Przejdź do treści

Tyłozgryz – czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci

Tyłozgryz, uśmiechnięta dziewczyna z aparatem ortodontycznym na zębach
Tyłozgryz - czym jest? Objawy i leczenie tyłozgryzu u dorosłych i dzieci/ Fot. iStock
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Tyłozgryz, najczęściej spotykana wada zgryzu, rozwija się już na wczesnym etapie wzrostu. Jej podłożem są zarówno zaburzenia w rozwoju kości, jak i szkodliwe nawyki. Aby leczenie było skuteczne, powinno być podjęte już w dzieciństwie. Jakie są przyczyny rozwoju tyłozgryzu i co może go powodować?

Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami

Agnieszka Widera
lekarz

Tyłozgryz rozwija się wraz z wyrzynaniem się zębów stałych. Jest konsekwencją zaburzeń w prawidłowym rozwoju kości lub szkodliwych nawyków. Brak podjęcia leczenia w wieku dziecięcym przekłada się na utrwalenie wady i tym samym trudniejszą jej korekcję w wieku dorosłym. Tyłozgryz najczęściej leczony jest za pomocą aparatów ortodontycznych, jednak w skrajnych przypadkach może wymagać operacji i interwencji chirurga.

Czym jest tyłozgryz?

Tyłozgryz to typ wady zgryzu, który ujawnia się zwykle w momencie wyrzynania się zębów stałych, chociaż już zęby mleczne mają wpływ na jego rozwój. Diagnozowany jest u dzieci, które ukończyły 7 lat i to właśnie wczesna diagnoza przekłada się na jego szybsze i skuteczne leczenie.

Prawidłowy zgryz charakteryzuje się m.in. tym, że górna szczęka nachodzi na dolną na wysokość około 2-3 mm a zęby górne i dolne stykają się ze sobą. Tyłozgryz charakteryzuje się nieprawidłowym ustawieniem szczęki górnej, która pozostaje wyraźnie wysunięta przed zęby dolne (gdy dolny łuk zębowy zostaje wysunięty względem górnego łuku, wtedy chodzi o przodozgryz). Dodatkowo może dochodzić do braku styku między zębami górnymi i dolnymi.

Wada zgryzu tyłozgryz jest najczęściej spotykaną wśród wszystkich wad zgryzu. Chociaż rozwija się w we wczesnym wieku dziecięcym, to pozostawiona bez korekcji występuje również u dorosłych. Tyłozgryz u dzieci to nie tylko krzywe zęby, ale też zaburzenie rysów twarzy, nieprawidłowe ułożenie ust i uśmiechu.

 

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

NOWOŚĆ
Odporność, ElPol
Przecier z owoców bzu czarnego ElPol, 300 ml
19,50 zł
Odporność, Good Aging
Naturell Witamina D 1000mg, 365 tabletek
70,00 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Odporność
WIMIN Twój mikrobiom, 30 kaps.
79,00 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
Stomatolog leczący zęby kobiety

Diagnostyka i przyczyny tyłozgryzu

Diagnozę tyłozgryzu stawia ortodonta podczas wizyty kontrolnej. Konsultacja ortodontyczna często jest pomijana przez rodziców we wczesnych latach rozwoju dziecka i decydują się na nią tylko w przypadku krzywych zębów. Prowadzi to do pogłębiania się tyłozgryzu i utrwalenia się wady, która w wieku dorosłym trudniej poddaje się leczeniu.

Główne przyczyny rozwoju tyłozgryzu:

  • niedobór witaminy D, który prowadzi do osłabienia kości, szczególnie w okresie ich wzrostu,
  • nieprawidłowa, pozioma pozycja karmienia niemowlaka,
  • patologiczna lordoza szyjna,
  • długi okres ssania smoczka,
  • zbyt wczesna utrata mlecznych dolnych siekaczy.

Wbrew powszechnej opinii tyłozgryz to nie tylko zaburzone rysy twarzy, nieprawidłowe ustawienie szczęki, zębów i nieestetyczny uśmiech. Przeciwnie, może być on powodem szeregu bolesnych dolegliwości i zaburzać prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Patologiczne ustawienie szczęki, jakim jest tyłozgryz, powoduje:

  • bóle głowy, a szczególnie bóle migrenowe,
  • nierównomierne ścieranie zębów,
  • nieprawidłowe siekanie pokarmu i połykanie źle pogryzionych kawałków jedzenia, co obciążą żołądek,
  • utrudnione czyszczenie zębów, co sprzyja rozwojowi próchnicy i stanom zapalnym w jamie ustnej,
  • przeciążenie stawów żuchwowo-skroniowych.

Typy tyłozgryzu

Ten rodzaj wady zgryzu może przyjąć różne postaci:

  • tyłozgryz całkowitycharakteryzuje się całkowitym cofnięciem łuku dolnego,
  • tyłozgryz rzekomy – mamy do czynienia z cofnięciem się tylko dolnych zębów przednich,
  • tyłozgryz częściowy – to wysunięcie górnej wargi i części podnosowej, co jest skutkiem nieprawidłowego rozwoju szczęki w stosunku do czaszki.  
Jak dbać o zęby? Nasze największe grzechy związane z higieną jamy ustnej

Leczenie tyłozgryzu

Leczenie tyłozgryzu uzależnione jest od wielu czynników, m.in. stopnia nasilenia, wieku pacjenta, jakości zębów i kości pacjenta. Leczenie tyłozgryzu u dorosłych może być skuteczne, ale z racji wieku należy wziąć pod uwagę znacznie dłuższy czas terapii. U dzieci, których kości cały czas są w fazie wzrostu, łatwiej poddaje się ingerencji ortodontycznej. Plan leczenia tyłuzgryzu ortodonta ustala na podstawie zdjęcia (lub zdjęć) RTG, analizy rysów twarzy pacjenta, oceny stanu zębów i pobranych wycisków. 

Zazwyczaj do leczenia tyłozgryzu wykorzystuje się aparat ortodontyczny, który zakłada się w celu rozbudowy dolnego łuku zębowego i wyrównania szczęki górnej w stosunku do dolnej. W korekcji stosowane są zarówno aparaty zdejmowane, jak i stałe. To, jaki zostanie użyty, zależy od poziomu rozwoju wady i wieku pacjenta. W przypadku dzieci we wczesnym etapie rozwoju schorzenia bardzo często wystarczy aparat zdejmowany, który dziecko zakłada jedynie na noc. W przypadku dorosłych najczęściej zakładane są aparaty stałe, a leczenie może potrwać nawet 2 lata. Niekiedy do uzyskania pozytywnego wyniku leczenia niezbędna jest ekstrakcja niektórych zębów

Alternatywą dla tradycyjnych aparatów z metalowymi drutami czy zamkami są aparaty typu „Clear Aligner” czy „Invisalign”, których dużą zaletą  jest estetyka nakładek (są one przezroczyste) przy jednoczesnej skuteczności działania.

Operacja tyłozgryzu jest konieczna w przypadku najbardziej nasilonych typów tyłozgryzu, które polegają na niedorozwoju całej żuchwy. Wówczas zabieg polega na kompletnej rekonstrukcji żuchwy pacjenta i nadaniu jej prawidłowego ustawienia. Operacja, podczas której chirurg formuje ustawienie tkanek kostnych, po zakończeniu wymaga utrwalenia również poprzez aparat ortodontyczny. Proces „wydłużania kości” aparatem zajmuje kilka miesięcy. Jeśli istnieją wskazania, operację tyłozgryzu można wykonać na NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia), jednak należy się przygotować na to, że czas oczekiwania jest zazwyczaj długi.

