Przejdź do treści

Zębina – budowa, rodzaje. Zapalenie miazgi i nadwrażliwość zębów

Zębina - budowa, rodzaje. Zapalenie miazgi i nadwrażliwość zębów Pexels.com
Podoba Ci
się ten artykuł?
Udostępnij bliskim

Zębina to podatna na uszkodzenia tkanka, umiejscowiona pod szkliwem zęba. Jak jest zbudowana? Jakie jej rodzaje można wyróżnić i jakie choroby są z nią związane? O tym się dowiesz w niniejszym artykule.

Co to jest zębina?

Zębina, zwana również „dentyną”, to zlokalizowana pod szkliwem tkanka, która pełni wiele funkcji. Na powierzchni korony pokrywa ją warstwa szkliwa, natomiast na powierzchni korzenia – warstwa cementu zębowego. Jest to najbardziej rozległa tkanka zęba, zlokalizowana w obrębie korony, szyjki oraz korzenia.

Funkcje zębiny

Zębina wraz ze szkliwem i cementem wpływa na finalny kształt zęba, natomiast wraz z miazgą tworzy kompleks miazgowo-zębinowy – oznacza to, że zębina chroni miazgę, ta natomiast ją odżywia.

Zębina jest trochę bardziej miękka niż szkliwo, a zarazem stosunkowo twarda, jeżeli porównamy ją z innymi, ludzkimi kośćmi. Zębina przede wszystkim zabezpiecza koronę zęba przed działaniem wielu szkodliwych czynników zewnętrznych. Ponadto, uczestniczy w metabolizmie cementu oraz szkliwa.

W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję:

Odporność
Naturell Omega-3 1000 mg, 120 kaps
54,90 zł
Odporność
Naturell Immuno Hot, 10 saszetek
16,48 zł
Odporność
Bloxin Żel do jamy ustnej w sprayu, 20 ml
25,99 zł
NOWOŚĆ
Odporność, Multilac
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
23,39 zł
Odporność
Estabiom Junior, Suplement diety, 20 kapsułek
28,39 zł
Mineralizacja szkliwa - na czym to polega?

Zębina – budowa

Zębina zbudowana jest w 70 proc. z kryształów dwuhydroksyapatytu, natomiast w 20 proc. – z materii organicznej: kolagenu, glikozaminoglikanów, proteoglikanów, fosfoprotein, mukopolisacharydów, siarczanu chondroityny, cytrynianu, a także z nierozpuszczalnych białek oraz lipidów. W 10 proc. zębina składa się z wody. Elementem budowy zębiny są również kanaliki zębinowe, w których znajdują się włókna nerwowe. Dzięki nim możliwe jest przewodzenie bodźców bólowych, pojawiających się m.in. w wyniku niskich oraz wysokich temperatur.

To właśnie ze względu na obecność składników organicznych i wody próchnica postępuje szybciej w zębinie niż w szkliwie. Co to jest próchnica? To choroba zakaźna związana z demineralizacją zęba oraz uszkodzeniem jego tkanek, głównie szkliwa i zębiny, a później również i miazgi.

Kobieta - ból zeba

Rodzaje zębiny

Można wyróżnić następujące rodzaje zębiny:

  • zębina pierwotna (pierwszorzędowa) – jest słabo zmineralizowana, występuje podczas rozwoju zęba,
  • zębina wtórna (drugorzędowa) – jest całkowicie zmineralizowana, pojawia się po wyrznięciu zęba,
  • zębina sklerotyczna (trzeciorzędowa) – pojawia się w wyniku uszkodzenia zęba jako reakcja obronna.
dziewczyna z lodami

Nadwrażliwość zębów

Zębina złożona jest z żywej tkanki oraz kanalików, które komunikują się z korzeniem zęba. W momencie, gdy dziąsła się cofają, a zębina ulega odsłonięciu, zęby stają się bardziej wrażliwe na wysokie oraz niskie temperatury. Gorąca herbata czy zimne lody mogą doprowadzić – za sprawą kanalików – do stymulacji nerwu zęba, co z kolei skutkuje jego dotkliwym bólem. Takie zjawisko określane jest mianem „nadwrażliwości zębów” lub „nadwrażliwości zębiny”. Co więcej, zęby w takiej sytuacji są również nadwrażliwe na czynniki chemiczne (np. kwaśne pokarmy), osmotyczne (spore ilości cukru i soli), jak również mechaniczne (dotykanie zębów, szczotkowanie).

