Przejdź do treści

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy

Tyreotropina (TSH) – co to jest, wytwarzanie, funkcje, normy Gbarkz/Unsplash
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Dobry seks po menopauzie – co zrobić, by taki był?
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Ewa Błaszczyk zaszczepiła przeciw COVID-19 swoją córkę, która od 21 lat jest w śpiączce
Czy można jeść pomidory w Hashimoto?
Masz Hashimoto albo problemy jelitowe? Ogranicz w swojej diecie pomidory
Dziecko na szczepieniu
Komisja ekspercka FDA poparła szczepienia na COVID-19 dla dzieci w wieku 5-11 lat
Kobieta siedzi na kanapie, jest przykryta kocem
Jesienna fala COVID-19 będzie groźniejsza, niż przewidywano. Nawet do 36 tys. chorych w szpitalach

Tyreotropina (TSH) jest hormonem odpowiedzialnym za kontrolę wydzielania hormonów tarczycy. Pośrednio wpływa na funkcje organizmu związane z metabolizmem białek, tłuszczów i węglowodanów. Badanie TSH trzeciej generacji to często zlecany test mający na celu ocenę pracy tarczycy. Wyniki badania TSH w połączeniu z oznaczeniami stężeń hormonów T3 i T4 są podstawą diagnostyki niedoczynności i nadczynności tego narządu.

TSH – co to jest tyreotropina?

Tyreotropina (TSH – Thyroid-Stimulating Hormone, hormon stymulujący tarczycę) jest hormonem białkowym wytwarzanym w przednim płacie przysadki mózgowej. Odpowiada za kontrolowanie ilości produkowanych i wydzielanych hormonów tarczycy – trójjodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4). Za ich pośrednictwem wpływa na procesy związane z metabolizmem białek, węglowodanów i tłuszczów oraz zużycie energii przez organizm. Zaburzenia w wydzielaniu tyreotropiny związane są z niedoczynnością oraz nadczynnością tarczycy.

Wytwarzanie i wydzielanie tyreotropiny

Tyreotropina wytwarzana jest w przysadce mózgowej i wydzielana z niej do krwi w odpowiedzi na zmniejszenie stężenia hormonów produkowanych przez tarczycę (T3 i T4).

Kontrolowanie uwalniania hormonów tarczycy zachodzi z udziałem trzech narządów:

  • podwzgórza wydzielającego TRH, czyli hormon uwalniający tyreotropinę,
  • przysadki, która pod wpływem TRH wydziela tyreotropinę (TSH),
  • samej tarczycy, uwalniającej hormony T3 i T4 na skutek pobudzania przez TSH.

Wysokie stężenie T3 i T4 skutkuje hamowaniem wydzielania TRH, co zmniejsza uwalnianie tyreotropiny (TSH). Na skutek obniżenia poziomu TSH zmniejsza się wydzielanie hormonów tarczycy, dzięki czemu nie dochodzi do nagromadzenia się zbyt dużej ich ilości we krwi.

Funkcje tyreotropiny

Podstawową rolą tyreotropiny jest pobudzanie tarczycy do produkcji hormonów: tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3). Tyroksyna stanowi stabilny hormon o niedużej sile działania. W wyniku przemian zachodzących w tarczycy oraz we krwi powstaje z niej trójjodotyronina – substancja mająca znacznie większy wpływ na metabolizm człowieka.

Poprzez stymulację wydzielania hormonów T3 i T4, tyreotropina umożliwia im pełnienie swoich funkcji, do których należą:

  • nasilenie procesów utleniania, zwiększenie zapotrzebowania na tlen (przede wszystkim w mięśniu sercowym i wątrobie) oraz podwyższenie produkcji ciepła – wszystkie te czynniki powodują zwiększenie wykorzystania energii (kilokalorii) przez organizm, dlatego zaburzenia w uwalnianiu T3 i T4 często wiążą się z trudnościami w utrzymaniu prawidłowej masy ciała,
  • wpływ na przemiany węglowodanów: nasilenie wchłaniania glukozy i galaktozy z jelit oraz wzrost ich zużycia przez komórki, przyspieszenie rozkładu glikogenu w wątrobie (działanie T3 i T4 powoduje okresowe podwyższenie stężenia glukozy we krwi),
  • przyspieszenie metabolizmu tłuszczów,
  • nasilenie procesu tworzenia białek,
  • u dzieci i młodzieży: przyspieszenie wzrostu.

Oprócz tego hormony tarczycy wytwarzane na skutek działania tyreotropiny wpływają na metabolizm układu szkieletowego. Ze względu na to, że podnoszą stężenie fosforanów i zmniejszają wchłanianie wapnia, w nadmiarze mogą zmniejszać masę kości.

dr Magda

Badanie i norma stężenia tyreotropiny

Oznaczenie stężenia tyreotropiny we krwi jest często pierwszym badaniem przeprowadzanym w celu oceny funkcji tarczycy. Aktualnie stosowanym w laboratoriach testem jest pomiar tyreotropiny (TSH) trzeciej generacji (L69 według Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych).

Jakie jest prawidłowe stężenie TSH? Norma poziomu tyreotropiny mieści się w przedziale 0,4-4 mlU/l.

