Przejdź do treści

Rak jajnika – czy można uniknąć zaawansowanego stadium?

Rak jajnika - czy można uniknąć zaawansowanego stadium? Arun Sharma/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
„Miesiączka to nie to samo co kupa”. Pani Miesiączka rozprawia się z bzdurnymi argumentami
Duffy walczy o usunięcie filmu "365 dni" z Netflixa
 „Zostałam odurzona, porwana, byłam gwałcona”. Duffy walczy u usunięcie filmu „365 dni” z Netflixa
Spanie nago jest zdrowe. Korzyści z sypiania bez ubrania
Czarna soczewica to samo zdrowie. Wypróbuj przepis z pomidorami
Ogórki kiszone - właściwości zdrowotne i 3 niezawodne przepisy
Ogórki kiszone – właściwości zdrowotne i 3 niezawodne przepisy

Rak jajnika cechuje się obecnie największą śmiertelnością wśród nowotworów narządów płciowych. Rozwija się znacznie szybciej niż rak szyjki macicy. Nie prowadzi się w jego kierunku badań przesiewowych. Czym się charakteryzuje i jak nie dopuścić więc do poważnego stadium choroby?

Przyczyna raka jajnika

Przyczyna nie jest nadal znana. Częściej jednak chorują na niego kobiety z mutacją BRCA, która jest charakterystyczna również dla raka piersi. U 10-14 proc. kobiet chorych na raka jajnika wykrywa się wspomnianą mutację BRCA1 lub BRCA2.

Rozpoznawanie raka jajnika

Jajnik ze względu na swoją lokalizację w jamie brzusznej jest trudnym narządem do pobrania wycinków do badania histopatologicznego. Tylko za pomocą laparotomii, laparoskopii lub biopsji gruboigłowej można uzyskać wynik. Jeśli kobieta ma wodobrzusze pobiera się płyn poprzez punkcję, a następnie bada na obecność komórek nowotworowych. Obecność guzów można stwierdzić za pomocą USG oraz badania ginekologicznego. By określić zaawansowanie choroby i lokalizację zmian wykonuje się również tomografię komputerową.

Przydatne w diagnostyce raka jajnika są badania biochemiczne markerów nowotworowych takich CA125 czy HE4. Ich wzajemna kompilacja może okazać się ważna w różnicowaniu złośliwych i niezłośliwych guzów jajnika. Niestety nie wykazano, aby badanie tych markerów było przydatne w skriningu i zmniejszeniu śmiertelności raka jajnika.

Rak jajnika najczęściej aktualnie wykrywany jest w zaawansowanym stadium, gdy obecne są już przerzuty do innych narządów.

Konferencja Obserwuj Kwiat Kobiecości/ Fot. Katarzyna Gołąbska Photograph

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jajnika

  • Wiek między 50 a 70 rokiem życia (15 proc. przypadków zdarza się przed 50-tką)
  • Niepłodność
  • Niewielka ilość ciąż
  • Wczesna pierwsza miesiączka (menarche)
  • Późny wiek menopauzy
  • Wysokie BMI
  • Występowanie nowotworu piersi lub jajnika w rodzinie
  • Ponad 10-letnie stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)

Istnieją również badania dotyczące szkodliwego wpływu wysokiej zawartości arsenu w diecie.

Do czynników chroniących przed zachorowaniem należy m.in. długotrwałe stosowanie antykoncepcji hormonalnej, duża liczba ciąż oraz karmienie piersią.

– Regularna owulacja jest pewnego rodzaju powtarzającym się urazem dla jajnika, mogącym zwiększać ryzyko rozwoju nowotworu. W czasie karmienia piersią owulacja jest wstrzymana nawet na wiele miesięcy i właśnie to może „chronić” jajniki przed rakiem – tłumaczy dr  Kamil Zalewski, ginekolog onkolog ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, Prezydent Europejskiej Sieci Młodych Ginekologów Onkologów.

Prof. Mariusz Bidziński / Kwiat Kobiecości

Nietypowe objawy raka jajnika

Niezaawansowany rak jajnika nie daje żadnych objawów. Większość kobiet wraz z rozwojem choroby zaczyna odczuwać mało charakterystyczne objawy takie jak np. bóle w okolicy miednicy i jamy brzusznej. Parcie na pęcherz, częste oddawanie moczu czy powiększenie obwodu brzucha (wodobrzusze) to również symptomy, które pojawiają się w miarę rozwoju raka jajnika. Ponadto mogą wystąpić wzdęcia oraz uczucie pełności. Wszystkie wymienione dolegliwości pojawiają się na około rok przed wykryciem obecności guzów w jamie brzusznej, które świadczą o zaawansowanym stadium choroby.

Leczenie i rokowanie

Leczenie raka jajnika nawet w jego zaawansowanym stadium polega na operacyjnym usunięciu wszystkich widocznych ognisk nowotworu. Udowodniono bowiem, że niewycięcie całego nowotworu prowadzi do szybkiego nawrotu tej choroby. Do zabiegu chirurgicznego nie są kwalifikowane osoby z ciężkimi chorobami współistniejącymi, dla których ryzyko zgonu podczas operacji jest wysokie. Poza leczeniem chirurgicznym, stosowana jest także chemioterapia lub terapia celowana lekiem o nazwie Bewacyzumab. Bardzo rzadko wykorzystuje się w leczeniu raka jajnika radioterapię.

