Przejdź do treści

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach
Tyłozgryz - czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci/ Fot. iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Policjantki
95-lecie powołania Policji Kobiecej. Z tej okazji policjantki nagrały film, w którym pokazują, jak łączą pracę z życiem prywatnym
Jakie błędy popełniamy, oddając mocz? Rozmowa z Agnieszką Cytowicz, fizjoterapeutką uroginekologiczną
Zespół złego wchłaniania/Getty Images
Zespół złego wchłaniania – z czego może wynikać? Jak go rozpoznać?
Czy możemy uzależnić się od żywności? Dietetyk wyjaśnia
woda butelkowana
Data ważności wody butelkowanej. Czy należy się nią przejmować?

Tyłozgryz, najczęściej spotykana wada zgryzu, rozwija się już na wczesnym etapie wzrostu. Jej podłożem są zarówno zaburzenia w rozwoju kości, jak i szkodliwe nawyki. Aby leczenie było skuteczne, powinno być podjęte już w dzieciństwie. Jakie są przyczyny rozwoju tyłozgryzu i co może go powodować?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Tyłozgryz rozwija się wraz z wyrzynaniem się zębów stałych. Jest konsekwencją zaburzeń w prawidłowym rozwoju kości lub szkodliwych nawyków. Brak podjęcia leczenia w wieku dziecięcym przekłada się na utrwalenie wady i tym samym trudniejszą jej korekcję w wieku dorosłym. Tyłozgryz najczęściej leczony jest za pomocą aparatów ortodontycznych, jednak w skrajnych przypadkach może wymagać operacji i interwencji chirurga.

Czym jest tyłozgryz?

Tyłozgryz to typ wady zgryzu, który ujawnia się zwykle w momencie wyrzynania się zębów stałych, chociaż już zęby mleczne mają wpływ na jego rozwój. Diagnozowany jest u dzieci, które ukończyły 7 lat i to właśnie wczesna diagnoza przekłada się na jego szybsze i skuteczne leczenie.

Prawidłowy zgryz charakteryzuje się m.in. tym, że górna szczęka nachodzi na dolną na wysokość około 2-3 mm a zęby górne i dolne stykają się ze sobą. Tyłozgryz charakteryzuje się nieprawidłowym ustawieniem szczęki górnej, która pozostaje wyraźnie wysunięta przed zęby dolne (gdy dolny łuk zębowy zostaje wysunięty względem górnego łuku, wtedy chodzi o przodozgryz). Dodatkowo może dochodzić do braku styku między zębami górnymi i dolnymi.

Wada zgryzu tyłozgryz jest najczęściej spotykaną wśród wszystkich wad zgryzu. Chociaż rozwija się w we wczesnym wieku dziecięcym, to pozostawiona bez korekcji występuje również u dorosłych. Tyłozgryz u dzieci to nie tylko krzywe zęby, ale też zaburzenie rysów twarzy, nieprawidłowe ułożenie ust i uśmiechu.

 

Stomatolog leczący zęby kobiety

Diagnostyka i przyczyny tyłozgryzu

Diagnozę tyłozgryzu stawia ortodonta podczas wizyty kontrolnej. Konsultacja ortodontyczna często jest pomijana przez rodziców we wczesnych latach rozwoju dziecka i decydują się na nią tylko w przypadku krzywych zębów. Prowadzi to do pogłębiania się tyłozgryzu i utrwalenia się wady, która w wieku dorosłym trudniej poddaje się leczeniu.

Główne przyczyny rozwoju tyłozgryzu:

  • niedobór witaminy D, który prowadzi do osłabienia kości, szczególnie w okresie ich wzrostu,
  • nieprawidłowa, pozioma pozycja karmienia niemowlaka,
  • patologiczna lordoza szyjna,
  • długi okres ssania smoczka,
  • zbyt wczesna utrata mlecznych dolnych siekaczy.

Wbrew powszechnej opinii tyłozgryz to nie tylko zaburzone rysy twarzy, nieprawidłowe ustawienie szczęki, zębów i nieestetyczny uśmiech. Przeciwnie, może być on powodem szeregu bolesnych dolegliwości i zaburzać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Patologiczne ustawienie szczęki, jakim jest tyłozgryz, powoduje:

  • bóle głowy, a szczególnie bóle migrenowe,
  • nierównomierne ścieranie zębów,
  • nieprawidłowe siekanie pokarmu i połykanie źle pogryzionych kawałków jedzenia, co obciążą żołądek,
  • utrudnione czyszczenie zębów, co sprzyja rozwojowi próchnicy i stanom zapalnym w jamie ustnej,
  • przeciążenie stawów żuchwowo-skroniowych.

Typy tyłozgryzu

Ten rodzaj wady zgryzu może przyjąć różne postaci:

  • tyłozgryz całkowitycharakteryzuje się całkowitym cofnięciem łuku dolnego,
  • tyłozgryz rzekomy – mamy do czynienia z cofnięciem się tylko dolnych zębów przednich,
  • tyłozgryz częściowy – to wysunięcie górnej wargi i części podnosowej, co jest skutkiem nieprawidłowego rozwoju szczęki w stosunku do czaszki.  
Jak dbać o zęby? Nasze największe grzechy związane z higieną jamy ustnej

Leczenie tyłozgryzu

Leczenie tyłozgryzu uzależnione jest od wielu czynników, m.in. stopnia nasilenia, wieku pacjenta, jakości zębów i kości pacjenta. Leczenie tyłozgryzu u dorosłych może być skuteczne, ale z racji wieku należy wziąć pod uwagę znacznie dłuższy czas terapii. U dzieci, których kości cały czas są w fazie wzrostu, łatwiej poddaje się ingerencji ortodontycznej. Plan leczenia tyłuzgryzu ortodonta ustala na podstawie zdjęcia (lub zdjęć) RTG, analizy rysów twarzy pacjenta, oceny stanu zębów i pobranych wycisków. 

