Przejdź do treści

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie
Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Chłopiec z nebulizatorem
Jak wybrać dobry i bezpieczny dla dziecka nebulizator? Wyjaśnia specjalistka
Amarantus – zbożowy hit. Nie tylko dla zestresowanych
Patenty na potencjalne leki antynowotworowe dl badaczy z Uniwersytetu Gdańskiego
Niezwykłe dokonanie badaczy z Gdańska! Pomoże w walce z nowotworami
aromaterapia Nabea
Aromaterapia w domu? To prostsze niż myślisz! Podpowiadamy, jak możesz zacząć przygodę z olejkami
Sekrety szczęśliwych par – 10 filarów udanego związku

Wilcza jagoda jest rośliną niebezpieczną, ale i użyteczną. Jej związki aktywne z jednej strony są silnie trujące, z drugiej medycyna wykorzystuje ich właściwości przeciwbólowe i przeciwskurczowe. Jak rozpoznać wilczą jagodę, aby uniknąć zatrucia i w jakich preparatach można ją znaleźć? 

Pokrzyk wilcza jagoda – skąd ta nazwa? 

Wilcza jagoda znana była już od czasów starożytnych jako roślina trująca. Pierwszy człon swojej łacińskiej nazwy – Atropa belladonna pokrzyk zawdzięcza mitologicznej bogini przeznaczenia – Atropos, która według wierzeń przecinała nić życia. Drugi człon – belladonna (z włoskiego “piękna pani”) odnosi się do właściwości atropiny, która ma zdolność rozszerzania źrenic. Kobiety zakrapiały do oczu pokrzyk, co miało zwiększać ich atrakcyjność. 

Co ciekawe, polski odpowiednik nazwy rośliny – pokrzyk wilcza jagoda, ma zupełnie inną etymologię. Według niej, roślina wydaje rzekomy silny wrzask, gdy zostaje wyrwana (podobne magiczne właściwości przypisywano mandragorze). Natomiast wilcza jagoda odnosi się do wykorzystania owoców pokrzyku podczas trucia wilków w lasach. 

Jak wygląda wilcza jagoda? 

Pokrzyk to krzew dorastający do 150 cm wysokości. Gatunek ten pierwotnie pochodzi z Europy, Afryki Północnej i Azji w Wschodniej. W Polsce jest rośliną prawnie chronioną i występuje bardzo rzadko, a surowiec farmakologiczny pozyskuje się wyłącznie z roślin uprawianych. Jego naturalnym środowiskiem są obrzeża lasów, leśne poręby i zagajniki. 

Pokrzyk poznamy po jajkowatych lub eliptycznych liściach, zaostrzonych na końcach. Roślina kwitnie w czerwcu i lipcu na kolor brunatnofioletowy, jej kwiaty kształtem przypominają dzwoneczkiOwoce są słodkie w smaku, wielkości wiśni, bardzo często bywają mylone z czarnymi borówkami. Nie dojrzewają w tym samym czasie, więc na jednej gałązce zazwyczaj znajdują się zarówno dojrzałe fioletowoczarne jagody jak i zielone, niedojrzałe owoce. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Zatrucie wilczymi jagodami 

Pokrzyk jest rośliną niezwykle niebezpieczną. Zawiera dużą ilość silnych substancji halucynogennych – atropiny, hioscyjaminy, skopolaminy i belladoniny. Wszystkie części rośliny (korzeń, kłącze, liście i owoce) zawierają alkaloidy i są trujące, ale największa zawartość znajduje się w dojrzałych owocach i zielonych liściach. Śmierć może spowodować zjedzenie 2-4 owoców przez dzieci lub ponad 10 przez dorosłych 

Objawy zatrucia wilczymi jagodami wynikają z działania rośliny na centralny i obwodowy układ nerwowy. Objawy przedawkowania atropiny w potoczny i łatwy do zapamiętania sposób opisuje następujące zdanie: „Gorący jak zając, ślepy jak kret, suchy jak kość, czerwony jak burak i wściekły jak kura”. Symptomami zatrucia są: 

  • Sucha, zaczerwieniona skóra 
  • Gorączka 
  • Rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie 
  • Suchość jamy ustnej i gardła, silne pragnienie i trudności w połykaniu 
  • Stany lękowe, omamy, halucynacje, niepokój i pobudzenie, niespójna mowa
  • Zaburzenia rytmu serca, tachykardia 
  • Drgawki 
  • Śpiączka 

Działanie toksyczne zazwyczaj pojawia się po 30-60 minutach od spożycia. Przy podejrzeniu zatrucia wilczą jagodą należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. 

Dziewanna - kwiat o wielu właściwościach

Wilcze jagody – zastosowanie 

W medycynie tradycyjnej pokrzyk wykorzystywany był w leczeniu różnych dolegliwości, w tym bólu głowy, bólów menstruacyjnych, w chorobie wrzodowej. Wilczą jagodę stosowano jako środek uspokajający, powstrzymujący skurcze oskrzeli w astmie i krztuścu oraz jako środek na przeziębienie i katar sienny. Maści z pokrzykiem używano w przypadku bólu stawów (reumatyzm), bólu nóg (rwa kulszowa) i bólu nerwów (nerwoból). Część z tych zastosowań została potwierdzona i pokrzyk nadal wykorzystywany jest jako surowiec farmakologiczny. 

