasem stanie się normą.

Dopiero pojawiające się objawy pokażą nam, że coś jest nie tak. Zawieszenie więc jest wielopłaszczyznową reakcją ciała, zmieniające jego kształt i funkcjonowanie. Nie znaczy to jednak, że świadomie. W większości przypadków żyjemy „zawieszeni”, nie wiedząc o tym. Wybór typu zawieszeń jest niezależny od naszej woli. Jest sumą doświadczeń, jakich doznajemy.

W których częściach ciała stres ukrywa się najczęściej?

Początkowo fizjologiczną reakcją będzie przyspieszony oddech, szybsze bicie serca, wzmożone napięcie mięśniowe, chłodne dłonie czy też zimne poty. Mogą pojawić się problemy z koncentracją i jakością snu. Stres będzie również ingerował w hormony. Możemy też wtedy zauważyć uniesione ramiona, skróconą szyję, napięte czoło, ściśnięte pośladki czy dłonie, zaciśnięte zęby. Według Alexandra Lowena, amerykańskiego psychiatry i psychoterapeuty, wiele różnych emocji może być zawieszonych w ciele. Typy zawieszenia mają swoje nazwy, np. hak na mięso, który charakteryzuje się gotowością mięśni do sprzeciwu, lecz lęk zatrzymuje całą ekspresję. To zawieszenie pojawia się wtedy, gdy ktoś nas nadużywa.

Jakie emocje nosimy w naszych ciałach?

Często mamy w sobie złość, gniew, ale też lęk i strach. Czasami odczuwamy kilka różnych emocji jednocześnie. Można to prosto zwizualizować na przykładzie psa. Kiedy się broni i pokazuje swój gniew – warczy, a my często zaciskamy zęby, zgrzytamy nimi. Taki schemat reagowania jest przypisywany „zespołowi ojca tyrana”, nasz tato może być alkoholikiem, pracoholikiem albo może go w naszym życiu nie być. Wtedy od najmłodszych lat góra naszego ciała będzie reagować napięciem, niezależnie od naszej woli. Natomiast kiedy pies podwija ogon, my podkulamy naszą kość ogonową i nieświadomie wprowadzamy napięcia do naszej miednicy i na dolny odcinek pleców. Taki wzór reagowania nazywany jest „zespołem matki nękająco-wikłającej”. Bez przepracowania i uświadomienia sobie niektórych rzeczy, po pewnym czasie wystąpią fizyczne objawy związane z tym rejonem ciała.

Czy nawet chwilowe odczuwanie stresu może wpływać na nasze ciało i na to, że zaczynamy się napinać?

Jeżeli będziemy w stanie sami sobie z tym napięciem poradzić, nie będzie to miało większego wpływu. Wyjątkiem może być np. przemówienie, gdy możemy poczuć ścisk w żołądku czy pot na dłoniach. Będzie to jednak działało w ramach mobilizacji. Jeśli natomiast jesteśmy osobami, które często się stresują, nasze ciało będzie utrwalało ścieżkę wcześniej sobie narzuconą. Przykład? Jeśli doświadczenie spowodowało napięcie naszego ciała, ciężko będzie sobie radzić samodzielnie ze stresem. On będzie do nas powracał, a my będziemy utrwalać te zachowania.

Czy z takim chwilowym napięciem każda z nas może poradzić sobie sama?

Możemy korzystać z ćwiczeń oddechowych, używać przepony, nabierać powietrza w dolne żebra i kierować do boku. Będziemy tym samym uspokajać narządy wewnętrzne i wpływać na nerw błędny. Obniżymy napięcie układu nerwowego, więc objawy typu potliwość dłoni powinny się zmniejszać. Można również korzystać z krótkich zimnych pryszniców, by obniżyć poziom stresu. Emocje możemy wybiegać, wytańczyć, wyśpiewać. One bardzo lubią ruch, więc dobrze jest odreagować stresującą sytuację, by nie dusić jej w sobie.

Wybierzmy aktywność fizyczną, która sprawia nam przyjemność. Przykładem mogą być medytacja czy joga, które działają bardziej wyciszająco. Powinniśmy też jeść ciepłe posiłki, ponieważ ciepło daje nam energię, a stresując się, szybko ją zużywamy. Możemy również korzystać z masaży czy mat akupresurowych, które będą rozluźniać nasze mięśnie.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, Trawienie
Nasiona trybuły ogrodowej do samodzielnego wysiania, 1 g
2,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Zdrowie intymne i seks, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw z dobrym seksem, 30 saszetek
139,00 zł
Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność, Good Aging, Energia, Beauty
Wimin Zestaw suplementów, 30 saszetek
99,00 zł
Ewelina Tyszko-Bury: Ciało jest niesamowite, ono zawsze pamięta / archiwum prywatne

Z jakimi napięciami najczęściej przychodzą do ciebie pacjentki?