– Chore z nowo zdiagnozowanym rakiem jajnika zawsze leczymy, po to, żeby je wyleczyć! Niestety praktycznie nie mamy wpływu na to na jakim etapie zaawansowania choroba zostanie zdiagnozowana. Nie mamy też wpływu na jej biologiczne cechy, czyli typ histologiczny i związaną z nim agresywność nowotworu czy też jego wrażliwość na chemioterapię. To na co mamy wpływ i co może poprawić rokowanie pacjentek to dobre leczenie chirurgiczne na samym początku! Udowodniono, że chore operowane przez ginekologa onkologa w wysokospecjalistycznych ośrodkach onkologicznych żyją dłużej!

Dlaczego więc leczenie onkologiczne w Polsce nie jest scentralizowane tak jak ma to miejsce w Wielkiej Brytanii, Holandii czy całej Skandynawii? Nie wiem. W samej Warszawie ośrodków, w których operowane są chore z podejrzeniem raka jajnika jest kilkanaście podczas gdy w całej Wielkiej Brytanii niewiele ponad dwadzieścia! – dzieli się swoimi doświadczeniami z pracy w Royal London Hospital doktor Kamil Zalewski, ginekolog onkolog z Kielc.

lekarka

– W ramach prac prowadzonych przez Europejskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej przygotowaliśmy zalecenia, w których wskazuje się, że optymalną liczbą operacji raka jajnika wykonywanych przez jeden ośrodek rocznie jest co najmniej sto, podczas gdy w Polsce funkcjonują dziesiątki ośrodków wykonujących ledwie kilkanaście takich operacji w skali roku! A to w sposób oczywisty przekłada się na mniejsze doświadczenie ośrodka, pracujących tam lekarzy i niestety na wyniki leczenia. Zaprzepaszczonej szansy na tym etapie często nie można później nadrobić – mówi dr Zalewski.

Aby ustrzec się zachorowania warto regularnie odwiedzać lekarza ginekologa w celu wykonania badania USG. Kobiety, u których w rodzinie występował już rak piersi czy rak jajnika powinny być szczególnie wyczulone na nawet drobne, ale niepokojące symptomy, aby nie dopuścić do zaawansowanego stadium tej choroby.

 

Konsultacja merytoryczna:

Kamil Zalewski – ginekolog w trakcie specjalizacji z ginekologii onkologicznej pracujący w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach, były Prezydent Europejskiej Sieci Młodych Ginekologów onkologów (ENYGO) i członek zarządu Europejskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej (ESGO). Obecnie odbywa półroczny staż chirurgii robotowej w Royal London Hospital w Londynie.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta dowiedziała się, że ma raka jajnika z przerzutami

Rak jajnika – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

wstążka symbolizująca rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy – poznaj przyczyny, objawy oraz sposób leczenia

Masz cukrzycę typu 2? Zobacz, co możesz zrobić, aby uniknąć powikłań

rzut mózgu ludzkiego w 3D

Tętniak mózgu – objawy i rokowanie. Czym grozi pęknięcie tętniaka?

prześwietlenie płuc

Rak płuc – objawy, rokowania, leczenie. Jakie są jego przyczyny?

Anna Puślecka

Zamknięte ośrodki, przerażeni pacjenci, odraczane wizyty. „Chorzy na nowotwór są zanurzeni po szyję w bagnie”

Rak kości – objawy i przyczyny

Rak kości – przyczyny i objawy. Jak je szybko rozpoznać?

Kobieta poddaje się badaniu na wykrycie raka piersi

Rak piersi – które zmiany w piersi powinny zaniepokoić?

Łysa dziewczynka to objaw białaczki

Białaczka – objawy, przyczyny, rokowania u dorosłych i dzieci

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Naczyniak - czym jest?

Naczyniaki, czyli łagodne nowotwory: rodzaje, objawy i leczenie

3 kobiety, które mówią, w jakim wieku zaczeły chorowac na raka

„Nigdy, przenigdy się nie poddawaj”. Kobiety, które przeszły raka, wspierają inne chore

Zespół Gardnera - objawy i leczenie

Zespół Gardnera – objawy i leczenie

układ krwionośny / Fot. Spectral-Design / stock.adobe.com

Na czym polega embolizacja nerki, tętniaka mózgu czy naczyniaka? Jakie są powikłania po zabiegu?

Rak skóry – rodzaje, objawy i leczenie nowotworów skóry

Lekarz badający raka języka

Rak języka – objawy, leczenie, przerzuty. Jak rozpoznać nowotwór języka?

Janina Ochojska / EastNews

Janina Ochojska pokonała raka! Radosną wiadomością aktywistka podzieliła się podczas rozmowy z Agatą Młynarską

Kobieta chora na białaczkę limfatyczną, patrząca przez okno

Białaczka limfatyczna – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie są rokowania?

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje? / istock

Terapia genowa. Czym jest i kiedy się ją stosuje?

Fundacja Rak’n’Roll musi działać!/www.raknroll.pl

Fundacja Rak’n’Roll musi działać! Pomagamy tym, którzy nie mogą czekać na koniec pandemii

Apoptoza komórek - jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Apoptoza komórek – jaki ma związek z powstawaniem nowotworów?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Ziarniniak grzybiasty - objawy, leczenie, rokowania

Ziarniniak grzybiasty – objawy, leczenie, rokowania

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

Mastektomia – i co dalej? Rehabilitacja, ćwiczenia, wskazówki

Najpopularniejsze

Kortyzol – jak go obniżyć? Objawy i przyczyny podwyższonego poziomu kortyzolu

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

kobieta, ból

Fibromialgia – kiedy boli cię wszystko. Czym objawia się ta tajemnicza choroba?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku