Przejdź do treści

Rak jajnika – czy można uniknąć zaawansowanego stadium?

Rak jajnika - czy można uniknąć zaawansowanego stadium? Arun Sharma/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chłopiec z nebulizatorem
Jak wybrać dobry i bezpieczny dla dziecka nebulizator? Wyjaśnia specjalistka
Amarantus – zbożowy hit. Nie tylko dla zestresowanych
Patenty na potencjalne leki antynowotworowe dl badaczy z Uniwersytetu Gdańskiego
Niezwykłe dokonanie badaczy z Gdańska! Pomoże w walce z nowotworami
aromaterapia Nabea
Aromaterapia w domu? To prostsze niż myślisz! Podpowiadamy, jak możesz zacząć przygodę z olejkami
Sekrety szczęśliwych par – 10 filarów udanego związku

Rak jajnika cechuje się obecnie największą śmiertelnością wśród nowotworów narządów płciowych. Rozwija się znacznie szybciej niż rak szyjki macicy. Nie prowadzi się w jego kierunku badań przesiewowych. Czym się charakteryzuje i jak nie dopuścić więc do poważnego stadium choroby?

Przyczyna raka jajnika

Przyczyna nie jest nadal znana. Częściej jednak chorują na niego kobiety z mutacją BRCA, która jest charakterystyczna również dla raka piersi. U 10-14 proc. kobiet chorych na raka jajnika wykrywa się wspomnianą mutację BRCA1 lub BRCA2.

Rozpoznawanie raka jajnika

Jajnik ze względu na swoją lokalizację w jamie brzusznej jest trudnym narządem do pobrania wycinków do badania histopatologicznego. Tylko za pomocą laparotomii, laparoskopii lub biopsji gruboigłowej można uzyskać wynik. Jeśli kobieta ma wodobrzusze pobiera się płyn poprzez punkcję, a następnie bada na obecność komórek nowotworowych. Obecność guzów można stwierdzić za pomocą USG oraz badania ginekologicznego. By określić zaawansowanie choroby i lokalizację zmian wykonuje się również tomografię komputerową.

Przydatne w diagnostyce raka jajnika są badania biochemiczne markerów nowotworowych takich CA125 czy HE4. Ich wzajemna kompilacja może okazać się ważna w różnicowaniu złośliwych i niezłośliwych guzów jajnika. Niestety nie wykazano, aby badanie tych markerów było przydatne w skriningu i zmniejszeniu śmiertelności raka jajnika.

Rak jajnika najczęściej aktualnie wykrywany jest w zaawansowanym stadium, gdy obecne są już przerzuty do innych narządów.

Konferencja Obserwuj Kwiat Kobiecości/ Fot. Katarzyna Gołąbska Photograph

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jajnika

  • Wiek między 50 a 70 rokiem życia (15 proc. przypadków zdarza się przed 50-tką)
  • Niepłodność
  • Niewielka ilość ciąż
  • Wczesna pierwsza miesiączka (menarche)
  • Późny wiek menopauzy
  • Wysokie BMI
  • Występowanie nowotworu piersi lub jajnika w rodzinie
  • Ponad 10-letnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)

Istnieją również badania dotyczące szkodliwego wpływu wysokiej zawartości arsenu w diecie.

Do czynników chroniących przed zachorowaniem należy m.in. długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej, duża liczba ciąż oraz karmienie piersią.

– Regularna owulacja jest pewnego rodzaju powtarzającym się urazem dla jajnika, mogącym zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu. W czasie karmienia piersią owulacja jest wstrzymana nawet na wiele miesięcy i właśnie to może „chronić” jajniki przed rakiem – tłumaczy dr  Kamil Zalewski, ginekolog onkolog ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, Prezydent Europejskiej Sieci Młodych Ginekologów Onkologów.

Prof. Mariusz Bidziński / Kwiat Kobiecości

Nietypowe objawy raka jajnika

Niezaawansowany rak jajnika nie daje żadnych objawów. Większość kobiet wraz z rozwojem choroby zaczyna odczuwać mało charakterystyczne objawy takie jak np. bóle w okolicy miednicy i jamy brzusznej. Parcie na pęcherz, częste oddawanie moczu czy powiększenie obwodu brzucha (wodobrzusze) to również symptomy, które pojawiają się w miarę rozwoju raka jajnika. Ponadto mogą wystąpić wzdęcia oraz uczucie pełności. Wszystkie wymienione dolegliwości pojawiają się na około rok przed wykryciem obecności guzów w jamie brzusznej, które świadczą o zaawansowanym stadium choroby.

Leczenie i rokowanie

Leczenie raka jajnika nawet w jego zaawansowanym stadium polega na operacyjnym usunięciu wszystkich widocznych ognisk nowotworu. Udowodniono bowiem, że niewycięcie całego nowotworu prowadzi do szybkiego nawrotu tej choroby. Do zabiegu chirurgicznego nie są kwalifikowane osoby z ciężkimi chorobami współistniejącymi, dla których ryzyko zgonu podczas operacji jest wysokie. Poza leczeniem chirurgicznym, stosowana jest także chemioterapia lub terapia celowana lekiem o nazwie Bewacyzumab. Bardzo rzadko wykorzystuje się w leczeniu raka jajnika radioterapię.