Co na nadwrażliwość zębów?

W 20-45 proc. przypadków dochodzi do samoistnej remisji nadwrażliwości – ujścia kanalików nerwowych same się zamykają. Czasem jednak objawy utrzymują się przez długi czas. Zastanawiasz się, co na wrażliwe zęby sprawdzi się w tym przypadku najlepiej? Jak się okazuje, nadwrażliwość zębiny można leczyć na dwa sposoby, poprzez:

  • zmniejszenie średnicy kanalików zębowych bądź zamknięcie ich ujść,
  • przerwanie odpowiedzi nerwowej na bodziec bólowy.

W leczeniu powszechnie stosuje się związki fluoru, strontu, wapnia, związki potasu, bioszkło, żywice, laser oraz aldehyd glutarowy. Jeśli dojdzie do utraty tkanek zęba, stomatolodzy wykorzystują również materiał glassjonomerowy i kompozytowy bądź korony ceramiczne. W sytuacji, gdy ból nie ustępuje, konieczne jest leczenie kanałowe.

Jeżeli zauważysz u siebie nadwrażliwość zębów, skontaktuj się z dentystą jak najszybciej, ponieważ odsłonięte kanaliki zębów mogą doprowadzić do zapalenia miazgi zęba oraz zakażeń bakteryjnych tkanek, które są położone głębiej.

śmiejąca się kobieta

Zapalenie miazgi zęba

Inną chorobą, związaną z zębiną, jest zapalenie miazgi zęba – zębina bowiem otacza miazgę. Główną przyczyną tej choroby jest próchnica, choć czasem powodują ją też urazy, będące rezultatem np. wypadku lub bruksizmu. Niekiedy powstaje ona na skutek niewłaściwego wypełnienia ubytku zębowego.

Jeśli chodzi o objawy zapalenia miazgi zęba, głównym symptomem jest nagły, przenikliwy ból zęba. Czasem występuje on bez żadnej przyczyny, czasem jest efektem spożycia zimnych lub słodkich pokarmów. Jeżeli ów problem się zbagatelizuje, będzie on powodował coraz większy dyskomfort, utrudniając codzienne funkcjonowanie. Zdarza się, że ból promieniuje aż do żuchwy, ucha, a nawet i oka.

 

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3360947/
  2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33798638/
i
Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Podoba Ci się ten artykuł?

Tak
Nie

Powiązane tematy:

Zainteresują cię również:

Koferdam – materiał, który czyni leczenie endodontyczne wyjątkowo bezpiecznym

Piłowanie zębów, czyli stripping. Co to jest? Wskazania /fot. Adobe Stock

Piłowanie zębów – co to jest i jak wygląda zabieg? Czy stripping niszczy szkliwo?

Złamany ząb w części korzeniowej – czy konieczne jest jego usunięcie? /fot. Adobe Stock

Złamany ząb w części korzeniowej – czy konieczne jest jego usunięcie?

Proteza zębowa a stomatopatia protetyczna – objawy i leczenie zmian w błonie śluzowej jamy ustnej

Czy nakładki prostujące i szczoteczka w kształcie litery "U" rzeczywiście działają? Ekspert rozprawia się z 3 stomatologicznymi mitami

Czy nakładki prostujące i szczoteczka w kształcie litery „U” rzeczywiście działają? Ekspert rozprawia się z 3 stomatologicznymi mitami

Język mosznowy, czyli popękany język – co to jest i co oznacza?

