Biegunka

Mianem przewlekłej biegunki określa się częste pobyty w toalecie trwające dłużej niż 4 tygodnie. Ich cechą charakterystyczną jest oddawanie luźnego stolca, który często współistnieje razem z bólami brzucha, lub wymiotami. Przyczyną przewlekłych biegunek są najczęściej choroby przewodu pokarmowego. Nieleczone mogą skutkować pogorszeniem stanu zdrowia.

Przewlekłe biegunki są bardzo niebezpieczne, zwłaszcza u dzieci i osób starszych. Ich skutkiem może być odwodnienie, które będzie powodem do hospitalizacji chorego. Diagnostyka biegunek przewlekłych wymaga wykonania wielu badań laboratoryjnych. Leczenie jest zależne od przyczyny.

Biegunka przewlekła – czym się charakteryzuje?

Przewlekła biegunka jest stanem, w którym dochodzi do zwiększenia częstotliwości wypróżnień. Są one częstsze, niż 3 razy na dobę i charakteryzują się luźnym, niekiedy wręcz wodnistym stolcem o zróżnicowanym zabarwieniu. Biegunki uznaje się za przewlekłe, jeżeli czas ich trwania przekracza 14 dni.

Z powodu różnych czynników, które mają wpływ na pojawienie się biegunki, wyróżnia się:

  • biegunkę osmotyczną, która pojawia się na skutek nieprawidłowego trawienia pokarmów w jelitach;
  • biegunkę wydzielniczą, która jest efektem nagromadzenia się wody w treści pokarmowej. Jej przyczyną mogą być guzy w przewodzie pokarmowym;
  • biegunkę zapalną powstającą na skutek alergii lub zapalenia jelit;
  • biegunkę powstałą w wyniku przyspieszonej motoryki jelit. Jej przyczyną jest zwykle nadczynność tarczycy.

Biegunka, która pojawia się gwałtownie i trwa krótko, jest biegunką ostrą. Jej przyczyną są zatrucia wirusowe i bakteryjne. Różnica pomiędzy biegunką ostrą a przewlekłą polega ocenie czasu jej trwania. Biegunka ostra trwa do 14 dni.

Zobacz także: Biegunka tłuszczowa

Przewlekła biegunka – przyczyny

Biegunki przewlekłe mogą mieć różne podłoże, dlatego tak ważne jest znalezienie bezpośredniej przyczyny ich pojawiania się. Przyczyny przewlekłej biegunki są zwykle związane z chorobami układu pokarmowego.

Choroby, które mogą objawiać się biegunkami przewlekłymi:

  • choroba Leśniowskiego-Crohna – jest nieswoistym zapaleniem jelit. Jej najczęstszym objawem jest przewlekła biegunka u dorosłych;
  • inne choroby zapalne jelit, którym towarzyszą przewlekłe biegunki i bóle brzucha;
  • choroby endokrynologiczne np. nadczynność tarczycy;
  • celiakia, która jest chorobą trzewną;
  • alergia pokarmowa;
  • zespół jelita drażliwego wywołany długotrwałym stosowaniem środków przeczyszczających.

Przewlekła biegunka u dzieci pojawia się na skutek uczulenia na pokarm np. na mleko krowie. Nietolerancją laktozy może się również objawiać przewlekła biegunka u dziecka nowonarodzonego. Przyczyną tej biegunki jest mleko modyfikowane, a czasem nawet pokarm matki. Uczulenie na enzym można nabyć od rodziców.

Przewlekła biegunka u osób starszych jest bardzo niebezpieczna. Jej skutkiem jest odwodnienie i zaburzenia metaboliczne, które wymagają hospitalizacji.

Z biegunkami mogą się zmagać zwierzęta. Przewlekła biegunka u psa (u kota) może zwiastować poważne kłopoty z przewodem pokarmowym. Jeśli taki stan się utrzymuje, trzeba się udać do weterynarza.

Zobacz także: Biegunka w ciąży

Przewlekła biegunka – leczenie

Diagnostyka przewlekłych biegunek jest długotrwała ze względu na szereg czynników sprawczych, które ją powodują. Kluczowym elementem jest wywiad przeprowadzony z pacjentem i wyniki badań tj. ogólne badanie kału, kolonoskopia, podstawowe badania krwi (szczególnie morfologia krwi obwodowej z rozmazem, poziom elektrolitów), badania przedmiotowe węzłów chłonnych, oraz badanie obrazowe (RTG, USG jamy brzusznej). Dopiero po wykonaniu tych testów można stwierdzić, dlaczego pacjent ma ciągłą biegunkę.

Leczenie biegunki przewlekłej zależy od rozpoznania. Zazwyczaj są to preparaty farmaceutyczne, regulujące motorykę przewodu pokarmowego. Czasem konieczne jest przeprowadzenie zabiegu operacyjnego.

Pacjenci z przewlekłą biegunką muszą przejść na dietę. Posiłki powinny być łagodne dla przewodu pokarmowego. W jadłospisie nie powinny się znajdować produkty przetworzone. W czasie trwania biegunki trzeba nawadniać organizm, aby nie doszło do zaburzeń gospodarki elektrolitowej.

Bibliografia:

  1. M. Ravikumara (tłum. dr med. Barbara Krobicka), Medycyna Praktyczna, Postępowanie diagnostyczne w przewlekłej biegunce, Paediatrics and Child Health, 2008; 18: 441–447.
  2. Agnieszka Hałoń, Andrzej Gładysz, Ilona Dziemianko, Współczesne spojrzenie i zalecane postępowanie w biegunkach, Przew.Lek 2003, 6, 9, 71-80.

Najnowsze