Najczęściej z napięciem w miednicy, biodrach, brzuchu, dolnych plecach. To skutek siedzącego trybu życia, braku ergonomii w pracy oraz doświadczeń życiowych, które się w nas kumulują. Napięcia w tych miejscach to także efekt okresu dojrzewania i wstydu związanego z tym, jak ciało się zmienia. Łączy się to też z brakiem wystarczającej edukacji seksualnej i idącymi za tym nadużyciami w tej przestrzeni. Napięcie w okolicach bioder to też skutek strachu i lęku przed utratą bliskiej osoby, zmianami w życiu.

Również zbyt szybka pionizacja w okresie dzieciństwa będzie wpływała na to, że biodra będą miały obniżoną gotowość do chodzenia, a to odezwie się w przyszłości. Niekorzystnie będzie działał też zbyt szybki trening czystości, czyli odpieluchowywanie. Dziecko zrobi wszystko, by zadowolić swojego opiekuna. Zaciśnie zęby, brzuch, uda i pośladki i zrobi na nocniku to, o co jest proszone, ale niestety w nieprawidłowy sposób.

Są też pacjentki z napięciem w gardle, co łączy się z niewypowiedzianymi słowami, zablokowanymi strachem przed powiedzeniem ich na głos. Dzieje się tak np. w sytuacjach, gdy nie potrafimy czegoś powiedzieć, ponieważ mamy przed sobą autorytet czy szefa, z którym się nie zgadzamy. W takich sytuacjach możemy mieć uczucie kluchy w gardle, często odchrząkujemy, barwa naszego głosu może się zmienić. Małe dzieci natomiast mogą się zatrzymać w rozwoju i nie mówić. We wszystkich tych przypadkach napięcie łączy się z frustracją i problemem z wyrażaniem własnych emocji werbalnie.

Prowadzisz terapię, która uwalnia nasze ciało ze stresów. Na czym polega taka terapia? W jaki sposób pracujesz z pacjentką?

Pacjentka opowiada mi o sobie, swoim życiu, a ja dopytuję o poziom stresu i badam jej ciało. Zaczynam łączyć kropki. Jeżeli pracujemy na starych kontuzjach, bardzo często uwalnia się jakaś reakcja. Pacjentka poczuje pulsowanie, uczucie ciepła w danym miejscu. Wtedy poprawia się mobilność, a my wiemy, że „coś” zostało już uwolnione i rozpracowane. Zdarza się też tak, że pracując fizjoterapeutycznie, na twarzy pacjenta pojawia się uśmiech albo łzy – i to nie takie, które są spowodowane bólem fizycznym. Jest to informacja, że dotknęliśmy struktury, która była naruszona np. podczas trudnego przeżycia. Często pojawia się wewnętrzne rozdygotanie pacjenta.

Staram się nie dopytywać pacjentów o konkretne zdarzenia, bywa, że nie pamiętają. Coś mogło im przytrafić się w dzieciństwie albo było tak straumatyzowane, że wyparli to z pamięci. Najważniejsze jest to, by napięcie puściło, a emocje się uwolniły. Jest w tym coś magicznego, chociaż jest to też wytłumaczalne pod względem naukowym.

Czy po takiej terapii czujemy się jakoś szczególnie po powrocie do domu?

Możemy czuć się osłabieni. Nasze ciało zaczyna się „przebudowywać”, pracować nad powrotem do normalnego napięcia. Jest to obciążenie, więc warto chwilowo wrzucić „na luz”. Ciało przez X lat żyło w jakimś schemacie, który my teraz nagle przerywamy. Fizjologicznie w ciele dzieje się wtedy bardzo dużo rzeczy. Przebudowuje się powięź, rozluźniają się mięśnie, krążenie przyspiesza, cukier się obniża, więc możemy czuć się senni, wyziębieni lub czuć wewnętrzne rozdygotanie. Nasz nastrój może ulec zmianie. Pacjenci różnie reagują. Reakcje są dobre, bo to oznacza, że praca została dobrze wykonana.

Czy istnieją przeciwwskazania do terapii uwalniania stresu z ciała?

Tak, to m.in. nieustabilizowany stan psychiczny pacjenta, nieleczone choroby psychiczne. Nie zalecałabym także takiej głębokiej pracy w okresie ciąży.

