Przejdź do treści

Zawał jelita – ciężkie schorzenie, które może prowadzić do śmierci. Jakie objawy powinny cię zaniepokoić?

Zawał jelita – ciężkie schorzenie, które może prowadzić do śmierci. Jak objawy powinny cię zaniepokoić? Getty Images
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim
Co robi alkohol kobiecie po 30. urodzinach?
Editing friends, czyli porządki wśród znajomych. „Warto co jakiś czas przejrzeć spis swoich kontaktów” – radzi psycholog dr Joanna Heidtman
Rozciąganie pleców na sportowo
Bolą cię oczy? Sprawdź, w jakich przypadkach powinnaś udać się do okulisty
Gruszkowe brownie bez pieczenia. Poznaj deser doskonały!

Zawał jelita nazywany jest fachowo ostrym niedokrwieniem jelit. Jest to bardzo niebezpieczny stan, mogący prowadzić do martwicy jelit, rozległego zapalenia otrzewnej, a nawet zgonu. Najczęściej ostre niedokrwienie jelit występuje u osób w podeszłym wieku, chorujących na miażdżycę i niewydolność serca, ale dotknąć może także osoby młode.

Jakie są objawy i przyczyny ostrego niedokrwienia jelit?

Wyróżniamy dwa rodzaje ostrego niedokrwienia jelit. Pierwszy z nich związany jest z niedrożnością, czyli mechanicznym zamknięciem naczyń zaopatrujących jelita w krew.

Za zaopatrzenie jelit w krew odpowiadają tętnice krezkowe – górna i dolna, odchodzące bezpośrednio od aorty brzusznej. W przebiegu ostrego niedokrwienia jelit z niedrożnością tętnic trzewnych w świetle tętnicy pojawia zator uniemożliwiający przepływ krwi w tym naczyniu. Zator taki powstaje zwykle w innej części układu krwionośnego i jest transportowany z prądem krwi, gdzie natrafia na tętnicę krezkową – naczynie o mniejszej średnicy niż aorta i całkowicie zamyka jej światło.

Inną przyczyną zawału jelita z zamknięciem naczyń trzewnych jest wytworzenie lokalnego zakrzepu tętniczego na istniejącej w świetle naczynia blaszce miażdżycowej. Predysponuje do tego długoletnia miażdżyca, wysoki poziom cholesterolu we krwi, otyłość i cukrzyca.

Ten typ niedokrwienia jelit występuje najczęściej u osób z migotaniem przedsionków, niewydolnością serca, niedawno przebytym zawałem serca, zaburzeniami krzepnięcia i chorobami zapalnymi jelit. Ryzyko wystąpienia ostrego niedokrwienia jelit jest także zwiększone u kobiet stosujących doustną antykoncepcję hormonalną.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Dr n. med. Jarosław Biliński o mikrobiocie

Do zamknięcia naczyń trzewnych może dojść także w wyniku ucisku na naczynie z zewnątrz – najczęściej w wyniku obecności masywnego guza w jamie brzusznej.

Ostre niedokrwienie jelit może wystąpić także bez mechanicznego zamknięcia światła tętnic. Wówczas niedokrwienie jelit spowodowane jest niedostatecznym przepływem krwi przez naczynia jamy brzusznej i odruchowym skurczem naczyń trzewnych. Taka sytuacja ma miejsce najczęściej w przypadku wstrząsu o różnej etiologii – spowodowany może być krwotokiem, odwodnieniem czy sepsą. We wstrząsie organizm koncentruje się na dostarczeniu krwi do narządów niezbędnych do przeżycia, czyli serca i mózgu, a naczynia dostarczające krew do mniej kluczowych narządów np. jelit obkurczają się, co może skutkować ich ostrym niedokrwieniem.

Ostre niedokrwienie jelit może być spowodowane zamknięciem lub niedostatecznym ukrwieniem jelit na każdym ich odcinku, dlatego zawał jelita może wystąpić zarówno w jelicie cienkim jak i jelicie grubym.

Jakie są objawy zawału jelita?

Ostre niedokrwienie jelita objawia się przede wszystkim nagłym, silnym bólem brzucha. Początkowo ból zlokalizowany jest w okolicy pępka, w miarę upływu czasu rozlewa się na całą jamę brzuszną i jest trudny do zlokalizowany. Charakterystyczny jest ból, który nie ustępuje po lekach przeciwbólowych, nawet silnych opioidach, takich jak morfina.

Występują także nudności i wymioty, a w początkowej fazie choroby może pojawić się biegunka.

Wraz z postępem choroby dochodzi do porażenia motoryki jelit w wyniku czego ustępuje biegunka, a pojawia się zatrzymanie gazów i stolca.

Jeżeli ostre niedokrwienie jelit trwa dłuższy czas, następuje martwica ściany jelita skutkująca przerwaniem ciągłości jego ściany – treść jelitowa wylewa się wówczas do jamy brzusznej, powodując zapalenie otrzewnej, które powoduje objawy tzw. „ostrego brzucha”. Należą do nich – silny, rozrywający ból brzucha w spoczynku, nasilający się podczas ruchu, ucisku i kaszlu. Brzuch jest twardy, „deskowaty”, pojawia się także gorączka i kołatanie serca.

6 najgorszych rzeczy dla twoich jelit

Diagnostyka zawału jelit

Początkowo objawy ostrego niedokrwienia jelit są niespecyficzne i mogą wskazywać na inne schorzenia przewodu pokarmowego. Każdy nagły, silny ból brzucha wymaga jednak pilnej konsultacji lekarskiej.

W badaniu fizykalnym lekarz może, w zależności od czasu trwania choroby, zauważyć wzmożoną lub osłabioną perystaltykę jelit oraz objawy „ostrego brzucha”. Pełna diagnostyka ostrego niedokrwienia jelit wymaga badań dodatkowych takich jak RTG przeglądowe jamy brzusznej, USG jamy brzusznej oraz angio-TK. Ostre niedokrwienie jelit może być również zdiagnozowane poprzez arteriografię. Jest to badanie polegające na podaniu kontrastu do tętnicy i wykonaniu serii zdjęć RTG. Badanie to pozwala na zróżnicowanie niedokrwienia od niedrożności jelit. Arteriografia nie jest jednak badaniem szeroko dostępnym, a w przypadku ostrego niedokrwienia jelit leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej, dlatego nierzadko, w zależności od stanu pacjenta odstępuje się od badań obrazowych.

Leczenie ostrego niedokrwienia jelit

Podstawą leczenia zawału jelit jest przywrócenie krążenia w naczyniach dostarczających krew do jelit. Jest to możliwe poprzez usunięcie zatoru lub zakrzepu lub wytworzenie pomostu omijającego niedrożny fragment tętnicy. U niektórych pacjentów możliwe jest również leczenie wewnątrznaczyniowe polegające na podaniu leku rozpuszczającego skrzep bezpośrednio do tętnicy.

Jednocześnie niezwykle istotna jest ocena stanu jelita i ewentualne usunięcie zmienionych martwiczo tkanek w jego ścianie.

Wg. badań tylko u 18 proc. pacjentów udaje się zachować w całości jelito, natomiast śmiertelność w tym schorzeniu sięga 80 proc.

Niezwykle ważne jest zatem, aby w przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak nagły, silny ból brzucha, pilnie skonsultować się z lekarzem, ponieważ na pomyślność leczenia największy wpływ ma czas, który upłynął od pojawienia się objawów.

Ostre niedokrwienie jelit w większości przypadków spowodowane jest powikłaniem chorób sercowo-naczyniowych, dlatego chcąc zapobiec temu schorzeniu, należy dbać o prawidłową dietę i aktywność fizyczną, a także kontrolować masę ciała i ciśnienie tętnicze.

 


Bibliografia:

  • Interna Szczeklika 2019. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski. Wyd. Medycyna Praktyczna
  • Chirurgia t.1. Wojciech Noszczyk. Wyd. PZWL

Zobacz także

i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Zainteresują cię również:

Trening EMS – na czym polega? Elektrostymulacja czy siłownia? 

relaksująca się młoda kobieta

9 witamin i minerałów, które pomogą ci lepiej spać

Antybiotyki / istockphoto.com

Infekcja bakteryjna za tobą? Sprawdź 5 rzeczy, które powinnaś zrobić po antybiotykoterapii

Ciągłe zmęczenie – objawy, przyczyny, choroby. Jak je pokonać?

Przeziębienie czy jednak grypa? Jak rozpoznać, co ci dolega?

Hanna Stolińska /fot. archiwum prywatne

„Ogromne znaczenie profilaktyczne ma spożywanie fitoestrogenów roślinnych, których niestety kobiety często się obawiają”. O tym, jak złagodzić objawy menopauzy, mówi Hanna Stolińska

Jak oswoić wczesną i przedwczesną menopauzę? Ich przyczyny, objawy i konsekwencje zdrowotne

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

Śpisz w skarpetkach? Sprawdź, czy to na pewno dobry pomysł

"Śmierdzisz", "masz coś między nogami", "okres jest obrzydliwy". Koalicja Okresowa: "Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane"

„Śmierdzisz”, „masz coś między nogami”, „okres jest obrzydliwy”. Okresowa Koalicja podkreśla: „Miesiączka jest wyśmiewana, a my obrażane”

„Przybywa uzależnień behawioralnych, ponieważ społecznie akceptujemy coraz więcej” – mówi terapeutka uzależnień Katarzyna Andrusikiewicz

Jak często należy ćwiczyć?

3 powody, dla których jesienią warto zacząć się suplementować

Cholesterol w jajkach / istock

10 mitów na temat cholesterolu, w które nie powinnaś wierzyć

Opryszczka na języku – jak wygląda i jak się jej pozbyć? Domowy sposób na opryszczkę

relaksująca się kobieta

6 sposobów na to, by uniknąć przeziębienia w sezonie grypowym

Co wspólnego mają ze sobą kobra, wkładka i Barbra Streisand? Odpowiada edukatorka ginekologiczna Aga Szuścik

Co wspólnego mają ze sobą kobra, wkładka i Barbra Streisand? Odpowiada edukatorka ginekologiczna Aga Szuścik

„Podstawową różnicą pomiędzy mną a stomatologiem jest to, że stomatolodzy wsadzają wiertarki do buzi, a ja tylko palce” – o fizjoterapii stomatologicznej mówi Karolina Mrozińska

Dzieci w szkole

W szkołach będą dystrybuować jodek potasu? „Będą mieli 6 godzin od ogłoszenia alarmu”

"Połowa ludzkości miesiączkuje i jest to całkiem normalne doświadczenie". Przedstawiamy fragment książki "Ciotka" Magdaleny Zarębskiej / istock

„Połowa ludzkości miesiączkuje i jest to całkiem normalne doświadczenie”. Przedstawiamy fragment książki „Ciotka” Magdaleny Zarębskiej

Zdrowie kobiet pogorszyło się w 2021 r. - tak wynika z globalnego badania

Zdrowie kobiet pogorszyło się w 2021 r. – tak wynika z globalnego badania

Jakie efekty przynosi jazda na rolkach? /fot. iStock

Jakie efekty przynosi jazda na rolkach?

zdrowy mózg

7 rzeczy, za które twój mózg będzie ci wdzięczny

„Czy alkohol dyskryminuje kobiety? Pod względem działania na organizm: tak” – rozmowa z toksykologiem Erykiem Matuszkiewiczem

Oto "miły i ważny ruch na jesienne wieczory". Poleca fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

Oto „miły i ważny ruch na jesienne wieczory”. Poleca fizjoterapeutka Gosia Włodarczyk

Najpopularniejsze

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Domowe sposoby na zatkane ucho. Jak odetkać ucho zatkane: woskowiną, katarem, wodą?

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

MCH – co to, podwyższone i poniżej normy. MCH w morfologii

para zakochanych, romantyczny wieczór

Nie masz ochoty na seks? Poznaj 8 sposobów na podniesienie libido

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Torbiel - twarz kobiety z widocznymi krostkami

Torbiel – czym jest, gdzie występuje i czy jest groźna dla zdrowia?

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

5 rzeczy, które mężczyźni uwielbiają w łóżku

Kobieta stoi przy oknie

Nerwobóle (neuralgia) w klatce piersiowej – przyczyny, objawy i leczenie

Kobieta leżąca w łóżku

9 możliwych przyczyn krwawienia po seksie

Kobieta siedzi

Krwawienie po okresie – przyczyny, objawy, kolory wydzielin

×