– Chore z nowo zdiagnozowanym rakiem jajnika zawsze leczymy, po to, żeby je wyleczyć! Niestety praktycznie nie mamy wpływu na to na jakim etapie zaawansowania choroba zostanie zdiagnozowana. Nie mamy też wpływu na jej biologiczne cechy, czyli typ histologiczny i związaną z nim agresywność nowotworu czy też jego wrażliwość na chemioterapię. To na co mamy wpływ i co może poprawić rokowanie pacjentek to dobre leczenie chirurgiczne na samym początku! Udowodniono, że chore operowane przez ginekologa onkologa w wysokospecjalistycznych ośrodkach onkologicznych żyją dłużej!

Dlaczego więc leczenie onkologiczne w Polsce nie jest scentralizowane tak jak ma to miejsce w Wielkiej Brytanii, Holandii czy całej Skandynawii? Nie wiem. W samej Warszawie ośrodków, w których operowane są chore z podejrzeniem raka jajnika jest kilkanaście podczas gdy w całej Wielkiej Brytanii niewiele ponad dwadzieścia! – dzieli się swoimi doświadczeniami z pracy w Royal London Hospital doktor Kamil Zalewski, ginekolog onkolog z Kielc.

lekarka

– W ramach prac prowadzonych przez Europejskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej przygotowaliśmy zalecenia, w których wskazuje się, że optymalną liczbą operacji raka jajnika wykonywanych przez jeden ośrodek rocznie jest co najmniej sto, podczas gdy w Polsce funkcjonują dziesiątki ośrodków wykonujących ledwie kilkanaście takich operacji w skali roku! A to w sposób oczywisty przekłada się na mniejsze doświadczenie ośrodka, pracujących tam lekarzy i niestety na wyniki leczenia. Zaprzepaszczonej szansy na tym etapie często nie można później nadrobić – mówi dr Zalewski.

Aby ustrzec się zachorowania warto regularnie odwiedzać lekarza ginekologa w celu wykonania badania USG. Kobiety, u których w rodzinie występował już rak piersi czy rak jajnika powinny być szczególnie wyczulone na nawet drobne, ale niepokojące symptomy, aby nie dopuścić do zaawansowanego stadium tej choroby.

 

Konsultacja merytoryczna:

Kamil Zalewski – ginekolog w trakcie specjalizacji z ginekologii onkologicznej pracujący w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach, były Prezydent Europejskiej Sieci Młodych Ginekologów onkologów (ENYGO) i członek zarządu Europejskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej (ESGO). Obecnie odbywa półroczny staż chirurgii robotowej w Royal London Hospital w Londynie.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Marcia Cross

Marcia Cross: bycie twarzą raka odbytu nie jest może najbardziej glamour, ale jestem bardzo zdeterminowana, aby zdjąć piętno związane z tą chorobą

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych

Wrzesień miesiącem świadomości nowotworów dziecięcych. „Dzieci chorują inaczej” – pisze Magdalena Jutrzenka

Jaonna Górska

Joanna Górska wspomina dzień, w którym przyjęła pierwszą dawkę chemii: Było piekło… minęło. Teraz jest nowe życie

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Chadwick Boseman nie żyje. Aktor cierpiał na raka jelita grubego

Nie odkładaj badań przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

Nie odkładaj badań onkologicznych przez koronawirusa! Rusza kampania, która pokazuje, że nie warto czekać na koniec pandemii

Kobieta w chmurach

Ból piersi – przyczyny, rodzaje, leczenie. Czy torbiele bolą?

Brachyterapia

Brachyterapia – co to jest? Czy boli? Leczenie nowotworów

Osoba pilnowana przez lekarza podczas wykonywania rezonansu magnetycznego

Rezonans magnetyczny – co to? Cena, gdzie go wykonać?

"Babski" problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. „Babski” problem w chorobie nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Jak zorganizować sobie życie po diagnozie? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Rak. Pozytywne aspekty choroby nowotworowej. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Niemowle

Rak piersi nie przekreśla marzeń o macierzyństwie! Ola „Kobieta rakieta” jest tego przykładem

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak wspierać chorego na raka? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Z rakiem da się normalnie żyć. Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Jak sobie poradzić z diagnozą o raku? Rozmowa z psychoonkolog Mileną Dzienisiewicz

Olek Biliński, terapia CAR-T

„Niemożliwe stało się możliwe”: 11-Olek wyleczony z białaczki! Zastosowano u niego nowatorską terapię CAR-T

Diagnostyka nowotworów / istock

To nie musi być rak! Te same objawy mogą być symptomami łagodniejszego schorzenia

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

Kobieta dowiedziała się, że ma raka jajnika z przerzutami

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Masz cukrzycę typu 2? Zobacz, co możesz zrobić, aby uniknąć powikłań

rzut mózgu ludzkiego w 3D

Tętniak mózgu – objawy i rokowanie. Czym grozi pęknięcie tętniaka?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Anna Puślecka

Zamknięte ośrodki, przerażeni pacjenci, odraczane wizyty. „Chorzy na nowotwór są zanurzeni po szyję w bagnie”

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.