Ile powinna trwać taka terapia, by uwolnić nasze ciało ze stresu?

Jeżeli pacjent jest w stanie nam zaufać i mamy ze sobą dobrą więź, z reguły już po pierwszej terapii widać efekt. Ale to dużo zależy od tego, ile dana osoba przeszła i na ile pozwoli tej pracy wykonać. Istnieją bowiem też takie mechanizmy ochronne, które przy obcych osobach sprawiają, że ciężko nam się otworzyć. Są także przypadki, gdy nadużycia i stres pojawiają się w życiu pacjenta ciągle. Wtedy spotykamy się co miesiąc i jest to współpraca stała, by skompensować to, co zdążyło się skumulować.

 

 

Mgr Paulina Wciórka – absolwentka AWF w Poznaniu na kierunku fizjoterapia. Swoje umiejętności szlifowała zarówno pod okiem specjalistów w kraju, jak i za granicą. Pracuje od 10 lat jako fizjoterapeutka, terapeutka manualna holistyczna. Prowadzi własną praktykę fizjoterapeutyczną w Warszawie.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

SUD – czym są, jak je zdiagnozować i w jaki sposób leczyć uzależnienia?

Kobieta

Co może boleć ze stresu? Sprawdź, zanim sięgniesz po leki przeciwbólowe

Eustres – czym jest, kogo dotyczy i jakie ma zalety? Eustres a dystres 

Kobieta ćwiczy jogę

Witaj Słońce! Poświęć 20 minut o poranku na te ćwiczenia, a poczujesz się jak nowo narodzona

Dystres – czym jest i jak sobie z nim radzić? Jak odróżnić go od eustresu

10 sposobów na to, by nie zwariować. Radzi Kasia Bem

Julie Bowen

Pielęgniarka rzuciła stresującą pracę, by wyleczyć zaburzenia odżywiania. „Emocje, które odczuwałam, musiały mieć drogę ujścia, więc zajadałam je”

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć? Lekarka wyjaśnia, z czego to może wynikać

Kobieta w wodzie

Zanurzenie twarzy w zimnej wodzie podczas dużego stresu to dobry pomysł? „Ma to sens” – wyjaśnia psycholożka

„Ludzie są specjalistami w różnych dziedzinach, a jednocześnie często są najmniejszymi specjalistami od samych siebie” /fot. Getty Images

„Ludzie są specjalistami w różnych dziedzinach, a jednocześnie są najmniejszymi specjalistami od samych siebie” – mówi o skutkach trudnego dzieciństwa psycholog dr Małgorzata Godlewska

Jak radzić sobie ze złością? Reakcje organizmu, choroby, leczenie i psychoterapia

kobieta na wydmach

„Odpuszczanie” jest dobre dla ambitnych i konsekwentnych kobiet – podpowiada nam psycholożka Anita Kruszewska

smutna kobieta pakująca prezenty świąteczne

Nie lubisz świąt? Nie martw się, to… normalne. Dla wielu to zwykły przymus

Hugh Jackman

Hugh Jackman wyznał, że potrzebował terapii, by uporać się z traumą z dzieciństwa. „Byłem w rozsypce”

Kobieta leży na kanapie

Masz za dużo na głowie lub odczuwasz nadmiar stresu? Prosta technika od fizjoterapeutki pomoże ci się rozluźnić

kobieta pracująca w domu

Chcesz być zdrowsza? Poznaj 8 sekretów ludzi, którzy nie chorują

„Jeżeli kryzys pojawia się niespodziewanie, to ryzyko wystąpienia zespołu stresu pourazowego jest duże” – mówi psycholog Monika Wróbel-Harmas

"Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk". Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po informacjach o wybuchu rakiety na polskim terytorium

„Nie chodzi o to, żeby czytać i oglądać wszystko, chociaż tak nam będzie podpowiadał lęk”. Psychotraumatolożka mówi, jak sobie z nim radzić po wybuchu rakiety w Przewodowie

Kobieta patrzy w obiektyw

Kortyzol – norma i badanie. Jak obniżyć poziom kortyzolu?

Twoja mama ma nadciśnienie? Zobacz, co możesz dla niej zrobić!

Young Leosia o korzystaniu z terapii: „Widzę, co dzieje się z moimi koleżankami i kolegami”

Kobieta

„Głębokie oddychanie może nam pomóc wtedy, kiedy chcemy się ożywić, a nie uspokoić”. Psycholożka wyjaśnia, jak oddychać, by ostudzić emocje

7 codziennych nawyków osłabiających odporność. Może któryś z nich ciebie dotyczy?

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

×