Głównym składnikiem wilczej jagody wykorzystywanym w medycynie jest hioscyjamina, która zmniejsza napięcie mięśni gładkich i jest stosowana w lekach przeciwskurczowych i przeciwbólowych. 

Obecnie wyciąg z pokrzyku wilczej jagody znajdziemy w preparatach stosowanych w stanach skurczowych w obrębie jamy brzusznej, kolce żółciowej i nerkowej. Alkaloidy z pokrzyku medycyna wykorzystuje w leczeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, bólów głowy na tle naczyniowym, a także w bolesnym miesiączkowaniu i okresie menopauzy. Produkowana z pokrzyku atropina jest wykorzystywana przez okulistów. 

Na rynku dostępne są również preparaty z pokrzykiem (granulki, syropy, krople doustne, tabletki) łagodzące objawy przeziębienia z bólem gardła i kaszlemstany zapalne gardła i migdałków, nieżyt górnych dróg oddechowych pochodzenia wirusowego i alergicznego, objawy grypy. Żele i maści z pokrzykiem stosowane są w dolegliwościach bólowych mięśni i stawów.

 

Bibliografia: 

[1] Waniakowa Jadwiga, “Pokrzyk wilcza jagoda-polskie nazwy gwarowe rośliny magicznej,” 2017. 

[2] Rita Paul i wsp. “An updated overview on Atropa belladonna L,” International Research Journal of Pharmacy, vol. 2, no. 11, p. 11-17, 2011. 

[3] Referowska-Chodak Ewa “Leśne pożytki w kontekście prawnej ochrony roślin lasów liściastych” Studia i Materiały CEPL w Rogowie, R. 16. Zeszyt 38 / 1 / 2014. 

[4] Hanine Almubayedh i wsp., “Clinical uses and toxicity of Atropa belladonna; an evidence based comprehensive retrospective review (2003-2017),” Bioscence Biotechnology Research Communication., p. 41-48, 2018. 

[5] M.R Lee, “Solanaceae IV: Atropa belladonna, Deadly Nightshade,” Royal College of Physicians of Edinburghp.77-84, 2007. 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien

Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien, czyli mały „atlas” najpopularniejszych grzybów

Mięta - właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Mięta – właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Wybierasz się na piknik? O tych zasadach musisz pamiętać

Jedzenie, które najczęściej powoduje zatrucia. Lepiej na nie uważaj

Uwielbiasz mięso z kurczaka? Zobacz, jak sprawdzić, czy jest świeże

Wyjeżdżasz na urlop? Włóż do zamrażalnika monetę

Czy to zatrucie? 7 nie do końca oczywistych sygnałów, które świadczą o tym, że coś ci zaszkodziło

Wciąż masz zapasy jedzenia? Zobacz, jak długo możesz je przechowywać i jak je wykorzystać

Upadło na ziemię! Czy można to zjeść?

Justyna Pargieła

„Przywróćmy olej makowy do naszej kuchni i łazienki! Skóra, kości, żyły, tętnice, nerki, wątroba i układ pokarmowy będą wdzięczne” – mówi ziołoznawca Justyna Pargieła

Ruta Kowalska

„Rośliny są największą apteką świata. Każda z nich, a szacuje się, że obecnie mamy nazwanych i opisanych około 450 000 gatunków, może mieć potencjał leczniczy” – mówi Ruta Kowalska

Kobieta pijąca kawę

Przedawkowanie kofeiny – skutki. Jak oczyścić organizm?

Dieta dla serca? Postaw na ten jeden składnik

Co może się stać, gdy zjesz spleśniałe jedzenie?

Lubisz oleandry? Uważaj, są trujące! Ekspertka przestrzega

Błędy podczas przygotowywania jedzenia, które wszyscy popełniamy

Ziemniaki wykiełkowały? Sprawdź, czy możesz je bezpiecznie zjeść

Ziemniaki wykiełkowały? Sprawdź, czy możesz je bezpiecznie zjeść

Kobieta na spacerze

GIS ostrzega przez barszczem Sosnowskiego. Jak rozpoznać tę roślinę?

Resztki z obiadu? Za dużo sałatki? Sprawdź, jak długo możesz je bezpiecznie zjeść

Jesteś fanką czosnku? Wyhoduj go sama! To naprawdę łatwe

Korzystanie z lodówki też odbywa się według pewnych zasad.

Wiesz, jak dobrze korzystać z lodówki? Banalne pytanie? Okazuje się, że niekoniecznie

krwawnik pospolity, kwiaty

Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Kobieta z koktajlem owocowym

Chcesz schudnąć? Te produkty pomogą ci stłumić apetyt

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Łóżkowy savoir-vivre. Kilka przykładów fajnych zachowań w sypialni

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta leży na łóżku

Seks analny to czysta przyjemność! Jak wzbogacić swój erotyczny repertuar?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.