Przejdź do treści

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie
Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Wielka Brytania: Niemal 80 przypadków zarażenia groźną odmianą koronawirusa z Indii
Wskaźnik R dla Polski spadł poniżej jednego – poinformował minister zdrowia. To ważny sygnał dotyczący przebiegu epidemii
Punkty Szczepień Powszechnych – czym są? Gdzie się zaszczepić?
strefy erogenne
Przenieś grę wstępną na inny poziom. 8 miejsc erogennych, których być może jeszcze nie odkryłaś, a warto
Czy lekarz sam może wybrać, jaką szczepionkę przeciwko koronawirusowi poda pacjentowi? Minister zdrowia wyjaśnia

Wilcza jagoda jest rośliną niebezpieczną, ale i użyteczną. Jej związki aktywne z jednej strony są silnie trujące, z drugiej medycyna wykorzystuje ich właściwości przeciwbólowe i przeciwskurczowe. Jak rozpoznać wilczą jagodę, aby uniknąć zatrucia i w jakich preparatach można ją znaleźć? 

Pokrzyk wilcza jagoda – skąd ta nazwa? 

Wilcza jagoda znana była już od czasów starożytnych jako roślina trująca. Pierwszy człon swojej łacińskiej nazwy – Atropa belladonna pokrzyk zawdzięcza mitologicznej bogini przeznaczenia – Atropos, która według wierzeń przecinała nić życia. Drugi człon – belladonna (z włoskiego “piękna pani”) odnosi się do właściwości atropiny, która ma zdolność rozszerzania źrenic. Kobiety zakrapiały do oczu pokrzyk, co miało zwiększać ich atrakcyjność. 

Co ciekawe, polski odpowiednik nazwy rośliny – pokrzyk wilcza jagoda, ma zupełnie inną etymologię. Według niej, roślina wydaje rzekomy silny wrzask, gdy zostaje wyrwana (podobne magiczne właściwości przypisywano mandragorze). Natomiast wilcza jagoda odnosi się do wykorzystania owoców pokrzyku podczas trucia wilków w lasach. 

Jak wygląda wilcza jagoda? 

Pokrzyk to krzew dorastający do 150 cm wysokości. Gatunek ten pierwotnie pochodzi z Europy, Afryki Północnej i Azji w Wschodniej. W Polsce jest rośliną prawnie chronioną i występuje bardzo rzadko, a surowiec farmakologiczny pozyskuje się wyłącznie z roślin uprawianych. Jego naturalnym środowiskiem są obrzeża lasów, leśne poręby i zagajniki. 

Pokrzyk poznamy po jajkowatych lub eliptycznych liściach, zaostrzonych na końcach. Roślina kwitnie w czerwcu i lipcu na kolor brunatnofioletowy, jej kwiaty kształtem przypominają dzwoneczkiOwoce są słodkie w smaku, wielkości wiśni, bardzo często bywają mylone z czarnymi borówkami. Nie dojrzewają w tym samym czasie, więc na jednej gałązce zazwyczaj znajdują się zarówno dojrzałe fioletowoczarne jagody jak i zielone, niedojrzałe owoce. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Zatrucie wilczymi jagodami 

Pokrzyk jest rośliną niezwykle niebezpieczną. Zawiera dużą ilość silnych substancji halucynogennych – atropiny, hioscyjaminy, skopolaminy i belladoniny. Wszystkie części rośliny (korzeń, kłącze, liście i owoce) zawierają alkaloidy i są trujące, ale największa zawartość znajduje się w dojrzałych owocach i zielonych liściach. Śmierć może spowodować zjedzenie 2-4 owoców przez dzieci lub ponad 10 przez dorosłych 

Objawy zatrucia wilczymi jagodami wynikają z działania rośliny na centralny i obwodowy układ nerwowy. Objawy przedawkowania atropiny w potoczny i łatwy do zapamiętania sposób opisuje następujące zdanie: „Gorący jak zając, ślepy jak kret, suchy jak kość, czerwony jak burak i wściekły jak kura”. Symptomami zatrucia są: 

  • Sucha, zaczerwieniona skóra 
  • Gorączka 
  • Rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie 
  • Suchość jamy ustnej i gardła, silne pragnienie i trudności w połykaniu 
  • Stany lękowe, omamy, halucynacje, niepokój i pobudzenie, niespójna mowa
  • Zaburzenia rytmu serca, tachykardia 
  • Drgawki 
  • Śpiączka 

Działanie toksyczne zazwyczaj pojawia się po 30-60 minutach od spożycia. Przy podejrzeniu zatrucia wilczą jagodą należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. 

Dziewanna - kwiat o wielu właściwościach

Wilcze jagody – zastosowanie 

W medycynie tradycyjnej pokrzyk wykorzystywany był w leczeniu różnych dolegliwości, w tym bólu głowy, bólów menstruacyjnych, w chorobie wrzodowej. Wilczą jagodę stosowano jako środek uspokajający, powstrzymujący skurcze oskrzeli w astmie i krztuścu oraz jako środek na przeziębienie i katar sienny. Maści z pokrzykiem używano w przypadku bólu stawów (reumatyzm), bólu nóg (rwa kulszowa) i bólu nerwów (nerwoból). Część z tych zastosowań została potwierdzona i pokrzyk nadal wykorzystywany jest jako surowiec farmakologiczny. 