Zazwyczaj do leczenia tyłozgryzu wykorzystuje się aparat ortodontyczny, który zakłada się w celu rozbudowy dolnego łuku zębowego i wyrównania szczęki górnej w stosunku do dolnej. W korekcji stosowane są zarówno aparaty zdejmowane, jak i stałe. To, jaki zostanie użyty, zależy od poziomu rozwoju wady i wieku pacjenta. W przypadku dzieci we wczesnym etapie rozwoju schorzenia bardzo często wystarczy aparat zdejmowany, który dziecko zakłada jedynie na noc. W przypadku dorosłych najczęściej zakładane są aparaty stałe, a leczenie może potrwać nawet 2 lata. Niekiedy do uzyskania pozytywnego wyniku leczenia niezbędna jest ekstrakcja niektórych zębów

Alternatywą dla tradycyjnych aparatów z metalowymi drutami czy zamkami są aparaty typu „Clear Aligner” czy „Invisalign”, których dużą zaletą  jest estetyka nakładek (są one przezroczyste) przy jednoczesnej skuteczności działania.

Operacja tyłozgryzu jest konieczna w przypadku najbardziej nasilonych typów tyłozgryzu, które polegają na niedorozwoju całej żuchwy. Wówczas zabieg polega na kompletnej rekonstrukcji żuchwy pacjenta i nadaniu jej prawidłowego ustawienia. Operacja, podczas której chirurg formuje ustawienie tkanek kostnych, po zakończeniu wymaga utrwalenia również poprzez aparat ortodontyczny. Proces „wydłużania kości” aparatem zajmuje kilka miesięcy. Jeśli istnieją wskazania, operację tyłozgryzu można wykonać na NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia), jednak należy się przygotować na to, że czas oczekiwania jest zazwyczaj długi.

Tyłozgryz – ćwiczenia

W walce z tyłozgryzem może pomóc mioterapia – specjalne ćwiczenia mięśni mimicznych i narządu żucia, które najlepiej jest wykonywać przed lustrem. Największą skutecznością odznacza się jest ćwiczenie Rogersa, które polega na wyprostowaniu się (pozycja „na baczność”), odchyleniu rąk i głowy do tyłu, a następnie kilkukrotnym wysunięciu żuchwy w przód. Najlepiej wykonywać to ćwiczenie w wieku szkolnym (dla młodszych dzieci może być zbyt trudne), 2-3 razy dziennie w „seriach” od 4 do 20.

Łatwiejszą alternatywą jest ćwiczenie, polegające na wysunięciu siekaczy dolnych tak, aby dotykały wargi górnej i nagryzanie jej.

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Kobieta przed komputerem

Ból nadgarstka – przyczyny, ćwiczenia, leczenie

Skurcze łydek – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

Pokrzywka alergiczna u dziecka i dorosłego. Jak leczyć pokrzywkę alergiczną?

10 nawyków podczas higieny jamy ustnej, które szkodzą zębom

Od czego żółkną zęby? Oto 10 rzeczy, które niszczą twój uśmiech

Dziewczyna z długimi włosami, uśmiecha się i pokazuje język

Wygląd języka – co popękany lub żółty mówi o zdrowiu?

Paznokcie

Zmiany na paznokciach. O jakich chorobach świadczą?

włosy z łupieżem

Łupież – przyczyny, leczenie. Jak pozbyć się łupieżu?

Kobieta z katarem siennym szuka skutecznego leczenia

Katar sienny – objawy, przyczyny, leczenie i domowe sposoby

Kobieta wykonuje ćwiczenia na zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka – objawy, ćwiczenia, leczenie

Czarno-białe zdjęcie kobiety, trzymającej się za szyję

Chłoniak – przyczyny, objawy, leczenie i rokowania

ćwiczenia na plecy

Ćwiczenia na plecy na siłowni, w domu – jak rozciągnąć plecy?

Lekarka w fartuchu ochronnym ściąga rękawiczki

Zdjęcie dłoni lekarza po 10 godzinach w rękawiczce. Tak wygląda walka na pierwszej linii frontu z COVID-19

Kobieta gładzi się po twarzy, ma zamknięte oczy.

Gronkowiec złocisty i skórny – objawy. Jak można zarazić się gronkowcem?

„Proszę przyjść, jak będzie pani chciała mieć dzieci”. Te słowa usłyszała od lekarzy artystka Katarzyna Gabrysz, kiedy szukała pomocy

Aparat ortodontyczny na zęby

Aparat na zęby – zakładać najpierw górę czy dół?

Kobieta na badaniu piersi metodą mammografii

Mammografia – co to za badanie? Jak często ją wykonywać i jak interpretować wyniki?

Kobieta cierpiąca na epilepsję siedzi na łóżku z przymkniętymi oczami.

Padaczka – objawy, przyczyny, leczenie u dorosłych i dzieci

Kobieta smutna, cierpiaca na depresję poporodową

Depresja poporodowa – jak długo trwa? Jakie są jej objawy i jak ją leczyć?

Jestem zmęczona

Jestem zmęczona. Dlaczego? Jakie mogą być przyczyny?

Triage – na czym polega? Jakie są zasady segregacji medycznej chorych?

Mezoterapia igłowa – co to jest, jakie są efekty i skutki uboczne?

Pasta do zębów – z fluorem czy bez? Jak zrobić pastę?

Pasta do zębów – z fluorem czy bez? Sprawdź która lepsza

lekarz intrepretujący badania mózgu

Glejak mózgu – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami