Przejdź do treści

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie

Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie
Wilcza jagoda – zatrucie może być problemem, ale są też preparaty na jej bazie Istock.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Jak dbać o zęby? Nasze największe grzechy związane z higieną jamy ustnej
Jak dbać o zęby? Oto największe grzechy, jakie popełniamy. Wymienia dentysta Tomasz Kupryś
matka z noworodkiem
Ginekolog: podtlenek azotu to jedna z najprostszych form łagodzenia bólu porodowego. Za rzadko się o tym mówi
Seks a spalanie kalorii
W czasie seksu spalamy kalorie, to wiemy. Co robić, aby tracić ich jeszcze więcej?
koronawirus SARS-CoV-2
Zmiany w zaleceniach dotyczących pacjentów z COVID-19. Chlorochina nie jest już rekomendowana w leczeniu podstawowym!
Ludzie w kinie
Od 6 czerwca pójdziemy do kin na nowych zasadach. Jakie warunki trzeba spełnić, by udać się na seans?

Wilcza jagoda jest rośliną niebezpieczną, ale i użyteczną. Jej związki aktywne z jednej strony są silnie trujące, z drugiej medycyna wykorzystuje ich właściwości przeciwbólowe i przeciwskurczowe. Jak rozpoznać wilczą jagodę, aby uniknąć zatrucia i w jakich preparatach można ją znaleźć? 

Pokrzyk wilcza jagoda – skąd ta nazwa? 

Wilcza jagoda znana była już od czasów starożytnych jako roślina trująca. Pierwszy człon swojej łacińskiej nazwy – Atropa belladonna pokrzyk zawdzięcza mitologicznej bogini przeznaczenia – Atropos, która według wierzeń przecinała nić życia. Drugi człon – belladonna (z włoskiego “piękna pani”) odnosi się do właściwości atropiny, która ma zdolność rozszerzania źrenic. Kobiety zakrapiały do oczu pokrzyk, co miało zwiększać ich atrakcyjność. 

Co ciekawe, polski odpowiednik nazwy rośliny – pokrzyk wilcza jagoda, ma zupełnie inną etymologię. Według niej, roślina wydaje rzekomy silny wrzask, gdy zostaje wyrwana (podobne magiczne właściwości przypisywano mandragorze). Natomiast wilcza jagoda odnosi się do wykorzystania owoców pokrzyku podczas trucia wilków w lasach. 

Jak wygląda wilcza jagoda? 

Pokrzyk to krzew dorastający do 150 cm wysokości. Gatunek ten pierwotnie pochodzi z Europy, Afryki Północnej i Azji w Wschodniej. W Polsce jest rośliną prawnie chronioną i występuje bardzo rzadko, a surowiec farmakologiczny pozyskuje się wyłącznie z roślin uprawianych. Jego naturalnym środowiskiem są obrzeża lasów, leśne poręby i zagajniki. 

Pokrzyk poznamy po jajkowatych lub eliptycznych liściach, zaostrzonych na końcach. Roślina kwitnie w czerwcu i lipcu na kolor brunatnofioletowy, jej kwiaty kształtem przypominają dzwoneczkiOwoce są słodkie w smaku, wielkości wiśni, bardzo często bywają mylone z czarnymi borówkami. Nie dojrzewają w tym samym czasie, więc na jednej gałązce zazwyczaj znajdują się zarówno dojrzałe fioletowoczarne jagody jak i zielone, niedojrzałe owoce. 

Rokitnik - prozdrowotne właściwości tego krzewu

Zatrucie wilczymi jagodami 

Pokrzyk jest rośliną niezwykle niebezpieczną. Zawiera dużą ilość silnych substancji halucynogennych – atropiny, hioscyjaminy, skopolaminy i belladoniny. Wszystkie części rośliny (korzeń, kłącze, liście i owoce) zawierają alkaloidy i są trujące, ale największa zawartość znajduje się w dojrzałych owocach i zielonych liściach. Śmierć może spowodować zjedzenie 2-4 owoców przez dzieci lub ponad 10 przez dorosłych 

Objawy zatrucia wilczymi jagodami wynikają z działania rośliny na centralny i obwodowy układ nerwowy. Objawy przedawkowania atropiny w potoczny i łatwy do zapamiętania sposób opisuje następujące zdanie: „Gorący jak zając, ślepy jak kret, suchy jak kość, czerwony jak burak i wściekły jak kura”. Symptomami zatrucia są: 

  • Sucha, zaczerwieniona skóra 
  • Gorączka 
  • Rozszerzenie źrenic, niewyraźne widzenie 
  • Suchość jamy ustnej i gardła, silne pragnienie i trudności w połykaniu 
  • Stany lękowe, omamy, halucynacje, niepokój i pobudzenie, niespójna mowa
  • Zaburzenia rytmu serca, tachykardia 
  • Drgawki 
  • Śpiączka 

Działanie toksyczne zazwyczaj pojawia się po 30-60 minutach od spożycia. Przy podejrzeniu zatrucia wilczą jagodą należy natychmiast udać się do lekarza lub wezwać pomoc. 

Dziewanna - kwiat o wielu właściwościach

Wilcze jagody – zastosowanie 

W medycynie tradycyjnej pokrzyk wykorzystywany był w leczeniu różnych dolegliwości, w tym bólu głowy, bólów menstruacyjnych, w chorobie wrzodowej. Wilczą jagodę stosowano jako środek uspokajający, powstrzymujący skurcze oskrzeli w astmie i krztuścu oraz jako środek na przeziębienie i katar sienny. Maści z pokrzykiem używano w przypadku bólu stawów (reumatyzm), bólu nóg (rwa kulszowa) i bólu nerwów (nerwoból). Część z tych zastosowań została potwierdzona i pokrzyk nadal wykorzystywany jest jako surowiec farmakologiczny. 

Głównym składnikiem wilczej jagody wykorzystywanym w medycynie jest hioscyjamina, która zmniejsza napięcie mięśni gładkich i jest stosowana w lekach przeciwskurczowych i przeciwbólowych. 

Obecnie wyciąg z pokrzyku wilczej jagody znajdziemy w preparatach stosowanych w stanach skurczowych w obrębie jamy brzusznej, kolce żółciowej i nerkowej. Alkaloidy z pokrzyku medycyna wykorzystuje w leczeniu nadmiernej pobudliwości nerwowej, bólów głowy na tle naczyniowym, a także w bolesnym miesiączkowaniu i okresie menopauzy. Produkowana z pokrzyku atropina jest wykorzystywana przez okulistów. 

Na rynku dostępne są również preparaty z pokrzykiem (granulki, syropy, krople doustne, tabletki) łagodzące objawy przeziębienia z bólem gardła i kaszlem, stany zapalne gardła i migdałków, nieżyt górnych dróg oddechowych pochodzenia wirusowego i alergicznego, objawy grypy. Żele i maści z pokrzykiem stosowane są w dolegliwościach bólowych mięśni i stawów.

 

Bibliografia: 

[1] Waniakowa Jadwiga, “Pokrzyk wilcza jagoda-polskie nazwy gwarowe rośliny magicznej,” 2017. 

[2] Rita Paul i wsp. “An updated overview on Atropa belladonna L,” International Research Journal of Pharmacy, vol. 2, no. 11, p. 11-17, 2011. 

[3] Referowska-Chodak Ewa “Leśne pożytki w kontekście prawnej ochrony roślin lasów liściastych” Studia i Materiały CEPL w Rogowie, R. 16. Zeszyt 38 / 1 / 2014. 

[4] Hanine Almubayedh i wsp., “Clinical uses and toxicity of Atropa belladonna; an evidence based comprehensive retrospective review (2003-2017),” Bioscence Biotechnology Research Communication., p. 41-48, 2018. 

[5] M.R Lee, “Solanaceae IV: Atropa belladonna, Deadly Nightshade,” Royal College of Physicians of Edinburghp.77-84, 2007. 

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Korzystanie z lodówki też odbywa się według pewnych zasad.

Wiesz, jak dobrze korzystać z lodówki? Banalne pytanie? Okazuje się, że niekoniecznie

Trujące konwalie / istock

Uważaj, konwalia jest trująca! Bukiet tych pięknych kwiatów nie zawsze jest dobrym pomysłem na prezent

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Zatrucie grzybami – jakie są jego objawy? Jak przeprowadzić pierwszą pomoc?

Jeżówka purpurowa – właściwości i zastosowanie. Kiedy warto po nią sięgnąć?

Jeżówka purpurowa – właściwości i zastosowanie. Kiedy warto po nią sięgnąć?

Kwiaty doniczkowe - niby niepozorne, a oczyszczą powietrze w domu, poprawią ci humor i wspomogą twoją walkę z przeziębieniem

Kwiaty doniczkowe – niby niepozorne, a oczyszczą powietrze w domu, poprawią ci humor i wspomogą twoją walkę z przeziębieniem

Zdrowie w doniczce. Dlaczego powinnaś mieć rośliny w domu?

Zdrowie w doniczce. Dlaczego powinnaś mieć rośliny w domu?

Syrop z sosny – zrobisz go z pędów, szyszek, a jego właściwości zadziwiają

Syrop z sosny – zrobisz go z pędów, szyszek, jego właściwości zadziwiają

Niepokalanek mnisi / istockphoto

Niepokalanek mnisi – w czym pomoże? Dietetyczka Zofia Suszka wyjaśnia jego działanie

„Każda roślina jest cenna i użyteczna. Dotyczy to również tych uznawanych za niepożądane na trawnikach czy w ogrodach”

Rośliny dobre dla kobiet / istock

Nietypowe rośliny, którymi powinnyśmy się zainteresować. Mają dobroczynne działanie

salmonelloza

Salmonelloza (salmonella) – zagrożenia, objawy, leczenie

Paracetamol - wszystko, co musisz o nim wiedzieć. Wymieniają Młode Farmaceutki

Paracetamol – wszystko, co musisz o nim wiedzieć. O paracetamolu piszą Młode Farmaceutki

Muchomor sromotnikowy - objawy zatrucia i leczenie

Muchomor sromotnikowy – objawy zatrucia i leczenie

Muchy w jedzeniu / istockphoto.com

Muchy usiadły na twoim jedzeniu. I co teraz? Jeść dalej czy wyrzucić posiłek do śmieci? Mamy odpowiedź eksperta

Salmonella - przyczyny i objawy zatrucia

Salmonella – przyczyny i objawy zatrucia

istockphoto.com

Dr n. farm. M. Stolarczyk: „uwaga na paracetamol!”. Nieodpowiednie stosowanie grozi zatruciem

Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien

Co każdy grzybiarz wiedzieć powinien?

Jak oczyścić organizm z kofeiny?

mięso

Dziwny zapach, lepka konsystencja, zielony nalot. Zjadłam zepsute mięso, czy będę chora? Dietetyczka wyjaśnia

Salmonella

Salmonella (salmonelloza) – przyczyny, objawy, leczenie

Zatrucie - przyczyny, objawy, leczenie

Zatrucie – objawy, leczenie, pierwsza pomoc

Witaminę D3 znajdziemy m.in. w rybach

Te potrawy dostarczą twojemu organizmowi dawkę witaminy D. Po co sięgnąć?

Zbrodnie, które popełniamy na serach

Zbrodnie, które popełniamy na… serach. Z tych zachowań lepiej zrezygnować

Jak przygotować wartościową sałatkę?

Sałatka to nie posiłek? Sprawdź, co zrobić, aby nie była jedynie dodatkiem do dania

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Co robić, aby przenieść doznania na wyższy poziom?

Płatki kwiatków na otwartej dłoni

Zastrzał – 7 domowych sposobów jak sobie z nim poradzić

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Regeneracja organizmu po odstawieniu alkoholu. Sprawdź, jakie są efekty, kiedy zrezygnujesz z weekendowego drinka

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Policzek kobiety z włókniakiem miękkim

Włókniak miękki ‒ jakie są jego przyczyny i jak się pozbyć takich zmian?

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Wada wzroku minus czy plus? A może astygmatyzm? Rodzaje wad wzroku

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?