Ból kolana

Ból kolana to jedna z tych przypadłości, która uprzykrza życie zarówno młodym sportowcom, jak i osobom prowadzącym głównie siedzący tryb życia. Przyczyn bólu w kolanie może być bardzo wiele – od zakażenia prątkami boreliozy i urazów mechanicznych, po zwyrodnienie stawów i choroby immunologiczne. Skuteczne leczenie następuje po badaniu przedmiotowym i podmiotowym wykonywanym przez ortopedę.

Na ból kolana narażeni się zarówno młodzi, jak i starsi ludzie. Ryzyko zwiększa się u osób otyłych (przeciążenie stawu kolanowego), zawodowych sportowców (piłkarzy, siatkarzy czy tenisistów) i pracowników biurowych (wielogodzinne siedzenie w tej samej pozycji). Ból w kolanie jest również ważnym sygnałem stanów zapalnych, uszkodzenia więzadeł, łąkotki (elastyczny element budujący kolano) lub chrząstki stawowej.

Przyczyny bólu kolan

Wraz z upływem czasu dochodzi do pogłębiających się zmian degeneracyjnych, co skutkuje bólem pod kolanem. Najczęściej jednak mówi się o procesie chondromalacji rzepki, czyli jej rozmiękania, w wyniku czego nie jest ona w stanie utrzymać obciążenia. Ból kolana przy zginaniu może być pierwszą oznaką nowotworów kości, ale i schorzeń ogólnoustrojowych, np. choroby tarczycy oraz cukrzycy.

U osób starszych ból kolana przy zginaniu występuje po nocy, przy wstawaniu z łóżka. Towarzyszy temu specyficzny odgłos przeskakiwania w kolanie lub trzeszczenia. Dźwięk ten związany jest z tarciem o siebie powierzchni stawowych, gdy brakuje w nim nawilżającej mazi. Niekiedy jednak ból kolana po bieganiu jest wynikiem zjawiska o przeciwnym mechanizmie, czyli kumulowania się płynu stawowego wraz z obrzękiem. Standardowo pacjenci skarżą się lekarzom na uczucie „wody w kolanie”. W nieco mniej powszechnych przypadkach, kiedy pojawiającemu się rumieniowi, wysokiej gorączce i puchnięciu towarzyszy ból kolana, przyczyny można upatrywać w chorobie z Lyme, czyli boreliozie przenoszonej przez kleszcze.

Ból kolana u dzieci na ogół powstaje w wyniku urazów mechanicznych – podczas jazdy na rowerze czy nartach, upadku przy zabawie. Ważne, aby nie bagatelizować nawracających dolegliwości, gdyż szybka interwencja lekarza specjalisty może zapobiec rozwojowi poważnych zaburzeń chodzenia.

Zobacz także: Ból kolana po wewnętrznej stronie

Skuteczne leczenie bólu kolana

Ból stawów kolanowych nie powinien być diagnozowany na własną rękę. Kluczem do usprawnienia układu ruchu, pozbycia się dolegliwości bólowych jest właściwe określenie przyczyn. Uszkodzenia aparatu więzadłowego czy obecność torbieli wypełnionych płynem stawowych można rozpoznać za pomocą badań ultrasonograficznych (USG). Poważniejsze urazy mechaniczne lub zmiany reumatoidalne diagnozuje się za pomocą nowoczesnych technik obrazowania medycznego – tomografii komputerowej czy wysokopolowego rezonansu magnetycznego.

Prawidłowe leczenie nie polega tylko na niwelowaniu bólu kolana przy chodzeniu, chociaż w tym przypadku pomagają niesteroidowe leki przeciwzapalne. Kiedy ból kolana przy kucaniu połączony jest z widoczną opuchlizną i gorączką, prawdopodobnie doszło do infekcji bakteryjnej. Zanim lekarz przepisze antybiotyk, powinien pobrać próbkę wysięku na posiew. Wyniki posiewu podpowiedzą specjaliście, jaki lek będzie najskuteczniejszy.

Ból kolana przy chodzeniu leczy się również preparatami domięśniowymi. Sytuacja nieco się komplikuje przy operacyjnych zabiegach na chondromalację, ponieważ chrząstka nie jest unaczyniona i dlatego proces jej gojenia się jest utrudniony. Chirurg musi podać do tkanki odpowiednie czynniki wzrostowe. Po pewnym czasie tworzy się skrzep i to zapoczątkowuje proces gojenia się rany.

Zobacz także: Ból kolana z tyłu

Kiedy ból nóg pod kolanami nawraca, jest wyjątkowo silny albo powstał w wyniku gwałtownego urazu, ortopeda kieruje pacjenta na rehabilitację. Zabiegi i treningi mają na celu poprawienie stabilności stawów przez wzmocnienie mięśni. Osoba z kontuzją i bólem nóg w kolanach musi nauczyć się podstawowych czynności od początku, m.in.: wybicia, stąpania, kucania, siadania czy równowagi. Pomocne w zabiegach są krioterapia (terapia zimnem) lub jonoforeza (terapia jonami). Mimo że wszystkie opisane wyżej zabiegi są długotrwałe i z pewnością przyczyniają się do złagodzenia objawów bólowych, to szacuje się, że całkowity powrót do dawnej sprawności po urazie kolan nie jest niestety możliwy.

Po zakończeniu rehabilitacji ból podczas chodzenia i siedzenia może znacznie zelżeć. Aby jednak ten efekt się utrzymał, fizjoterapeuci zalecają pakiety ćwiczeń domowych, dobranych indywidualnie do pacjenta.

Bibliografia

  1. Kolano. Urazy i obrażenia sportowe. Jerzy Widuchowski. Katowice, 1997.

Najnowsze