Przejdź do treści

Wyprysk potnicowy – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Wyprysk potnicowy - przyczyny, diagnostyka i leczenie Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
szczepionki AstraZeneca/ Getty
AstraZeneca odwołała dostawę szczepionek do Polski. „To sytuacja absolutnie skandaliczna”
Kubek termiczny
Zwróć uwagę na oznaczenia plastikowych opakowań. Niektóre mogą wydzielać toksyny!
Covaxin
Pierwsza indyjska szczepionka przeciw COVID-19 skuteczna w 81 proc.
Dolly Parton
Dolly Parton śpiewająco szczepi się na COVID-19. „Błagam cię, nie wahaj się”
O złych przeżyciach najlepiej zapomnieć. Podpowiadamy, jak przestać rozpamiętywać

Wyprysk potnicowy (wyprysk dyshydrotyczny) to dermatoza, w której na powierzchni skóry dłoni oraz stóp pojawiają się swędzące i piekące pęcherze. Przyczyny powstawania choroby nie są znane, choć przypuszcza się, iż może być ona spowodowana infekcjami grzybiczymi lub alergią na metale ciężkie. Diagnostyka i leczenie wyprysku potnicowego polega na wykluczeniu chorób o podobnych objawach klinicznych, terapii farmakologicznej oraz odpowiedniej profilaktyce.

Co to jest wyprysk potnicowy?

Wyprysk potnicowy  (łac. eczema dyshidroticum, ang. pompholyx) nazywany też wypryskiem dyshydrotycznym to powierzchowny stan zapalny skóry, który powstaje na podłożu alergicznym. Termin „dyshidrosis” pochodzi od greckiego słowa hidrosis, które oznacza pot. Nazwę tę nadał angielski dermatolog Tilbury Fox w 1873 roku opisując pęcherzowe zapalenie dłoni i podeszew stóp, które, jak sądził spowodowane było dysfunkcją gruczołów potowych. Obecnie uznaje się, iż zaburzenie funkcjonowania gruczołów potowych nie odgrywa roli w powstawaniu wyprysku potnicowego, ale nazwa choroby w niezmienionej postaci nadal funkcjonuje.

Wyprysk potnicowy stanowi 5–20 proc. wszystkich przypadków zapalenia skóry dłoni. Choroba ta najczęściej pojawia się u osób w wieku 20-30 lat, równie często u kobiet jak i mężczyzn. U dzieci wyprysk potnicowy praktycznie nie występuje.

Część kobiecej twarzy, cała w krostach i wysypce.

Przyczyny powstawania wyprysku potnicowego

Przyczyny powstawania wyprysku potnicowego nie zostały do końca poznane. Uznaje się, że do wystąpienia choroby predysponuje:

  • obecność atopii,
  • alergeny kontaktowe, w tym metale takie jak nikiel, kobalt i chrom,
  • zakażenie dermatofitami i bakteriami,
  • długotrwałe stosowanie rękawic ochronnych,
  • niektóre leki,
  • narażenie na stres,
  • palenie papierosów.

Jak wygląda wyprysk potnicowy?

Wyprysk potnicowy umiejscowiony jest na skórze dłoni i stóp, przede wszystkim bocznych powierzchniach palców rąk oraz na łuku stopy. Pojawiające się wykwity w postaci symetrycznych, swędzących, napiętych i głęboko osadzonych pęcherzyków (o średnicy do około 3 mm) wypełnionych treścią ropną, mogą utrzymywać się na skórze nawet do trzech tygodni. Po tym czasie zaczynają wysychać, a w ich miejscu powstają nadżerki lub pęknięcia skóry. Nawracające zmiany skórne sprawiają, że skóra staje się grubsza. Charakterystycznym objawom wyprysku potnicowego może towarzyszyć powiększenie węzłów chłonnych oraz uczucie mrowienia na przedramieniu.

U około 80 proc. osób wyprysk potnicowy pojawia się tylko na dłoniach. Towarzyszy mu uczucie swędzenia, pieczenia i bolesności. Choroba może mieć przebieg ostry lub przewlekły. W fazie przewlekłej można zaobserwować łuszczenie się, pękanie, a niekiedy lichenizację skóry. Powikłaniem nawracającego wyprysku potnicowego jest zniekształcenie paznokci.

Kobieta przegląda się w lustrze

Diagnostyka wyprysku potnicowego

Diagnostykę wyprysku potnicowego przeprowadza dermatolog. Lekarz rozpoznaje wyprysk potnicowy na podstawie przeprowadzonego wywiadu oraz obserwacji zmian skórnych. Diagnostyka różnicowa obejmuje alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, rzadziej liszajec pęcherzowy, zakażenie opryszczką czy pęcherzycę zwykłą. Wykluczenie chorób o podobnym obrazie klinicznym polega m.in. na przeprowadzeniu testów alergicznych. W celu zdiagnozowania przyczyny dermatozy pobiera się wycinek do oceny histopatologicznej, a także wykonuje się badanie mykologiczne, jeśli objawy choroby pojawiają się również na stopach.

Leczenie wyprysku potnicowego

Leczenie wyprysku potnicowego obejmuje działania profilaktyczne oraz terapię farmakologiczną. Aby zapobiec powstawaniu wyprysku potnicowego należy:

  • unikać czynników wyzwalających chorobę, w tym mydeł i detergentów,
  • nosić rękawiczki ochronne podczas wykonywania czynności z użyciem środków potencjalnie uczulających,
  • myć ręce letnią (nie gorącą) wodą i środkami czyszczącymi niezawierającymi mydła,
  • nie rozdrapywać pęcherzyków, aby nie doprowadzić do wtórnego nadkażenia bakteryjnego,
  • obcinać paznokcie na krótko,
  • w miarę możliwości unikać sytuacji stresowych.

Do domowych sposobów na wyprysk potnicowy należy stosowanie okładów z roztworu nadmanganianu potasu oraz białego octu. Nie należy zapominać o nawilżaniu skóry w celu złagodzenia jej suchości i świądu oraz odbudowania bariery naskórkowej. Środek nawilżający lub emolient należy nałożyć jak najszybciej po umyciu rąk, aby zapobiec parowaniu wody. Warto też stosować preparaty z aloesem, który działa chłodząco i odkażająco. W przypadku wyprysku potnicowego pojawiającego się na stopach można przydadzą się kąpiele stóp w naparze z szałwi.

Jak leczyć wyprysk potnicowy? Na wyprysk potnicowy na dłoniach i stopach stosuje się miejscowo kortykosteroidy oraz leki immunomodulujące. Zastosowanie znajdują również inhibitory kalcyneuryny. Duże pęcherze są przycinane i osuszane, a nadżerki odkażane. Ulgę podczas świądu mogą przynieść doustne leki przeciwhistaminowe, takie jak hydroksyzyna, ze względu na ich właściwości uspokajające. Ponadto stosuje się fototerapię PUVA, UVA i UVB. Jeśli na stopach występuje grzybica, wdraża się odpowiednie leki przeciwgrzybicze. Niestety zmiany skórne w wyprysku potnicowym posiadają tendencję do nawrotów, a sama choroba trudno poddaje się leczeniu.


Bibliografia:

  1. Lewandowska I., „Wyprysk, czyli egzema jako jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry”, Pielęgniarstwo Polskie 2013, 2 (48), 132–136.
  2. Alexander K. C. Leung1, Benjamin Barankin, Kam Lun Hon,”Dyshidrotic Eczema”, 2014 | Volume 1 | Issue 1.
  3. Śpiewak R., Kordus K. Podział i definicje chorób z kręgu wyprysku. Int Rev Allergol Clin Immunol Family Med 2012; 18 (4): 210-222.

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Elektroterapia – czym jest i jakie są do niej wskazania?

Itrakonazol – zastosowanie, dawkowanie, cena leku

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Krakowscy naukowcy rozwiali wątpliwości. Odpowiedzieli na pytanie, czy alergia na smog rzeczywiście istnieje

Fizykoterapia – czym jest i jakie są rodzaje fizykoterapii?

Chorobę da się… wyczuć. Co zapach mówi o twoim zdrowiu?

Seks dobry na wszystko, nawet na trądzik? Przyjrzyjmy się tym i innym zależnościom dotyczących zmian trądzikowych

dziewczyna, różowe włosy, pozbyła się trądziku

Badania, które warto wykonać w diagnostyce trądziku. Chodzi nie tylko o hormony – zwracają uwagę kosmetolożki

Zapalenie okołoustne – przyczyny, objawy, leczenie

Ślinienie podczas snu – przyczyny, skutki, zapobieganie

Gwiazda betlejemska – może wywołać alergię

Maleinian feniraminy – działanie, zastosowanie, skutki uboczne

Wyprysk kontaktowy – przyczyny, objawy, profilaktyka, leczenie

Aspergiloza – co to, rodzaje, objawy, diagnoza i leczenie

Wiesz, że telefon może być źródłem kontaktowego zapalenie skóry i wywołać alergię? Wszystko przez metal, który zawiera

Wiesz, że telefon może być źródłem kontaktowego zapalenia skóry i wywołać alergię? Wszystko przez metal, który zawiera

Alergia – przyczyny, rodzaje, objawy, diagnostyka i leczenie

Choroba Dariera – przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

USG stawów – wskazania, przygotowanie i przebieg badania

Mięsień gruszkowaty – przyczyny, objawy, leczenie zespołu

Czyrak gromadny – co to jest, objawy, leczenie, powikłania

Jak absolutnie nie diagnozować alergii? Wyjaśnia Mama Alergolog

Jak absolutnie nie diagnozować alergii? Wyjaśnia Mama Alergolog

Ceruloplazmina – badanie, norma, zbyt wysoki poziom

Powiększone węzły chłonne - jakie mogą być przyczyny?

Powiększone węzły chłonne – objawy, przyczyny, leczenie

Dziewczyna stoi przy krze lodowej

Krioterapia – co to jest, przeciwwskazania, przygotowanie

Biedronka azjatycka

Biedronka azjatycka – jak wygląda? Czy gryzie? Jak ją zwalczać?

Najpopularniejsze

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

białe plamy na paznokciach

Białe plamy na paznokciach – co oznaczają i jak się ich pozbyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

para w łóżku

Pozycje seksualne, czyli jak urozmaicić seks. Najlepsze pozycje

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

insulinooporność

Dieta w insulinooporności

test ciążowy

Brak okresu, test negatywny. Kiedy wykonać test ciążowy?