Przejdź do treści

Zawał jelita – ciężkie schorzenie, które może prowadzić do śmierci. Jakie objawy powinny cię zaniepokoić?

Zawał jelita – ciężkie schorzenie, które może prowadzić do śmierci. Jak objawy powinny cię zaniepokoić? Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Najnowsze
Źródło: YouTube
Męczy cię noszenie maseczki? Zobacz to wideo – oni nie narzekają (a mogliby)!
Jak przygotować i jak podać dziecku antybiotyk w zawiesinie? Odpowiada Młody Farmaceuta
lekarz bada pacjentkę
„Bo ci lekarze to się pozamykali. Tylko przez ten telefon gadają”. Mama Pediatra odpiera zarzuty
Unikasz latem kosmetyków z kwasem salicylowym? Nie musisz! Biotechnolożka Anna Sienkiewicz tłumaczy
Bachata, tańcząca para
Bachata – na czym polega ten taniec? Jakie są style bachaty?

Zawał jelita nazywany jest fachowo ostrym niedokrwieniem jelit. Jest to bardzo niebezpieczny stan, mogący prowadzić do martwicy jelit, rozległego zapalenia otrzewnej, a nawet zgonu. Najczęściej ostre niedokrwienie jelit występuje u osób w podeszłym wieku, chorujących na miażdżycę i niewydolność serca, ale dotknąć może także osoby młode.

Jakie są objawy i przyczyny ostrego niedokrwienia jelit?

Wyróżniamy dwa rodzaje ostrego niedokrwienia jelit. Pierwszy z nich związany jest z niedrożnością, czyli mechanicznym zamknięciem naczyń zaopatrujących jelita w krew.

Za zaopatrzenie jelit w krew odpowiadają tętnice krezkowe – górna i dolna, odchodzące bezpośrednio od aorty brzusznej. W przebiegu ostrego niedokrwienia jelit z niedrożnością tętnic trzewnych w świetle tętnicy pojawia zator uniemożliwiający przepływ krwi w tym naczyniu. Zator taki powstaje zwykle w innej części układu krwionośnego i jest transportowany z prądem krwi, gdzie natrafia na tętnicę krezkową – naczynie o mniejszej średnicy niż aorta i całkowicie zamyka jej światło.

Inną przyczyną zawału jelita z zamknięciem naczyń trzewnych jest wytworzenie lokalnego zakrzepu tętniczego na istniejącej w świetle naczynia blaszce miażdżycowej. Predysponuje do tego długoletnia miażdżyca, wysoki poziom cholesterolu we krwi, otyłość i cukrzyca.

Ten typ niedokrwienia jelit występuje najczęściej u osób z migotaniem przedsionków, niewydolnością serca, niedawno przebytym zawałem serca, zaburzeniami krzepnięcia i chorobami zapalnymi jelit. Ryzyko wystąpienia ostrego niedokrwienia jelit jest także zwiększone u kobiet stosujących doustną antykoncepcję hormonalną.

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Do zamknięcia naczyń trzewnych może dojść także w wyniku ucisku na naczynie z zewnątrz – najczęściej w wyniku obecności masywnego guza w jamie brzusznej.

Ostre niedokrwienie jelit może wystąpić także bez mechanicznego zamknięcia światła tętnic. Wówczas niedokrwienie jelit spowodowane jest niedostatecznym przepływem krwi przez naczynia jamy brzusznej i odruchowym skurczem naczyń trzewnych. Taka sytuacja ma miejsce najczęściej w przypadku wstrząsu o różnej etiologii – spowodowany może być krwotokiem, odwodnieniem czy sepsą. We wstrząsie organizm koncentruje się na dostarczeniu krwi do narządów niezbędnych do przeżycia, czyli serca i mózgu, a naczynia dostarczające krew do mniej kluczowych narządów np. jelit obkurczają się, co może skutkować ich ostrym niedokrwieniem.

Ostre niedokrwienie jelit może być spowodowane zamknięciem lub niedostatecznym ukrwieniem jelit na każdym ich odcinku, dlatego zawał jelita może wystąpić zarówno w jelicie cienkim jak i jelicie grubym.

Jakie są objawy zawału jelita?

Ostre niedokrwienie jelita objawia się przede wszystkim nagłym, silnym bólem brzucha. Początkowo ból zlokalizowany jest w okolicy pępka, w miarę upływu czasu rozlewa się na całą jamę brzuszną i jest trudny do zlokalizowany. Charakterystyczny jest ból, który nie ustępuje po lekach przeciwbólowych, nawet silnych opioidach, takich jak morfina.