Tyłozgryz – ćwiczenia

W walce z tyłozgryzem może pomóc mioterapia – specjalne ćwiczenia mięśni mimicznych i narządu żucia, które najlepiej jest wykonywać przed lustrem. Największą skutecznością odznacza się jest ćwiczenie Rogersa, które polega na wyprostowaniu się (pozycja „na baczność”), odchyleniu rąk i głowy do tyłu, a następnie kilkukrotnym wysunięciu żuchwy w przód. Najlepiej wykonywać to ćwiczenie w wieku szkolnym (dla młodszych dzieci może być zbyt trudne), 2-3 razy dziennie w „seriach” od 4 do 20.

Łatwiejszą alternatywą jest ćwiczenie, polegające na wysunięciu siekaczy dolnych tak, aby dotykały wargi górnej i nagryzanie jej.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

Od 2023 r. pielęgniarki będą miały większe uprawnienia. Co to dla nas oznacza?

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

„Zostało złamane moje prawo do intymności i godności”. Pacjentka opowiada o wizycie u ginekologa, na którą złożyła skargę, a FEDERA apeluje: „Czujesz, że twoje prawa są łamane? Reaguj”

cukier

Życie bez cukru. Co się zadzieje, kiedy odstawisz słodkości?

„Zapalenie osierdzia mięśnia sercowego czy reumatyczne zapalenie stawów to tylko niektóre choroby, które mogą mieć początek w jamie ustnej” – alarmuje lek. dent. Bartosz Leończak

Pulsujący ból głowy – jakie są przyczyny i co przyniesie ulgę?

Szybka utrata wagi – o czym może świadczyć nagłe chudnięcie?

Plaster na ręce

Wynalazek Polaków zdobył Nagrodę Jamesa Dysona 2022! „Inteligentny plaster” medyczną rewolucją

Hiperdoncja – gdy w szczęce lub żuchwie pojawiają się dodatkowe zęby

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

Czy osoba niebędąca lekarzem może zostać ukarana za leczenie ludzi? Wyjaśnia prawniczka Patrycja Pieszczek-Bober

wątroba

Przewlekła choroba, która niszczy ważny narząd. Czym jest marskość wątroby?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Strzykawki i fiolki do badania IGG przy boreliozie

Borelioza IgG – wyjaśniamy, jak interpretować wyniki badania

Ćwiczenia relaksacyjne - sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

Ćwiczenia relaksacyjne – sposób na walkę ze stresem dla osób w każdym wieku

dziewczyna leżąca na trawie

Po czym lepiej nie myć zębów i dlaczego? Lista problematycznych produktów

dłonie

Skąd się bierze i co oznacza drętwienie palców u rąk? Wyjaśniamy

plamy na nogach

Czym są czerwone plamy na nogach i co może być ich przyczyną?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka to twój częsty problem? Poznaj przyczyny i domowe sposoby leczenia

Guzek pod pachą - Kobieta bada palcami pachę.

Martwi cię guzek pod pachą? Poznaj przyczyny, objawy i metody diagnostyczne zmian pod pachami

śmiejąca się kobieta

W zdrowym ciele zdrowy ząb. Oto, co może cię spotkać, jeśli w porę nie zadbasz o swój uśmiech

Jak rozpoznać i jaki wpływ na wygląd ma zgryz głęboki? Rodzaje i leczenie zgryzu głębokiego

Ukruszony ząb – przyczyny, leczenie i koszty. Co zrobić, gdy ukruszona jest jedynka?

„Podstawową różnicą pomiędzy mną a stomatologiem jest to, że stomatolodzy wsadzają wiertarki do buzi, a ja tylko palce” – o fizjoterapii stomatologicznej mówi Karolina Mrozińska

To świetna wiadomość dla pacjentów leczących zęby na NFZ. Wchodzi nowe rozporządzenie

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Mini wątroby będą mogły uratować życie! / pexels

Badacze wyhodują pacjentom nowe narządy. Miniaturowe wątroby będą mogły uratować życie!

×