„Zapalenie osierdzia mięśnia sercowego czy reumatyczne zapalenie stawów to tylko niektóre choroby, które mogą mieć początek w jamie ustnej” – alarmuje lek. dent. Bartosz Leończak

Hiperdoncja – gdy w szczęce lub żuchwie pojawiają się dodatkowe zęby

Kamica ślinianek – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

dziewczyna leżąca na trawie

Po czym lepiej nie myć zębów i dlaczego? Lista problematycznych produktów

Fizjoterapia stomatologiczna – wskazania i rodzaje terapii

śmiejąca się kobieta

W zdrowym ciele zdrowy ząb. Oto, co może cię spotkać, jeśli w porę nie zadbasz o swój uśmiech

Jak rozpoznać i jaki wpływ na wygląd ma zgryz głęboki? Rodzaje i leczenie zgryzu głębokiego

Ukruszony ząb – przyczyny, leczenie i koszty. Co zrobić, gdy ukruszona jest jedynka?

Opryszczka na języku – jak wygląda i jak się jej pozbyć? Domowy sposób na opryszczkę

„Podstawową różnicą pomiędzy mną a stomatologiem jest to, że stomatolodzy wsadzają wiertarki do buzi, a ja tylko palce” – o fizjoterapii stomatologicznej mówi Karolina Mrozińska

To świetna wiadomość dla pacjentów leczących zęby na NFZ. Wchodzi nowe rozporządzenie

"Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat". Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

„Cała medycyna nieziemsko się rozwija, nie warto opierać się na doświadczeniach sprzed lat”. Aga Szuścik o tym, że nasze myślenie o leczeniu jest często nieaktualne

Krótkie wędzidełko – co to jest, kiedy należy je podciąć i jak przebiega zabieg?

Yaeba, czyli nowa moda na krzywe zęby. Niegroźne zjawisko czy niebezpieczny trend?

Yaeba, czyli nowa moda na krzywe zęby. Niegroźne zjawisko czy niebezpieczny trend?

Nie możesz sobie poradzić z nieświeżym oddechem? Poznaj możliwe przyczyny tej dolegliwości

Narkoza - co warto o niej wiedzieć? / istock

Narkoza – wszystko, co chciałabyś o niej wiedzieć, ale boisz się zapytać

Kobieta leży w łóżku

Raz w tygodniu miewasz migrenę? Przyczyną może być zła okluzja

Cefalometria – co to jest, wskazania, przeciwskazania, cena

Najpopularniejsze

Grypa typu A/iStock

Grypa typu A – leczenie, objawy i charakterystyka wirusa

Para na kanapie

Seks analny – co to jest i jakie są najlepsze pozycje analne?

Grypa typu B - objawy, charakterystyka

Grypa typu B – przyczyny, objawy i leczenie

Masturbacja może być jeszcze przyjemniejsza. Poznaj sposoby masturbacji

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Co oznacza drętwienie rąk w nocy i podczas snu?

Ropiejące oczy kobiety

Ropiejące oczy u dzieci i dorosłych – przyczyny i metody leczenia

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną, katarem i wodą? Domowe sposoby

„Każdy orgazm jest czymś pięknym, jednak ten rodzaj orgazmu jest wyjątkowy”. Seksuolożka o kobiecym wytrysku

Wysoki cholesterol - jakie są przyczyny i objawy? Sposoby na wysoki cholesterol

Wysoki cholesterol – jakie są przyczyny i objawy? Jak go obniżyć?

Orgazm - jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

Orgazm – jak go osiągnąć? 10 sposobów na lepszy orgazm

„Dobry seks to taki w kontakcie z własnym ciałem, emocjami i drugim człowiekiem. Nawet jeżeli miedzy kochankami nie ma miłości” – mówi Marta Niedźwiecka, psycholożka i sex coach

Kobieta

O czym świadczy ból pod łopatką? Charakter bólu, objawy i możliwe sposoby leczenia

Kobieta i mężczyzna

Jak uprawiać seks analny, żeby nie bolało? Mamy kilka porad

Ból trzustki – jak boli trzustka i jak odróżnić ból trzustki od bólu żołądka?

Kiedy występuje niskie ciśnienie i wysoki puls?

Niskie ciśnienie i wysoki puls – kiedy występują? Co to oznacza?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

Co oznacza obniżona temperatura ciała i jakie są jej przyczyny? Kiedy spadek temperatury może być niebezpieczny?

×