Występują także nudności i wymioty, a w początkowej fazie choroby może pojawić się biegunka.

Wraz z postępem choroby dochodzi do porażenia motoryki jelit w wyniku czego ustępuje biegunka, a pojawia się zatrzymanie gazów i stolca.

Jeżeli ostre niedokrwienie jelit trwa dłuższy czas, następuje martwica ściany jelita skutkująca przerwaniem ciągłości jego ściany – treść jelitowa wylewa się wówczas do jamy brzusznej, powodując zapalenie otrzewnej, które powoduje objawy tzw. „ostrego brzucha”. Należą do nich – silny, rozrywający ból brzucha w spoczynku, nasilający się podczas ruchu, ucisku i kaszlu. Brzuch jest twardy, „deskowaty”, pojawia się także gorączka i kołatanie serca.

6 najgorszych rzeczy dla twoich jelit

Diagnostyka zawału jelit

Początkowo objawy ostrego niedokrwienia jelit są niespecyficzne i mogą wskazywać na inne schorzenia przewodu pokarmowego. Każdy nagły, silny ból brzucha wymaga jednak pilnej konsultacji lekarskiej.

W badaniu fizykalnym lekarz może, w zależności od czasu trwania choroby, zauważyć wzmożoną lub osłabioną perystaltykę jelit oraz objawy „ostrego brzucha”. Pełna diagnostyka ostrego niedokrwienia jelit wymaga badań dodatkowych takich jak RTG przeglądowe jamy brzusznej, USG jamy brzusznej oraz angio-TK. Ostre niedokrwienie jelit może być również zdiagnozowane poprzez arteriografię. Jest to badanie polegające na podaniu kontrastu do tętnicy i wykonaniu serii zdjęć RTG. Badanie to pozwala na zróżnicowanie niedokrwienia od niedrożności jelit. Arteriografia nie jest jednak badaniem szeroko dostępnym, a w przypadku ostrego niedokrwienia jelit leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej, dlatego nierzadko, w zależności od stanu pacjenta odstępuje się od badań obrazowych.

Jelita a stres / istock

Leczenie ostrego niedokrwienia jelit

Podstawą leczenia zawału jelit jest przywrócenie krążenia w naczyniach dostarczających krew do jelit. Jest to możliwe poprzez usunięcie zatoru lub zakrzepu lub wytworzenie pomostu omijającego niedrożny fragment tętnicy. U niektórych pacjentów możliwe jest również leczenie wewnątrznaczyniowe polegające na podaniu leku rozpuszczającego skrzep bezpośrednio do tętnicy.

Jednocześnie niezwykle istotna jest ocena stanu jelita i ewentualne usunięcie zmienionych martwiczo tkanek w jego ścianie.

Wg. badań tylko u 18 proc. pacjentów udaje się zachować w całości jelito, natomiast śmiertelność w tym schorzeniu sięga 80 proc.

Niezwykle ważne jest zatem, aby w przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak nagły, silny ból brzucha, pilnie skonsultować się z lekarzem, ponieważ na pomyślność leczenia największy wpływ ma czas, który upłynął od pojawienia się objawów.

Ostre niedokrwienie jelit w większości przypadków spowodowane jest powikłaniem chorób sercowo-naczyniowych, dlatego chcąc zapobiec temu schorzeniu, należy dbać o prawidłową dietę i aktywność fizyczną, a także kontrolować masę ciała i ciśnienie tętnicze.

 


Bibliografia:

  • Interna Szczeklika 2019. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski. Wyd. Medycyna Praktyczna
  • Chirurgia t.1. Wojciech Noszczyk. Wyd. PZWL

Zobacz także

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Zespół jelita drażliwego / istock

Zespół jelita drażliwego – jak żyć z tą chorobą? Gastroenterolog wyjaśnia

Jakie objawy daje wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy, leczenie i dieta

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

Okrężnica – rola, budowa i choroby z nią związane

lekarz trzyma urządzenie do rektoskopii

Rektoskopia – czy boli? Wskazania i przygotowanie do badania odbytnicy

Dieta FODMAP - na czym polega, produkty, tabela, przepisy

Dieta FODMAP – na czym polega? Czy każdy może skorzystać?

Nieswoiste zapalenie jelit — przyczyny, objawy, leczenie

Nieswoiste zapalenie jelit – przyczyny, objawy, leczenie

Szczelina odbytu - Dowiedz się, czym jest ta uciążliwa dolegliwość i jak sobie z nią poradzić

Szczelina odbytu – przyczyny, objawy i leczenie

kobieta z bólem brzucha

IBS – gdy jelito jest zbyt wrażliwe. Wszystko co powinnaś wiedzieć!

Badanie mające sprawdzić czy chory potrzebuje kolostomii

Czym jest kolostomia i jak wygląda życie po zabiegu? Wskazania do wykonania kolostomii

zasmucona młoda kobieta siedząca w toalecie na sedesie

Zatwardzenie – jakie są sposoby na zaparcia? Zioła, dieta i inne domowe metody

Kobieta podczas konsulacji lekarskiej przed sigmoidoskopią.

Sigmoidoskopia – co to jest? Jak się przygotować do badania jelita grubego?

Kobieta w białej bluzce trzyma się z bólu za brzuch

Czerwonka bakteryjna (dyzenteria) – objawy i leczenie

kobieta, którą boli brzuch

Lek na owsiki – jak się ich pozbyć? Leczenie i domowe sposoby zapobiegania szerzeniu się zakażenia

kobieta, leżąca na łóżku, z bolącym brzuchem

Jak rozpoznać zakażenie owsikami? Czy pasożytów można pozbyć się domowymi sposobami?

jelita w 3D

Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawy nieswoistego zapalenia jelit. Jak leczyć schorzenie?

Kobieta w białej bluzce trzyma na brzuchu podobiznę jelit

Zapalenie dwunastnicy – jak je rozpoznać i leczyć? Jakie znaczenie ma dieta?

lekarz bada leżącego noworodka

Choroba Hirschsprunga: jaki jest mechanizm schorzenia i czy możliwe jest dziedziczenie?

Kobieta siedzi przy biurku i trzyma się za nos

Nadmierne gazy – jak się pozbyć krępującej dolegliwości? Przyczyny i sposoby leczenia

młoda kobieta trzyma się za górną część brzucha

Gastroenterologia – jakimi chorobami się zajmuje?

kobiecy brzuch

Czym jest esica jelita grubego? Objawy chorób lokalizujących się w jej obszarze

tęgoryjec w 3D

Tęgoryjec – co to za pasożyt? Dowiedz się, jakie są objawy zakażenia pasożytem i jak wygląda leczenie

Człowiek trzyma się za brzuch z bólu. Na to nałożona jest ilustracja przedstawiająca część układu pokarmowego

Co to jest uchyłek Meckela? Powikłania i objawy, które powoduje

grzybica jelit - kobieta trzyma się za bolący brzuch

Grzybica jelit – jak wygląda jej leczenie? Przyczyny i objawy choroby

kobieta trzymająca się za brzuch z powodu skrętu kiszek

Skręt kiszek – co właściwie oznacza? Przyczyny i pierwsze objawy niedrożności jelit

Najpopularniejsze

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

spuchnięta powieka - kobieca powieka

Spuchnięta powieka – przyczyny i leczenie opuchlizny. Domowe sposoby na opuchnięte powieki.

Objawy odstawienia alkoholu. Jakie są korzyści z niepicia alkoholu?

Kobieta krzywi się z powodu bólu spowodowanego złamanym palcem

Jak rozpoznać złamanie palca – czyli objawy złamanego palca u ręki i stopy?

Ból trzustki - kobieta trzymająca się za brzuch

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kobieta pokazuje język, na nim jest zaznaczony czerwony punkt

Krosta na języku – przyczyny powstawania, leczenie. Skąd się bierze krosta na języku i jakie ma formy?

kobieta, którą bolą plecy

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Truskawki - produkty bogate w błonnik

Błonnik – w czym jest go dużo? Sprawdź, jakie owoce i warzywa są bogate w błonnik

Lekarz siedzi przy biurku i wypisuje długopisem skierowania

Jak długo ważne są skierowania na badania lekarskie? Najważniejsze informacje, o których warto pamiętać.

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

kobieta z bólem zęba

Ropień zęba – domowe sposoby na opuchliznę

Wegański chłodnik z botwinką. Bez mleka i jajek, ale z zaskakującymi dodatkami

insulinooporność

Dieta w insulinooporności