Głównym składnikiem wilczej jagody wykorzystywanym w medycynie jest hioscyjamina, która zmniejsza napięcie mięśni gładkich i jest stosowana w lekach przeciwskurczowych i przeciwbólowych. 

Obecnie wyciąg z pokrzyku wilczej jagody znajdziemy w preparatach stosowanych w stanach skurczowych w obrębie jamy brzusznej, kolce żółciowej i nerkowej. Alkaloidy z pokrzyku medycyna wykorzystuje w leczeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, bólów głowy na tle naczyniowym, a także w bolesnym miesiączkowaniu i okresie menopauzy. Produkowana z pokrzyku atropina jest wykorzystywana przez okulistów. 

Na rynku dostępne są również preparaty z pokrzykiem (granulki, syropy, krople doustne, tabletki) łagodzące objawy przeziębienia z bólem gardła i kaszlemstany zapalne gardła i migdałków, nieżyt górnych dróg oddechowych pochodzenia wirusowego i alergicznego, objawy grypy. Żele i maści z pokrzykiem stosowane są w dolegliwościach bólowych mięśni i stawów.

 

Bibliografia: 

[1] Waniakowa Jadwiga, “Pokrzyk wilcza jagoda-polskie nazwy gwarowe rośliny magicznej,” 2017. 

[2] Rita Paul i wsp. “An updated overview on Atropa belladonna L,” International Research Journal of Pharmacy, vol. 2, no. 11, p. 11-17, 2011. 

[3] Referowska-Chodak Ewa “Leśne pożytki w kontekście prawnej ochrony roślin lasów liściastych” Studia i Materiały CEPL w Rogowie, R. 16. Zeszyt 38 / 1 / 2014. 

[4] Hanine Almubayedh i wsp., “Clinical uses and toxicity of Atropa belladonna; an evidence based comprehensive retrospective review (2003-2017),” Bioscence Biotechnology Research Communication., p. 41-48, 2018. 

[5] M.R Lee, “Solanaceae IV: Atropa belladonna, Deadly Nightshade,” Royal College of Physicians of Edinburghp.77-84, 2007. 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Artur Rakowski / Archiwum prywatne

Artur Rakowski: adaptogenów nie możemy traktować jako polisy na niedbale prowadzone życie

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

olej z wiesiołka

„Cudowny” olej z wiesiołka – prawdziwe remedium na kobiece dolegliwości?

Kobieta robi ciasto w kuchni

Masz czarne akcesoria kuchenne? Lepiej z nich nie korzystaj! Ostrzega Mama Chemik

Gwiazda betlejemska – może wywołać alergię

Mięta – właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Wybierasz się na piknik? O tych zasadach musisz pamiętać

Jedzenie, które najczęściej powoduje zatrucia. Lepiej na nie uważaj

Uwielbiasz mięso z kurczaka? Zobacz, jak sprawdzić, czy jest świeże

Wyjeżdżasz na urlop? Włóż do zamrażalnika monetę

Czy to zatrucie? 7 nie do końca oczywistych sygnałów, które świadczą o tym, że coś ci zaszkodziło

Upadło na ziemię! Czy można to zjeść?

Justyna Pargieła

„Przywróćmy olej makowy do naszej kuchni i łazienki! Skóra, kości, żyły, tętnice, nerki, wątroba i układ pokarmowy będą wdzięczne” – mówi ziołoznawca Justyna Pargieła

Ruta Kowalska

„Rośliny są największą apteką świata. Każda z nich, a szacuje się, że obecnie mamy nazwanych i opisanych około 450 000 gatunków, może mieć potencjał leczniczy” – mówi Ruta Kowalska

Kobieta pijąca kawę

Przedawkowanie kofeiny – skutki. Jak oczyścić organizm?

Węgiel aktywny - właściwości i zastosowanie

Węgiel aktywny – właściwości i zastosowanie. Na co pomaga?

Co może się stać, gdy zjesz spleśniałe jedzenie?

Lubisz oleandry? Uważaj, są trujące! Ekspertka przestrzega

Kobieta na spacerze

GIS ostrzega przez barszczem Sosnowskiego. Jak rozpoznać tę roślinę?

krwawnik pospolity, kwiaty

Krwawnik pospolity – ziele o niepospolitym działaniu. Na co pomaga?

Co się stanie, gdy zjesz przeterminowane jedzenie? To może być nie tylko zatrucie pokarmowe

Las w słoiku. „Przyjemnie jest żyć wśród roślin. Zresztą jesteśmy częścią przyrody więc najlepiej wśród niej regenerujemy siły” – mówi Magdalena Zawadka

Karob vs kakao - właściwości, zastosowanie i przepisy

Karob vs kakao – właściwości, zastosowanie i przepisy

Najpopularniejsze

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Saturacja — czym jest i jaką zbadać?

Saturacja – czym jest i jak ją zbadać? Jaki jest prawidłowy poziom saturacji?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

ozdrowieńcy po COVID-19

Czy od ozdrowieńca możesz się zarazić koronawirusem? Wyjaśnia prof. Anna Boroń-Kaczmarska

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?