W przypadku występowania nieprawidłowości w poziomie hormonów tarczycy, badanie TSH (w połączeniu z oznaczeniami T3 i T4) pozwala określić, czy mamy do czynienia z chorobą o charakterze:

  • pierwotnym – spowodowanym uszkodzeniem i/lub zaburzeniami funkcji tarczycy,
  • wtórnym – wywołanym problemami z przysadką produkującą TSH.
Hormonami tarczycy nie da się wyleczyć otyłości

Nieprawidłowe stężenie tyreotropiny

Podwyższone stężenie tyreotropiny trzeciej generacji może świadczyć o:

  • niedoczynności tarczycy związanej z brakiem wystarczającej odpowiedzi na TSH (np. w przebiegu choroby Hashimoto),
  • przyjmowaniu zbyt małej dawki leków przez pacjenta chorującego na niedoczynność tarczycy,
  • przyjmowaniu zbyt dużej dawki leków przez pacjenta ze stwierdzoną nadczynnością tarczycy,
  • zaburzeniach wywołanych nieprawidłową pracą przysadki (np. obecności guza przysadki produkującego tyreotropinę),
  • występowaniu rzadkiej choroby dziedzicznej związanej z brakiem prawidłowej odpowiedzi na hormony tarczycy.

Przyczynami obniżonego stężenia tyreotropiny mogą być:

  • nadczynność tarczycy (najczęściej występujący typ to choroba Gravesa-Basedowa),
  • nadmierna ilość przyjętych hormonów tarczycy przez pacjenta z niedoczynnością tego narządu,
  • zbyt mała dawka leków u pacjenta z nadczynnością tarczycy,
  • uszkodzenie przysadki mózgowej, skutkujące obniżeniem produkcji tyreotropiny.

 

Bibliografia:

  1. Badowska-Kozakiewicz A. (2019) Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.
  2. National Institutes of Health (2020) TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test, MedlinePlus.
  3. American Association for Clinical Chemistry (2020) Thyroid-stimulating Hormone (TSH).
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Niedoczynność przysadki mózgowej – przyczyny, objawy i metody leczenia

Zespół pustego siodła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Choroby przysadki – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Schwartza-Barttera – przyczyny, objawy, leczenie

Guz prolaktynowy (prolaktynoma) – objawy i leczenie

Orbitopatia tarczycowa – objawy i leczenie oftalmopatii

Niedoczynność przytarczyc – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba Riedla – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie

Julia Wieniawa opowiedziała o swojej chorobie. „Bardzo źle się ze sobą czułam. Nie wiedziałam, co się dzieje”

Dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach / Archiwum prywatne

„W Hashimoto trzeba zadbać o całą paletę hormonów, nie tylko tarczycy, żeby znów cieszyć się seksem” – mówi dr n. med. Ewa Kempisty-Jeznach

PCOS u mężczyzn? Dr Katarzyna Skórzewska mówi, na co zwrócić uwagę u swojego partnera

Nadczynność przytarczyc – przyczyny, objawy, leczenie

Rak pęcherzykowy tarczycy – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Dorota Szelągowska

Dorota Szelągowska w wyjątkowy sposób uczciła swoje 41. urodziny. Wybrała się na mammografię!

"Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji" - podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

„Znamy przypadki, kiedy tarczyca zaczyna się regenerować i odrastać. Same jesteśmy w takiej sytuacji” – podkreślają autorki profilu Ogarnij Hashimoto

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jak brak snu wpływa na poziom TSH i hormonów tarczycy? Wyjaśnia Emilia Cesarek

Jakie hormony odpowiadają za spadek libido? Wyjaśnia Michał Kot

Nie masz ochoty na seks? Michał Kot wyjaśnia, z czego to może wynikać

Biorezonans magnetyczny. Jak działa i czy jest skuteczny?

Czy inozytol może pomóc w chorobie Hashimoto? Ekspertki wyjaśniają

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Wydaje ci się, że masz problemy z tarczycą? Przestań się domyślać. Aleksandra Rodziewicz mówi, jak to sprawdzić

Twoja skóra głowy daje ci znaki! Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

Jak przewidzieć wypadanie włosów? Wyjaśnia Marta Klowan

Kobieta

Hashimoto na liście „chicagowskiej siódemki”. „Uwarunkowania osobowościowe pacjenta mają ogromny wpływ na to, jak choruje”

Kobieta siedzi w aucie

Masz niedoczynność tarczycy i problemy żołądkowe? Uważaj, jedno łączy się z drugim!

Kasia Dziurska

Kasia Dziurska: przy Hashimoto i SIBO nie można trenować? To mit i duży błąd [WIDEO]

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

przeziębiona kobieta

Żółty katar – objaw infekcji, którą trzeba leczyć. Jak pomóc dziecku a jak dorosłemu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kim jest wysoko wrażliwa osobowość?

„Osoby wysoko wrażliwe (WWO) wchłaniają nastroje ludzi dookoła, silniej przeżywają stres, mają żywsze sny, bogatszą wyobraźnię i błyskotliwe poczucie humoru” – mówi dr psychologii Monika Baryła-Matejczuk

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm