Przejdź do treści

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie
Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Jak starzeje się wzrok kobiet? Sprawdź, co możesz zrobić, by spowolnić ten proces
Dorota Gardias o swojej chorobie: Uzmysłowiłam sobie, że nasze życie jest bardzo kruche
Czekają nas dodatkowe obostrzenia w święta Bożego Narodzenia? Premier: „Te święta mogłyby być spokojniejsze, gdyby kolejne kilka milionów Polaków się zaszczepiło”
„Depresja to prawdziwe cholerstwo. Gdy uderza, życie potrafi być naprawdę strasznie trudne”- mówi psycholożka Monika Kotlarek. Jak pomóc samemu sobie w depresji?
Wszystko, co chcesz wiedzieć o antybiotykach, a być może nie miałaś kogo zapytać – wyjaśnia lek. Małgorzata Stefańska

Wilcza jagoda jest rośliną niebezpieczną, ale i użyteczną. Jej związki aktywne z jednej strony są silnie trujące, z drugiej medycyna wykorzystuje ich właściwości przeciwbólowe i przeciwskurczowe. Jak rozpoznać wilczą jagodę, aby uniknąć zatrucia i w jakich preparatach można ją znaleźć? 

Pokrzyk wilcza jagoda – skąd ta nazwa? 

Wilcza jagoda znana była już od czasów starożytnych jako roślina trująca. Pierwszy człon swojej łacińskiej nazwy – Atropa belladonna pokrzyk zawdzięcza mitologicznej bogini przeznaczenia – Atropos, która według wierzeń przecinała nić życia. Drugi człon – belladonna (z włoskiego “piękna pani”) odnosi się do właściwości atropiny, która ma zdolność rozszerzania źrenic. Kobiety zakrapiały do oczu pokrzyk, co miało zwiększać ich atrakcyjność. 

Co ciekawe, polski odpowiednik nazwy rośliny – pokrzyk wilcza jagoda, ma zupełnie inną etymologię. Według niej, roślina wydaje rzekomy silny wrzask, gdy zostaje wyrwana (podobne magiczne właściwości przypisywano mandragorze). Natomiast wilcza jagoda odnosi się do wykorzystania owoców pokrzyku podczas trucia wilków w lasach. 

Jak wygląda wilcza jagoda? 

Pokrzyk to krzew dorastający do 150 cm wysokości. Gatunek ten pierwotnie pochodzi z Europy, Afryki Północnej i Azji w Wschodniej. W Polsce jest rośliną prawnie chronioną i występuje bardzo rzadko, a surowiec farmakologiczny pozyskuje się wyłącznie z roślin uprawianych. Jego naturalnym środowiskiem są obrzeża lasów, leśne poręby i zagajniki. 

Pokrzyk poznamy po jajkowatych lub eliptycznych liściach, zaostrzonych na końcach. Roślina kwitnie w czerwcu i lipcu na kolor brunatnofioletowy, jej kwiaty kształtem przypominają dzwoneczkiOwoce są słodkie w smaku, wielkości wiśni, bardzo często bywają mylone z czarnymi borówkami. Nie dojrzewają w tym samym czasie, więc na jednej gałązce zazwyczaj znajdują się zarówno dojrzałe fioletowoczarne jagody jak i zielone, niedojrzałe owoce. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Zatrucie wilczymi jagodami 

Pokrzyk jest rośliną niezwykle niebezpieczną. Zawiera dużą ilość silnych substancji halucynogennych – atropiny, hioscyjaminy, skopolaminy i belladoniny. Wszystkie części rośliny (korzeń, kłącze, liście i owoce) zawierają alkaloidy i są trujące, ale największa zawartość znajduje się w dojrzałych owocach i zielonych liściach. Śmierć może spowodować zjedzenie 2-4 owoców przez dzieci lub ponad 10 przez dorosłych 

Objawy zatrucia wilczymi jagodami wynikają z działania rośliny na centralny i obwodowy układ nerwowy. Objawy przedawkowania atropiny w potoczny i łatwy do zapamiętania sposób opisuje następujące zdanie: „Gorący jak zając, ślepy jak kret, suchy jak kość, czerwony jak burak i wściekły jak kura”. Symptomami zatrucia są: 

  • Sucha, zaczerwieniona skóra 
  • Gorączka 
  • Rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie 
  • Suchość jamy ustnej i gardła, silne pragnienie i trudności w połykaniu 
  • Stany lękowe, omamy, halucynacje, niepokój i pobudzenie, niespójna mowa
  • Zaburzenia rytmu serca, tachykardia 
  • Drgawki 
  • Śpiączka 

Działanie toksyczne zazwyczaj pojawia się po 30-60 minutach od spożycia. Przy podejrzeniu zatrucia wilczą jagodą należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. 

Dziewanna - kwiat o wielu właściwościach

Wilcze jagody – zastosowanie 

W medycynie tradycyjnej pokrzyk wykorzystywany był w leczeniu różnych dolegliwości, w tym bólu głowy, bólów menstruacyjnych, w chorobie wrzodowej. Wilczą jagodę stosowano jako środek uspokajający, powstrzymujący skurcze oskrzeli w astmie i krztuścu oraz jako środek na przeziębienie i katar sienny. Maści z pokrzykiem używano w przypadku bólu stawów (reumatyzm), bólu nóg (rwa kulszowa) i bólu nerwów (nerwoból). Część z tych zastosowań została potwierdzona i pokrzyk nadal wykorzystywany jest jako surowiec farmakologiczny. 

Głównym składnikiem wilczej jagody wykorzystywanym w medycynie jest hioscyjamina, która zmniejsza napięcie mięśni gładkich i jest stosowana w lekach przeciwskurczowych i przeciwbólowych. 

Obecnie wyciąg z pokrzyku wilczej jagody znajdziemy w preparatach stosowanych w stanach skurczowych w obrębie jamy brzusznej, kolce żółciowej i nerkowej. Alkaloidy z pokrzyku medycyna wykorzystuje w leczeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, bólów głowy na tle naczyniowym, a także w bolesnym miesiączkowaniu i okresie menopauzy. Produkowana z pokrzyku atropina jest wykorzystywana przez okulistów. 

Na rynku dostępne są również preparaty z pokrzykiem (granulki, syropy, krople doustne, tabletki) łagodzące objawy przeziębienia z bólem gardła i kaszlemstany zapalne gardła i migdałków, nieżyt górnych dróg oddechowych pochodzenia wirusowego i alergicznego, objawy grypy. Żele i maści z pokrzykiem stosowane są w dolegliwościach bólowych mięśni i stawów.

 

Bibliografia: 

[1] Waniakowa Jadwiga, “Pokrzyk wilcza jagoda-polskie nazwy gwarowe rośliny magicznej,” 2017. 

[2] Rita Paul i wsp. “An updated overview on Atropa belladonna L,” International Research Journal of Pharmacy, vol. 2, no. 11, p. 11-17, 2011. 

[3] Referowska-Chodak Ewa “Leśne pożytki w kontekście prawnej ochrony roślin lasów liściastych” Studia i Materiały CEPL w Rogowie, R. 16. Zeszyt 38 / 1 / 2014. 

[4] Hanine Almubayedh i wsp., “Clinical uses and toxicity of Atropa belladonna; an evidence based comprehensive retrospective review (2003-2017),” Bioscence Biotechnology Research Communication., p. 41-48, 2018. 

[5] M.R Lee, “Solanaceae IV: Atropa belladonna, Deadly Nightshade,” Royal College of Physicians of Edinburghp.77-84, 2007. 

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

GIS ostrzega przed salmonellą na skorupkach jaj. "Zagrożenie dla zdrowia"

GIS ostrzega przed salmonellą na skorupkach jaj. „Zagrożenie dla zdrowia”

Kobieta siedząca na toalecie martwiąca się krwią w kale

Co oznacza krew w kale u dzieci i dorosłych? Przyczyny, diagnostyka, choroby

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Na skorupkach jaj wykryto salmonellę. GIS wydał ostrzeżenie

Olej żywokostowy z gojnikiem – właściwości, zastosowanie

Olejek oregano – pochodzenie, właściwości, zastosowanie

Widłak goździsty – właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Ruta Kowalska

„Rośliny są największą apteką świata. Każda z nich, a szacuje się, że obecnie mamy nazwanych i opisanych około 450 000 gatunków, może mieć potencjał leczniczy” – mówi Ruta Kowalska

Artur Rakowski / Archiwum prywatne

Artur Rakowski: Adaptogenów nie możemy traktować jako polisy na niedbale prowadzone życie

Sezon na pylenie roślin w pełni. Jak sprawdzić, na co jesteś uczulona? Wyjaśnia alergolożka

Sezon na pylenie roślin w pełni. Jak sprawdzić, na co jesteś uczulona? Wyjaśnia alergolożka

Czerwona koniczyna – skuteczny sposób na kobiece dolegliwości i nie tylko

Sproszkowany korzeń maca

Korzeń maca – właściwości, efekty stosowania, dawkowanie

Atropina – działanie, przeciwwskazania i skutki uboczne

olej z wiesiołka

„Cudowny” olej z wiesiołka – prawdziwe remedium na kobiece dolegliwości?

Kobieta robi ciasto w kuchni

Masz czarne akcesoria kuchenne? Lepiej z nich nie korzystaj! Ostrzega Mama Chemik

Gwiazda betlejemska – może wywołać alergię

Zatrucie ołowiem – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Amoniak w moczu i we krwi – badanie, norma, zatrucie amoniakiem

Mięta – właściwości i rodzaje. Jak zrobić nalewkę z mięty?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Wybierasz się na piknik? O tych zasadach musisz pamiętać

Jedzenie, które najczęściej powoduje zatrucia. Lepiej na nie uważaj

Uwielbiasz mięso z kurczaka? Zobacz, jak sprawdzić, czy jest świeże

Wyjeżdżasz na urlop? Włóż do zamrażalnika monetę

Czy to zatrucie? 7 nie do końca oczywistych sygnałów, które świadczą o tym, że coś ci zaszkodziło

Najpopularniejsze

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta pijąca zioła

Naturalne odrobaczanie. Czy naprawdę wszyscy mamy pasożyty?

Respirator

Jak wygląda intubacja i podłączenie pacjenta do respiratora? Wyjaśnia anestezjolożka Zofia Patyna-Giżejowska

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Badanie krwi AST - co to jest i jak interpretować wyniki?

Badanie krwi AST – co to jest i jak interpretować wyniki?